అనిరుధ్ జగన్నాథ్

ద రైట్ ఆనరబుల్ సర్
అనిరుధ్ జగన్నాథ్
GCSK KCMG PC QC
ద రైట్ ఆనరబుల్ సర్ అనిరుధ్ జగన్నాథ్ GCSK KCMG PC QC
	1980లలో జగన్నాథ్
మారిషస్ రాష్ట్రపతి
	In office; 7 అక్టోబర్ 2003 – 31 మార్చ్ 2012
అంతకు ముందు వారు	కార్ల్ ఆఫ్‌మన్
తరువాత వారు	మోనిక్ ఓహ్సాన్ బెల్లెప్యూ (తాత్కాలిక)
మారిషస్ ప్రధానమంత్రి
	In office; 13 డిసెంబర్ 2014 – 23 జనవరి 2017
అధ్యక్షుడు	కైలాష్ పుర్యాగ్; అమీనా గరీబ్-ఫకీమ్;
Deputy	జేవియర్-లుక్ దువల్; ఇవాన్ కొళందవెల్లూ;
అంతకు ముందు వారు	నవీన్ రంగూలం
తరువాత వారు	ప్రవింద్ జగన్నాథ్
	In office; 16 సెప్టెంబర్ 2000 – 30 సెప్టెంబర్ 2003
అధ్యక్షుడు	కసమ్ ఉతీమ్; అంగిడి చెట్టియార్ (acting); అరిరంగ పిళ్లై (acting); కార్ల్ ఆఫ్‌మన్;
Deputy	పాల్ బెరెంజర్
అంతకు ముందు వారు	నవీన్ రంగూలం
తరువాత వారు	పాల్ బెరెంజర్
	In office; 15 జూన్ 1982 – 27 డిసెంబర్ 1995
చక్రవర్తి	ఎలిజబెత్ II (1982–1992)
అధ్యక్షుడు	వీరసామి రింగడూ; కసమ్ ఉతీమ్;
Governor General	దయేంద్రనాథ్ బర్రెంచొబె; శివసాగర్ రంగూలం; వీరసామి రింగడూ;
Deputy	హరీష్ బూధూ; గేతన్ దువల్; సత్చం బూలెల్; ప్రేమ్‌ నబాబ్‌సింగ్;
అంతకు ముందు వారు	శివసాగర్ రంగూలం
తరువాత వారు	నవీన్ రంగూలం
వ్యక్తిగత వివరాలు
జననం	1930 మార్చి 29; పల్మా, బ్రిటిష్ మారిషస్
మరణం	2021 జూన్ 3 (వయసు: 91); ఫ్లోరేల్, మారిషస్
రాజకీయ పార్టీ	ఇండిపెండెంట్ ఫార్వర్డ్ బ్లాక్ (1965 ముందు); ఆల్ మారిషస్ హిందూ కాంగ్రెస్ (1965–1967); మారిటియన్ మిలిటెంట్ మూవ్‌మెంట్ (1969–1982); మిలిటెంట్ సోషలిస్ట్ మూవ్‌మెంట్ (1982–2003; 2012–2021);
జీవిత భాగస్వామి	సరోజిని బల్లా (m. 1956)
సంతానం	2, (ప్రవింద్ జగన్నాథ్‌తో సహా)
తల్లి	సుమిత్ర రామ్‌నాథ్
తండ్రి	రామ్‌లోచన్ జగన్నాథ్

సర్ అనిరుధ్ జగన్నాథ్ (Sir Anerood Jugnauth; 29 మార్చి 1930 – 3 జూన్ 2021) మారిషస్‌కు చెందిన ప్రముఖ రాజకీయ నాయకుడు, న్యాయవాది, రాజనీతిజ్ఞుడు. ఆయన మారిషస్ ప్రధానమంత్రిగా ఆరు సార్లు, రాష్ట్రపతిగా రెండు సార్లు, ప్రతిపక్ష నాయకుడిగా ఒకసారి సేవలందించాడు. మారిషస్ ఆర్థికాభివృద్ధికి, ఆధునికీకరణకు విశేష కృషి చేసిన నాయకుడిగా ఆయన గుర్తింపు పొందాడు.^[2] దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థను చెరకు ఆధారిత వ్యవసాయం నుండి పర్యాటకం, వస్త్ర పరిశ్రమ, ఆర్థిక సేవలు, సమాచార సాంకేతికత వంటి రంగాల వైపు విస్తరించడంలో కీలక పాత్ర పోషించాడు.^[3] అందువల్ల ఆయనను తరచుగా "మారిషస్ ఆర్థిక అద్భుతానికి శిల్పి"గా అభివర్ణిస్తారు.

ప్రారంభ జీవితం

అనిరుధ్ జగన్నాథ్ 1930 మార్చి 29న అప్పటి బ్రిటిష్ మారిషస్‌లోని పాల్మా గ్రామంలో జన్మించాడు..^[4]^[5] ఆయన తల్లిదండ్రులు రామ్‌లోచున్ జగన్నాథ్, సుమిత్రా రామ్‌నాథ్.^[6] ప్రాథమిక విద్య అనంతరం న్యాయశాస్త్రం అభ్యసించడానికి యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్‌కు వెళ్లి, లండన్‌లోని ఇన్స్ ఆఫ్ కోర్ట్ స్కూల్ ఆఫ్ లా నుండి న్యాయ విద్యను పూర్తిచేశాడు.ref name="auto">"Le parcours de SAJ en quelques dates". L'Express. 22 January 2017. Archived from the original on 21 జూలై 2018. Retrieved 22 January 2017.</ref> అనంతరం మారిషస్‌లో న్యాయవాదిగా తన వృత్తిని ప్రారంభించాడు.

రాజకీయ జీవితం

జగన్నాథ్ 1963లో రాజకీయాల్లో ప్రవేశించి శాసనసభకు ఎన్నికయ్యాడు.^[7]^[8] అనంతరం వివిధ రాజకీయ పార్టీలలో పనిచేసి, 1982లో స్థాపించబడిన మిలిటెంట్ సోషలిస్ట్ మూవ్‌మెంట్ (MSM) పార్టీకి ప్రధాన నాయకుడిగా ఎదిగాడు.

ప్రధానమంత్రి పదవీకాలాలు

అనిరుధ్ జగన్నాథ్ 1982లో మొదటిసారిగా మారిషస్ ప్రధానమంత్రిగా బాధ్యతలు చేపట్టాడు. తరువాత 1983–1995, 2000–2003 మరియు 2014–2017 మధ్య వివిధ దశల్లో ప్రధానమంత్రిగా కొనసాగాడు. మొత్తం మీద దాదాపు 19 సంవత్సరాల పాటు ప్రధానమంత్రి పదవిలో కొనసాగి, మారిషస్ చరిత్రలో అత్యధిక కాలం ఆ పదవిని నిర్వహించిన వ్యక్తిగా నిలిచాడు.

ఆయన నాయకత్వంలో మారిషస్ వేగవంతమైన ఆర్థికాభివృద్ధిని సాధించింది. దేశ మౌలిక సదుపాయాలు, విద్య, ఆరోగ్యం మరియు సామాజిక సంక్షేమ రంగాల్లో గణనీయమైన పురోగతి సాధించబడింది. చెరకు పరిశ్రమపై ఆధారపడిన ఆర్థిక వ్యవస్థను విభిన్న రంగాల వైపు మళ్లించడం ఆయన ముఖ్య విజయాలలో ఒకటిగా పరిగణించబడుతుంది.

రాష్ట్రపతిగా

2003లో జగన్నాథ్ మారిషస్ రాష్ట్రపతిగా ఎన్నికయ్యాడు. 2008లో తిరిగి ఎన్నికై 2012 వరకు ఆ పదవిలో కొనసాగాడు.^[9] అనంతరం రాష్ట్రపతి పదవికి రాజీనామా చేసి తిరిగి క్రియాశీల రాజకీయాల్లోకి ప్రవేశించాడు.

తిరిగి ప్రధానమంత్రిగా

2014 సాధారణ ఎన్నికలలో ఆయన నేతృత్వంలోని కూటమి విజయం సాధించడంతో జగన్నాథ్ మళ్లీ ప్రధానమంత్రిగా నియమితుడయ్యాడు. 2017లో ఆయన రాజీనామా చేయగా^[10]^[11]^[12] , ఆయన కుమారుడు ప్రవింద్ జగన్నాథ్ ప్రధానమంత్రిగా బాధ్యతలు చేపట్టాడు.

ప్రధాన కృషి

మారిషస్ ఆర్థిక వ్యవస్థను విభిన్న రంగాలకు విస్తరించడం.
పర్యాటక, ఆర్థిక సేవల రంగాలను అభివృద్ధి చేయడం.
మౌలిక సదుపాయాల ఆధునికీకరణ.
సామాజిక సంక్షేమ కార్యక్రమాల విస్తరణ.
మారిషస్‌ను 1992లో గణతంత్ర రాజ్యంగా మార్చడంలో నాయకత్వం వహించడం.
చాగోస్ ద్వీపసమూహంపై మారిషస్ సార్వభౌమాధికార హక్కుల కోసం అంతర్జాతీయ వేదికలపై పోరాటం చేయడం.

వ్యక్తిగత జీవితం

అనిరుధ్ జగన్నాథ్ భార్య పేరు సరోజిని జగన్నాథ్. వీరికి ఇద్దరు సంతానం ఉన్నారు. వారిలో కుమారుడు ప్రవింద్ జగన్నాథ్ మారిషస్ ప్రధానమంత్రిగా సేవలందించాడు.

గౌరవాలు,పురస్కారాలు

మారిషస్ ప్రభుత్వం ఆయనకు 2003లో గ్రాండ్ కమాండర్ ఆఫ్ "ఆర్డర్ ఆఫ్ ది స్టార్ అండ్ కీ ఆఫ్ ది ఇండియన్ ఓషన్" ప్రదానం చేసి గౌరవించింది. భారత ప్రభుత్వం తన రెండవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారమైన పద్మవిభూషణ్‌ను 2020లో అందజేసింది.^[13] అంతకు మునుపు 2003లో ప్రవాసి భారతీయ సమ్మాన్‌ పురస్కారాన్ని ఇచ్చింది.^[14] ఇవి కాకుండా అనేక విశ్వవిద్యాలయాలు గౌరవ డాక్టరేట్‌లతో సన్మానించాయి.

మరణం

అనిరుధ్ జగన్నాథ్ 2021 జూన్ 3న 91 సంవత్సరాల వయస్సులో మరణించాడు.^[15]^[16]^[17] ఆయన మరణంపై భారత ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోడీ సహా అనేక ప్రపంచ నాయకులు సంతాపం వ్యక్తం చేశారు. ఆయనను "ఆధునిక మారిషస్ శిల్పి"గా కొనియాడారు.

వారసత్వం

అనిరుధ్ జగన్నాథ్ మారిషస్ చరిత్రలో అత్యంత ప్రభావవంతమైన రాజకీయ నాయకులలో ఒకరిగా పరిగణించబడుతున్నాడు. ఆయన పాలనలో మారిషస్ ఒక చిన్న ద్వీపదేశం నుండి ఆఫ్రికాలో అత్యంత అభివృద్ధి చెందిన దేశాలలో ఒకటిగా ఎదిగింది. దేశ ఆర్థికాభివృద్ధి, రాజకీయ స్థిరత్వం మరియు ప్రజాస్వామ్య బలోపేతానికి ఆయన చేసిన సేవలు చిరస్మరణీయమైనవిగా నిలిచాయి.

మూలాలు

↑ "MedPoint : Rs 15,5m des Rs 144,7m remis à Shalini Jugnauth le 30 décembre 2010". L'Express (in ఫ్రెంచ్). Retrieved 24 October 2011.
↑ "PART II - ECONOMIC POLICY REFORMS".
↑ Kasenally, Roukaya (15 June 2021). "Tribute to Sir Anerood Jugnauth, the architect of contemporary Mauritius". The Conversation (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). Retrieved 22 September 2025.
↑ Claveyrolas, Mathieu (2013). "Au " pays des Vaish " ?". Archives de sciences sociales des religions (163): 191–216. doi:10.4000/assr.25272.
↑ Heerah, Hashwini (8 May 2015). "Gender and Politicised Religion".
↑ "C'était SAJ: un coriace né d'une enfance malheureuse 04-June-2021". L'Express. Retrieved 24 May 2025.
↑ "Non-Existent Domain". Archived from the original on 14 August 2016. Retrieved 9 July 2016.
↑ "Results of 1963 elections". Government of Mauritius. Retrieved 19 July 2020.
↑ "Jugnauth re-elected Mauritius president", AFP, 20 September 2008.
↑ "Mauritius president announces resignation". Retrieved 14 December 2014.
↑ "Mauritius president quits in row with PM". News24. Retrieved 14 December 2014.
↑ "Sir Anerood Jugnauth dĂ©missionne comme PrĂ©sident de la RĂ©publique de l'Ile Maurice | Grand Baie, ile Maurice. Bienvenue dans le village balnĂ©aire.Les prochaines soirĂ©es, les news informatiques, le shopping, les infos". Archived from the original on 1 April 2012. Retrieved 30 March 2012.
↑ "Anerood Jugnauth named for Padma Vibhushan". Outlook (India). Retrieved 26 January 2020.
↑ "Sir Anerood Jugnauth". Hindustan Times (in ఇంగ్లీష్). 13 January 2003. Retrieved 17 November 2023.
↑ Vernekar, Raju (3 June 2021). "The Former Prime Minister And President Of The Republic Of Mauritius, Sir Anerood Jugnauth Passes Away".
↑ Achille, Joël (3 June 2021). "Décès de sir Anerood Jugnauth, ex-Premier ministre et président de la République".
↑ "Sir Anerood Jugnauth est mort !". 3 June 2021.

[1] "MedPoint : Rs 15,5m des Rs 144,7m remis à Shalini Jugnauth le 30 décembre 2010". L'Express (in ఫ్రెంచ్). Retrieved 24 October 2011.

[2] "PART II - ECONOMIC POLICY REFORMS".

[Kasenally-3] Kasenally, Roukaya (15 June 2021). "Tribute to Sir Anerood Jugnauth, the architect of contemporary Mauritius". The Conversation (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). Retrieved 22 September 2025.

[Au_pays_des_Vaish-4] Claveyrolas, Mathieu (2013). "Au " pays des Vaish " ?". Archives de sciences sociales des religions (163): 191–216. doi:10.4000/assr.25272.

[5] Heerah, Hashwini (8 May 2015). "Gender and Politicised Religion".

[6] "C'était SAJ: un coriace né d'une enfance malheureuse 04-June-2021". L'Express. Retrieved 24 May 2025.

[7] "Non-Existent Domain". Archived from the original on 14 August 2016. Retrieved 9 July 2016.

[8] "Results of 1963 elections". Government of Mauritius. Retrieved 19 July 2020.

[9] "Jugnauth re-elected Mauritius president", AFP, 20 September 2008.

[aljazeera.com-10] "Mauritius president announces resignation". Retrieved 14 December 2014.

[news24.com-11] "Mauritius president quits in row with PM". News24. Retrieved 14 December 2014.

[grandbaie.mu-12] "Sir Anerood Jugnauth dĂ©missionne comme PrĂ©sident de la RĂ©publique de l'Ile Maurice | Grand Baie, ile Maurice. Bienvenue dans le village balnĂ©aire.Les prochaines soirĂ©es, les news informatiques, le shopping, les infos". Archived from the original on 1 April 2012. Retrieved 30 March 2012.

[13] "Anerood Jugnauth named for Padma Vibhushan". Outlook (India). Retrieved 26 January 2020.

[14] "Sir Anerood Jugnauth". Hindustan Times (in ఇంగ్లీష్). 13 January 2003. Retrieved 17 November 2023.

[15] Vernekar, Raju (3 June 2021). "The Former Prime Minister And President Of The Republic Of Mauritius, Sir Anerood Jugnauth Passes Away".

[16] Achille, Joël (3 June 2021). "Décès de sir Anerood Jugnauth, ex-Premier ministre et président de la République".

[17] "Sir Anerood Jugnauth est mort !". 3 June 2021.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

[14]

[15]

[16]

[17]