హైదరాబాదు జిల్లా
| ?హైదరాబాదు ఆంధ్ర ప్రదేశ్ • భారతదేశం |
|
 |
|
|
|
| అక్షాంశరేఖాంశాలు: | |
| కాలాంశం | భాప్రాకా (గ్రీ.కా+5:30) |
| విస్తీర్ణం | 217 కి.మీ² (84 చ.మై) |
| ముఖ్య పట్టణము | హైదరాబాదు |
| ప్రాంతం | తెలంగాణ |
| జనాభా • జనసాంద్రత • పట్టణ • మగ • ఆడ • అక్షరాస్యత శాతం • మగ • ఆడ |
40,10,238 (2011) • 18,480/కి.మీ² (47,863/చ.మై) • 4010238 • 2064359 • 1945879 • 79.04 (2001) • 84.11 • 73.67 |
హైదరాబాదు జిల్లా, [1][2]ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రములోని అతిచిన్న జిల్లా. రాష్ట్ర రాజధాని అయిన హైదరాబాదు నగరం మొత్తం ఈ జిల్లాలో భాగమే.
హైదరాబాదు (నగర) జిల్లా ప్రస్తుత స్థితిలో 1978 ఆగష్టులో ఏర్పడినది. పూర్వపు హైదరాబాదు జిల్లానుండి రంగారెడ్డి జిల్లా ఒక ప్రత్యేక జిల్లాగా యేర్పడటంతో ఇలా పరిణమించింది. అప్పటి హైదరాబాదు జిల్లాలోని గ్రామీణ ప్రాంతాలన్నీ రంగారెడ్డి జిల్లాలో చేర్చారు. మొత్తం హైదరాబాదు మున్సిపాలిటీ ప్రాంతము (ఒక చిన్న భాగము మినహాయించి), సికింద్రాబాదు కంటోన్మెంటు ప్రాంతము, లాలాగూడ మరియు ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము ప్రాంతాలను హైదరాబాదు జిల్లాలో చేర్చారు. జిల్లాలో మొత్తం 66 గ్రామాలు నాలుగు తాలూకాలు (చార్మినార్, గోల్కొండ, ముషీరాబాద్ మరియు సికింద్రాబాద్) గా విభజించబడి ఉన్నాయి.
రాష్ట్ర రాజధాని జిల్లాలో ఉండటంతో జిల్లా అన్నివిధాల బాగా అభివృద్ధి చెందినది. పరిపాలనా సౌలభ్యం కొరకు స్థానిక పాలనను సంస్కరించి 1985 జూన్ 25న మండలాలను యేర్పాటు చేసినప్పుడు హైదరాబాదు జిల్లా నాలుగు మండలాలుగా విభజించారు. అవి చార్మినార్, గోల్కొండ, ముషీరాబాద్ మరియు సికింద్రాబాద్. 1996 డిసెంబర్ 27న ఈ నాలుగు మండలాలనుండి మొత్తం 16 మండలాలు సృష్టించి పునర్వయవస్థీకరించారు.
[మార్చు] జిల్లా చరిత్ర
1948లో జరిగిన పోలీస్చర్య వలన ఆట్రాఫ్-అ-బాల్దా మరియు భగత్ జిల్లాలని ఏకీకృతం చేసి హైదరాబాదు జిల్లాను రూపుదిద్దారు. 1978లో ఈ జిల్లాను రూరల్ హైదరాబాదు మరియు అర్బన్ హైదరాబాదులుగా విభజించారు. రూరల్ హైదరాబాదు జిల్లాకు తరువాత రంగారెడ్డి జిల్లా గా పేరు మార్పిడి జరిగింది. అర్బన్ హైదరాబాదు జిల్లా ప్రస్తుతం హైదరాబాదు జిల్లాగా పిలువబడుతుంది.
[మార్చు] భౌగోళిక స్వరూపం
హైదరాబాదు జిల్లా 200 చదరపు కిలోమీటర్ల మేర విస్తరించి ఉంది.
[మార్చు] ఆర్ధిక స్థితి గతులు
[మార్చు] డివిజన్లు లేదా మండలాలు, నియోజక వర్గాలు
[మార్చు] మండలాలు మరియు గ్రామాలు
| సంఖ్య | పూర్వపు మండలం | మండలం పేరు | గ్రామాలు |
| 1 | సికింద్రాబాదు | అమీర్పేట | అమీర్పేట, బహలూల్ఖాన్ గూడ, సోమాజీగూడ |
| 2 | తిరుమలగిరి | తోకట్ట, బోయిన్పల్లి, సీతారాంపూర్, చందూలాల్ బౌలీ, కాకాగూడ, తిరుమలగిరి, అమ్ముగూడ, మచ్చ బొల్లారం | |
| 3 | మారెడుపల్లి | మారెడుపల్లి (సర్ఫేఖాస్), మారేడ్పల్లి పైగా, లాలాగూడ, మల్కాజ్గిరి (కంటోన్మెంట్ ప్రాంతం) | |
| 4 | ముషీరాబాదు | అంబర్పేట | అంబర్పేట, డ్రైనేజ్ లింగంపల్లి, అంబర్పేట సైఫేఖాస్, మలక్పేట |
| 5 | హిమాయాత్నగర్ | భాగ్ లింగంపల్లి, గగన్ మహల్, దాయిరా, హసనలీ గూడ | |
| 6 | నాంపల్లి | నాంపల్లి, తోటగూడ | |
| 7 | గోల్కొండ | షేక్పేట్ | షేక్పేట్, హకీంపేట్, భక్తావర్ గూడ |
| 8 | ఖైరతాబాద్ | యెల్లారెడ్డిగూడ, ఖైరతాబాద్, యూసుఫ్గూడ | |
| 9 | ఆసిఫ్నగర్ | ఆసిఫ్నగర్, మల్లేపల్లి, గుడి మల్కాపూర్, కుల్సుంపూర, రాజ్దార్ఖాన్ పేట్ | |
| 10 | చార్మినార్ | సైదాబాద్ | సైదాబాద్, మాదన్నపేట, తీగలగూడ, మూసారాం భాగ్, గడ్డి అన్నారం (పాక్షికం) |
| 11 | బహదూర్పూర్ | ||
| 12 | బండ్లగూడ | ||
| 13 | సికింద్రాబాదు | సికింద్రాబాదు | |
| 14 | ముషీరాబాదు | ముషీరాబాదు | |
| 15 | గోల్కొండ | గోల్కొండ | గోల్కొండ |
| 16 | చార్మినార్ | చార్మినార్ | చార్మినార్ |
[మార్చు] రవాణా వ్వవస్థ
[మార్చు] జనాభా లెక్కలు
2011 లెక్కల ప్రకారం హైదరాబాదు జిల్లా జనాభా 40,10,238. 2001లో 38,29,753 ఉన్న జిల్లా జనాభా దశాబ్దం కాలంలో 4.71% వృద్ధి చెందింది. 1901లో కేవలం 4.99 లక్షలు ఉన్న జనాభా 1911 నాటికి 6.27 లక్షలకు పెరిగి 1921లో 5.56 లక్షలకు తగ్గింది.[3] ఆ తర్వాత క్రమక్రమంగా వృద్ధిచెందుతూ 2011 నాటికి 40.1 లక్షలకు చేరింది. గ్రేటర్ హైదరాబాదు మొత్తాన్ని పరిగనలోకి తీసుకుంటే జనాభా 2011 నాటికి 68.09 లక్షలకు చేరింది.
[మార్చు] సంస్కృతి
[మార్చు] పశుపక్ష్యాదులు
[మార్చు] విద్యాసంస్థలు
[మార్చు] ఆకర్షణలు
[మార్చు] క్రీడలు
[మార్చు] ప్రముఖవ్యక్తులు
[మార్చు] అధికారులు
జిల్లా పాలన రాష్ట్ర ప్రభుత్వ అధికారులచేత పాలనా యంత్రాంగం పని చేస్తుంది. పట్టణ జిల్లాకావున నగరపాలకసంస్థ స్థానిక పరిపాలన చేస్తుంది. ఈ జిల్లాకు రాష్ట్రీయంగా ఎమ్ ఎల్ ఎ మరియు కేంద్రీయంగా ఎమ్ పి ప్రతినిధులు పాలనాబాధ్యతలలో పాలు పంచుకుంటారు. జిల్లా మొత్తం హైదరాబాదు మహానగర పాలక సంస్థ (జి హెచ్ ఎమ్ సి) అధికార పరిధిలోనే ఉంటుంది. పాలనా ప్రతినిధులను జి హెచ్ ఎమ్ సి ఆధ్వర్యంలో అన్ని వార్డుల నుండి ఎన్నిక చేయబడతారు.
[మార్చు] నియోజకవర్గాలు
హైదరాబాదు జిల్లాలో నియోజకవర్గాల పునర్వ్యవస్థీకరన అనంతరం 15 అసెంబ్లీ నియోజకవర్గాలు ఏర్పడ్డాయి. అంతకు క్రితం ఈ సంఖ్య 13 మాత్రమే. ఈ 15 నియోజకవర్గాలు హైదరాబాదు లోకసభ మరియు సికింద్రాబాదు లోకసభ నియోజకవర్గాలలో ఏడేసి చొప్పున, మిగిలిన ఒక నియోజకవర్గం మల్కాజ్గిరి లోకసభ నియోజకవర్గంలో భాగంగా ఉన్నాయి.
|
[మార్చు] బయటి లింకులు
[మార్చు] వనరులు
[మార్చు] ఇవికూడా చూడండి
[మార్చు] మూలాలు
- ↑ హైదరాబాదు జిల్లా అధికారిక జాలస్థలి
- ↑ ఈనాడు జాలస్థలిలో హైదరాబాద్
- ↑ Hand Book of Statistics, Hyderabad Dist, 2009, Published by Chief Planning Office
|
||||||||||||||
