అజ్మల్ కసబ్

వికీపీడియా నుండి
Jump to navigation Jump to search
అజ్మల్ కసబ్
ప్రేరణముస్లింల తీవ్రవాదం
నేరాలుహత్య
Conspiracy
Waging war on India
Possessing explosives
జరిమానామరణశిక్ష
నేరస్థాపన స్థితిమరణశిక్ష

మహమ్మద్ అజ్మల్ అమీర్ కసబ్ (Urdu: محمد اجمل امیر قصاب‎; 13 జూలై 13, 1987 - మే 6, 2010) ఒక పాకిస్తాన్ ముస్లిం తీవ్రవాది, ఇతను 2008 ముంబాయి దాడులలో ముఖ్య పాత్రను పోషించాడు.[1][2] కసబ్‌ను ఒక్కడినే పోలీసులు సజీవంగా పట్టుకున్నారు మరియు ఇప్పుడు అతను భారతీయుల అధీనంలో ఉన్నాడు. పాకిస్తాన్ ప్రభుత్వం ప్రారంభంలో కసబ్ పాకిస్తాన్‌కు చెందినవాడని అంగీకరించలేదు, కానీ జనవరి 2009న, అధికారికంగా [3] అతను పాకిస్తాన్ పౌరుడని అంగీకరించబడింది. 3 మే 2010న, భారత న్యాయస్థానం అతనిని హంతకుడని, భారతదేశం మీద యుద్ధం చేసాడని, ప్రేలుడు పదార్థాలు కలిగి ఉన్నాడనీ, మరియు మిగిలిన నేరారోపణల వల్ల దోషార్హుడని తీర్పు ఇచ్చింది.[4] 6 మే 2010న, అదే విచారణలో నాలుగు నేరాలకు ఉరిశిక్ష మరియు మరొక ఐదు నేరాలకు జీవితకాల ఖైదును విధించింది.

నేపథ్యం[మార్చు]

కసబ్ పాకిస్తాన్‌లోని పంజాబ్ రాష్ట్రంలో ఉన్న ఒకరా జిల్లాలోని ఫరీద్కోట్ గ్రామంలో జన్మించాడు. అతని తండ్రి బ్రతుకుతెరువు కొరకు దహీ పూరీలను అమ్మేవాడు [5][6] అతని అన్నయ్య అఫ్జల్, 25, లాహోర్‌లో ఒక కార్మికుడు వలే పనిచేసేవాడు.[6] అతని అక్క, రుకైయ్య హుసైన్ వివాహం ఆ ఊరివారితోనే జరిగింది.[6] చెల్లెలు సురైయ్య మరియు సోదరుడు మునీర్ తల్లితండ్రులతో కలసి ఫరీద్కోట్‌లో నివసించేవారు.[6][7]

నివేదికల ప్రకారం, ఫరీద్కోట్ గ్రామం పట్టణానికి దగ్గరగా ఉన్నప్పటికీ బీదరికంతో దూరప్రాంతంలా కనిపిస్తుంది. చాలా మంది అతితక్కువగా చదువుకొని బీదరికంలో నివసిస్తున్నారు. ఫరీద్కోట్ దాటిన వెంటనే భవంతికి బయటపక్క పెద్ద అక్షరాలతో ఉర్దూలో, "గో ఫర్ జిహాద్. గో ఫర్ జిహాద్. మర్కజ్ దావత్ ఉల్-ఇర్షాద్" అని వ్రాయబడి ఉంటుంది. 'మర్కజ్ దావత్ ఉల్-ఇర్షాద్' అనేది లష్కర్-ఏ-తోయిబా యెుక్క మాతృ సంస్థగా ఉంది.[8]

బాల్య జీవితం[మార్చు]

అతను కొంతకాలం కొరకు కార్మికుడుగా పనిచేస్తున్న అతని సోదరుడుతో లాహోర్‌లో ఉన్నాడు, మరియు తరువాత తిరిగి ఫరీద్కోట్ వచ్చేశాడు.[9][10]

2005లో అతని తండ్రితో పోట్లాడి అతను ఇంటినుంచి వెళ్లిపోయాడు.[6] అతను ఈద్ కొరకు క్రొత్త బట్టలు కొనమని అతని తండ్రిని కోరతాడు, కానీ అతని తండ్రి అతని కోరికను తీర్చలేక పోతాడు, అది అతనికి కోపాన్ని తెప్పిస్తుంది.[11] తరువాత అతను అతని స్నేహితుడు ముజఫ్ఫర్ లాల్ ఖాన్‌తో కలసి చిన్న నేరాలు చేయటం ఆరంభిస్తాడు, తరువాత పెద్ద దొంగతనాలను ఆరంభిస్తాడు.[9] 21 డిసెంబర్ 2007న, బక్ర్-ఈద్ రోజున, వారు రావల్పిండిలో ఆయుధాలను కొనటానికి ప్రయత్నిస్తున్నప్పుడు, వారు లష్కర్-ఏ-తోయిబా రాజకీయ విభాగమైన జమాత్-ఉద్-దావా సభ్యులను కరపత్రాలు పంచుతుండగా కలవడం జరుగుతుంది. కొంతసేపు మాట్లాడిన తరువాత, వారు లష్కర్-ఏ-తోయిబాతో శిక్షణ కొరకు ఒప్పందం చేసుకోవాలని నిర్ణయించుకున్నారు, వారి స్థావరాన్ని మర్కజ్ తోయిబాగా నిశ్చయించుకున్నారు.

ఆరంభ నివేదికలు కసబ్ ఆంగ్లం చక్కగా మాట్లాడగలడని మరియు మధ్య తరగతి కుటంబానికి చెందినవాడని విరుద్ధమైన అభిప్రాయాలను నివేదికలు అందించాయి.[12] అయినప్పటికీ, ముంబాయి పోలీసు బలానికి చెందిన ప్రశ్నించే అధికారి మరియు డిప్యూటీ కమిషనర్ పేర్కొంటూ అతను కటువుగా ఉన్న హిందీని మరియూ చాలా తక్కువగా ఆంగ్లాన్ని మాట్లాడతాడని తెలిపారు.[13]

కొన్ని ఆధారాల ప్రకారం అతనిని అతని తండ్రి తీవ్రవాద సంఘం లష్కర్-ఏ-తోయిబాలో చేరమని అడిగినట్టు తద్వారా వచ్చే ధనాన్ని కుటుంబం నడపడానికి ఉపయోగించవచ్చని చెప్పినట్టు తెలపబడింది.[14][15] దీని గురించి అతనిని అడిగినప్పుడు, కసబ్ తండ్రి విలేఖరులకు తెలుపుతూ, "నేను నా కొడుకులను అమ్మను" అని అన్నారు.[16]

కసబ్ సొంత గ్రామమైన ఒకరా గ్రామ ప్రజల ప్రకారం ముంబాయి దాడికి ముందు అతను వారి గ్రామంలో ఆరు నెలలు ఉన్నట్టు తెలిపారు. వారు మాట్లాడుతూ అతను జిహాద్‌కు వెళుతున్నానని అతని తల్లి ఆశీర్వాదాలు కోరాడని మరియు ఆ రోజు గ్రామంలోని కొంతమంది యువకుల మీద తన కుస్తీ ప్రతాపాన్ని చూపించాడని తెలిపారు.[17]

శిక్షణ[మార్చు]

పాకిస్తాన్-పాలిత కాశ్మీర్‌లోని ముజఫ్ఫరాబాద్ పర్వతాలలో సుదూర స్థావరం వద్ద జల యుద్ధ వ్యూహానికి శిక్షణ పొందిన 24 మందిలో[18] అజ్మల్ కసబ్ కూడా ఉన్నట్టు ఆరోపించబడింది. శిక్షణలో కొంతభాగం మంగళ ఆనకట్ట జలాశయం వద్ద జరిగిందని నివేదిక అందించబడింది.[19]

లష్కర్-ఏ-తోయిబా యెుక్క సీనియర్ కమాండర్ జాకి-ఉర్-రెహ్మాన్ లఖ్వి అతను దాడులలో పాల్గొన్నందుకు అతని కుటుంబానికి Rs.150,000 చెల్లించినట్లు తెలపబడింది.[20] వేరొక నివేదిక ప్రకారం 21-ఏళ్ల వయసున్న ఒక వ్యక్తి అతనిని పాకిస్తాన్ లోని పంజాబ్ నుంచి నియమించుకొని ఇందుకొరకు అతని కుటుంబానికి వారు USD $1,250 US చెల్లిస్తామని వాగ్దానం చేసినట్టు తెలపబడింది (ఈ మొత్తం పాకిస్తానీ Rs. 62,412.50లతో సమానం), ఈ డబ్బును వారు అతను మత వైరంలో చనిపోయినప్పుడు ఇవ్వబడుతుందని తెలియచేయబడింది.[21] ఇతర ఆధారాల ప్రకారం ఈ మొత్తం USD $4,000లుగా తెలపబడింది.[5]

శిక్షణ దశలు[మార్చు]

ఈ జట్టులో ఉన్న 25 మంది ఈ క్రింద తెలపబడిన దశలలో శిక్షణ పొందారు:

  • మానసిక సంబంధమైన : మహమ్మదుమతం విస్తరణకు ఉపదేశం ఉంది, ఇందులో జమ్మూ & కాశ్మీర్లో సంగ్రహించబడిన భారతీయుల దుర్మార్గాల సంఘటనల యెుక్క చిత్ర భాగాలు,[22][23] మరియు భారతదేశం, చెచన్య, పాలస్తీన్ మరియు విశ్వవ్యాప్తంగా దుర్మార్గాలను అనుభవిస్తున్న ముస్లింల యెుక్క ఊహాచిత్రాలు ఉన్నాయి.[24][25][26]
  • ప్రాథమిక పోరాటం : లష్కర్ల యెుక్క ప్రాథమిక పోరాట శిక్షణ మరియు భయభీతి సిద్ధాంత పఠనాంశాలైన దౌరా ఆమ్ ఉంది.
  • ఉన్నత శిక్షణ : మన్సేహర సమీపాన ఉన్న శిబిరం వద్ద ఉన్నత పోరాట శిక్షణ తర్ఫీదుకు ఎన్నుకోబడతారు, ఈ పఠనాంశాలను సంస్థ దౌరా ఖాస్ అని పిలుస్తుంది.[23] ఇందులో ఉన్నత యుద్ధ పరికరాలు మరియు ప్రేలుడు పదార్థా శిక్షణను దానితో పాటు ప్రాణాలు కాపాడుకునే శిక్షణ మరియు మరింత ఉపదేశాలను పాకిస్తాన్ సైనికదళం యొక్క పదవీవిరమణ పొందిన అధికారులు పర్యవేక్షణ చేస్తారు[27].
  • కమాండో శిక్షణ : చివరగా, ప్రత్యేకమైన కమాండో వ్యూహాల శిక్షణ మరియు సముద్ర నౌకాశాస్త్ర శిక్షణ ఇవ్వబడిన ఫెదాయీన్ యూనిట్ నుండి అతి చిన్న జట్టును ముంబాయి దాడుల కొరకు ఎంపిక చేసారు.

25 మంది సభ్యులు కల జట్టులో, 10 మందిని ముంబాయి దాడుల పనికొరకు జాగ్రత్తగా ఎంపిక చేసుకున్నారు.[28] LeT కమాండర్స్ ఆధ్వర్యంలో అత్యంత ఉన్నతమైన ఆయుధాలు మరియు ప్రేలుడు పదార్థాలను ఉపయోగించటమే కాకుండా, వారు ఈత మరియు నౌకాయానాన్ని కూడా నేర్చుకున్నారు. పేరు వెల్లడి చేయని USకు చెందిన మాజీ రక్షణదళ విభాగ అధికారి తెలిపిన దానిని పత్రికాయంత్రాంగం ఉదహరిస్తూ, US ఇంటలిజన్స్ అధికారులు నిర్ణయించిన దాని ప్రకారం పాకిస్తాన్ సైనికదళం మాజీ అధికారులు మరియు ఇంటర్-సర్వీసెస్ ఇంటలిజన్స్ ఏజన్సీ శిక్షణలో చురుకుగా మరియు నిరంతరం సహకారం అందించినట్టు కనుగొనబడిందని తెలిపింది.[29] వారికి నాలుగు లక్ష్యాలుగా ఉన్న ప్రదేశాల బ్లూప్రింట్లను ఇవ్వబడింది– తాజ్ మహల్ పాలస్ & టవర్, ఒబరాయ్ ట్రిడెంట్ హోటల్ మరియు నారిమన్ హౌస్ ఇందులో ఉన్నాయి.

2008 ముంబాయి దాడులలో చేరిక[మార్చు]

అతను ఛత్రపతి శివాజీ టెర్మినస్ వద్ద వేరొక తీవ్రవాది ఇస్మాయిల్ ఖాన్‌తో అతను చేసిన దాడులను CCTVలో చిత్రీకరించబడినాయి. కసబ్ పోలీసులకు తెలియచేస్తూ ఇస్లామాబాద్ మారియట్ హోటల్ దాడికి ప్రత్యుత్తరంగా వారు తాజ్ హోటల్‌ను శిథిలం చేయాలనుకున్నారని మరియు 9/11 దాడుల వంటివాటిని భారతదేశంలో చేయాలని అనుకున్నారని తెలిపాడు.[1]

కసబ్ మరియు అతని సహచరుడు 25 ఏళ్ల అబూ దేరా ఇస్మాయిల్ ఖాన్ ఛత్రపతి శివాజీ టెర్మినస్ (గతంలోని విక్టోరియా టెర్మినస్) రైల్వే స్టేషను మీద దాడి చేశారు. తరువాత వారు అక్కడ నుండి కదలి కామా హాస్పిటల్ వద్దనున్న ఒక పోలీసు వాహనం (తెల్లటి టయోట క్వాలిస్) మీద దాడి చేశారు, అందులో ముంబాయి ఉన్నత పోలీసు అధికారులు (మహారాష్ట్ర ATS ఛీఫ్ హేమంత్ కర్కరే, ఎన్కౌంటర్ నిష్ణాతుడు విజయ్ సాలస్కర్ మరియు అడిషనల్ కమిషనర్ ఆఫ్ ముంబాయి పోలీసు అశోక్ కాంటే) ప్రయాణిస్తున్నారు. వారిని తుపాకీ పోరాటంలో కాల్చిచంపారు మరియు ఇద్దరు కానిస్టేబుళ్ళను[ఆధారం చూపాలి] క్వాలిస్‌లో వారి రక్షణ కొరకు తీసుకొని, కసబ్ మరియు ఇస్మాయిల్ ఖాన్ మెట్రో సినిమా వైపు తీసుకువెళ్లారు. కసబ్ పోలీసులు వేసుకున్న రక్షక కవచాల గురించి వ్యంగ్యంగా మాట్లాడాడు మరియు ఒక కానిస్టేబుల్ మొబైల్ ఫోను మోగగా అతనిని చంపివేశారు. వారు కాల్పులను మెట్రో సినిమా వద్ద గుమికూడిన జనాల మీద చేశారు. తరువాత వారు విధాన్ భవన్ వైపు వెళుతూ మరికొన్ని కాల్పులను జరిపారు. వారి వాహనం టైరు పంక్చర్ అయ్యింది, అందుచే వారు సిల్వర్ రంగులోని స్కోడా లారాను దొంగిలించి గిర్గాం చౌపాటీ వైపు వెళ్లారు.[ఆధారం చూపాలి]

ముందు, D B మార్గ్ పోలీసులకు పోలీసు కంట్రోల్ నుండి 10 pm సమయానికి CST వద్ద ఇద్దరు భారీగా ఆయుధాలు కల వ్యక్తులు ప్రయాణికులను కాల్చి చంపిన సందేశం వచ్చింది. D B మార్గ్ నుండి 15 మంది పోలీసులను చౌపాటీకి పంపబడింది, అక్కడ వారు రెండువరసలలో మెరీన్ డ్రైవ్ వద్ద రెండు సెల్ఫ్-లోడింగ్ రైఫిల్స్ (SLRs), రెండు రివాల్వర్లు మరియు లాఠీలను (లేదా బాటన్లు) కలిగి కాపుకాసారు.[30]

స్కోడా చౌపాటీని చేరినప్పుడు పోలీసులు అడ్డగించిన ప్రాంతానికి 40 నుండి 50 అడుగుల దూరంలో ఆగింది. తరువాత వారు వాహనాన్ని వెనక్కి తిప్పి U-టర్న్ తీసుకోవడానికి ప్రయత్నించారు. అక్కడ కాల్పులు జరిగి, అందులో అబూ ఇస్మాయిల్ మరణించాడు. కసబ్ చచ్చినట్టు నటిస్తూ చలనం లేకుండా పడున్నాడు. పోలీసులు కారు మీద కాల్పులు జరిపినప్పుడు లాఠీ (గప్ప్) ఒక్కటే ఆయుధంగా కల అసిస్టంట్ సబ్-ఇనస్పెక్టర్ తుకారం ఓంబ్లెను వారు చంపారు.[30] ఓంబ్లె మీదకు ఐదు తూటాలను కాల్చినప్పటికీ, అతని సహచరులు కసబ్‌ను సజీవంగా పట్టుకోవాలని అతని ఆయుధాన్ని పట్టుకొని ఉన్నాడు.[31] అక్కడ ప్రజలు గుమికూడి ఆ ఇద్దరు తీవ్రవాదుల మీద దాడి చేశారు. ఈ సంఘటనను వీడియోలో చిత్రీకరించారు.[32]

కొన్ని నివేదనల ప్రకారం అజ్మల్ కసబ్ మీద కాల్పులు జరిగాయని మరియు అతని ఒక చెయ్యి లేదా రెండు చేతులకు గాయాలయ్యాయని తెలపబడింది.[33] అతనికి చికిత్స చేసిన వైద్యుల నివేదికల ప్రకారం అతని శరీరంలో తూటాల గాయాలు లేవని తెలపబడింది.[34]

అతను పోలీసులకు తెలిపిన దాని ప్రకారం "చివరి శ్వాస వరకూ చంపండి" అనే శిక్షణను తనకు ఇచ్చారని చెప్పినప్పటికీ,[35] అతనిని ఖైదు చేసినప్పుడు, అతను వైద్య సిబ్బందిని క్రింద విధంగా వేడుకున్నాడు: "నేను చావాలని అనుకోవట్లేదు. నాకు సెలైన్ పెట్టండి" అని అడిగాడు.[36] తరువాత, పోలీసులచే హాస్పిటల్‌లో ప్రశ్నించినప్పుడు, అతను తెలుపుతూ: "ఇప్పుడు, నేను బ్రతకాలని అనుకోవట్లేదు", అని తెలిపి, తను భారత పోలీసులకు దొరికిపోయినందుకు తన కుటుంబాన్ని చంపుతారు లేదా క్షోభ పెడతారని అందుచే తనని చంపమని ప్రశ్నించేవారిని కోరాడు. లష్కర్ కమాండర్స్‌చే ఫిదాయీన్ ఆత్మాహుతి బృంద తీవ్రవాదులు పట్టుబడకూడదని మరియు ప్రశ్నించబడరాదని సూచనలు ఇవ్వబడినాయి, వారి పేర్లకు బదులుగా మారుపేర్లు ఉపయోగించి జాతీయత్వాన్ని దాచి ఉంచాలని చెప్పబడింది.[37] అతను ఇంకనూ తెలుపుతూ "నేను మంచిదే చేశాను. నాకేమీ పశ్చాత్తాపంలేదు" అని తెలిపాడు.[35] ఇది ఆత్మాహుతి పన్నాగం కానేకాదని ఈ బృందం దాడి తరువాత సురక్షితంగా తప్పించుకునే ప్రణాళిక చేసుకుందని తెలపబడింది.[38]

కసబ్ ప్రశ్నించేవారికి సమాధానం చెప్తూ వారు పోరాటానికి బయల్దేరినప్పటి నుంచీ కరాచీ, పాకిస్తాన్‌లోని లష్కర్ ప్రధాన కార్యాలయం నుండి వారి ఫోనులకి వాయిస్-ఓవర్-ఇంటర్నెట్ సేవ ద్వారా సమాచారం పొందామని చెప్పాడు. అతని దగ్గర కనుగొనబడిన గార్మిన్ GPS సెట్ ద్వారా పరిశోధకులు బృందం యెుక్క ప్రయాణాన్ని ఊహించటంలో సఫలమయ్యారు. ఆ మెయిలును రష్యన్ ప్రతిరూపంగా డెక్కన్ ముజాహిదీన్ అని తమని తాము పిలుచుకొనే ఒక బోగస్ సంస్థ నిజానికి లాహోర్, పాకిస్తాన్‌లో ఉన్నట్టు FBI సహకారంతో తెలపబడింది. U.S.నిషేధించిన తరువాత వాస్తవానికి వేరొక పేరుతో పనిచేస్తున్న లష్కర్-ఏ-తోయిబాగానే చెప్పబడింది.[39][40]

జాతీయత[మార్చు]

దాడుల తరువాత, భారతదేశం అతను అంగీకరించిన దాని ప్రకారం కసబ్ పాకిస్తానీయుడని మరియు అతను అందించిన సమాచారం ప్రకారం ఋజువులు సేకరించబడినాయని తెలపబడింది.[41]

అనేకమంది విలేఖర్లు అతని కుటుంబం నివసిస్తుందని చెప్పబడిన గ్రామానికి వెళ్లారు మరియు అతను చెప్పిన వాస్తవాలను పరీక్షించారు.[42][43][44] మాజీ పాకిస్తాన్ ప్రధాన మంత్రి, నవాజ్ షరీఫ్ పాకిస్తాన్‌లోని ఫరీద్కోట్‌కు చెందినవాడు కసబ్ అని ధృవీకరించారు, మరియు అతని తల్లితండ్రులను ఎవ్వరూ కలవకుండా ఆ గ్రామాన్ని ముట్టడి చేసి ఉంచటంపై రాష్ట్రపతి జర్దారీని విమర్శించాడు.[45]

పరిశోధనా విలేఖరి సయీద్ షా కసబ్ యెుక్క గ్రామానికి వెళ్లారు మరియు వారి తల్లితండ్రులు మహమ్మద్ అమీర్ మరియు నూర్ ఇలాహీ యెుక్క జాతి గుర్తింపు కార్డు సంఖ్యలను అందించారు, ఇది జరిగిన వెంటనే 3 డిసెంబర్ 2008 నుండి వారు కనిపించకుండా పోయారు.[46]

అంతేకాకుండా, ముంబాయి పోలీసులు మాట్లాడుతూ కసబ్ అందించిన సమాచారం చాలా వరకూ వాస్తవమైనదిగా నిర్ధారణ అయ్యింది. అతను చేపలు పట్టే పడవ MV కుబేర్ ప్రదేశాన్ని కూడా వెల్లడి చేశాడు, దీనిని తీవ్రవాదులు ముంబాయి తీర ప్రాంతాల నీటిలోకి ప్రవేశించటానికి ఉపయోగించారు. అతను ఇంకనూ పరిశోధకులకు ఎక్కడ వారికి నౌక కాప్టెన్ శవం, ఉపగ్రహ ఫోను మరియు వారు చేసిన గ్లోబల్ -పొజిషనింగ్ డివైస్ దొరుకుతాయనే సమాచారాన్ని అందించాడు.[47]

ఋజువులు అనేకమైనవి దొరికినప్పటికీ, రాష్ట్రపతి ఆసిఫ్ అలీ జర్దారీతో సహా మిగిలిన పాకిస్తానీ అధికారులు ఆరంభంలో అజ్మల్ కసబ్ పాకిస్తానీయుడనే చెప్పటాన్ని అంగీకరించలేదు.[48][49] పాకిస్తాన్ ప్రభుత్వ అధికారులు కసబ్ గ్రామం వద్ద ఉన్న దీపాల్పుర్‌లో లష్కర్-ఏ-తోయిబా కార్యాలయం ఉందనే ఋజువులను చెరిపివేయటానికి ప్రయత్నించారు. ఆ కార్యాలయాన్ని ఎవరో తరుముకొస్తున్నట్టు 7 డిసెంబర్ వారంలో మూసివేశారు. అంతేకాకుండా, ఫరీద్కోట్‌లోని అనేక మంది నివాసితులు మరియు మఫ్టీలో ఉన్న పోలీసులు ఆ గ్రామానికి కసబ్‌తో ఉన్న సంబంధాన్ని కప్పివేయటానికి ప్రయత్నించారు. అక్కడ వాతావరణం ప్రతికూలమైంది మరియు ఫరిద్కోట్ వెళ్లిన విలేఖరులు తన్నులు తిన్నారు.[50] డిసెంబర్‌ ఆరంభంలో, పాకిస్తాన్ వాదనలను తోసి పుచ్చుతూ కసబ్ తండ్రి పట్టుకోబడిన తీవ్రవాది తన కుమారుడని ఒక ముఖాముఖిలో అంగీకరించాడు.[16]

దాడులు జరిగిన ఒక నెల తరువాత జనవరి 2009లో, పాకిస్తాన్ జాతీయ భధ్రతా సలహాదారుడు మహ్మూద్ అలీ దుర్రానీ, కసబ్ పాకిస్తాన్ పౌరుడుగా CNN-IBN వార్తా ఛానల్‌లో ఒప్పుకున్నాడు. పాకిస్తాన్ ప్రభుత్వం వేగవంతంగా అజ్మల్ కసబ్ పాకిస్తానీయుడేనని అంగీకరించింది, కానీ ఇంకనూ ప్రకటిస్తూ ప్రధానమంత్రి యూసఫ్ రజా గిలానీ ఈ సమాచారాన్ని బహిరంగ పరిచేముందు "గిలానీని మరియు ఇతర అధికారుల విశ్వాస పరిగణలోకి తీసుకోవడంలో విఫలమయ్యాడనీ" మరియు "జాతి భధ్రత యెుక్క విషయాలలో సమన్వయం లోపించిందని" దుర్రానీ మీద నిప్పులు చెరిగారని తెలపబడింది.[51]

పోలీసులు ప్రశ్నించడం[మార్చు]

పేరు గురించి అస్పష్టత[మార్చు]

అజ్మల్ కసబ్ ముంబాయిలో ఖైదు కాబడినాడు, ఇది మహారాష్ట్రా రాష్ట్రంలో ఉంది, ఇక్కడ స్థానిక భాష మరాఠీ. 6 డిసెంబర్ 2008న, వార్తాపత్రిక ది హిందూ నివేదిక ప్రకారం, అతనిని ప్రశ్నించిన అధికారులు అతని భాష ఉర్దూలో మాట్లాడలేదు, మరియు అతని కులం యెుక్క మూలాన్ని "కసాయి"గా తప్పుగా అర్థం చేసుకున్నారు, దీనర్థం కసాయివాడు, ఇది అతని ఇంటిపేరు "కసవ్"గా ఉందనుకొని వ్రాశారు.[52]

ది టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియా ఈ తప్పును వేరొకరకంగా తెలిపింది. ది టైమ్స్ తెలుపుతూ పోలీసు అధికారులు సరిగ్గానే అజ్మల్ కసబ్‌కు ఇంటిపేరు లేదని తెలిసింది. పాలక అవసరాలను తీర్చడం కొరకు ప్రజలు ఇంటిపేర్లను కలిగి ఉంటారు, అధికారులు 'భారతదేశంలో ఉన్న విధానాన్ని పాటిస్తూ కసబ్ ను అతని తండ్రి వృత్తిని అడిగారు, మరియు "కసాయివాడు", లేదా ఉర్దూలో "కసబ్"ను అతని ఇంటిపేరుగా ఉపయోగించటానికి నిర్ణయించారు.[53][54]

వివిధ అధికారులు లాటిన్ అక్షర క్రమం కొరకు చిన్న సవరణలు అవసరమని భావించి చేశారు. ఫలితంగా, స్వదేశ హిందీ మరియు పంజాబీ మాట్లాడే పోలీసు అధికారులు కసబ్‌తో మాట్లాడి తప్పును తెలుసుకున్నారు.[52] ది హిందూ అజ్మల్ అమీర్ "మహమ్మద్ అజ్మల్ అమీర్, మహమ్మద్ అమీర్ ఇమాన్ కుమారుడుగా" లేదా "మహమ్మద్ అజ్మల్ అమీర్ 'కసబ్'"గా సూచించింది.

కసబ్‌ను సూచించడానికి ఉపయోగించిన అనేక పేర్ల జాబితా:

  • అజ్మల్ కసబ్ [55]
  • అజాం అమీర్ కసవ్ [56]
  • అజ్మల్ కసబ్ [57]
  • అజ్మల్ అమీర్ కమల్ [58]
  • అజ్మల్ అమీర్ కసబ్ [59]
  • అజాం అమీర్ కసబ్ [60]
  • మహమ్మద్ అజ్మల్ కసాం [61]
  • అజ్మల్ మహమ్మద్ అమీర్ కసబ్ [62]
  • మహమ్మద్ అజ్మల్ అమీర్ కసర్ [63]
  • అంజాద్ అమీర్ కమాల్ [64]
  • మహమ్మద్ అజ్మల్ అమీర్ కసబ్ [65][66]

దోష అంగీకారాలు[మార్చు]

కసబ్‌ను[1][67] ముంబాయిలోని గిర్గాం చౌపాటీ నాకా వద్ద అతను కారులో పారిపోవటానికి ప్రయత్నిస్తున్నప్పుడు పట్టుకున్నారు[68] మరియు నాయర్ హాస్పిటల్‌కు తీసుకువెళ్లారు. ఇంటలిజన్స్ ఏడన్సీలు చేసిన ప్రాథమిక దర్యాప్తు ప్రకారం, అజ్మల్ కసబ్ పాకిస్తాన్‌లోని ఫరీద్కోట్‌కు చెందినవాడు[69][70] (ముల్తాన్ సమీపంలోనిది, ఇదే పేరుతో భారతదేశంలో ఒక పట్టణం కూడా ఉంది[71][72])[1] మరియు సాయుధ ఆయుధాల శిక్షణను పాకిస్తాన్‌లో పొందాడు.[73] అమ్యునిషన్ అని పిలవబడే ఒక ఉపగ్రహ ఫోనును మరియు ఒక ఛత్రపతి శివాజీ టెర్మినస్ యెుక్క స్థల విభజన ప్లానును అతని వద్ద కనుగొనబడినాయి. అతను పరిశోధనా ఏజన్సీలకు అనేక ఆధారాలను అందించాడు మరియు వారు ఏ విధంగా కరాచీ నుండి పోర్బందర్ వచ్చారనేది వర్ణించినట్టు తెలపబడింది. అతను తెలపబడిన దాని ప్రకారం అతను మరియు అతనితో పాటు ఉన్న తీవ్రవాదులు రివాల్వర్లు, AK-47లు, ప్రేలుడు పదార్థాలు మరియు డ్రై ఫ్రూట్లను వారి నిర్వాహకుల నుండి పొందబడినాయి.[73] కసబ్ పోలీసులకు ఇస్లామాబాద్ లో జరిగిన మారియట్ హోటల్ దాడికి ప్రత్యుత్తరంగా ఇది చేసినట్టు, మరియు తాజ్ హోటల్ ను శిథిలావస్థకు తెచ్చి USలో సెప్టెంబర్ 11 దాడుల వలే చేయటానికి వచ్చినట్టు తెలిపాడు.[73] కసబ్ ఇంకనూ పోలీసులకు తెలుపుతూ తీవ్రవాదులు ఇజ్రాయిలీ వారు అధికంగా ఉండే చబద్ సెంటర్ ఉన్న నారిమన్ హౌస్‌ను కూడా లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నట్టు తెలిపాడు, వీరు "పాలస్తీనీయుల మీద దుర్మార్గపు చర్యలను పగ సాధింపు కొరకు చేపట్టారు."[74][75][76]

ముంబాయి జాయింట్ పోలీసు కమీషనర్ ఆఫ్ క్రైం రాకేష్ మారియా మాట్లాడుతూ, అతను కసబ్‌తో చేసిన ముఖాముఖిలో బయటకు వచ్చిన సమాచారం ప్రకారం పాకిస్తాన్‌లోని పంజాబ్ రాష్ట్రంలో ఉన్న ఒకరా జిల్లాలోని ఫరిద్కోట్ గ్రామానికి ఇతను చెందినవాడు. అతను తండ్రి పేరు మహమ్మద్ అమీర్ కసబ్.[77] పాకిస్తాన్ అధికారులు అట్లాంటి పేరుతో ఉన్న వ్యక్తి పాకిస్తాన్‌లో ఉన్నట్టు ఏ ఆధారం లేదని తెలిపారు. కానీ వార్తాహరులు దెపల్పూర్ గ్రామానికి దగ్గరలోని ఒకరా జిల్లాలోని ఇతని గ్రామానికి వెళ్లారు మరియు భారత పోలీసులు చెప్పినట్టు అతని తల్లితండ్రులను గుర్తించారు. గ్రామస్థులు అతను అక్కడ నివసిస్తాడని ధృవీకరించారు. 3 డిసెంబర్ 2008న, అతని తల్లితండ్రులను గడ్డాలు ఉన్న ముల్లాలు పంపించి వేశారు మరియు అప్పటి నుండి మఫ్టీలో ఉన్న పోలీసులు ఋజువులను కప్పివేశారని సాక్ష్యం ఉంది. గ్రామస్థులు వారి కథలను మార్చివేశారు, మరియు అక్కడికి వెళ్లిన విలేఖర్లను ఇప్పుడు కొడుతున్నారు.[8]

కసబ్ చెప్పిన ప్రకారం అతను అతనితో పాటు ఉన్న ఇస్మాయిల్ ఖాన్ యాంటీ-టెర్రర్ స్క్వాడ్ చీఫ్ హేమంత్ కర్కరేని, ఎన్‌కౌంటర్ నిపుణుడు విజయ్ సాలస్కర్ మరియు అడిషనల్ కమిషనర్ అశోక్ కాంటేను చంపామని తెలిపాడు. పోలీసుల ప్రకారం, కసబ్ తాజ్‌లోకి మారిషస్ నుండి వచ్చిన విద్యార్థినని తెలిపి ప్రేలుడు పదార్థాలను హోటల్‌లోని ఒక గదిలో దాచి ఉంచాడు.[78]

వీడియోలో దోష అంగీకారం[మార్చు]

అతను ప్రశ్నించే అధికారులను కెమెరా తన మీద నుంచి తీయమని లేకపోతే తను మాట్లాడననీ మరల మరల అడిగాడు. కానీ అతని ప్రకటనలు వీడియోలో పొందుపరచబడినాయి:

కసబ్ అధికారులకు అందించని ప్రకటనల ద్వారా జిహాద్ మీద పరిమితమైన జ్ఞానాన్ని కలిగి ఉన్నాడని వెల్లడయ్యింది. అతను ప్రశ్నించే అధికారులకు తెలుపుతూ "ఇది అంతా చంపటం మరియు చావటం ఇంకా ప్రముఖం అవ్వటం." "రండి, చంపండి మరియు మారణకాండ కేళి తరువాత చావటం. దీని ద్వారా ప్రముఖులైపోతాం మరియు అల్లాను గర్వపరుస్తుంది," అని పోలీసులు అతనిని జిహాద్ గురించి నీకేమి తెలుసని అడుగగా అతను తెలిపాడు.[79]

ఆ అధికారి ప్రకారం, కసబ్ పఠానీ హిందీ మాట్లాడతాడనీ మరియు అతను రక్తప్రవాహం చూడగానే వాంతి చేసుకున్నాడని తెలిపారు. "కసబ్ మాట్లాడుతూ అతను శవాలను చూడలేకపోతున్నానని మరియు విధ్వంసం సృష్టించిన తరువాత పాకిస్తాన్ తిరిగి వెళ్లిపోవాలని అనుకుంటున్నాడని," ఆ అధికారి చెప్పాడు.[ఆధారం చూపాలి]

"మా పెద్దన్నయ్య భారతదేశం చాలా ధనికమైనదనీ మరియూ మేము బీదరికం మరియు ఆకలితో చస్తున్నామని మాకు చెప్పారు. మా నాన్న దహీ వడలను అమ్మే ఒక దుకాణంను లాహోర్‌లో కలిగి ఉన్నాడు మరియు మేము తింటానికి కావలసిన ఆహారాన్ని అతని సంపాదనలు తీర్చలేవు. నేను ఈ కార్యంలో సఫలమయినట్టు వారికి తెలిస్తే మా కుటుంబానికి వారు 150,000ల రూపాయలను ఇస్తామని వారు తెలిపారు," అని కసబ్ చెప్పాడు.[79]

అతను క్రింద తెలిపిన విధంగా చెప్పి అతివేగంగా విశ్వాసతలను మార్చటం చూసి అతను పోలీసులను ఆశ్చర్యంలో ముంచెత్తాడు.[79] "ఒకవేళ మీరు రోజూ నాకు అన్నం పెట్టి డబ్బులు ఇస్తే ఇదే పనిని మీ కొరకు కూడా చేస్తాను," అని అన్నాడు.[79]

"మేము అతనిని జిహాద్‌ను వర్ణించిన ఖురాన్‌లోని ఏదైనా ఉపదేశాలు తెలుసా అని అడుగగా, కసబ్ నాకు తెలీదు అని చెప్పాడు," అని పోలీసులు చెప్పారు. "నిజానికి అతనికి ఇస్లాం లేదా దానియెుక్క సిద్ధాంతాల గురించి పెద్దగా తెలియదు," అని పోలీసుల సమాచారం ద్వారా తెలపబడింది.[79]

ఇతర నివేదికలు[మార్చు]

పత్రికా సమావేశంలో, ముంబాయి నగర పోలీసు కమిషనర్ మాట్లాడుతూ "మేము పట్టుకున్న వ్యక్తి ఖచ్చితంగా పాకిస్తానీయుడే. వారు దాదాపు ఒక సంవత్సరం కొరకు, మరియు కొంతమందికి సంవత్సరం కన్నా ఎక్కువకాలం శిక్షణను మాజీ-సైనిక అధికారులు ఇచ్చారు".[80] 23 నవంబరున నిరాయుధులుగా పెద్ద ఓడలో కరాచీ నుండి పంపించబడ్డారు. వారు భారతదేశ చేపల పట్టు పడవ కుబేర్ ‌ను దొంగిలించారు మరియు ముంబాయి కొరకు ప్రయాణమయ్యారు.[35]

ది టైమ్స్ 3 డిసెంబరున భారత పోలీసులు అతని జాతీయతను కనుగొనటానికి కసబ్‌ను నార్కో అనాలిసిస్ టెస్ట్‌కు పంపుతున్నట్టు తెలిపింది.[13]

ఆంగ్ల-భాష వార్తాపత్రిక డైలీ న్యూస్ అండ్ అనాలిసిస్ ప్రకారం, కసబ్ భారతదేశ అహింసా-నాయకుడు మోహన్‌దాస్ కరంచంద్ గాంధీ జీవితచరిత్రను 2009 మార్చి ఆరంభంలో జైలు అధికారులు ప్రోత్సహించడంతో చదవడాన్ని ఆరంభించాడు.[81]

చట్టబద్దమైన చిక్కులు[మార్చు]

కసబ్ స్వజాతీయ సమస్యలను ఉదహరిస్తూ అనేక మంది భారత న్యాయవాదులు అతని తరుపున వాదించటాన్ని తిరస్కరించారు. బొంబాయి మెట్రోపాలిటన్ మేజిస్ట్రేట్ కోర్టు బార్ అసోసియేషన్ చేత ఐకమత్యంగా ఒక తీర్మానాన్ని పంపబడింది, ఇందులో 1,000 కన్నా అధికంగా సభ్యులు ఉన్నారు, వారు తెలుపుతూ తమలో ఏ ఒక్కరూ తీవ్రవాది దాడులకు బాధ్యులైన వారి తరుపున వాదించరని తెలిపింది.[82] డిసెంబర్ 2008న, చీఫ్ జస్టిస్ ఆఫ్ ఇండియా K. G. బాలకృష్ణన్ మాట్లాడుతూ న్యాయమైన తీర్పు కొరకు, కసబ్‌కు న్యాయవాది అవసరం ఉందని తెలిపారు.[83]

కసబ్ భారతదేశంలో ఉన్న పాకిస్తాన్ హై కమిషన్‌కు సహాయం మరియు న్యాయసహకారం అందించమని కోరుతూ లేఖ వ్రాశాడు. ఆ లేఖలో, అతను మరియు చంపబడిన తొమ్మిది మంది తీవ్రవాదులు పాకిస్తానీయులుగా జాతీయతను ధృవపరచాడు.[84] పాకిస్తానీ హై కమిషన్‌ను తన సహచర తీవ్రవాదుడు ఇస్మాయిల్ ఖాన్ శవాన్ని వారి కస్టడీలోకి తీసుకోవాలని కోరాడ, ఇతను 26 నవంబర్ రాత్రి దక్షిణ ముంబాయిలో జరిగిన ఎన్‌కౌంటరులో చంపబడినాడు.[85] పాకిస్తానీ అధికారులు ఆ లేఖను పొందినట్టుగా మరియు వివరాలను పరీక్షిస్తున్నట్టు తెలిపారు. అయినప్పటికీ, పాకిస్తాన్ ఈ విషయం గురించి నూతన విషయాలను దీని మీద అందించలేదు.

విచారణలు[మార్చు]

డిసెంబర్ 2008 చివరినాటికి, ఉజ్జ్వల్ నికాన్ని పబ్లిక్ ప్రాసిక్యూటర్‌గా కసబ్ తరుపున నియమించబడినారు, మరియు జనవరి 2009లో M. L. తహిలియానిని ఈ కేసు యెుక్క ప్రధఆన న్యాయమూర్తిగా నియమించారు.[86] భారత పరిశోధకులు 11,000 పేజీల ఛార్జిషీటును కసబ్‌కు వ్యతిరేకంగా 25 ఫిబ్రవరి 2009న దరఖాస్తు చేయబడింది.[87] ఆ ఛార్జిషీటు మరాఠీ మరియు ఆంగ్లంలో వ్రాయబడినందువల్ల, కసబ్ తనకు ఉర్దూలో తర్జుమా చేసిన ఛార్జిషీటును ఇవ్వమని కోరాడు.[88] అతని మీద ఇతర neరాలతో పాటు హత్య, కుట్ర మరియు భారతదేశానికి వ్యతిరేకంగా యుద్ధాన్ని లేవనెత్తిన ఆరోపణలతో నేరం మోపబడినారు. అతని విచారణ నిజానికి 15 ఏప్రిల్ 2009న ఆరంభం అవ్వవలసి ఉంది, కానీ అతను న్యాయవాదిని భిన్నమైన ప్రయోజనాలను కలిగి ఉన్నాడని బహిష్కరించినందున అది విలంబనం అయ్యింది.[89] ఇది 17 ఏప్రిల్‌న అబ్బాస్ కజ్మిని అతని నూతన న్యాయవాదిగా నియమించిన తరువాత ఆరంభమయ్యింది.[90] 20 ఏప్రిల్‌న వ్యాజ్యం వేసిన వారు అతనికి వ్యతిరేకంగా నేరాల జాబితాను అందించారు, ఇందులో 166 మందిని హత్య చేసినది కూడా ఉంది.[86] 6 మేన కసబ్ ఆరోపించబడిన 86 నేరాలకు బాధ్యుడు కాదని తెలపబడింది.[91] అదే నెలలో అతనిని రాకను చూసినవారు మరియు అతను సామాన్య ప్రజల మీద కాల్పులు చేసినప్పుడు అతనిని చూసినవారు అతనిని గుర్తించారు. తరువాత అతనికి చికిత్స చేసిన వైద్యులు కూడా అతనిని గుర్తించారు. 2 జూన్ 2009న, కసబ్ న్యాయమూర్తితో మాట్లాడుతూ ఇప్పుడు తను మరాఠీ కూడా అర్థం చేసుకోగలడని తెలిపాడు.[86]

జూన్ 2009న, ప్రత్యేక న్యాయస్థానం ఒక బైల్ లభించని వారంట్లను పరారీలో ఉన్న 22 మందికి జారీ చేసింది, ఇందులో జమాత్-ఉద్-దావా (JuD) చీఫ్ హఫీజ్ సయీద్ మరియు లష్కర్-ఏ-తోయిబా కార్యకలాపాల నాయకుడు, జాకి-ఉర్-రెహ్మాన్ లక్వీ ఉన్నారు.[86] 20 జూలై 2009న కసబ్ అతను నేరాలు-చేయలేదనే అభ్యర్థనను ఉపసంహరించుకొని అన్ని నేరాలను ఒప్పుకున్నాడు.[92] 18 డిసెంబర్ 2009న, అతను నేర అంగీకారాన్ని వెనక్కు తీసుకుంటూ తనను శిక్షించటం వలనే తను అంగీకరించినట్టు తెలిపాడు. బదులుగా అతను ముంబాయి దాడులకు 20 రోజులు ముందుగానే ఇక్కడకు వచ్చినట్టు పొద్దుపోక జుహు బీచిలో తిరిగుతున్నప్పుడు పోలీసులు ఖైదు చేసినట్టు తెలిపాడు.[93] ఈ విచారణ 31 మార్చి 2010న ముగిసింది మరియు 3 మే న తీర్పు వెలువడింది - కసబ్ మీద హత్యారోపణ, కుట్ర, మరియు భారతదేశానికి వ్యతిరేకంగా యుద్ధాన్ని ప్రేరేపించినందుకు నేరాలు నిర్ధారణ అయ్యాయి.[94] 6 మే న అతనికి ఉరిశిక్ష విధించడమైనది.[95]

వీటిని కూడా చూడండి[మార్చు]

సూచనలు[మార్చు]

  1. 1.0 1.1 1.2 1.3 "Planned 9/11 at Taj: Caught Terrorist". Zee News. 2008-11-29. Cite news requires |newspaper= (help) ఉదహరింపు పొరపాటు: చెల్లని <ref> ట్యాగు; "azam" అనే పేరును విభిన్న కంటెంటుతో అనేక సార్లు నిర్వచించారు
  2. "'Please give me saline'". Bangalore Mirror. 2008-11-29. Cite news requires |newspaper= (help)
  3. "Surviving gunman's identity established as Pakistani". Dawn (Pakistani Newspaper). 2009-01-07. Retrieved 2009-01-07. Cite news requires |newspaper= (help)
  4. Irani, Delnaaz (3 May 2010). "Surviving Mumbai gunman convicted over attacks". BBC News. Retrieved 3 May 2010.
  5. 5.0 5.1 "Mumbai Terrorist Wanted to 'Kill and Die' and Become Famous". Cite web requires |website= (help)
  6. 6.0 6.1 6.2 6.3 6.4 "Captured Terrorist Ajmal Amir Kasav tells his story". Cite web requires |website= (help)
  7. "We were reassured of escape after the attack: Kasab". Cite web requires |website= (help)
  8. 8.0 8.1 "Pakistani villagers confirm home of Mumbai killer, McClatchy Newspapers, 06-Dec-2008". Cite web requires |website= (help)
  9. 9.0 9.1 "From petty thief in Multan to terror face in India". Cite web requires |website= (help)
  10. "The Moderate Voice, quoting New York Times". Cite web requires |website= (help)
  11. "Ajmal is my son, says Mumbai attacker's father". Cite web requires |website= (help)
  12. Blakely, Rhys (2008-12-02). "Father of Mumbai gunman, Azam Amir Kasab, 'paid by terrorists to hand him over'". The Times. London. Retrieved 2010-04-23.
  13. 13.0 13.1 Blakely, Rhys (2008-12-03). "Mumbai police to use truth serum on 'baby-faced' terrorist Azam Amir Kasab". London: The Times. Retrieved 2008-12-03. Cite news requires |newspaper= (help)
  14. "Kasab says his father sent him to LeT". Cite web requires |website= (help)
  15. "CCTV shows start of Mumbai massacre". The Times. London. 2008-12-02. Retrieved 2010-04-23.
  16. 16.0 16.1 "Interview with Ajmal Amir's Father". Cite web requires |website= (help)
  17. "Kasab told his mother that he was going away for Jihad". Cite web requires |website= (help)
  18. Blakely, Rhys (2008-12-02). "City fears five terrorists are missing". The Times. London. Retrieved 2010-04-23.
  19. Rahman, Maseeh (2008-12-01). "Rumours abound as inquiry begins its search for truth". London: The Guardian. Retrieved 2008-12-01. Unknown parameter |coauthors= ignored (|author= suggested) (help); Cite news requires |newspaper= (help)
  20. Swami, Praveen (2008-12-01). "Pakistan now holds the key to probe: investigators". The Hindu. Retrieved 2008-12-01. Cite news requires |newspaper= (help)
  21. "Bombs found in Mumbai train station a week later". National Public Radio. 2008-12-03. మూలం నుండి 2008-12-05 న ఆర్కైవు చేసారు. Retrieved 2008-12-03. Cite news requires |newspaper= (help)
  22. "Indian Army and the legacy in Manipur, Shivali Tukdeo, Countercurrents.org, 24-Oct-2004". http://www.countercurrents.org/hr-tukdeo241004.htm. 
  23. 23.0 23.1 "A journey into the Lashkar, Praveen Swami, The Hindu, 02-Dec-2008". Cite web requires |website= (help)
  24. "Behind the Kashmir Conflict". http://www.hrw.org/legacy/reports/1999/kashmir/. 
  25. "A Catalogue of Indian atrocities in Kashmir". http://www.ummah.net/kashmir/atroc/index.htm. 
  26. "India and Human rights record in J&K, Akhila Raman". http://www.indiatogether.org/peace/kashmir/articles/indhr.htm. 
  27. Schmitt, Eric; Sengupta, Somini (2008-12-04). "New York Times, Quoting a former US defence official". The New York Times. Retrieved 2010-04-23.
  28. Lakshmi, Rama (2008-12-03). "Details Emerge From Sole Arrested Gunman". The Washington Post. Retrieved 2008-12-03. Cite news requires |newspaper= (help)
  29. Schmitt, Eric; Sengupta, Somini (2008-12-03). "Ex-U.S. Official Cites Pakistani Training for India Attackers". The New York Times. Retrieved 2008-12-04. Cite news requires |newspaper= (help)
  30. 30.0 30.1 "Police overcomes deadly terrorists at Chowpatty". Cite web requires |website= (help)
  31. "Saluting a braveheart, the man who helped capture Qasab". Cite web requires |website= (help)
  32. "Sky News Footgage of gun suspect Ajmal Qasab's arrest". Cite web requires |website= (help)
  33. Wonacott, Peter; Anand, Geeta (2008-12-04). "Sole Captured Suspect Offers Grim Insights Into Massacre". The Wall Street Journal.
  34. "No bullet hit Kasab, no active treatment on, says hospital's dean". Cite web requires |website= (help)
  35. 35.0 35.1 35.2 "Sydney Morning Herald". The Sydney Morning Herald. 2008-12-01.
  36. Fanelli, James (2008-11-30). "Terrorist: 'I Do not Wanna Die'; Mumbai Mass Killer Turns Coward". New York Post. మూలం నుండి 2012-11-23 న ఆర్కైవు చేసారు. Retrieved 2008-11-30. Cite news requires |newspaper= (help)
  37. "Straits Times article". Cite web requires |website= (help)
  38. "We were reassured of escape after the attack Kasab". Cite web requires |website= (help)
  39. "Lashker-e-Taiba members learnt Hindi before Mumbai attacks". Press Trust of India. 2008-11-30. Retrieved 2008-12-05. Cite news requires |newspaper= (help)
  40. "Terror mail routed through Pakistan's Lahore". Times of India. 2008-12-02. Retrieved 2008-12-05. Cite news requires |newspaper= (help)
  41. తగినంత ఋజువులు ఉన్నాయి, పాక్ ఇప్పుడు చర్య తీసుకోవాలి: ప్రణబ్ ముఖర్జీ
  42. Shah, Saeed (2008-12-07). "Revealed: home of Mumbai's gunman in Pakistan village, The Observer, 07-Dec-2008". The Guardian. London. Retrieved 2010-04-23.
  43. Shah, Saeed (2008-12-07). "Mumbai terrorist came from Pakistan, local villagers confirm". London: The Observer. Retrieved 2008-12-07. Cite news requires |newspaper= (help)
  44. "Revealing the Faridkot-Mumbai link, Dawn News special report, 12-Dec-2008". Cite web requires |website= (help)
  45. "Why cordon off Kasab's village? Nawaz Sharif". The Hindu. 2008-12-19. Retrieved 2008-12-19. Cite news requires |newspaper= (help)
  46. Shah, Saeed (7 December 2008). "Revealed: home of Mumbai's gunman in Pakistan village". London: The Observer. Cite news requires |newspaper= (help)
  47. Wonacott, Peter; Anand, Geeta (2008-12-04). "Sole captured suspect offers grim insights into massacre, Wall St Journal, 04-Dec-2008". The Wall Street Journal.
  48. అజ్మల్ కసబ్ ఒక పాకిస్తానీయుడు, షరీఫ్ తెలిపారు
  49. భారతదేశం తరువాత, షరీఫ్ జర్దారీని నిందించారు, కసబ్ పాక్‌కు చెందినవాడని తెలిపారు
  50. "Revealed: Home of Mumbai gunman in Pakistani village, The Hindu Online, 08-Dec-2008". Cite web requires |website= (help)
  51. ముంబాయిలో సాయుధ తీవ్రవాది‌ని పట్టుకున్నారు, అధికారి ప్రకటన – NYTimes
  52. 52.0 52.1 Swami, Praveen (2008-12-06). "Terrorist's name lost in transliteration". The Hindu. Retrieved 2008-12-06. Cite news requires |newspaper= (help)
  53. "Mumbai cops gave Ajmal his surname". Times of India. 2008-12-07. Retrieved 2008-12-07. Cite news requires |newspaper= (help)
  54. "Cops called him 'Kasav' as dad was a butcher". Times of India. 2008-12-07. Retrieved 2008-12-07. Cite news requires |newspaper= (help)
  55. "Now, arrested terrorist Ajmal says kill me". Cite news requires |newspaper= (help)
  56. "Mumbai massacre story unfolds in terrorist's interrogation". Cite web requires |website= (help)
  57. "Suspect Arrest". Sky News. 2008-12-01. Retrieved 2008-12-02. |first= missing |last= (help); Cite news requires |newspaper= (help)
  58. "Three Lashkar fidayeen captured". The Hindu. 2008-11-29. Cite news requires |newspaper= (help)
  59. "Arrested terrorist says gang hoped to get away". Economic Times, India. 2008-11-29. Cite news requires |newspaper= (help)
  60. "Indian Express: we trained in Lashkar camps, arrested terrorist". Cite web requires |website= (help)
  61. "Business Intelligence Middle East". Cite web requires |website= (help)
  62. "Times of India: 10 terrorists have entered Mumbai". Cite web requires |website= (help)
  63. "Gulf News: Lone surviving gunman reveals operation details". Cite web requires |website= (help)
  64. "The Hindu: Pakistan now holds the key to probe: investigators". Cite web requires |website= (help)
  65. "Gunman 'requests Pakistan help'". BBC News. 2008-12-22. Retrieved 2010-01-01. Cite news requires |newspaper= (help)
  66. Sam Coates and Jeremy Page (2008-12-15). "British police to interview Mumbai suspect Mohammed Ajmal Amir Qasab". London: The Times. Cite news requires |newspaper= (help)
  67. Mumbai Mirror (2008-11-29). "I want to live: Captured terrorist Azam". Politics/Nation. economictimes.indiatimes.com. Retrieved 2008-11-29.
  68. Wade, Matt (2008-12-01). "Captured terrorist reveals plot to kill up to 5000". Melbourne: The Age. Retrieved 2008-12-01. Cite news requires |newspaper= (help)
  69. Shah, Saeed (2008-12-02). "Sleepy village baffled by link to captured terrorist". The Guardian. London. Retrieved 2010-04-23.
  70. "Hunting Mumbai terrorist's roots". BBC News. 2008-12-02. Retrieved 2010-01-01.
  71. "Captured Mumbai attacker's identity eludes investigators". Cite web requires |website= (help)
  72. "Pak security agencies, media search for Mumbai terrorist's native village". Cite web requires |website= (help)
  73. 73.0 73.1 73.2 "Please give me saline". Bangalore Mirror. 2008-11-29. Cite news requires |newspaper= (help)
  74. తీవ్రవాది: మమ్మలను ఇజ్రాయిల్ వారిని లక్ష్యంగా పెట్టి పంపించారు, జ్యూవిష్ టెలిగ్రాఫ్ ఏజన్సీ (JTA),30 నవంబర్ 2008.
  75. "Terrorists at Chabad House 'deliberately targeted' Jewish building". Jerusalem Post. 2008-11-30. Retrieved 2008-11-30. Cite news requires |newspaper= (help); Italic or bold markup not allowed in: |publisher= (help)
  76. "Kasab confesses, says no regrets on Mumbai mayhem". MSN News. 2008-11-30. Retrieved 2008-11-30. Cite news requires |newspaper= (help); Italic or bold markup not allowed in: |publisher= (help)
  77. "Kasab is the son of Mohammed Amir Kasab from the Faridkot village in the Okara district of Pakistan". CNN. 2008-12-04. Retrieved 2010-04-23.
  78. "Arrested terrorist reveals all to police". NDTV. 2008-11-29. Retrieved 2008-11-29. Cite news requires |newspaper= (help)
  79. 79.0 79.1 79.2 79.3 79.4 "Mumbai Terrorist Wanted to Kill and Die and Become Famous, ABC News, 03-Dec-2008". Cite web requires |website= (help)
  80. Lakshmi, Rama (2008-12-03). "Washington Post—Indian Investigators reveal details culled from arrested gunman, retrieved 3-Dec-2008". The Washington Post. Retrieved 2010-04-23.
  81. Dixit, Nikhil (2009-03-17). "Ajmal is Reading Gandhi in Jail". DNA (Daily News and Analysis). Retrieved 2009-03-17. Cite news requires |newspaper= (help)
  82. న్యాయవాదులు ఖైదు కాబడిన తీవ్రవాది కేసును తీసుకోవటాన్ని తిరస్కారించారు
  83. స్వచ్ఛమైన విచారణ కొరకు కసబ్‌కు న్యాయవాది కావాలి
  84. సాయుధ తీవ్రవాది పాకిస్తాన్ సహాయాన్ని అర్థించాడు'
  85. భారతదేశం కసబ్ యెుక్క లేఖను పాక్ హై కమిషన్‌కు అందించింది
  86. 86.0 86.1 86.2 86.3 ముంబాయి దాడులు: విచారణ యెుక్క కాలక్రమం, అవుట్‌లుక్ ఇండియా, 20-జూలై-2009
  87. Kumar, Hari (26 February 2009). "Pakistani charged in Mumbai assault". The New York Times. Cite news requires |newspaper= (help)
  88. http://timesofindia.indiatimes.com/India/2611_trial_Kasab_seeks_translated_copy_of_chargesheet/articleshow/4246845.cms
  89. "Anjali Waghmare removed as Qasab's lawyer". NDTV. 15 April 2009. Retrieved 2009-04-15. Cite news requires |newspaper= (help)
  90. ది హిందూ అజ్మల్ కసబ్‌కు న్యాయవాది దొరికాడు
  91. "Mumbai suspect denies all charges". BBC News. 2009-05-06. Retrieved 2009-05-06. Cite news requires |newspaper= (help)
  92. http://www.indianexpress.com/news/kasab-confesses-to-role-in-26-11-terror-attacks/491739
  93. ముంబాయిలో నేరారోపణ చేయబడినవాడు తనను ఇరికించారని తెలిపాడు – BBC
  94. "Indian court convicts Pakistani for Mumbai siege". The Associated Press. మూలం నుండి 2010-05-08 న ఆర్కైవు చేసారు. Cite news requires |newspaper= (help)
  95. "Mumbai attack gunman Kasab sentenced to death". BBC News. 06 May 2010. Retrieved 7 May 2010. Check date values in: |date= (help)

బాహ్య లింకులు[మార్చు]