అనిసుజ్జమాన్
అనిసుజ్జమాన్ | |
|---|---|
আনিসুজ্জামান | |
.jpg) 2016లో అనిసుజ్జమాన్ | |
| బంగ్లా అకాడమీ అధ్యక్షుడు | |
| In office 13 డిసెంబర్ 2012 – 14 మే 2020 | |
| అంతకు ముందు వారు | కబీర్ చౌధురి |
| తరువాత వారు | షమ్సుజ్జమాన్ ఖాన్ |
| In office 19 ఆగస్టు 1999 – 31 జనవరి 2002 | |
| అంతకు ముందు వారు | షంసూర్ రహ్మాన్ |
| తరువాత వారు | వకీల్ అహ్మద్ |
| వ్యక్తిగత వివరాలు | |
| జననం | అబు తయ్యబ్ మహ్మద్ అనిసుజ్జమాన్ 1937 ఫిబ్రవరి 18 బసిర్హాట్ ఉపవిభాగం, 24 పర్గానాలు, బెంగాల్ ప్రెసిడెన్సీ, బ్రిటిష్ ఇండియా |
| మరణం | 2020 మే 14 (వయసు: 83) ఢాకా, బంగ్లాదేశ్ |
| జాతీయత | బంగ్లాదేశ్ |
| బంధువులు | షేఖ్ అబ్దుర్ రహీమ్ (తాత) |
| కళాశాల | ఢాకా విశ్వవిద్యాలయం |
| వృత్తి |
|
| పురస్కారాలు | పూర్తి జాబితా |
అబు తయ్యబ్ మహ్మద్ అనిసుజ్జమాన్ (18 ఫిబ్రవరి 1937 – 14 మే 2020)[1] ఒక బంగ్లాదేశ్కు చెందిన బెంగాలీ సాహిత్యం విద్యావేత్త. ఆయన 1952 భాషా ఉద్యమం, 1969 ప్రజా తిరుగుబాటు, బంగ్లాదేశ్ విమోచన యుద్ధం (1971)లో పాల్గొన్నారు.
అనిసుజ్జమాన్ బంగ్లాదేశ్ ప్రభుత్వంకి చెందిన ప్రణాళికా సంఘంలో సభ్యుడిగా పనిచేశారు. విమోచన తర్వాత ఏర్పడిన జాతీయ విద్యా కమిషన్లో కూడా సభ్యుడిగా ఉన్నారు. 2018లో ఆయనను జాతీయ ప్రొఫెసర్గా నియమించారు.[2] ఆయన నాలుగు సార్లు బంగ్లా అకాడమీ అధ్యక్షుడిగా నియమితులై మరణించే వరకు ఆ పదవిలో కొనసాగారు.[3]
ప్రారంభ జీవితం, విద్య
[మార్చు]అబు తయ్యబ్ మహ్మద్ అనిసుజ్జమాన్ 18 ఫిబ్రవరి 1937న ఒక బెంగాలీ ముస్లిం కుటుంబంలో బసిర్హాట్ ఉపవిభాగంలో జన్మించారు.[4] 1947లో భారత విభజన తరువాత ఆయన కుటుంబం ఖుల్నాకి, తరువాత ఢాకాకి మారింది.[5]
ఆయన తండ్రి ATM మొఅజ్జెమ్ ఒక హోమియోపతి వైద్యుడు. ఆయన తాత షేఖ్ అబ్దుర్ రహీమ్ ఒక పాత్రికేయుడు, రచయిత.[6]
1950లో ఆయన మొదటి కథ "Nowbahar" పత్రికలో ప్రచురించబడింది. ఆయన జగన్నాథ్ కళాశాలలో HSC పూర్తి చేశారు. తరువాత ఢాకా విశ్వవిద్యాలయంలో బెంగాలీ సాహిత్యంలో బి.ఏ (1956), ఎం.ఏ (1957) పూర్తి చేశారు.
1962లో అదే విశ్వవిద్యాలయం నుండి పీహెచ్డీ పూర్తిచేశారు. తరువాత చికాగో విశ్వవిద్యాలయం, లండన్ విశ్వవిద్యాలయంలో పరిశోధనలు చేశారు.
వృత్తి
[మార్చు]అనిసుజ్జమాన్ ఢాకా విశ్వవిద్యాలయంలో (1959–69, 1985–2003, 2005–08) బోధించారు. చిట్టగాంగ్ విశ్వవిద్యాలయంలో కూడా పనిచేశారు.
అలాగే సంయుక్త రాజ్య సమితి విశ్వవిద్యాలయంలో పరిశోధన కార్యక్రమాల్లో పాల్గొన్నారు. ఆయన పారిస్ విశ్వవిద్యాలయం, నార్త్ కరోలైనా స్టేట్ యూనివర్సిటీ, కలకత్తా విశ్వవిద్యాలయంలో అతిథి అధ్యాపకుడిగా పనిచేశారు.
సామాజిక కార్యకలాపాలు
[మార్చు]ఆయన 1952 భాషా ఉద్యమం, 1969 ప్రజా తిరుగుబాటు, 1971 విమోచన యుద్ధంలో పాల్గొన్నారు. 1990లో ప్రజాస్వామ్య ఉద్యమంలో కూడా పాల్గొన్నారు.
2015లో ఆయనకు మత ఉగ్రవాదుల నుండి ప్రాణహానీ బెదిరింపులు వచ్చాయి.[7]
సాహిత్య కృతులు
[మార్చు]- Muslim Manos O Bangla Sahitya (1964)
- Munir Chowdhury (1975)
- Swaruper Sandhane (1976)
- Aamar Ekattor (1997)
- Bangali Nari : Sahittye o Somaje (2000)
- Kaal Nirobodhi (2003)
పురస్కారాలు
[మార్చు]- బంగ్లా అకాడమీ అవార్డు (1970)
- ఎకుశే పదక్ (1985)
- పద్మ భూషణ్ (2014)
- స్వాతంత్ర్య దినోత్సవ అవార్డు (బంగ్లాదేశ్) (2015)
- సార్క్ సాహిత్య పురస్కారం (2019)
వ్యక్తిగత జీవితం
[మార్చు]అనిసుజ్జమాన్ సిద్దికా జమాన్ను వివాహం చేసుకున్నారు. ఆయన సెక్యులర్ భావాలు కలిగినవారు.
మరణం
[మార్చు]అనిసుజ్జమాన్ 14 మే 2020న ఢాకాలో మరణించారు. ఆయనకు మరణానంతరం COVID-19 పాజిటివ్ అని నిర్ధారణ అయింది.
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ "Prof Anisuzzaman a lighthouse". The Daily Star (in ఇంగ్లీష్). 18 ఫిబ్రవరి 2017. Retrieved 4 డిసెంబరు 2017.
- ↑ "3 educationists become national professors". The Daily Star (in ఇంగ్లీష్). 20 జూన్ 2018. Retrieved 20 జూన్ 2018.
- ↑ "Anisuzzaman made Bangla Academy president for 4th time". Prothomalo (in ఇంగ్లీష్). 28 జనవరి 2020. Retrieved 29 జనవరి 2025.
- ↑ Ahmed, Sabbir (2012). "Anisuzzaman". In Sirajul Islam; Miah, Sajahan; Khanam, Mahfuza; Ahmed, Sabbir (eds.). Banglapedia: the National Encyclopedia of Bangladesh (Online ed.). Dhaka, Bangladesh: Banglapedia Trust, Asiatic Society of Bangladesh. ISBN 984-32-0576-6. OCLC 52727562. OL 30677644M. Retrieved 11 ఆగస్టు 2026.
- ↑ ఉల్లేఖన లోపం: చెల్లని
<ref>ట్యాగు; "pundit" అనే పేరుగల ref లలో పాఠ్యమేమీ ఇవ్వలేదు - ↑ ఉల్లేఖన లోపం: చెల్లని
<ref>ట్యాగు; "man" అనే పేరుగల ref లలో పాఠ్యమేమీ ఇవ్వలేదు - ↑ "Anisuzzaman threatened with death". The Daily Star. 11 నవంబరు 2015.