అంచుతెంగు కోట
ఈ కోట మలబార్ తీరంలో ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ మొదటి శాశ్వత స్థావరం. 1693 నవంబరులో, బ్రిటిష్ ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ (EIC) జాన్ బ్రాబోర్న్ను అట్టింగల్ పంపింది. అక్కడ అతను రాణి అషురే నుండి అంచుతెంగు (అప్పట్లో అంజెంగో అని పిలిచేవారు) ఇసుక తిన్నెలపై కోట నిర్మాణానికి స్థలాన్ని, అట్టింగల్ మిరియాల వాణిజ్యంపై గుత్తాధిపత్యాన్ని పొందాడు. EIC 1696 జనవరిలో నిర్మాణాన్ని ప్రారంభించింది.
1696 జూన్లో రాబర్ట్ కల్లిఫోర్డ్ నేతృత్వంలోని కెచ్ జోసియాలోని బ్రిటిష్ సముద్రపు దొంగలు, అంజెంగో వద్ద బెంగాల్ పైలట్ సర్వీస్ స్లూప్ 'జింగాలీ' (లేదా 'జింగాల్లే')ను ధ్వంసం చేశారు.[1][2] నిర్మాణం జరుగుతుండగా డచ్ వారు కోట నిర్మాణానికి వ్యతిరేకంగా రాణిపై ఒత్తిడి తెచ్చారు, ఇది మలబార్ తీరంలో వారి సొంత వాణిజ్యంపై ప్రతికూల ప్రభావం చూపుతుందని వారు భావించారు. నిర్మాణాన్ని ఆపమని ఆమె బ్రాబోర్న్ను ఆదేశించింది, కానీ అతను ఆమె ఆదేశాలను పట్టించుకోలేదు. ఆ తర్వాత రాణి సరఫరాలను నిలిపివేసి బ్రిటిష్ వారిని ఆకలితో మాడ్చాలని ప్రయత్నించింది; అయితే వారికి సముద్రం గుండా సరఫరాలు అందుతుండటంతో, భూదిగ్బంధనం విఫలమైంది. ఆ తర్వాత ఆమె బ్రాబోర్న్పైకి సాయుధ దళాన్ని పంపింది, కానీ అతను దానిని ఓడించాడు, ఆపై శాంతి ఒప్పందం కుదిరింది.[3]
ఈ కోట నిర్మాణం 1699లో పూర్తయింది, మిరియాలు, నూలు వస్త్రాల వాణిజ్యం వేగంగా వృద్ధి చెందింది. బ్రిటన్ నుండి వచ్చే నౌకలకు ఈ కోట మొదటి సిగ్నలింగ్ కేంద్రంగా పనిచేసింది.[4]
ఈ కోట 256 ft (78.0 m) చదరపు విస్తీర్ణంలో నాలుగు బురుజులను కలిగి ఉంది, ఒక్కో బురుజుపై ఎనిమిది 18-పౌండర్ తుపాకులు అమర్చబడి ఉన్నాయి. బురుజుల మధ్య ఉన్న గోడలపై ఏడు లేదా ఎనిమిది తుపాకులు ఉండేవి. దానికి అదనంగా, సముద్రం వైపు సుమారు ఇరవై 18,24-పౌండర్ తుపాకుల బ్యాటరీ ఉండేది. కోటలో 400 మంది యూరోపియన్లు, 70-80 మంది టోపాస్ల సైన్యం ఉండేది.[5] మొదట్లో EICకి బాంబే కాజిల్ తర్వాత అంజెంగో అత్యంత ముఖ్యమైన స్థానంగా ఉండేది.
1697నాటి దాడి కంటే, అట్టింగల్ సంఘటన, ఆ తర్వాత 1721 ఏప్రిల్లో జరిగిన ముట్టడి మరింత ముఖ్యమైనవి. కోట వద్దే ఖననం చేయబడిన తన భార్య మరణం తర్వాత సైమన్ కౌస్ బాధ్యతలు చేపట్టే వరకు అనగా 1704 వరకు బ్రాబోర్న్ కోట ఇన్చార్జిగా ఉన్నాడు. ఆ తర్వాత కౌస్ స్థానంలో జాన్ కిఫిన్ వచ్చాడు, అయినప్పటికీ అతను స్వేచ్ఛా వ్యాపారిగా కోటలోనే ఉండిపోయాడు. కిఫిన్ స్వలాభం కోసం తన పదవిని దుర్వినియోగం చేశాడు, స్థానిక రాజకీయాల్లో వివాదాస్పదంగా జోక్యం చేసుకున్నాడు. రాణి అషురే 1700 ప్రాంతంలో మరణించింది, ఆమె వారసురాలికి అంతటి అధికారం లేకపోవడం (అట్టింగల్ మాతృస్వామ్య వ్యవస్థ అని గమనించాలి), ఆమె ప్రజలకు, బ్రిటిష్ వారికి మధ్య సంబంధాలు దెబ్బతినడానికి కారణమైంది.
1717 నాటికి కిఫిన్ పదవీ విరమణ చేశాడు, అతని స్థానంలో విలియం గైఫోర్డ్ వచ్చాడు, అతను తన పూర్వీకుడి కంటే మరింత స్వార్థపరుడు, విభజనవాది కావడం వల్ల స్థానిక ప్రజలతో సంబంధాలు మరింత క్షీణించాయి.[6]
1721 ముట్టడి
[మార్చు]రాణితో సంబంధాలను మెరుగుపరచుకునే ప్రయత్నంలో 1721 ప్రారంభంలో గైఫోర్డ్, ఏడేళ్ల క్రితం నిలిచిపోయిన వార్షిక బహుమతులు ఇచ్చే సంప్రదాయాన్ని పునరుద్ధరించాలని ప్రతిపాదించాడు. 1721 ఏప్రిల్ 11న, అతను కౌస్తో సహా కనీసం 240 మంది వ్యక్తులతో కలిసి అట్టింగల్ నదికి నాలుగు మైళ్లు ప్రయాణించాడు, అక్కడ వారికి పెద్ద స్నేహపూర్వక జనం స్వాగతం పలికారు. రీలోడ్ మందుగుండు సామగ్రిని కూలీలకు అప్పగించినందున గైఫోర్డ్ మనుషులు తమ వెంట వాటిని తీసుకెళ్లలేదు. అయితే స్థానిక ప్రభువులలో అత్యంత సన్నిహితుడైన వ్యక్తి అక్కడ లేకపోవడంతో కౌస్ అనుమానించి కోటకు తిరిగి వెళ్లాలని సలహా ఇచ్చాడు; రాణి నుండి వచ్చిన ఒక సందేశం దీనిని బలపరిచింది. గైఫోర్డ్ ఈ హెచ్చరికలను పట్టించుకోలేదు, తన బృందాన్ని ఒక చిన్న ప్రాకారంలో ఉంచడానికి అనుమతించాడు. సద్భావనకు చిహ్నంగా అతని మనుషులు తమ తుపాకులను పేల్చారు, కానీ ఆ తర్వాత తమ రీలోడ్లు తీసుకున్నారని గమనించారు. మిగిలిన సైన్యానికి తమ దుస్థితిని గురించి హెచ్చరిస్తూ, ఆ రాత్రికి తిరిగి వస్తానని వాగ్దానం చేస్తూ గైఫోర్డ్ కోటకు సందేశం పంపాడు. అయితే ఆ సాయంత్రం లేదా మరుసటి రోజు ఏదో ఒక సమయంలో అతని బృందంపై దాడి జరిగింది, వారు ఓడిపోయారు. కౌస్తో సహా కొద్దిమంది మాత్రమే తప్పించుకోగలిగారు, అతను పారిపోయే క్రమంలో చంపబడినప్పటికీ, వారు తిరిగి కోటకు చేరుకున్నారు.
25 ఏళ్ల వయసులో మూడోసారి వితంతువుగా మారిన గైఫోర్డ్ భార్య కేథరిన్ (నీ కుక్), కౌస్ భార్య, మరో మహిళ, ఆరుగురు పిల్లలతో కలిసి కోట రికార్డులతో పాటు మాల్దీవుల నుండి కౌరీల సరుకును దింపిన ఒక చిన్న స్థానిక నౌకలో చెన్నై (అప్పటి మద్రాస్) కు పారిపోయారు.
ఈ కోట ఇప్పుడు 35 మంది మిగిలిన సైన్యంతో ముట్టడించబడింది, వీరిలో ఎక్కువ మంది పెన్షనర్లు, బాలురు, వారిలో కేవలం 20 మంది మాత్రమే తుపాకీని ఉపయోగించగలరు. ముట్టడిదారులచే ఇళ్లు తగలబెట్టబడిన కోట చుట్టుపక్కల నివసిస్తున్న సుమారు 150 మంది స్థానికులు కూడా లోపల ఆశ్రయం పొందారు. గన్నరీ అధికారి శామ్యూల్ ఇన్స్ రక్షణ చర్యలను నిర్వహించాడు. ఏప్రిల్ 25న రెండు EIC నౌకలు కొచ్చి నుండి సరఫరాలు, 7 అదనపు బలగాలతో వచ్చాయి. స్థానభ్రంశం చెందిన స్థానికులకు ఆశ్రయం ఇస్తానని క్విలాన్ (ప్రస్తుతం కొల్లం) రాజు నుండి సందేశం రావడంతో 150 మంది మహిళలు, పిల్లలను అతని సంరక్షణకు పంపారు. మే 1న టెల్లిచెర్రీ (ప్రస్తుతం తలస్సేరి), కాలికట్ (ప్రస్తుతం కోజికోడ్) నుండి మరో 52 మంది అదనపు బలగాలుగా వచ్చారు.
జూన్ 24 వరకు ఎలాంటి సంఘటనలు లేకుండా ముట్టడి కొనసాగింది, ట్రావెన్కోర్ రాజు ఒక విముక్తి దళాన్ని పంపుతున్నాడనే పుకార్లతో బహుశా ప్రేరేపించబడి, మూడు వైపుల నుండి బలమైన దాడి జరిగింది. సైన్యం ఫిరంగిదళం, గ్రెనేడ్లను ఉపయోగించి ఎటువంటి ప్రాణనష్టం జరగకుండా దాడిని తిప్పికొట్టింది, ఆ తర్వాత ఎలాంటి తీవ్రమైన దాడి జరగలేదు. తగిన సమయంలో కాలికట్ నుండి మరిన్ని అదనపు బలగాలు వచ్చాయి, రాణి, ఆమె విధేయులైన ప్రజలు సరఫరాలను పంపారు. జూలై ప్రారంభం నాటికి బాంబే (ప్రస్తుతం ముంబై)కి ముట్టడి వార్త చేరినప్పటికీ వర్షాకాలం కారణంగా అక్టోబర్ వరకు కోటను విడిపించే ప్రయత్నం జరగలేదు, అక్టోబర్ 17న కార్వార్ (ప్రస్తుతం కార్వార్), సూరత్ నుండి 300 మంది రాగా కోటకు విముక్తి లభించింది.[7]
తదనంతర చరిత్ర
[మార్చు]
ఆంగ్లో-మైసూర్ యుద్ధాల్లో ఈ కోట ముఖ్యమైన పాత్ర పోషించింది. ఆంగ్లో-మైసూర్ యుద్ధాల సమయంలో EIC ఈ కోటలో మందుగుండు సామగ్రిని నిల్వ చేసింది.
1792లో EIC అంజెంగో అధికారిక హోదాను రెసిడెన్సీ స్థాయికి తగ్గించింది. 1810లో EIC అంజెంగోలోని వాణిజ్య రెసిడెన్సీని రద్దు చేసి, కోట బాధ్యతను ట్రావెన్కోర్లోని రాజకీయ ఏజెంట్కు అప్పగించింది. 1813లో కర్మాగారం మూసివేయబడింది.[8]
1748లో బాంబే డాక్యార్డ్ అంజెంగో పైలట్ సర్వీస్ కోసం లుకోనియా అనే స్నో నౌకను నిర్మించింది.[9]
1802లో 260 టన్నుల (బిఎమ్) సామర్థ్యం గల అంజెంగో నౌకను అంజెంగోలో నిర్మించారు, ఆ పరిమాణంలో నిర్మించబడిన మొదటి నౌక అదే.[10] దీని యజమాని జాన్ టాడీ డైన్ అంజెంగోలోని చివరి EIC నివాసితులలో ఒకరు.[11]
ఉల్లేఖనాలు
[మార్చు]- ↑ Hackman (2001), p. 331.
- ↑ Grey (1933), p. 133.
- ↑ More (2003), pp.75-6.
- ↑ Sathyendran, Nita (26 January 2012). "Hidden 100: In the land of five coconut palms". The Hindu. Retrieved 29 November 2012.
- ↑ More (2003), pp.80-1.
- ↑ "12englishwoman".
- ↑ "12englishwoman".
- ↑ Menon (1924), p. 347.
- ↑ Wadia (1986), p. 330.
- ↑ Phipps (1840), p. 174.
- ↑ Calcutta Review (October 1898), Vol. 107, №214, p.211.
మూలాలు
[మార్చు]- Grey, Charles (1933). MacMunn, General Sir George (ed.). Pirates Of The Eastern Seas (1618-1723), A Lurid Page of History. Sampson Low, Marston.
- Hackman, Rowan (2001). Ships of the East India Company. Gravesend, Kent: World Ship Society. ISBN 0-905617-96-7.
- Koshy, M.O. (1988) "Massacre of the English at Anjengo". Journal of Kerala Studies, Vol. 15, pp. 83–93.
- Menon, Krishnat P. Padmanabha (1924). A History of Kerala: Written in the Form of Notes on Visscher's Letters from Malabar. Vol. 1. Cochin Government Press.
- More, Lena (2003). English East India Company and the local rulers in Kerala: a case study of Attingal and Travancore. IRISH. ISBN 81-88432-04-0.
- Phipps, John (1840). A Collection of Papers Relative to Ship Building in India ...: Also a Register Comprehending All the Ships ... Built in India to the Present Time ... Scott.
- Wadia, R. A. (1986) [1957]. The Bombay Dockyard and the Wadia Master Builders. Bombay.
{{cite book}}: CS1 maint: location missing publisher (link)
