Jump to content

అద్భుత కథ

వికీపీడియా నుండి
1881లో కార్ల్ లార్సన్ గీసిన చిత్రంలో యూరోపియన్ జానపద కథ లిటిల్ రెడ్ రైడింగ్ హుడ్, తోడేలు

అద్భుత కథ (ఫెయిరీటేల్, ఫెయిరీ స్టోరీ, హౌస్‌హోల్డ్ టేల్, [1] మ్యాజిక్ టేల్, లేదా వండర్ టేల్ ) అనేది జానపద కథల విభాగానికి చెందిన ఒక చిన్న కథ . [2] ఇలాంటి కథలలో సాధారణంగా మాయ, మంత్రాలు, పౌరాణిక లేదా కల్పిత జీవులు ఉంటాయి. చాలా సంస్కృతులలో, పురాణాలను జానపద లేదా అద్భుత కథల నుండి వేరుచేసే స్పష్టమైన గీత లేదు; ఇవన్నీ కలిసి నిరక్షరాస్య సమాజాల సాహిత్యాన్ని ఏర్పరుస్తాయి. [3] అద్భుత కథలను ఇతిహాసాలు (సాధారణంగా వర్ణించబడిన సంఘటనల సత్యంపై నమ్మకాన్ని కలిగి ఉంటాయి) , జంతువుల నీతి కథలతో సహా స్పష్టమైన నైతిక కథలు వంటి ఇతర జానపద కథనాల నుండి వేరు చేయవచ్చు. ప్రబలమైన అంశాలలో డ్రాగన్‌లు, మరుగుజ్జులు, ఎల్ఫ్‌లు, దేవకన్యలు, రాక్షసులు, గ్నోమ్‌లు, గోబ్లిన్‌లు, గ్రిఫిన్‌లు, మత్స్యకన్యలు, రాక్షసులు, రాచరికం, పిక్సీలు, మాట్లాడే జంతువులు, ట్రోల్‌లు, యునికార్న్‌లు, మంత్రగత్తెలు, మాంత్రికులు, అడవి మనుషులు, మాయ, మంత్రాలు ఉన్నాయి.

తక్కువ సాంకేతిక సందర్భాలలో, ఈ పదాన్ని అసాధారణమైన ఆనందంతో కూడిన దాన్ని వివరించడానికి కూడా ఉపయోగిస్తారు, ఉదాహరణకు "ఫెయిరీ-టేల్ ఎండింగ్" (ఒక సంతోషకరమైన ముగింపు ) [4] లేదా "ఫెయిరీ-టేల్ రొమాన్స్ ". సాధారణ వాడుకలో, 'అద్భుత కథ' అనే పదానికి ఏదైనా అతిశయోక్తి కథ లేదా కట్టుకథ అని కూడా అర్థం వస్తుంది; ఇది ముఖ్యంగా అబద్ధం మాత్రమే కాకుండా, నిజం కావడానికి ఏమాత్రం అవకాశం లేని ఏ కథనైనా వర్ణించడానికి ఉపయోగిస్తారు. వారి సంస్కృతిలో ఇతిహాసాలు వాస్తవమైనవిగా భావించబడతాయి; అద్భుత కథలు ఇతిహాసాలలో కలిసిపోవచ్చు, ఇక్కడ కథ చెప్పేవారు, వినేవారు ఇద్దరూ ఆ కథనం చారిత్రక సత్యంపై ఆధారపడి ఉందని భావిస్తారు. అయితే, ఇతిహాసాలు, గాథల వలె కాకుండా, అద్భుత కథలు సాధారణంగా మతం, వాస్తవ ప్రదేశాలు, వ్యక్తులు, సంఘటనలకు సంబంధించిన ఉపరితల సూచనలను మాత్రమే కలిగి ఉంటాయి; అవి వాస్తవ కాలంలో కాకుండా " అనగనగా " జరుగుతాయి. [5]

జానపద కథలు మౌఖిక, సాహిత్య రూపాలలో ( సాహిత్య జానపద కథ ) రెండింటిలోనూ ఉంటాయి; "జానపద కథ" (" conte de fées అనే పేరు "ఫ్రెంచ్‌లో") అనే పదాన్ని 17వ శతాబ్దం చివరలో మేడమ్ డి'ఆల్నాయ్ వారికి మొదటిసారిగా ఆపాదించారు. నేటి అనేక జానపద కథలు ప్రపంచవ్యాప్తంగా బహుళ సంస్కృతులలో వైవిధ్యాలతో కనిపించిన శతాబ్దాల నాటి కథల నుండి ఉద్భవించాయి. [6]

జానపద కథల చరిత్రను గుర్తించడం చాలా కష్టం, ఎందుకంటే తరచుగా వాటి సాహిత్య రూపాలు మాత్రమే మిగిలి ఉంటాయి. అయినప్పటికీ, డర్హామ్, లిస్బన్‌లోని విశ్వవిద్యాలయాల పరిశోధకుల ప్రకారం, అటువంటి కథలు వేల సంవత్సరాల క్రితం నాటివి కావచ్చు, కొన్ని కాంస్య యుగం నాటివి. [7] [8] జానపద కథలు, జానపద కథల నుండి ఉద్భవించిన రచనలు నేటికీ వ్రాయబడుతూనే ఉన్నాయి.

జానపద శాస్త్రవేత్తలు అద్భుత కథలను వివిధ రకాలుగా వర్గీకరించారు. ఆర్నే-థాంప్సన్-ఉథర్ సూచిక, వ్లాదిమిర్ ప్రాప్ యొక్క స్వరూప విశ్లేషణ అత్యంత ముఖ్యమైన వాటిలో ఉన్నాయి. ఇతర జానపద పరిశోధకులు ఈ కథల ప్రాముఖ్యతను వ్యాఖ్యానించారు, కానీ ఈ కథల అర్థానికి సంబంధించి ఏ సిద్ధాంతమూ నిశ్చయంగా స్థాపించబడలేదు.

నిర్వచనం

[మార్చు]

శైలి చరిత్ర

[మార్చు]
A picture by Gustave Doré showing Mother Goose, an old woman, reading written (literary) fairy tales to children
గుస్తావ్ డోరే గీసిన ఒక చిత్రంలో మదర్ గూస్ వ్రాయబడిన (సాహిత్య) అద్భుత కథలను చదువుతోంది

వాస్తవానికి, నేటి కాలంలో జానపద కథలుగా పరిగణించబడే కథలను ఒక ప్రత్యేక శైలిగా గుర్తించలేదు. జర్మన్ పదం " Märchen " అనేది పాత జర్మన్ పదం " Mär నుండి వచ్చింది., అంటే వార్త లేదా కథ. [9] " Märchen " అనే పదం " అనేది " Mär అనే పదం యొక్క చిన్న రూపం అందువల్ల, దీని అర్థం "చిన్న కథ". " అనగనగా ఒకప్పుడు " అనే ఉమ్మడి ప్రారంభంతో పాటు, ఒక అద్భుత కథ లేదా మర్ఖెన్ అనేది వాస్తవానికి చాలా కాలం క్రితం, ప్రపంచం ఇంకా మాయాజాలంతో ఉన్నప్పుడు పుట్టిన ఒక చిన్న కథ అని ఇది మనకు తెలియజేస్తుంది. (నిజానికి, అంతగా వాడుకలో లేని ఒక జర్మన్ ప్రారంభ వాక్యం "పాత రోజుల్లో కోరుకోవడం ఇంకా ప్రభావవంతంగా ఉన్నప్పుడు".) [10]

conte de fées యొక్క ఫ్రెంచ్ రచయితలు, అనుకర్తలు ఈ ప్రక్రియ తరచుగా వారి కథలలో దేవకన్యలను కలిగి ఉంటుంది; ఈ ప్రక్రియ పేరు ఆంగ్ల అనువాదంలో "అద్భుత కథ"గా మారింది, "వివిధ రకాల మౌఖిక కథలను కవర్ చేసే జానపద కథ అనే మరింత సాధారణ పదాన్ని క్రమంగా మరుగుపరిచింది". [11] పదిహేడవ, పద్దెనిమిదవ శతాబ్దాలలో మారుతున్న సామాజిక-రాజకీయ పరిస్థితుల కారణంగా ఉన్నత వర్గాల వారు ఈ కథలను చులకనగా చూడటం వలనే ఈ మార్పు వచ్చిందని జాక్ జిప్స్ కూడా పేర్కొన్నాడు. [11]

ఈ ప్రక్రియ యొక్క మూలాలు ఐరోపా సంస్కృతులలో తరతరాలుగా వస్తున్న వివిధ మౌఖిక కథల నుండి వచ్చాయి. ఈ శైలిని మొదట గియోవన్నీ ఫ్రాన్సిస్కో స్ట్రాపరోలా, జియాంబటిస్టా బాసిల్ వంటి పునరుజ్జీవన రచయితలు గుర్తించారు, చార్లెస్ పెరాల్ట్, గ్రిమ్ సోదరులు వంటి తరువాతి సేకరణకర్తల రచనల ద్వారా స్థిరీకరించబడింది. [12] ఈ పరిణామ క్రమంలో, ప్రెసియూస్‌లు సాహిత్య కథలు రాయడం ప్రారంభించినప్పుడు ఈ పేరు వచ్చింది; మేడమ్ డి'ఆల్నాయ్ ' Conte de fée అనే పదాన్ని సృష్టించారు., లేదా అద్భుత కథ, 17వ శతాబ్దం చివరిలో. [13]

ఫాంటసీ అనే శైలిని నిర్వచించడానికి ముందు, ఇప్పుడు ఫాంటసీగా వర్గీకరించబడే అనేక రచనలను "అద్భుత కథలు" అని పిలిచేవారు, వాటిలో టోల్కీన్ రాసిన ది హాబిట్, జార్జ్ ఓర్వెల్ రాసిన యానిమల్ ఫార్మ్, ఎల్. ఫ్రాంక్ బామ్ రాసిన ది వండర్ఫుల్ విజార్డ్ ఆఫ్ ఓజ్ ఉన్నాయి. [14] నిజానికి, టోల్కీన్ రచించిన "ఆన్ ఫెయిరీ-స్టోరీస్" ప్రపంచ నిర్మాణం గురించిన చర్చలను కలిగి ఉంది, ఫాంటసీ విమర్శలో ఒక కీలకమైన భాగంగా పరిగణించబడుతుంది. ఫాంటసీ, ముఖ్యంగా ఫెయిరీటేల్ ఫాంటసీ అనే ఉపశైలి, అద్భుత కథల మూలాంశాలను ఎక్కువగా ఉపయోగించుకున్నప్పటికీ, [15] ఈ శైలులు ఇప్పుడు విభిన్నమైనవిగా పరిగణించబడుతున్నాయి.

ఫాంటసీ అనే శైలిని నిర్వచించడానికి ముందు, ఇప్పుడు ఫాంటసీగా వర్గీకరించబడే అనేక రచనలను "అద్భుత కథలు" అని పిలిచేవారు, వాటిలో టోల్కీన్ రాసిన ది హాబిట్, జార్జ్ ఓర్వెల్ రాసిన యానిమల్ ఫార్మ్, ఎల్. ఫ్రాంక్ బామ్ రాసిన ది వండర్ఫుల్ విజార్డ్ ఆఫ్ ఓజ్ ఉన్నాయి. [14] నిజానికి, టోల్కీన్ రచించిన "ఆన్ ఫెయిరీ-స్టోరీస్" ప్రపంచ నిర్మాణం గురించిన చర్చలను కలిగి ఉంది. ఫాంటసీ విమర్శలో ఒక కీలకమైన భాగంగా పరిగణించబడుతుంది. ఫాంటసీ, ముఖ్యంగా ఫెయిరీటేల్ ఫాంటసీ అనే ఉపశైలి, అద్భుత కథల మూలాంశాలను ఎక్కువగా ఉపయోగించుకున్నప్పటికీ, [15] ఈ శైలులు ఇప్పుడు విభిన్నమైనవిగా పరిగణించబడుతున్నాయి.

చరిత్ర

[మార్చు]
క్వూ యూ రచించిన 14వ శతాబ్దపు చైనీస్ "అద్భుత కథల" సంకలనం జియాన్‌డెంగ్ జిన్హువా యొక్క ముద్రిత సంచికలోని పేజీలు; ఈ సంకలనం అత్యంత ప్రభావవంతమైన తూర్పు ఆసియా కాల్పనిక రచనలలో ఒకటిగా పరిగణించబడుతుంది. [16]

జానపద కథల మౌఖిక సంప్రదాయం, లిఖిత రూపానికి చాలా కాలం ముందే ఉండేది. కథలను వ్రాయడానికి బదులుగా, నాటకీయంగా చెప్పడం లేదా ప్రదర్శించడం ద్వారా తరతరాలుగా అందించేవారు. ఈ కారణంగా, వాటి అభివృద్ధి చరిత్ర అనివార్యంగా అస్పష్టంగా, మసకగా ఉంది. అక్షరాస్యత ఉన్న సంస్కృతులన్నింటిలోనూ, [a] [b] అద్భుత కథలు అప్పుడప్పుడు లిఖిత సాహిత్యంలో కనిపిస్తాయి, ఉదాహరణకు క్యూపిడ్, సైకీలను కలిగి ఉన్న ' ది గోల్డెన్ యాస్ ' ( రోమన్, క్రీ.శ. 100–200), [20] లేదా పంచతంత్రం ( భారతదేశం, క్రీ.పూ. 3వ శతాబ్దం), [20] కానీ ఇవి తమ కాలంలోని వాస్తవ జానపద కథలను ఎంతవరకు ప్రతిబింబిస్తాయో తెలియదు. శైలీపరమైన ఆధారాలు ఇవి, అనేక తరువాతి సంకలనాలు, జానపద కథలను సాహిత్య రూపాల్లోకి మార్చాయని సూచిస్తున్నాయి. [21] అవి చూపించేది ఏమిటంటే, అద్భుత కథకు ప్రాచీన మూలాలు ఉన్నాయి, అవి అరేబియన్ నైట్స్ మాయా కథల సేకరణ ( సుమారు క్రీ.శ. 1500 లో సంకలనం చేయబడింది) [20] కంటే పాతవి, ఉదాహరణకు విక్రమ్, వాంపైర్, బెల్, డ్రాగన్ . అటువంటి సంకలనాలు, వ్యక్తిగత కథలతో పాటు, చైనాలో లీజీ, జువాంగ్జీ వంటి టావోయిస్ట్ తత్వవేత్తలు తమ తాత్విక రచనలలో జానపద కథలను వివరించారు. [22] ఈ ప్రక్రియ యొక్క విస్తృత నిర్వచనంలో, మొట్టమొదటి ప్రసిద్ధ పాశ్చాత్య జానపద కథలు ప్రాచీన గ్రీస్‌కు చెందిన ఈసప్ (క్రీ.పూ. 6వ శతాబ్దం) కథలు.

జాక్ జిప్స్ తన 'వెన్ డ్రీమ్స్ కేమ్ ట్రూ' అనే పుస్తకంలో ఇలా రాశారు, " చాసర్ రాసిన ' ది కాంటర్‌బరీ టేల్స్', ఎడ్మండ్ స్పెన్సర్ రాసిన ' ది ఫెయిరీ క్వీన్ ', ఇతర రచనలలో జానపద కథాంశాలు ఉన్నాయి." విలియం షేక్స్పియర్ నాటకాలలో చాలా వాటిలో." [23] కింగ్ లీర్‌ను వాటర్ అండ్ సాల్ట్, క్యాప్ ఓ' రషెస్ వంటి అద్భుత కథల సాహిత్య వైవిధ్యంగా పరిగణించవచ్చు. [24] ఈ కథ 16వ, 17వ శతాబ్దాలలో పాశ్చాత్య సాహిత్యంలో తిరిగి వెలుగులోకి వచ్చింది, గియోవన్నీ ఫ్రాన్సిస్కో స్ట్రాపరోలా (ఇటలీ, 1550, 1553) రచించిన 'ది ఫేసెషియస్ నైట్స్ ఆఫ్ స్ట్రాపరోలా' [20] లో అనేక జానపద కథలు ఉన్నాయి, జియాంబటిస్టా బాసిల్ (నేపుల్స్, 1634–1636) యొక్క ' నేపోలిటన్ టేల్స్' [20] అన్నీ జానపద కథలే. [25] కార్లో గోజీ తన కొమ్మెడియా డెల్'ఆర్టే దృశ్యాలలో అనేక జానపద కథాంశాలను ఉపయోగించాడు, [26] వాటిలో ది లవ్ ఫర్ త్రీ ఆరెంజెస్ (1761) ఆధారంగా రూపొందించినది కూడా ఉంది. [27] అదే సమయంలో, చైనాలో, పు సాంగ్లింగ్ తన సంకలనం, స్ట్రేంజ్ స్టోరీస్ ఫ్రమ్ ఎ చైనీస్ స్టూడియో (మరణానంతరం ప్రచురించబడింది, 1766) [22] లో అనేక జానపద కథలను చేర్చాడు, దీనిని కీయో విశ్వవిద్యాలయానికి చెందిన యుకెన్ ఫుజితా "అత్యంత విశిష్టమైన చిన్న కథల సంకలనంగా ఖ్యాతిని పొందింది" అని వర్ణించారు. [28] అద్భుత కథ ఫ్రాన్స్‌లోని ఉన్నత వర్గాలకు చెందిన ఉన్నత కుటుంబాల మహిళల మధ్య (1690–1710) ప్రాచుర్యం పొందింది, [20], ఆ కాలంలో చెప్పబడిన కథలలో లా ఫోంటైన్ కథలు, చార్లెస్ పెరాల్ట్ (1697) యొక్క కాంటెస్ కథలు ఉన్నాయి, ఇవి స్లీపింగ్ బ్యూటీ, సిండ్రెల్లా రూపాలను స్థిరపరిచాయి. [29] స్ట్రాపరోలా, బాసిల్, పెరాల్ట్‌ల సంకలనాలు వివిధ అద్భుత కథల యొక్క పురాతన రూపాలను కలిగి ఉన్నప్పటికీ, శైలీపరమైన ఆధారాల ప్రకారం, రచయితలందరూ సాహిత్య ప్రభావం కోసం కథలను తిరిగి వ్రాసారు. [30]

మూలాలు

[మార్చు]
  1. ↑ "Grimm Brothers' Children's and Household Tales (Grimms' Fairy Tales)". sites.pitt.edu. Retrieved 2024-10-22.
  2. ↑ Jorgensen, Jeana (2022). Fairy Tales 101: An Accessible Introduction to Fairy Tales. Fox Folk Press. pp. 372 pages. ISBN 979-8985159233. {{cite book}}: Unknown parameter |nopp= ignored (help)
  3. ↑ Bettelheim 1989, p. 25.
  4. ↑ Martin, Gary. "'Fairy-tale ending' – the meaning and origin of this phrase". Phrasefinder. Archived from the original on 19 September 2020. Retrieved 21 August 2020.
  5. ↑ Orenstein 2002, p. 9.
  6. ↑ Gray, Richard (5 September 2009). "Fairy tales have ancient origin". The Telegraph. Archived from the original on 2009-09-08.
  7. ↑ "Fairy tale origins thousands of years old, researchers say". BBC News. 20 January 2016. Archived from the original on 3 January 2018. Retrieved 20 January 2016.
  8. ↑ Blakemore, Erin (20 January 2016). "Fairy Tales Could Be Older Than You Ever Imagined". Smithsonion Magazine (in ఇంగ్లీష్). Archived from the original on 27 February 2019. Retrieved 4 March 2019.
  9. ↑ "Märchen". Oxford English Dictionary (Online ed.). Oxford University Press. Retrieved 22 September 2022. (Subscription or participating institution membership required.)
  10. ↑ Healy, Marti (2019-01-19). "Marti Healy: Begin anywhere". Aiken Standard (in ఇంగ్లీష్). Archived from the original on 30 January 2023. Retrieved 2023-01-30.
  11. 1 2 Zipes, Jack (2002b). Breaking the Magic Spell: Radical Theories of Folk and Fairy Tales. Lexington: The University Press of Kentucky. p. 28. ISBN 978-0-8131-7030-5.
  12. ↑ Zipes 2001, pp. xi–xii.
  13. ↑ Zipes 2001, p. 858.
  14. 1 2 Attebery 1980, p. 83.
  15. 1 2 Martin 2002, pp. 38–42.
  16. ↑ "Kagerou Bunko" (PDF). International League of Antiquarian Booksellers (ILAB). ... many writers in those countries were inspired to regard Jiandeng Xinhua as the supreme model for composing fiction.
  17. ↑ Honti, John Th. (1936). "Celtic Studies and European Folk-Tale Research". Béaloideas. 6 (1): 33–39. doi:10.2307/20521905. JSTOR 20521905.
  18. ↑ Krappe, Alexander Haggerty (1925). "Review of Les contes popularies". Modern Language Notes. 40 (7): 429–431. doi:10.2307/2914006. JSTOR 2914006.
  19. ↑ Berlanga Fernández, Inmaculada (4 December 2017). "Temática folclórica en la Literatura asiática (Oriente Extremo). Relación con los mitos griegos" [Folk themes in Asian Literature (Far East). Relationship to Greek myths]. Aldaba (in స్పానిష్) (31): 239–252. doi:10.5944/aldaba.31.2001.20465 (inactive 12 July 2025).{{cite journal}}: CS1 maint: DOI inactive as of జూలై 2025 (link)
  20. 1 2 3 4 5 6 Heiner, Heidi Anne. "Fairy Tale Timeline". Sur La Lune. Archived from the original on 15 August 2020.
  21. ↑ Swann Jones 1995, p. 35.
  22. 1 2 Roberts, Moss, ed. (1979). "Introduction". Chinese Fairy Tales & Fantasies. Knopf Doubleday Publishing. p. xviii. ISBN 0-394-73994-9.
  23. ↑ Zipes 2007, p. 12.
  24. ↑ Mitakidou, Soula; Manna, Anthony L.; Kanatsouli, Melpomene (2002). Folktales from Greece: A Treasury of Delights. Greenwood Village, Colorado: Libraries Unlimited. p. 100. ISBN 1-56308-908-4.
  25. ↑ Swann Jones 1995, p. 38.
  26. ↑ Windling, Terri. "White as Ricotta, Red as Wine: The Magical Lore of Italy". Journal of Mythic Arts. Archived from the original on 3 October 2022. Retrieved 19 August 2022.
  27. ↑ Calvino 1980, p. 738.
  28. ↑ (1954). "聊齋志異研究序説 : 特に蒲松齡の執筆態度に就いて". CRID 1050282813926397312
  29. ↑ Zipes 2007, pp. 38–42.
  30. ↑ Swann Jones 1995, pp. 38–39.
  1. ↑ Scholars John Th. Honti and Gédeon Huet asserted the existence of fairy tales in ancient and medieval literature, as well as in classical mythology.[17][18]
  2. ↑ Even further back, according to professor Berlanga Fernández, elements of international "Märchen" show "exact parallels and themes (...) that seem to be common with Greek folklore and later tradition".[19]
ఉల్లేఖన లోపం: "lower-alpha" అనే గ్రూపులో <ref> ట్యాగులు ఉన్నాయి గానీ, దానికి సంబంధించిన <references group="lower-alpha"/> ట్యాగు కనబడలేదు
"https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=అద్భుత_కథ&oldid=4953219" నుండి వెలికితీశారు