స్విస్ ఫ్రాంక్

వికీపీడియా నుండి
ఇక్కడికి గెంతు: మార్గసూచీ, వెతుకు
స్విస్ ఫ్రాంక్
Schweizer Franken (German)
franc suisse (French)
franco svizzero మూస:It icon
franc svizzer మూస:Rm icon
Banknotes Coins
Banknotes Coins
ISO 4217 కోడ్ CHF
Official user(s) Switzerland Switzerland
Liechtenstein Liechtenstein
Flag of Campione d'Italia.svg Campione d'Italia (Italy)[2]
అనధికార వినియోగదారులు Wappen Buesingen am Hochrhein.png Büsingen am Hochrhein (Germany)[1]
ద్రవ్యోల్బణం -0.5% (2009)
మూలం (de) Statistik Schweiz
విభాగాలు
1/100 Rappen (German)
centime (French)
centesimo మూస:It icon
rap మూస:Rm icon
గుర్తు CHF, SFr. (old)
నిక్‌నేమ్ Stutz, Stei, Eier, Schnägg(5 CHF Coin) (Swiss German), balle(s) (≥1 CHF) thune (=5 CHF) (French)
బహువచనం Franken (German)
francs (French)
franchi మూస:It icon
francs మూస:Rm icon
Rappen (German)
centime (French)
centesimo మూస:It icon
rap మూస:Rm icon
Rappen (German)
centimes (French)
centesimi మూస:It icon
raps మూస:Rm icon
నాణేలు 5, 10 & 20 centimes, 1/2, 1, 2 & 5 francs
Banknotes 10, 20, 50, 100, 200 & 1000 francs
విడుదల చేసే అధికారం Swiss National Bank
వెబ్ సైటు www.snb.ch
ముద్రణ Orell Füssli Arts Graphiques SA (Zürich)
మింట్ Swissmint
వెబ్‌సైటు www.swissmint.ch/en-homepage.homepage.html

ఫ్రాంక్ (జర్మన్: Franken , ఫ్రెంచ్ మరియు రోమానిష్: franc , ఇటాలియన్: franco ; కోడ్: CHF ) అనేది స్విట్జర్లాండ్ మరియు లెచిస్టైయిన్‌ల్లో కరెన్సీ మరియు చట్టబద్ధమైన ద్రవ్యం; ఇది ఇటాలియన్ ఎక్స్‌క్లేవ్ Campione d'Italiaలో కూడా చట్టబద్ధమైన ద్రవ్యంగా చెలామణి అవుతుంది. ఇది జర్మన్ ఎక్స్‌క్లేవ్ బుసింజెన్‌లో అధికార చట్టబద్ధమైన ద్రవ్యం కానప్పటికీ (ఇక్కడ ఏకైక చట్టబద్ధమైన ద్రవ్యం యూరో), ఇది ఇక్కడ విస్తృతంగా వాడకంలో ఉంది. స్విస్ నేషనల్ బ్యాంకు బ్యాంకు నోట్లను ముంజూరు చేయగా, ఫెడెరల్ స్విస్‌మింట్ నాణేలును విడుదల చేస్తుంది.

స్విస్ ఫ్రాంక్ అనేది ఇప్పటికీ ఐరోపాలో ముంజూరు చేస్తున్న ఫ్రాంక్ యొక్క పురాతన సంస్కరణ. అత్యల్ప నగదు విలువ, ఒక ఫ్రాంక్‌లో వందో వంతు జర్మన్‌లో రాపెన్ (Rp.), ఫ్రెంచ్‌లో సెంటైమ్ (c.), ఇటాలియన్‌లో సెంటెసిమో (ct.) మరియు రోమాన్ష్‌లో ర్యాప్ . బ్యాంకులు మరియు ఆర్థిక సంస్థలు ఉపయోగిస్తున్న కరెన్సీ ISO కోడ్ CHF , అయితే "Fr."ను అత్యధిక వ్యాపారాలు మరియు ప్రకటనదారులు ఉపయోగిస్తారు; కొంతమంది SFr. ను ఉపయోగిస్తారు; లాటినేట్ "CHF" అనేది Confoederatio Helvetica ఫ్రాంక్‌ను సూచిస్తుంది, ఎందుకంటే లాటిన్‌ను దాని నాలుగు భాషలను మాట్లాడే జనం వలన దేశంలోని తటస్థ భాష వలె ఉపయోగిస్తారు.

చరిత్ర[మార్చు]

హెల్వెటిక్ రిపబ్లిక్ ముందు[మార్చు]

1798 ముందు, సుమారు 75 సంస్థలు స్విట్జర్లాండ్‌లో నాణేలను తయారు చేసేవి, వాటిలో 25 పరగణాలు మరియు అర్థ పరగణాలు, 16 నగరాలు మరియు సన్యాసిమఠాలు ఉన్నాయి, దీని వలన సుమారు 860 వేర్వేరు నాణేలు వేర్వేరు విలువలు, ధర స్థాయిలి మరియు ద్రవ్యనిధి పద్ధతులతో వాడుకులో ఉండేవి.[3]

బాసెల్ థాలెర్, బెర్న్ థాలెర్, ఫ్రిబౌర్గ్ గుల్డెన్, జెనీవా థాలెర్, జెనీవా జెనీవాయిస్, లుజెర్న్ గుల్డెన్, నౌచాటెల్ గుల్డెన్, సయింట్ గాలెన్ థాలెర్, షావేజ్ గుల్డెన్, సోలోధుర్న్ థాలెర్, వాలాయిస్ థాలెర్, జుగ్ షిల్లింగ్ మరియు జ్యురిచ్ థాలెర్‌లను చూడండి.

హెల్విటిక్ రిపబ్లిక్‌లోని ఫ్రాంక్, 1798–1803[మార్చు]

1798లో, హెల్వెటిక్ రిపబ్లిక్ బెర్నే థాలెర్ ఆధారంగా ఒక కరెన్సీని విడుదల చేసింది, ఇది 10 బాజ్టెన్ లేదా 100 ర్యాపెన్‌ గా మళ్లీ విభజించబడింది. స్విస్ ఫ్రాంక్ 6¾ గ్రాముల స్వచ్ఛమైన వెండి లేదా 1½ ఫ్రెంచ్ ఫ్రాంక్‌లకు సమానంగా ఉంటుంది.[4]

ఈ ఫ్రాంక్ 1803లో హెల్వెటిక్ రిపబ్లిక్ ముగింపు వరకు విడుదల చేయబడింది, కాని పునరుద్ధరించబడిన స్విస్ రాజ్యాల కూటమిలో పలు పరగణాల కరెన్సీలకు ఒక నమూనాగా మిగిలిపోయింది. ఈ పరగణాల కరెన్సీల కోసం, ఆర్గౌ ఫ్రాంక్, అపెంజెల్ ఫ్రాంక్, బేసిల్ ఫ్రాంక్, బెర్నే ఫ్రాంక్, ఫ్రిబౌర్గ్ ఫ్రాంక్, జెనీవా ఫ్రాంక్, గ్లారుస్ ఫ్రాంక్, గ్రౌబండెన్ ఫ్రాంక్, లుజెర్న్ ఫ్రాంక్, సెయి. గాలెన్ ఫ్రాంక్, షాఫ్‌హౌసెన్ ఫ్రాంక్, షూవెజ్ ఫ్రాంక్, సోలోథర్న్ ఫ్రాంక్, తుర్గౌ ఫ్రాంక్, టిసినో ఫ్రాంక్, అంటెర్‌వాల్డెన్ ఫ్రాంక్, ఉరి ఫ్రాంక్, వౌడ్ ఫ్రాంక్ మరియు జ్యూరిదజ్ ఫ్రాంక్‌లను చూడండి.

స్విస్ సమాఖ్య యొక్క ఫ్రాంక్, 1850–[మార్చు]

22 పరగణాలు మరియు అర్థ-పరగణాలు 1803 నుండి 1850 మధ్య నాణేలను విడుదల చేసినప్పటికీ, 1850లో స్విట్జర్లాండ్‌లో చెలామణీ అయ్యే నగదులో 15% స్థానికంగా రూపొందించబడుతంది, మిగిలిన ధనం అంతా విదేశీ నగదు, ముఖ్యంగా కూలి సిపాయిలచే ఉపయోగించబడేది. వీటితో పాటు, కొన్ని ప్రైవేట్ బ్యాంకులు మొట్టమొదటి బ్యాంక్ కాగితాలను మంజూరు చేయడం ప్రారంభించింది, కనుక మొత్తంగా ఆ సమయంలో సుమారు 8000 వేర్వేరు నాణేలు మరియు నోట్లు చెలామణీ ఉన్నాయి, ఇవి ద్రవ్యనిధి వ్యవస్థను మరింత క్లిష్టంగా మార్చాయి.[5][6]

ఈ సమస్యను పరిష్కరించడానికి, 1848లోని నూతన స్విస్ సమాఖ్య రాజ్యాంగం స్విట్జర్లాండ్‌లో సమాఖ్య ప్రభుత్వం మాత్రమే నగదును రూపొందించే అధికారాన్ని కలిగి ఉందని పేర్కొంది. దీనికి రెండు సంవత్సరాల తర్వాత 7 మే1850న సమాఖ్య శాసనసభచే మొట్టమొదటి సమాఖ్య నాణేల చట్టం పాస్ చేయబడింది, ఇది ఫ్రాంక్‌ను స్విట్జర్లాండ్‌లో ఒక ద్రవ్య సంబంధిత ప్రమాణంగా పరిచయం చేసింది. ఫ్రాంక్‌ను ఫ్రెంచ్ ఫ్రాంక్‌తో సమానంగా విడుదల చేశారు. ఇది స్విస్ పరిగనాల వేర్వేరు కరెన్సీలను భర్తీ చేసింది, వీటిలో కొన్ని కరెన్సీలు ఒక ఫ్రాంక్‌ను (10 బాట్జెన్ ) మరియ 100 రూపెన్ వలె విభజించబడింది) ఫ్రెంచ్ ఫ్రాంక్‌ల్లో 1½ విలువ గల నాణేంగా ఉపయోగించేవారు.

1865లో, ఫ్రాన్స్, బెల్జియం, ఇటలీ మరియు స్విట్జర్లాండ్‌లు లాటిన్ ద్రవ్య సంబంధిత సంఘాన్ని ఏర్పాటు చేశాయి, దీనిలో అవి వారి జాతీయ కరెన్సీలు 4.5 గ్రాముల వెండి లేదా 0.290322 గ్రాముల బంగారంతో తయారు చేయాలని ప్రమాణంగా అంగీకరించారు. 1920ల్లో ద్రవ్య సంబంధిత సంఘం సమసిపోయినప్పటికీ మరియు అధికారికంగా 1927లో ముగిసినప్పటికీ, స్విస్ ఫ్రాంక్ 1936 వరకు అదే ప్రమాణం ఆధారంగా కొనసాగింది, తర్వాత ఇది భారీ మాంధ్యంలో సెప్టెంబరు 27న దాని స్వంత మూల్య న్యూనీకరణతో కష్టాలు ఎదుర్కొంది. ఈ కరెన్సీ బ్రిటిష్ పౌండ్, U.S. డాలర్ మరియు ఫ్రెంచ్ ఫ్రాంక్‌ల మూల్య న్యూనీకరణలో 30% విలువ తగ్గిపోయింది.[7] 1945లో, స్విట్జర్లాండ్ బ్రెటాన్ వుడ్స్ సిస్టమ్‌లో చేరింది మరియు $1 = 4.30521 ఫ్రాంక్‌ల (1 ఫ్రాంక్ = 0.206418 గ్రాముల బంగారానికి సమానం) చొప్పున ఫ్రాంక్‌ను U.S. డాలర్‌తో అదుపు చేయబడింది. ఇది 1949లో $1 = 4.375 ఫ్రాంక్‌ల (1 ఫ్రాంక్ = 0.203125 గ్రాముల బంగారం)కు మారింది.

దస్త్రం:SwissFrancVsEuroDollar.png
జూన్ 2003 నుండి 2006 వరకు CHF vs Euro (ఎగువన) మరియు U.S. డాలర్ (దిగువన). CHF/USDతో పోల్చినప్పుడు CHF/EUR స్థిరంగా ఉండేది.

2003 మధ్య కాలం నుండి 2006 మధ్య కాలం వరకు, యూరోతో ఫ్రాంక్ యొక్క మార్పిడి రేటు యూరోకు సుమారు 1.55 CHF విలువ వద్ద నిర్ణయించబడింది, దీని వలన స్విస్ ఫ్రాంక్ U.S డాలర్ మరియు ఇతర కరెన్సీలకు వ్యతిరేకంగా యూరోతో సామరస్యంగా పెరిగింది మరియు క్షీణించింది. మార్చి 2008లో, స్విస్ ఫ్రాంక్ మొట్టమొదటి సారి ఒక U.S. డాలర్ కంటే ఎక్కువగా ట్రేడ్ అయ్యింది.

స్విస్ ఫ్రాంక్‌ను చారిత్రాత్మకంగా వాస్తవికంగా సున్నా ద్రవ్యోల్బణంతో మరియు బంగారు నిల్వలచే కనీసం 40% మద్దతు గల ఒక చట్టబద్ధమైన అవసరంతో ఒక సురక్షితమైన కరెన్సీగా భావిస్తారు.[8] అయితే, 1920ల నాటి నుండి బంగారంతో గల సంబంధం ఒక ప్రజాభిప్రాయ సేకరణ తర్వాత 1 మే 2000న ముగిసింది.[9] ఒక బంగారు విక్రయ కార్యక్రమం తర్వాత, మార్చి 2005 నాటికి, స్విస్ నేషనల్ బ్యాంక్ 1,290 టన్నుల బంగారు నిల్వలను కలిగి ఉంది, ఇది దాని ఆస్తుల్లో 20% ఉంది.[10]

నాణేలు[మార్చు]

హెల్వెటిక్ రిపబ్లిక్ యొక్క నాణేలు[మార్చు]

1798 మరియు 1803 మధ్య, బిలాన్ నాణేలను 1 రాపెన్, ½ బాట్జెన్ మరియు 1 బాట్జెన్‌ల విలువల్లో ముంజూరు చేయబడ్డాయి. వెండి నాణేలను 10, 20 మరియు 40 బాట్జెన్‌లకు ముంజూరు చేశారు, 4 ఫ్రాంకెన్ విలువతో 40 బాట్జెన్ నాణేం కూడా విడుదల చేశారు. బంగారు 16 మరియు 32 ఫ్రాంక్ నాణేలను 1800ల్లో విడుదల చేశారు.[11]

నాణేలు మరియు స్విస్ సమాఖ్య[మార్చు]

1850లో, 1, 2, 5, 10 మరియు 20 సెంటైమ్స్ మరియు ½, 1, 2, మరియు 5 ఫ్రాంక్‌ల నాణేలు విడుదల చేయబడ్డాయి, 1 మరియు 2 సెంటైమ్స్ కంచుతో చేయబడినవి, 5, 10 మరియు 20 సెంటైమ్‌లు బిలోన్‌తో చేయబడినవి మరియు ఫ్రాంక్ ప్రమాణాలను .900 స్వచ్ఛమైన వెండితో చేయబడేవి. 1860 మరియు 1863 మధ్య, .800 స్వచ్ఛమైన వెండిని ఉపయోగించారు, 1875లో ఫ్రాన్స్‌లో ఒక ప్రమాణాన్ని ఉపయోగించడానికి ముందు, 5 ఫ్రాంక్స్‌కు (ఇది .900 దృఢత్వంతో ఉండేది) మినహా అన్ని వెండి నాణేలకు .835 దృఢత్వాన్ని ఉపయోగించేవారు. 1879లో, 5 మరియు 10 సెంటెమ్స్‌లో బిలోన్ స్థానంలో కప్రో-నికెల్‌ను మరియు 20 సెంటైమ్స్‌లో నికెల్‌ను ఉపయోగించేవారు.[12]

తాత్కాలికంగా రాగి మరియు జింక్ నాణేలను విడుదల చేయడంతో, రెండు ప్రపంచ యుద్ధాలు స్విస్ నాణేలపై స్వల్ప స్థాయిలో మాత్రమే ప్రభావం చూపగలిగాయి. 1931లో, 5 ఫ్రాంక్ నాణేల పరిమాణాన్ని 25 గ్రాముల నుండి 15 గ్రాములకు తగ్గించి, వెండి శాతాన్ని .835 దృఢత్వానికి తగ్గించారు. తర్వాత సంవత్సరంలో, 5 మరియు 10 సెంటైమ్‌ల్లో కప్రో-నికెల్ స్థానంలో నికెల్‌ను ఉపయోగించారు.[13]

1960ల చివరిలో, మూల్య న్యూనీకరణ U.S. డాలర్‌తో వారి సంబంధం కారణంగా, అంతర్జాతీయంగా విక్రయించబడుతున్న సరుకుల ధరలు బాగా పెరిగిపోయాయి. ఒక వెండి నాణేం యొక్క పదార్థపు విలువ దాని ద్రవ్య సంబంధిత విలువను అధిగమించింది మరియు పలు నాణేలను కరిగించడానికి విదేశాలకు పంపారు, ఈ పద్ధతిని సమాఖ్య ప్రభుత్వం చట్టవిరుద్ధంగా పేర్కొంది.[14] ఈ చట్టం కొంతవరకు ప్రభావం చూపింది మరియు ఫ్రాంక్‌లను కరిగించే విధానం మిగిలిన ఫ్రాంక్‌ల చెల్లింపు విలువ మళ్లీ వాటి ద్రవ్య సంబంధిత విలువను అధిగమించినప్పుడు మాత్రమే పూర్తిగా పోయింది.[citation needed]

1 సెంటైమ్ నాణేలను 2006 వరకు విడుదల చేశారు, అయితే వాటి ఉత్పత్తి సంఖ్య క్షీణిస్తూ వచ్చింది, కాని ఇది ఇరవై శతాబ్దంలోని నాల్గవ త్రైమాసిక ద్రవ్య సంబంధిత ఆర్ధిక వ్యవస్థలో ఎటువంటి ముఖ్య పాత్రను పోషించలేదు (1975 నుండి 2000 వరకు). ద్రవ్య సంబంధిత అవసరాల కోసం 1 సెంటైమ్ నాణేలను ఉపయోగించే ప్రజలు మరియు సమూహాలు వాటిని వాటి ముఖవిలువకు పొందవచ్చు; ఇతర వినియోగదారులు (సేకరణకర్తలు వంటివారు) ఉత్పత్తి ధరలతో కలిపి నాణేనికి అదనంగా 4 సెంటైమ్‌లను చెల్లించాల్సి ఉంటుంది, ఇది పలు సంవత్సరాల్లో నాణేం యొక్క యదార్థ ముఖవిలువను మించిపోయింది. ఈ నాణేం వాడకం 1970ల చివరిలో మరియు 1980ల ప్రారంభంలో క్షీణించింది కాని అధికారికంగా 1 జనవరి 2007న మాత్రమే పూర్తిగా చెలామణీ నుండి తొలగించబడింది మరియు వాడకం చట్టబద్ధం కాదని నిర్ధారించబడింది. 1974 నుండి ముద్రించబడని, చాలాకాలం క్రితం మరుగున పడిన 2 సెంటైమ్ నాణెం 1 జనవరి 1978న చెలామణి రద్దు చేయబడింది.[13]

మూస:Coin image box 1 double

నాణేల నమూనాలు 1879 తర్వాత కొద్దిగా మారాయి.

ప్రధాన మార్పుల్లో 1888, 1922, 1924 (స్వల్ప) మరియు 1931 (ప్రధానంగా పరిమాణం తగ్గింపు)ల్లో 5 ఫ్రాంక్ నాణేలకు నూతన నమూనాలను చెప్పవచ్చు.  1948 నుండి కాంస్య నాణేలకు ఒక నూతన నమూనాను ఉపయోగించారు.  ఒక నక్షత్రాల చక్రాన్ని సూచిస్తున్న నాణేల్లో 22 నక్షత్రాలను (ఈ పేరాకు పక్కన కనిపిస్తున్న 1 ఫ్రాంక్ నాణేం వంటివి) 1983లో 23 నక్షత్రాలుగా మార్చారు; నక్షత్రాలు స్విస్ పరగణాలను సూచిస్తాయి కనుక, ఈ నవీకరణ 1979లో స్విస్ సమాఖ్య విస్తరణను సూచిస్తుంది, ఈ సమయంలో బెర్న్ పరగణా నుండి జురాను 23వ పరిగణాకు చేర్చుకుంది[13]. 
10 సెంటైమ్స్ 1879

1879 నుండి 10 సెంటైమ్ నాణేలు (1918-19 మరియు 1932-39 సంవత్సరాలు మినహా) నేటి వరకు (2009) అదే సంవిధానం, పరిమాణం మరియు నమూనాను కలిగి ఉన్నాయి మరియు ఇది ఇప్పటికీ చట్టబద్ధమైనది మరియు చెలామణిలో ఉంది.[13]

అన్ని స్విస్ నాణేల్లో భాషలు తటస్థంగా ఉంటాయి (స్విట్జర్లాండ్ యొక్క నాలుగు జాతీయ భాషలకు అనుగుణంగా), ఇవి సంఖ్యలు, ఫ్రాంక్ కోసం "Fr." సంక్షిప్త పదం మరియు చిన్న నాణేలపై "Helvetia", "Confœderatio Helvetica" (ప్రమాణం ఆధారంగా) లేదా అభిలేఖనం "Libertas" (స్వేచ్ఛకు రోమన్ దేవత) లాటిన్ పదాలు ఉంటాయి. నాణేలపై కళాకారుని పేరు, నిలబడి ఉన్న హెల్వెటియా మరియు కాపరి ఉంటారు[15].

చెలామణిలో ఉన్న ఈ సాధారణ నాణేలతోపాటు, పలు స్మారక నాణేలు అలాగే వెండి మరియు బంగారు నాణేలు విడుదల చేయబడ్డాయి. ఈ నాణేలు ఇప్పుడు చట్టబద్ధమైనవి కావు, కాని వీటిని తపాలా కార్యాలయాలు మరియు జాతీయ మరియు పరగణా బ్యాంకుల్లో వాటి ముఖవిలువకు మార్చవచ్చు.[16] వాటి పదార్థ లేదా సేకరణకర్త యొక్క విలువ వాటి ముఖవిలువకు సమానంగా లేదా మించి ఉండవచ్చు.

ప్రస్తుత స్విస్ నాణేల స్థూల దృష్టి[17]
విలువ వ్యాసం
(మిమీ)
మందం
(మిమీ)
బరువు
(గ్రా)
కూర్పు వివరణ
5 సెంటైమ్స్ 17.15 1.25 1.8 అల్యూమినియం కంచు 1980 వరకు కప్రోనికెల్ లేదా స్వచ్ఛమైన నికెల్‌తో చేసేవారు
10 సెంటైమ్స్ 19.15 1.45 3 కప్రోనికెల్ 1879 నుండి ప్రస్తుత నాణేం నమూనాలో తయారు చేస్తున్నారు
20 సెంటైమ్స్ 21.05 1.65 4 కప్రోనికెల్
1/2 ఫ్రాంక్
(50 సెంటైమ్స్)
18.20 1.25 2.2 కప్రోనికెల్ 1967 వరకు వెండిలో
1 ఫ్రాంక్ 23.20 1.55 4.4 కప్రోనికెల్ 1967 వరకు వెండిలో
2 ఫ్రాంక్స్ 27.40 2.15 8.8 కప్రోనికెల్ 1967 వరకు వెండిలో
5 ఫ్రాంక్స్ 31.45 2.35 13.2 కప్రోనికెల్ 1967 వరకు మరియు 1969లో వెండిలో

బ్యాంకు నోట్లు[మార్చు]

1907లో, స్విస్ జాతీయ బ్యాంకు బ్యాంకు నోట్ల మంజూరు చేసే అధికారాన్ని పరగణాలు మరియు పలు బ్యాంకుల నుండి స్వాధీనం చేసుకుంది. ఇది 50, 100, 500 మరియు 1000 ఫ్రాంక్‌లను విడుదల చేసింది. 1911లో 20 ఫ్రాంక్ నోట్లను, తర్వాత 1913లో 5 ఫ్రాంక్ నోట్లను విడుదల చేసింది. 1914లో, సమాఖ్య ఖజానా 5, 10 మరియు 20 ఫ్రాంక్‌ల ప్రమాణాల్లో కాగితపు డబ్బును మంజూరు చేసింది. ఈ నోట్లు మూడు వేర్వేరు సంస్కరణల్లో విడుదల చేయబడ్డాయి: ఫ్రెంచ్, జర్మన్ మరియు ఇటాలియన్. స్టేట్ లోన్ బ్యాంక్ కూడా ఆ సంవత్సరంలో 25 ఫ్రాంక్ నోట్లను విడుదల చేసింది. 1952లో, జాతీయ బ్యాంకు 5 ఫ్రాంక్‌ల నోట్లను ముంజూరు చేయడాన్ని నిషేధించింది కాని 1955లో 10 ఫ్రాంక్ నోట్లను విడుదల చేసింది. 1996లో, 200 ఫ్రాంక్ నోట్లు విడుదల అయ్యాయి, 500 ఫ్రాంక్ నోట్లు ఆపివేయబడ్డాయి.

జాతీయ బ్యాంకు ముద్రించే ఎనిమిది రకాల బ్యాంకు నోట్లల్లో ఆరు రకాలను సాధారణ ప్రజల వాడకానికి విడుదల చేయబడ్డాయి. 1976లోని, ఎర్న్స్ట్ మరియు ఉర్సులా హెస్టాండ్‌లు రూపొందించిన ఆరవ రకం నాణేలపై విజ్ఞానశాస్త్ర రంగంలోని వ్యక్తులను ముద్రించారు. ఇది పునరుద్ధరించబడింది మరియు భర్తీ చేయబడింది మరియు 1 మే 2020 నాటికి దాని విలువను కోల్పోతుంది. 2010నాటికి, ఈ క్రమంలోని అత్యధిక సంఖ్యలో నోట్లు ఇప్పటికీ మార్చలేదు, అయితే ఇవి 10 సంవత్సరాలుగా చట్టబద్ధమైన ద్రవ్యం కాదు; ఉదాహరణకు, ఆ 500 ఫ్రాంక్ బ్యాంకు నోట్ల విలువ ఇప్పటికీ చెలామణిలో ఉన్నాయి, ఇవి 129.9 మిలియన్ స్విస్ ఫ్రాంక్‌లను సూచిస్తున్నాయి.[18]

20 స్విస్ ఫ్రాంక్‌ల బ్యాంకు నోట్ యొక్క కొన్ని భద్రతా లక్షణాలు (ఐరియోడిన్ సంఖ్యలు మరియు కినెగ్రామ్).

ఏడవ రకాన్ని 1984లో ముద్రించారు, అవసరమైతే ఉపయోగించడానికి వీలుగా ఒక "నిల్వ రకం" వలె ఉంచబడింది, ఉదాహరణకు, ప్రస్తుత రకానికి విస్తృత నకిలీ నోట్లు చెలామణిలోకి వచ్చినప్పుడు. స్విస్ జాతీయ బ్యాంకు నూతన భద్రతా నియమాలను అభివృద్ధి చేయడానికి మరియు ఒక నిల్వ రకం అంశాన్ని రద్దు చేయడానికి నిర్ణయించుకున్నప్పుడు, ఏడవ రకం యొక్క రకాలు విడుదల చేయబడ్డాయి మరియు ముద్రించబడిన నోట్లు నాశనం చేయబడ్డాయి.[19]

ప్రస్తుత, ఎనిమిదవ రకం బ్యాంకు నోట్లను కళల నేపథ్యంతో జోర్గ్ జింట్జ్‌మేయర్‌చే రూపొందించబడ్డాయి మరియు 1995లో విడుదలయ్యాయి. నూతన నమూనాతోపాటు, ఈ రకం పలు అంశాల్లో మునుపటి రకానికి వేరుగా ఉంటుంది. ఒక ప్రధాన వ్యత్యాసం ఏమిటంటే అరుదుగా ఉపయోగించే 500 ఫ్రాంక్ నోట్లను ఒక నూతన 200 ఫ్రాంక్ నోట్లచే భర్తీ చేయడాన్ని చెప్పవచ్చు; ఈ నూతన నోటు పాత 500 ఫ్రాంక్ నోటు కంటే మంచి ప్రజాదరణ పొందింది.[20] నూతన నోట్ల ఆధార రంగులు వలె పాత నోట్లల్లో రంగులనే ఉపయోగించారు, అయితే 20 ఫ్రాంక్ నోటు యొక్క ఎరుపు రంగును 100 ఫ్రాంక్ నోటుకు విరుద్ధంగా సులభంగా గుర్తించేందుకు నీలం రంగుకు మార్చారు మరియు 10 ఫ్రాంక్ నోటు యొక్క ఎరుపు రంగును పసుపు రంగుకు మార్చబడింది. నోట్ల పరిమాణం కూడా మార్చబడింది, 8వ రకం నుండి అన్ని నోట్లు ఒకే ఎత్తు (74 మిమీ) కలిగి ఉంటాయి, అలాగే వెడల్పును కూడా మార్చారు, ఇప్పటికీ నోట్ల విలువతో పెరుగుతూ ఉంది. నూతన క్రమం మునుపటి నోట్ల కంటే మరింత భద్రతా నియమాలను కలిగి ఉన్నాయి;[21] మునుపటి రకం నోట్ల యొక్క అత్యధిక లక్షణాలను రహస్యంగా ఉంచిన విధంగా కాకుండా, వాటిలో (అన్ని కాదు) పలు నోట్ల లక్షణాలను ప్రస్తుతం ప్రదర్శిస్తున్నారు మరియు విస్తృతంగా ప్రచారం చేస్తున్నారు.

స్విస్ బ్యాంకు నోట్ల 8వ (ప్రస్తుత) క్రమం[22]
చిత్రం విలువ పరిమాణం ప్రధాన రంగు ముఖభాగం విడుదల తేదీ వివరణ
ముఖభాగం వెనుక భాగం
CHF10 8 front horizontal.jpg CHF10 8 back horizontal.jpg 10 ఫ్రాంక్‌లు 126 × 74 మిమీ పసుపు లె క్రోబూసియర్ 8 ఏప్రిల్ 1997
CHF20 8 front horizontal.jpg CHF20 8 back horizontal.jpg 20 ఫ్రాంక్‌లు 137 × 74 మిమీ ఎరుపు ఆర్థుర్ హోనెగెర్ 1 అక్టోబరు 1996
CHF50 8 front horizontal.jpg CHF50 8 back horizontal.jpg 50 ఫ్రాంక్‌లు 148 × 74 మిమీ ఆకుపచ్చ సోఫియే టీయుబెర్-ఆర్ప్ 3 అక్టోబరు 1995
CHF100 8 front horizontal.jpg CHF100 8 back horizontal.jpg 100 ఫ్రాంక్‌లు 159 × 74 మిమీ నీలం ఆల్బెర్టో గియాసోమెట్టీ 1 అక్టోబరు 1998
CHF200 8 front horizontal.jpg CHF200 8 back horizontal.jpg 200 ఫ్రాంక్‌లు 170 × 74 మిమీ గోధుమ చార్లెస్ ఫెర్డినాండ్ రామజ్ 1 అక్టోబరు 1997 500 ఫ్రాంక్‌లను భర్తీ చేసింది
గత క్రమంలోని బ్యాంకు నోటు
CHF1000 8 front horizontal.jpg CHF1000 8 back horizontal.jpg 1000 ఫ్రాంక్‌లు 181 × 74 మిమీ వంగపండు జాకబ్ బుర్క్‌హార్డ్ 1 ఏప్రిల్ 1998
మూస:Standard banknote table notice

అన్ని బ్యాంకు నోట్లు నాలుగు భాషలను కలిగి ఉంటాయి, మొత్తం సమాచారాన్ని నాలుగు భాషల్లో ప్రదర్శిస్తాయి. ఒక జర్మన్‌ఫోన్ వ్యక్తిని కలిగి ఉన్న బ్యాంకు నోట్లు ఒక వైపున జర్మన్ మరియు రోమాన్ష్ చిత్రాలను కలిగి ఉంటాయి, ఒక ఫ్రాంక్‌ఫోన్ లేదా ఒక ఇటాలోఫోన్ వ్యక్తిని కలిగి ఉన్న బ్యాంకు నోట్లు ఒక వైపున ఫ్రెంచ్ మరియు ఇటాలియన్ చిత్రం వలె కలిగి ఉంటాయి. వెనుక వైపున మిగిలిన రెండు భాషల ఉంటాయి.

2000 ఏప్రిల్‌లో 5వ రకం దాని చెలామణిని కోల్పోయిన సమయంలో, మార్పిడి చేయని బ్యాంకు నోట్లు మొత్తం 244.3 మిలియన్ స్విస్ ఫ్రాంక్‌లుగా తేలింది; స్విస్ చట్టం ప్రకారం, ఈ మొత్తాన్ని భీమా లేని సహజ ప్రమాదాల సందర్భంలో అత్యవసర నష్టాలకు స్విస్ నిధి గా బదిలీ చేయబడింది.[23]

2005 ఫిబ్రవరిలో, 9వ రకం నోట్ల రూపకల్పనకు ఒక పోటీ ప్రకటించబడింది, వీటిని ప్రపంచానికి స్విట్జర్లాండ్ అందాలు నేపథ్యంతో 2010లో విడుదలకు సిద్ధమవుతున్నాయి. ఫలితాలను నవంబరు 2005న ప్రకటించారు, కాని ఎంపిక చేసిన రూపకల్పన ప్రజల నుండి విస్తృతమైన విమర్శలను ఎదుర్కొంది.[24]

చెలామణి[మార్చు]

మార్చి 2010 నాటికీ, విడుదల చేసిన నాణేలు మరియు బ్యాంకు నోట్ల మొత్తం విలువ 49,664.0 మిలియన్ స్విస్ ఫ్రాంక్‌లు.[18]

మార్చి 2010నాటికి చెలామణిలో ఉన్న స్విస్ నాణేలు మరియు బ్యాంకునోట్ల విలువ (CHF మిలియన్లల్లో) [18]
నాణేలు 10 ఫ్రాంక్‌లు 20 ఫ్రాంక్‌లు 50 ఫ్రాంక్‌లు 100 ఫ్రాంక్‌లు 200 ఫ్రాంక్‌లు 500 ఫ్రాంక్‌లు 1000 ఫ్రాంక్‌లు మొత్తం
2695.4 656.7 1416.7 1963.0 8337.4 6828.0 129.9 27,637.1 49,664.0

100 సాధారణ స్విస్ నాణేల వరకు (ప్రత్యేక లేదా స్మారక నాణేలు మినహా) సంసర్గాలు చట్టబద్ధమైనవి; బ్యాంకు నోట్లను ఎంత మొత్తానికైనా చట్టబద్ధమైన ద్రవ్యంగా ఉపయోగించవచ్చు.[25]

నిల్వ కరెన్సీ[మార్చు]

స్విస్ ఫ్రాంక్‌ను ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఒక నిల్వ కరెన్సీ వలె ఉపయోగిస్తారు మరియు ఇది ప్రస్తుతం US డాలర్, యూరో, జపనీస్ యెన్ మరియు పౌండ్ స్టెర్లింగ్‌ల తర్వాత నిల్వ చేయడానికి అరుదుగా 5వ లేదా 6వ విలువగా ర్యాంక్ కలిగి ఉంది.

మూస:Reserve currencies

ప్రస్తుత మార్పిడి రేట్లు[మార్చు]

మూస:Exchange Rate

వీటిని కూడా చూడండి[మార్చు]

Script error

  • స్విట్జర్లాండ్‌లో బ్యాంకింగ్
  • స్విట్జర్లాండ్ ఆర్థిక వ్యవస్థ
  • హార్డ్ కరెన్సీ
  • ఇరాకీ స్విస్ దినార్ - పురాతన ఇరాకీ కరెన్సీకి సంబంధించిన ఒక సాధారణ పేరు, కాని స్విస్ కరెన్సీతో సంబంధం కలిగి లేదు.
  • లైచెస్టియెన్ ఫ్రాంక్

గమనికలు[మార్చు]

  1. Swiss franc is widely accepted, although Euro is officially used
  2. Swiss franc is the official currency and Euro is widely accepted.
  3. LaLiberté.ch, (French) La Liberté, 09.01.2009, La fabuleuse histoire du franc suisse.
  4. (French) Loi du 25 juin 1798 Books.Google.ch
  5. ఒట్టో పాల్ వెంజెర్, p. 49–50.
  6. 150 ఇయర్స్ ఆఫ్ స్విస్ కాయినేజ్
  7. Gold.org, టేబుల్ ఆఫ్ కరెన్సీ డివేల్యూవేషన్ ఇన్ ది యునైటెడ్ స్టేట్స్ అండ్ యూరోప్ ఫాలోయింగ్ ది డివేల్యూవేషన్ ఆఫ్ ది పౌండ్ ఇన్ 1931, ఇన్ మానెటరీ హిస్టరీ ఆఫ్ గోల్డ్: వాల్యూమ్ 3 — ఆఫ్టర్ ది గోల్డ్ స్టాండర్డ్
  8. Gold.org, డిక్లరేషన్ ఆఫ్ ది స్విస్ గవర్నమెంట్, త్రూ ది ఫెడరల్ ఫైనాన్స్ అండ్ కస్టమ్స్ డిపార్టమెంట్, అండ్ ది నేషనల్ బ్యాంక్ ఆఫ్ స్విట్జర్లాండ్ రిగార్డింగ్ ది పర్చేజ్ అండ్ సేల్ ఆఫ్ గోల్డ్, ఇన్ మానెటరీ హిస్టరీ ఆఫ్ గోల్డ్: వాల్యూమ్ 3 — ఆఫ్టర్ ది స్టాండర్డ్
  9. EFD.admin.ch, ఫెడెరల్ లా ఆన్ కరెన్సీ అండ్ లీగల్ టెండర్ టు ఎంటర్ ఇంటూ పోర్స్ ఆన్ 1 మే 2000, ప్రెస్ రిలీజ్, 12 ఏప్రిల్ 2000. పునరుద్ధరించబడింది: 2006-03-02.
  10. IIE.com, స్పీచ్ బై ఫిలిప్ M. హిల్డెర్‌బ్రాండ్, మెంబర్ ఆఫ్ ది గవర్నింగ్ బోర్డు, స్విస్ నేషనల్ బ్యాంక్, 5 మే 2005
  11. (de) Jürg Richter et Ruedi Kunzmann, Neuer HMZ-Katalog, tome 2 : Die Münzen der Schweiz und Liechtensteins 15./16 Jahrhundert bis Gegenwart, (ISBN 3-86646-504-1)
  12. SwissMint.ch, మింటేజ్ పిగర్స్ ఫర్ స్విస్ కాయిన్స్ యాజ్ ఆఫ్ 1850, స్టేటస్ ఇన్ జనవరి 2007.
  13. 13.0 13.1 13.2 13.3 SwissMint.ch, మింటేజ్ ఫిగర్స్ ఫర్ స్విస్ కాయిన్స్ యాజ్ ఆఫ్ 1850, స్టేటస్ ఇన్ జనవరి 2007
  14. SwissMint.ch, 150 ఇయర్స్ ఆఫ్ స్విస్ కాయినేజ్: ఫ్రమ్ సిల్వర్ టు కప్రోనికెల్. ఆఖరిగా పునరుద్ధరించబడింది: 2006-03-02.
  15. విజిబుల్ ఆన్ ది పిక్చర్స్ ఆఫ్ ది స్విస్ కాయిన్స్
  16. Admin.ch, లా ఆన్ స్విస్ కాయిన్స్
  17. SwissMint.ch, సర్క్యూలేషన్ కాయిన్స్: టెక్నికల్ డేటా. చివరిగా పునరుద్ధరించబడింది: 2006-10-30.
  18. 18.0 18.1 18.2 స్విస్ నేషనల్ బ్యాంక్, SNB.ch, మంత్లీ స్టాటిస్టికల్ బులిటిన్ ఫిబ్రవరి 2010, A2: బ్యాంక్‌నోట్స్ అండ్ కాయిన్స్ ఇన్ సర్క్యూలేషన్. బెర్న్, ఫిబ్రవరి 2010
  19. SNB.ch, సెవెన్త్ బ్యాంక్‌నోట్ సిరీస్. చివరిగా పునరుద్ధరించబడింది: 2007-09-27.
  20. ది గ్లోబల్ వేల్యూ ఆఫ్ దోజ్ 200 ఫ్రాంక్ నోట్స్ ఇన్ సర్క్యూలేషన్ ఇన్ 2000 (5120.0 మిలియన్ ఫ్రాంక్స్) వజ్ లార్జర్ దెన్ ది వాల్యూ ఆఫ్ ది 500 ఫ్రాంక్ నోట్స్ ఇన్ 1996 (3912.30), ఈవెన్ వెన్ దీజ్ ఫిగర్స్ వర్ కరెక్టెడ్ ఫర్ ది గ్లోబల్ ఇంక్రీజ్ ఇన్ టోటల్ వాల్యూ ఆఫ్ స్విస్ బ్యాంక్‌నోట్స్ ఇన్ సర్క్యూలేషన్ (+9%). ఫిగర్స్ ఫ్రమ్ ది మంత్లీ స్టాటిస్టికల్ బులిటిన్ ఆఫ్ ది స్విస్ నేషనల్ బ్యాంక్, జనవరి 2006, Op cit
  21. యాన్ ఓవర్‌వ్యూ ఆఫ్ ది సెక్యూరిటీ ఫీచర్స్, స్విస్ నేషనల్ బ్యాంక్. చివరిగా 19 మార్చి 2010 పునరుద్ధరించబడింది.
  22. SNB.ch, ఎయిత్ బ్యాంక్‌నోట్ సిరీస్ 1995. చివరిగా పునరుద్ధరించబడింది: 2007-06-01.
  23. SNB.ch, నేషనల్ బ్యాంక్ రిమెట్స్ Sfr 244,3 మిలియన్ టు ది ఫండ్ ఫర్ ఎమెర్జన్సీ లాసెస్, ప్రెస్ రిలీజ్ ఆఫ్ ది స్విస్ నేషనల్ బ్యాంక్, 4 మే 2000. చివరిగా పునరుద్ధరించబడింది: 2007-02-26.
  24. SNB.ch, న్యూ బ్యాంక్‌నోట్స్ ప్రాజెక్ట్, ఆన్ ది వెబ్‌సైట్ ఆఫ్ ది స్విస్ నేషనల్ బ్యాంక్. చివరిగా పునరుద్ధరించబడింది: 2007-09-27.
  25. ఆర్టి. 3 ఆఫ్ ది స్విస్ లా ఆన్ మానటరీ యూనిట్ అండ్ మీన్స్ ఆఫ్ పేమెంట్. Admin.ch (జర్మన్), Admin.ch (ఫ్రెంచ్) మరియు Adminch.ch (ఇటాలియన్) వెర్షన్స్.

సూచనలు[మార్చు]

  • Lescaze, Bernard (1999) Une monnaie pour la Suisse . హర్టెర్ ISBN 2-940031-83-5
  • రివాజ్, మిచెల్ డీ (1997) ది స్విస్ బ్యాంక్‌నోట్: 1907–1997 . జెనౌండ్ ISBN 2-88100-080-0
  • వార్టన్‌విలెర్, H. U. (2006) స్విస్ కాయిస్ కేటలాగ్ 1798–2005 . ISBN 3-905712-00-8
  • వెంజెర్, ఒట్టో పాల్ (1978) ఇంటర్‌డక్షన్ à la numismatique , Cahier du Crédit Suisse, ఆగస్టు 1978 (in French).
  • Swissmint.ch, 150 ఇయర్స్ ఆఫ్ స్విస్ కాయినేజ్: ఏ బ్రీఫ్ హిస్టారికల్ డిస్‌కోర్స్ . చివరిగా 2 మార్చి 2006న పునరుద్ధరించబడింది.
  • Swissmint.ch; Prägungen von Schweizer Münzen ab 1850 — Frappes des pièces de monnaie suisses à partir de 1850 , 2000.
  • మూస:Numis cite SCWC
  • మూస:Numis cite SCWPM

బాహ్య లింకులు[మార్చు]

  • (German) CashFollow.ch, స్విస్ ఫ్రాంక్ ట్రాకర్
  • (German) Schweizer-Franken.ch, ఇన్ఫర్మేషన్ ఎబౌట్ ది స్విస్ ఫ్రాంక్
  • Ucoin.net, స్విస్ కాయిన్స్ (కేటలాగ్ అండ్ గ్యాలరీ)
  • Colnect.com, స్విస్ బ్యాంక్‌నోట్లు కేటలాగ్

మూస:Franc మూస:Currencies of Europe