అఫాసియా (మెదడు వ్యాధి వల్ల మాట పోవడం)

వికీపీడియా నుండి
Jump to navigation Jump to search
Aphasia
Classification and external resources
ICD-10 F80.0-F80.2, R47.0
ICD-9 315.31, 784.3, 438.11
DiseasesDB 4024
MedlinePlus 003204
eMedicine neuro/437
MeSH D001037
Dysphasia
Classification and external resources
ICD-10 F80.1, F80.2, R47.0
ICD-9 438.12, 784.5

మాట పోవడం అనే గ్రీకు మూల పదం "అఫాటోస్" నుండి తీసుకున్న అఫాసియా (pronounced /əˈfeɪʒə/ లేదా pronounced /əˈfeɪziə/) అనేది ఒక ఆర్జిత భాషా క్రమరాహిత్యం, దీనిలో ఏదైనా భాష పలకడానికి లోపం కనిపిస్తుంది. దీనిలో మాట్లాడే లేదా రాత భాషను పలకడం లేదా గ్రహించడానికి క్లిష్టత కనిపించవచ్చు.

సాధారణంగా, అఫాసియా అనేది భాషా సామర్థ్యం యొక్క సంపూర్ణ లోపాన్ని సూచిస్తుంది మరియు డేస్ఫాసియా అనేది మొత్తం కంటే తక్కువ స్థాయిలో సూచిస్తుంది. అయితే, డేస్ఫాసియా అనే పదం సాధారణంగా ఒక కబళించే క్రమరాహిత్యం డేస్ఫాగియా వలె తప్పుగా భావిస్తారు మరియు దీని వలన అఫాసియాను సాధారణ వాడుకలో పాక్షిక లేదా సంపూర్ణ భాషా క్రమరాహిత్యం రెండింటినీ సూచించడానికి ఉపయోగిస్తున్నారు.

దెబ్బతిన్న మెదడు ప్రాంతం మరియు పరిధిపై ఆధారపడి, అఫాసియాతో బాధపడుతున్న వ్యక్తి మాట్లాడగలరు కాని రాయలేరు లేదా రాయగలరు కాని మాట్లాడక లేకపోవచ్చు లేదా పాడగలరు కాని మాట్లాడలేకపోవడం వంటి భాషను గ్రహించడం లేదా మాట్లాడటంలో పలు ఇతర లోపాలను ప్రదర్శించవచ్చు. అఫాసియా అనేది మాటతీరు యొక్క డేసార్థ్రియా లేదా ఆప్రాక్సియా వంటి మాటతీరు క్రమరాహిత్యాలతో కలిసి సంభవించవచ్చు, ఇది మెదడు దెబ్బతినడం వలన కూడా సంభవించవచ్చు.

అఫాసియాను పడకపై త్వరిత వైద్య పరిశీలన నుండి భాష మరియు సంభాషణలో ముఖ్య అంశాలను పరిశీలించే పలు గంటలు సాగే విధుల వరకు, పలు మార్గాల్లో గుర్తించవచ్చు. అఫాసియాతో వాటి రోగ నిరూపణ వేర్వేరుగా ఉంటుంది మరియు ఇది రోగి యొక్క వయస్సు, గాయం యొక్క ప్రాంతం మరియు పరిమాణం మరియు అఫాసియా యొక్క రకాలుపై ఆధారపడి ఉంటుంది.

వర్గీకరణ[మార్చు]

అఫాసియా యొక్క వేర్వేరు ఉపరకాలను వర్గీకరించడం చాలా క్లిష్టంగా చెప్పవచ్చు మరియు నిపుణుల్లో అసమ్మతులకు కారణమైంది. స్థానిక పద్ధతి అనేది యదార్థ పద్ధతిగా చెప్పవచ్చు, కాని ఆధునిక శరీర నిర్మాణ పద్ధతులు మరియు విశ్లేషణలు మెదడు ప్రాంతాలు మరియు రోగ లక్షణాల వర్గీకరణ మధ్య స్పష్టమైన సంబంధాలు ఉన్నట్లు చూపలేదు. భాష యొక్క నాడీ వ్యవస్థ సంక్లిష్టంగా మారుతుంది; భాష అనేది ఒక సమగ్ర మరియు క్లిష్టమైన ప్రవర్తన మరియు ఇది మెదడులోని చిన్న, హద్దులు గల ప్రాంతం యొక్క ఉత్పత్తిగా భావన కల్పిస్తుంది.
ఉపరకాల్లో రోగుల వర్గీకరణ లేదు మరియు ఉపరకాల సమూహాలు సముచితంగా ఉంటాయి. 60% రోగులు మాత్రమే స్పష్టమైన/అస్పష్టమైన/సంపూర్ణ అఫాసియాస్ వంటి ఒక వర్గీకరణ పద్ధతిలోకి వస్తారు. ఒకే రోగ లక్షణాలు గల రోగుల్లో పలు వ్యత్యాసాలు ఉంటాయి మరియు అఫాసియాస్ అనేది చాలా ప్రత్యేకంగా ఉంటుంది. ఉదాహరణకు, పేర్లను గుర్తుంచుకోవడంలో లోపాలు గల రోగులు (ఆనోమిక్ అఫాసియా) పేర్లను లేదా వ్యక్తులు లేదా రంగులను గుర్తించడంలో మాత్రమే అసమర్థతను ప్రదర్శిస్తారు.[1]

స్థానిక పద్ధతి[మార్చు]

వల్కలం

స్థానిక పద్ధతిలో ప్రధాన లక్షణాలతో అఫాసియాను వర్గీకరించేందుకు ప్రయత్నించారు తర్వాత వీటిని దెబ్బతిన్న మెదడు ప్రాంతాలకు అనుసంధానించారు. ఇక్కడ పేర్కొన్న ప్రారంభ రెండు వర్గాలను ఈ రంగంలో కృషి చేసిన ప్రారంభ నాడీ శాస్త్ర నిపుణులు పాల్ బ్రోకా మరియు కార్ల్ వెర్నిస్కేలు పేర్కొన్నారు. ఇతర పరిశోధకులు ఈ పద్ధతికి చేర్పులు చేశారు, కనుక దీనిని తరచూ "బోస్టన్-నియోక్లాసికల్ మోడల్" అని సూచిస్తారు. ఈ అంశంపై అత్యంత ప్రఖ్యాత రచయితలు వలె హార్లాడ్ గుడ్‌గ్లాస్ మరియు ఎడిత్ కాప్లాన్‌లను చెప్పవచ్చు.

  • బ్రోకాస్ అఫాసియాతో వ్యక్తులు (వ్యక్తీకరణ అఫాసియా అని కూడా పిలుస్తారు) అనేది ఒకానొక సమయంలో ఉదర తత్కాల నష్టాన్ని కలిగి ఉన్నారని భావించేవారు, అయితే చిత్రాలు మరియు 'గాయం విశ్లేషణ'ను ఉపయోగించి డా. నీనా డ్రోంకెర్స్ చేసిన ఇటీవల కృషిలో బ్రోకాస్ అఫాసియాకో బాధపడుతున్న రోగులు మధ్య ఛాందస వల్కలానికి గాయాలను కలిగి ఉంటారని స్పష్టమైంది. బ్రోకా ఈ గాయాలను గుర్తించలేకపోయాడు ఎందుకంటే అతని అధ్యయనాల్లో వ్యాధి సోకిన రోగుల మెదడును విచ్ఛేదించలేదు, కనుక అధిక తత్కాల నష్టం మాత్రమే కనిపించింది. డ్రోంకెర్స్ మరియు డా. ఓడైల్ ప్లెయిసాంట్‌లు నిశితమైన పరిశీలన కోసం ఒక నాన్-ఇన్వాసివ్ MRI స్కానర్‌ను ఉపయోగించి బ్రోకా యొక్క యదార్ధ రోగుల మెదడులను స్కాన్ చేశారు. బ్రోకాస్ అఫాసియాతో బాధపడుతున్న వ్యక్తులు కుడి వైపు బలహీనత లేదా చేయి లేదా కాలు పక్షవాతాన్ని కలిగి ఉంటారు, ఎందుకంటే లలాట ఖండం కూడా శరీర కదలికకు ముఖ్యమైనది.
  • బ్రోకాస్ అఫాసియాకు విరుద్ధంగా, తత్కాల ఖండానికి గాయం వెర్నిస్కేస్ అఫాసియా అని పిలిచే ఒక స్పష్టమైన అఫాసియాకు కారణం కావచ్చు (దీనిని సంవేదనాత్మక అఫాసియాగా కూడా పిలుస్తారు). ఈ వ్యక్తులు సాధారణగా ఎటువంటి శరీర బలహీనతను కలిగి ఉండరు ఎందుకంటే వారి మెదడు గాయం కదలికలను నియంత్రించే మెదడు భాగాలకు సమీపంలో ఉండదు.
  • అఫాసియా యొక్క వెర్నిస్క్స్ పద్ధతిలో కృషి చేస్తూ లడ్విగ్ లిచ్టెయిమ్ అఫాసియా యొక్క ఐదు ఇతర రకాలను ప్రతిపాదించాడు, కాని వీటిని ఆధునిక చిత్రీకరణలో మరింత స్పష్టమైన అధ్యయనాలు అందుబాటులోకి వచ్చే వరకు యదార్ధ రోగుల్లో పరీక్షించలేదు. స్థానిక పద్ధతిలో అఫాసియా యొక్క ఇతర ఐదు రకాలు:
  1. సంపూర్ణ పద చెముడు
  2. ప్రసరణ అఫాసియా
  3. ఆఫ్రాక్సియా ఆఫ్ స్పీచ్ (ప్రస్తుతం దీనిని ఒక ప్రత్యేక క్రమరాహిత్యంగా భావిస్తున్నారు)
  4. ట్రాన్స్‌కోర్టికల్ మోటారు అఫాసియా
  5. ట్రాన్స్‌కోర్టికల్ సంవేదనాత్మక అఫాసియా
  • ఆనోమియా అనేది సాధారణంగా బోస్టన్-నియోక్లాసికల్ పద్ధతి అని పిలిచే వాటిలో ప్రతిపాదించిన ఆపాసియా యొక్క మరొక రకం, ఇది పేర్లను గుర్తించడంలో క్లిష్టతను సూచిస్తుంది. అఫాసియా యొక్క ఆఖరి రకం గ్లోబల్ అఫాసియా అనేది మెదడులోని పెరిసేల్వియాన్ ప్రాంతంలోని విస్తారిత ప్రాంతాల్లో నష్టం కారణంగా ఏర్పడుతుంది.

అఫాసియాను వర్గీకరించడానికి ఇతర మార్గాలు[మార్చు]

అఫాసియాను ఈ విధంగా కూడా వర్గీకరించవచ్చు 1- సంవేదనాత్మక 2_ మధ్యస్థ 3_ వ్యక్తీకరణ సంవేదనాత్మక అనేది క్రింది విధంగా విభజించబడింది A-సంపూర్ణ పద చెవుడు (రోగి వినగలరు కాని పదాలను అర్థం చేసుకోలేరు) B-ఆలెక్సియా (రోగి చదవగలరు కాని పదాలను అర్థం చేసుకోలేరు) C-దృశ్యమాన ఆసింబాలియా (రాసిన పదాలు అస్తవ్యస్తమవుతాయి మరియు గుర్తించలేరు) .ఇంటెర్‌మెడియట్‌ను నామమాత్ర ఆమ్నెస్టిక్ అఫాసియా అని కూడా పిలుస్తారు. వ్యక్తీకరణ అఫాసియాను బ్రోకాస్ అఫాసియా లేదా కోర్టికల్ మోటార్ అఫాసియా అని కూడా పిలుస్తారు (రోగి తన ఆలోచనలను రాయడానికి కష్టపడతారు)

స్పష్టమైన, అస్పష్టమైన మరియు "సంపూర్ణ" అఫాసియా[మార్చు]

అఫాసియా యొక్క వేర్వేరు రకాలను మూడు వర్గాలుగా విభజించవచ్చు: స్పష్టమైన, అస్పష్టమైన మరియు "సంపూర్ణ" అఫాసియాస్.[2]

  • గ్రహణ అఫాసియాస్ అని కూడా పిలిచే స్పష్టమైన అఫాసియాస్ అనేది భాష యొక్క ఇన్‌పుట్ లేదా గ్రహణ శక్తికి సంబంధించిన క్రమరాహిత్యాలను చెప్పవచ్చు, వీరు శ్రవణ సంబంధిత వాచిక గ్రహణశక్తి లేదా ఇతరులు మాట్లాడిన పదాలు, పదబంధాలు లేదా వాక్యాలను గ్రహించడంలో సమస్యలను కలిగి ఉంటారు. మాట్లాడిన అంశాలు సులభంగా మరియు స్పష్టంగా ఉంటాయి, కాని పారాఫాసియా వంటి భాషా అవుట్‌పుట్‌కు సంబంధించిన సమస్యలు కలిగి ఉంటారు. స్పష్టమైన అఫాసియాస్ యొక్క ఉదాహరణలు: వెర్నిస్కేస్ అఫాసియా, ట్రాన్స్‌కోర్టికల్ సంవేదనాత్మక అఫాసియా, కండక్షన్ అఫాసియా, ఆనోమిక్ అఫాసియా[2]
  • వ్యక్తీకరణ అఫాసియాస్ అని కూడా పిలిచే అస్పష్టమైన అఫాసియాస్ అనేది వ్యక్తీకరించడంలో సమస్యలను కలిగి ఉంటారు, కాని అత్యధిక సందర్భాల్లో, వారు ఉత్తమ శ్రవణ సంబంధిత వాచిక గ్రహణశక్తిని కలిగి ఉంటారు. అస్పష్టమైన అఫాసియాస్ యొక్క ఉదాహరణలు: బ్రోకాస్ అఫాసియా, ట్రాన్స్‌కోర్టికల్ మోటారు అఫాసియా, గ్లోబల్ అఫాసియా[2]
  • "సంపూర్ణ" అఫాసియాస్ అనేది పదాలను చదవడం, రాయడం మరియు గుర్తించడంలో సమస్యలను కలిగి ఉంటారు. ఈ క్రమరాహిత్యాలు ప్రత్యేకంగా ఉంటాయి. ఉదాహరణకు, ఒక వ్యక్తి చదవగలరు కాని రాయలేరు లేదా రాయగలరు కాని చదవ లేకపోవచ్చు. సంపూర్ణ అఫాసియాస్ యొక్క ఉదాహరణలు: సంపూర్ణ అలెక్సియా, ఆగ్రాఫియా, సంపూర్ణ పద చెముడు[2]

ప్రధాన మరియు అప్రధాన అఫాసియా[మార్చు]

అఫాసియాను ప్రధాన మరియు అప్రధాన అఫాసియా వలె విభజించవచ్చు.

  • ప్రధాన అఫాసియా అనేది భాష విధాన యాంత్రిక చర్యలతో సమస్యల కారణంగా సంభవిస్తుంది.
  • అప్రధాన అఫాసియా అనేది స్మృతి క్రమరాహిత్యాలు, సావధానత క్రమరాహిత్యాలు లేదా ప్రత్యక్ష సమస్యలు వంటి ఇతర సమస్యలు ఫలితంగా సంభవిస్తుంది.

అభిజ్ఞా నాడీ మానసిక పద్ధతి[మార్చు]

అభిజ్ఞా నాడీ మానసిక పద్ధతిని అభిజ్ఞా నాడీ మానసిక శాస్త్రం ఆధారంగా రూపొందించారు. దీనిలో భాషా విధానాన్ని పలు విభాగాలు వలె విభజించవచ్చని, ప్రతి ఒక్కటి ఒక నిర్దిష్ట చర్యను కలిగి ఉంటుందని భావించారు. ఎందుకంటే వర్ణాలను మాట్లాడేటప్పుడు వాటి గుర్తించడానికి ఒక మాడ్యూల్ ఉంటుంది మరియు వాటిని మాట్లాడటానికి ముందు సూత్రీకరించిన వర్ణాలను నిల్వ చేయడానికి ఒక మాడ్యూల్ ఉంది. ఈ మాడ్యూల్ వైద్యపరంగా విలువను నిర్ధారించడానికి ఉపయోగపడుతుంది (సాధారణంగా PALPA నుండి, అఫాసియా సోకిన వయోజనుడులో భాషా విధానం యొక్క భాషా తత్వశాస్త్ర నిర్ధారణ ... ఒక రోగి యొక్క బలహీనమైన మరియు తాకని సామర్థ్యాలను పరిశీలించేందుకు సర్దుబాటు చేస్తారు" http://www.psypress.com/palpa-9780863771668, చివరిగా పునరుద్ధరించబడింది 1/21/2011), వీటిలో ప్రతి ఒక్కటి ఈ మాడ్యూల్‌ల్లో ఒకటి లేదా ఎక్కువ వాటిని పరీక్షిస్తుంది. ఒక రోగ నిర్ధారణ బలహీనమైన భాగానికి చేరుకునే వరకు, ఒక్కొక్క విధాన ప్రమాణంలో చికిత్స చేయడానికి వైద్యం కొనసాగుతుంది.

ఆర్జిత బాల్య అఫాసియా[మార్చు]

ఆర్జిత బాల్య అఫాసియా (ACA) అనేది మెదడులో కొంతభాగం పాడైనందుకు సంభవించే ఒక భాషా బలహీనత. ఈ విధంగా మెదడు పాడైనందుకు వేర్వేరు కారణాలు ఉండవచ్చు, వాటిలో తల నొప్పి, కంతులు, సెరెబ్రోవాస్క్యూలర్ ప్రమాదాలు లేదా సీజర్ క్రమరాహిత్యాలు ఉన్నాయి. ఎక్కువమంది రచయితలు ACA అనేది కొంతకాలం సాధారణ భాషా అభివృద్ధి తర్వాత సంభవిస్తుందని పేర్కొన్నారు.[3] ఏజ్ ఆఫ్ ఆన్‌సెట్ అనేది సాధారణంగా కౌమారదశ మినహా బాల్యం నుండి పేర్కొంటారు.

ACA అనేది భాషా సముపార్జనలో ఒక ప్రధాన జాప్యం లేదా వైఫల్యమైన పురోగమన అఫాసియా లేదా పురోగమన డేస్ఫాసియాలకు వేరేగా ఉంటుంది.[4] ACA మరియు పురోగమన బాల్య అఫాసియాల మధ్య ఒక ముఖ్యమైన తేడా ఏమిటంటే రెండవ దానిలో భాషా లోపానికి స్పష్టమైన నాడీశాస్త్ర ఆధారం ఉండదు.[5]

ACA అనేది పిల్లల్లో చాలా అరుదుగా కనిపించే భాషా సమస్యల్లో ఒకటి మరియు భాష మరియు మెదడులకు సంబంధించిన సిద్ధాంతాలకు దీని సహాయం కారణంగా గుర్తించబడింది.[4] ACAతో బాధపడే పిల్లలు చాలా తక్కువగా ఉన్న కారణంగా, ఈ పిల్లలు కలిగి ఉన్న భాషా సమస్యల రకాల గురించి అంతగా తెలియలేదు. అయితే, పలువురు రచయితలు మొత్తం భావోద్వేగ భాష వాడుకలో గణనీయమైన క్షీణతను పేర్కొన్నారు. పిల్లలు కొన్ని వారాలు లేదా సంవత్సరాలుపాటు మాట్లాడటం మానివేస్తారు మరియు మళ్లీ వారు మాట్లాడటం ప్రారంభించినప్పుడు, వారికి ఎంతో ప్రోత్సాహం అవసరమవుతుంది. భాషా గ్రహణశక్తితో సమస్యలు ACA సోకినవారిలో తక్కువగా ఉంటాయి మరియు ఎక్కువకాలం ఉండవు.[6]

సంకేతాలు మరియు లక్షణాలు[మార్చు]

అఫాసియాతో బాధపడుతున్న వ్యక్తులు ఒక ఆర్జిత మెదడు గాయం కారణంగా క్రింది ప్రవర్తనల్లో వేటినైనా కలిగి ఉండవచ్చు, అయితే ఈ వ్యాధి లక్షణాల్లో కొన్ని డేసార్థ్రియా లేజా ఆఫ్రాక్సియా వంటి సంబంధిత లేదా ఏకకాలిక సమస్యల వలన సంభవించవచ్చు మరియు ప్రధానంగా అఫాసియా వలన మాత్రం కాదు.

  • భాషను అర్థం చేసుకోవడంలో అసమర్థత
  • పలకడంలో అసమర్థత, కండరాల పక్షవాతం లేదా బలహీనత వలన మాత్రం కాదు
  • వెంటనే మాట్లాడటానికి అసమర్థత
  • పదాలను రూపొందించడంలో అసమర్థత
  • వస్తువుల పేర్లను గుర్తుంచుకోవడంలో అసమర్థత
  • పేలవమైన ఉచ్ఛారణ
  • వ్యక్తిగత నూత్న పదాలను అధికంగా రూపొందించడం మరియు ఉపయోగించడం
  • ఒక పదబంధాన్ని పునరుక్తి చేయడానికి అసమర్థత
  • పదబందాల నిరంతర పునరుక్తి
  • పారాఫాసియా (అక్షరాలు, పదాంశాలు లేదా పదాలను భర్తీ చేయడం)
  • ఆగ్రామాటిజమ్ (వ్యాకరణపరంగా సరైన రీతిలో మాట్లాడటానికి అసమర్థత)
  • డేస్ప్రోసోడీ (ఇన్ఫ్లెక్సన్, ఒత్తిడి మరియు లయలో మార్పులు)
  • అసంపూర్ణ వాక్యాలు
  • చదవడానికి అసమర్థత
  • రాయడంలో అసమర్థత
  • పరిమిత పదాల ఉచ్ఛారణ
  • పేర్లను గుర్తించడంలో క్లిష్టత

వేర్వేరు అఫాసియా రకాల యొక్క కొన్ని ప్రధాన లక్షణాలు క్రింది పట్టికలో ఇవ్వబడ్డాయి:

అఫాసియా రకం పునరుక్తి నామకరణం శ్రవణ సంబంధిత గ్రహణశక్తి స్పష్టత ప్రదర్శన
వెర్నిస్కేస్ అఫాసియా కొద్దిగా ఉంటుంది కొద్దిగా ఎక్కువగా ఉంటుంది లోపం స్పష్టమైన పారాఫాసిక్ వెర్నిస్కే యొక్క అఫాసియాతో బాధపడుతున్న వ్యక్తులు అర్థం లేని అతిపెద్ద వాక్యాలను మాట్లాడవచ్చు, అవసరంలేని పదాలను జోడించవచ్చు మరియు నూతన "పదాల"ను కూడా రూపొందిస్తారు (నూతన పదాల సృష్టి). ఉదాహరణకు, వెర్నిస్కే యొక్క అఫాసియాతో బాధపడుతున్న వ్యక్తి ఇలా చెప్పవచ్చు "You know that smoodle pinkered and that I want to get him round and take care of him like you want before", దీని అర్థం "The dog needs to go out so I will take him for a walk". వారు పేలవమైన గ్రహణశక్తి మరియు పఠనా గ్రహణశక్తిని కలిగి ఉంటారు మరియు స్పష్టంగా మాట్లాడనప్పటికీ, అర్థంలేని, మౌఖిక మరియు వాత్ర వ్యక్తీకరణను కలిగి ఉంటారు. వెర్నిస్కే యొక్క అఫాసియాతో వ్యక్తులు సాధారణంగా వారి మరియు ఇతరుల ప్రసంగాన్ని అర్థం చేసుకోవడంలో సమస్యలను ఎదుర్కొంటారు మరియు కనుక వారి దోషాలను వారు గుర్తించలేరు.
ట్రాన్స్‌కోర్టికల్ సంవేదనాత్మక అఫాసియా ఉత్తమం కొంచెం తీవ్రంగా ఉంటుంది బలహీనం స్పష్టంగా వెర్నిస్కే యొక్క ఆపాసియాలో వలె అవే లోపాలు కనిపిస్తాయి, కాని పునరుక్తి సామర్థ్యంపై ప్రభావం ఉండదు.
ప్రసరణ అఫాసియా బలహీనం బలహీనం కొంచెం ఉత్తమంగా ఉంటుంది స్పష్టంగా ప్రసరణ అఫాసియా అనేది భాష-గ్రహణశక్తి మరియు భాష-ఉత్పత్తి ప్రాంతాల మధ్య అనుసంధానాల్లో లోపాల కారణంగా సంభవిస్తుంది. ఇది వెర్నిస్కే యొక్క ప్రాంతం మరియు బ్రోకా యొక్క ప్రాంతాల మధ్య సమాచారాన్ని బదిలీ చేసే నిర్మాణం ఆర్క్యూట్ ఫాస్కికులస్‌కు గాయం కారణంగా ఏర్పడవచ్చు. అయితే ఇవే రోగ లక్షణాలు ఇన్సులా లేదా శ్రవణసంబంధిత వల్కలానికి గాయం తర్వాత కనిపించవచ్చు. శ్రవణసంబంధిత గ్రహణశక్తి అనేది దాదాపు సాధారణంగా ఉంటుంది మరియు మౌఖిక వ్యక్తీకరణ అనేది అప్పుడప్పుడు పారాఫాసిక్ లోపాలు స్పష్టంగా కనిపిస్తాయి. పునరుక్తి సామర్థ్యం బలహీనంగా ఉంటుంది.
నామమాత్ర లేదా ఆనోమిక్ అఫాసియా కొద్దిగా ఉంటుంది కొంచెం తీవ్రంగా ఉంటుంది కొద్దిగా ఉంటుంది స్పష్టంగా అనోమిక్ అఫాసియా అనేది పేర్లను గుర్తించడంలో సమస్యలను ఎదుర్కొంటారు. రోగి నిర్దిష్ట పదాలను గుర్తించడంలో సమస్యలు, వారి వ్యాకరణ రకానికి సంబంధించి (ఉదా. నామవాచకాలకు మినహా క్రియలను గుర్తించడంలో సమస్యలు) లేదా వారి అర్థ విచార వర్గం (ఉదా. ఫోటోగ్రాఫీకి సంబంధించిన పదాలను గుర్తించడంలో మాత్రమే సమస్యలు) లేదా ఒక సాధారణ పేర్లను గుర్తించడంలో సమస్యలను కలిగి ఉండవచ్చు. రోగులు వ్యాకరణం ఉచ్ఛరించగలరు కాని అర్థం ఉండదు. శ్రవణ సంబంధిత గ్రహణశక్తిపై ప్రభావం ఉండదు.
బ్రోకా యొక్క అఫాసియా కొంచెం తీవ్రంగా ఉంటుంది కొంచెం తీవ్రంగా ఉంటుంది కొంచెం క్లిష్టంగా ఉంటుంది అస్పష్టమైన, కష్టంగా, నెమ్మదిగా బ్రోకా యొక్క అఫాసియాతో బాధపడుతున్న వ్యక్తులు తరచూ అతికష్టంగా క్లుప్తంగా, అర్థవంతమైన పదాలను ఉచ్ఛరిస్తారు. బ్రోకా యొక్క అఫాసియా అనే దానిని ఒక అస్పష్టమైన అఫాసియా వలె వర్గీకరిస్తారు. వ్యాధి సోకిన వ్యక్తులు తరచూ "is", "and" మరియు "the" వంటి చిన్న పదాలను విస్మరిస్తారు. ఉదాహరణకు, బ్రోకా యొక్క వ్యాధితో బాధపడుతున్న వ్యక్తి "I will take the dog for a walk", "You take the dog for a walk" లేదా "The dog walked out of the yard" అనే వాక్యాల కోసం "Walk dog" అని చెప్పవచ్చు. బ్రోకా యొక్క అఫాసియాతో బాధపడుతున్న వ్యక్తులు ఇతరుల ప్రసంగాన్ని పలు స్థాయిల్లో అర్థం చేసుకోగలరు. ఈ కారణంగా, వారు తరచూ వారి సమస్యలను గుర్తించగలరు మరియు వారి మాట తీరు సమస్యలతో సులభంగా నిరాశకు లోనుకావచ్చు. ఇది కుడి అర్థ అసంపూర్ణ పక్షవాతానికి సంబంధించినది, అంటే రోగి కుడి ముఖం మరియు చేయి పక్షవాతం బారినపడవచ్చు.
ట్రాన్స్‌కార్టికల్ మోటారు అఫాసియా ఉత్తమం కొంచెం తీవ్రంగా ఉంటుంది కొంచెంగా ఉంటుంది అస్పష్టం బ్రోకా యొక్క అఫాసియా వలె కొన్ని లోపాలు, పునరుక్తి సామర్థ్యం మినహా కనిపిస్తాయి. శ్రవణ సంబంధిత గ్రహణశక్తి అనేది సాధారణంగా సులభమైన సంభాషణలకు ఉత్తమంగా ఉంటుంది, కాని మరింత క్లిష్టమైన సంభాషణలకు క్రమంగా క్షీణిస్తుంది. ఇది కుడి అర్థ అసంపూర్ణ పక్షవాతానికి సంబంధించినది, అంటే రోగి యొక్క కుడి ముఖం మరియు చేయి పక్షవాతానికి గురికావచ్చు.
గ్లోబల్ అఫాసియా బలహీనం బలహీనం బలహీనం అస్పష్టం గ్లోబల్ అఫాసియాతో బాధపడుతున్న వ్యక్తులు తీవ్ర సంభాషణ సమస్యలను కలిగి ఉంటారు మరియు మాట్లాడటానికి లేదా భాషను గ్రహించడానికి వారి సామర్థ్యం తీవ్రంగా పరిమితం చేయబడుతుంది. వారు పూర్తిగా మాట్లాడలేకపోవచ్చు మరియు/లేదా సంభాషణకు ముఖంలో భావాలు మరియు సైగలను మాత్రమే ఉపయోగించవచ్చు. ఇది కుడి అర్థ అసంపూర్ణ పక్షవాతానికి సంబంధించినది, అంటే రోగి యొక్క కుడి ముఖం మరియు చేయి పక్షవాతానికి గురికావచ్చు.
మిళిత ట్రాన్స్‌కోర్టికల్ అఫాసియా మితంగా ఉంటుంది బలహీనం బలహీనం అస్పష్టంగా ఉంటుంది గ్లోబల్ అఫాసియాకు పోలిన అవే లోపాలు కనిపిస్తాయి, కాని పునరుక్తి సామర్థ్యంపై ప్రభావం ఉండదు.
సబ్‌కోర్టికల్ అఫాసియాస్ లక్షణాలు మరియు రోగ సూచనలు సబ్‌కార్టికల్ గాయం ప్రాంతం మరియు పరిమాణంపై ఆధారపడి ఉంటాయి. గాయాలు ఏర్పడే భాగాల్లో పుష్పాసనం, అంతర్గత నాళిక మరియు ఆధార గంగ్లియాలు ఉన్నాయి.

జార్గాన్ ఆపాసియా అనేది ఒక స్పష్టమైన లేదా గ్రాహక అఫాసియా, దీనిలో రోగి యొక్క మాటతీరును అర్థం చేసుకోలేము, కాని వారికి అర్థవంతంగా అనిపిస్తుంది. మాటతీరు మారని వాక్యనిర్మాణం మరియు వ్యాకరణంతో స్పష్టంగా మరియు క్లిష్టత లేకుండా ఉంటుంది, కాని రోగి నామవాచకాల ఎంపికలో సమస్యలను కలిగి ఉంటారు. వారు అవసరమైన పదాన్ని అదే విధంగా ధ్వనించే లేదా యదార్ధ పదానికి పోలిన లేదా మరొక విధంగా సంబంధం ఉన్న మరొక పదంతో భర్తీ చేస్తారు లేదా దానిని వారు ధ్వనులతో భర్తీ చేస్తారు. దీని ప్రకారం, జార్గోన్ అఫాసియాతో బాధపడుతున్న రోగులు తరచూ నూతన పదాలను ఉపయోగిస్తారు మరియు వారు పలకవల్సిన పదాన్ని గుర్తించలేకపోతే వారు పదాలను భర్తీ చేయడానికి పునరుక్తి చేయవచ్చు.

సాధారణంగా, భర్తీ చేసే పదాల్లో అదే ధ్వనితో ప్రారంభమయ్యే మరొక (యదార్ధ) పదాలను ఎంచుకోవడం (ఉదా, clocktower - colander), మొదటి పదానికి అర్థ విచారానికి సంబంధించి మరొక పదాన్ని ఎంచుకోవడం (ఉదా. letter - scroll) లేదా ఉద్దేశించిన పదాన్ని ఉచ్ఛారణపరంగా పోలిన మరొక పదాన్ని ఎంచుకోవడం (e.g. lane - late) ఉంటుంది.

కారణాలు[మార్చు]

అఫాసియా అనేది సాధారణంగా మెదడులోని బ్రోకా యొక్క ప్రాంతం, వెర్నిస్కే యొక్క ప్రాంతం వంటి నుదుటిభాగం, తత్కాల మరియు పార్శ్వ ఖండాల్లో మరియు వాటి మధ్య నరాల్లో భాషా సంబంధించిన ప్రాంతాల్లో గాయాల కారణంగా సంభవించవచ్చు. ఈ ప్రాంతాలు దాదాపు ఎల్లప్పుడూ ఎడమ అర్థభాగంలో ఉంటాయి మరియు ఎక్కువమంది వ్యక్తుల్లో ఇక్కడే భాషను ఉత్పత్తి చేయడం మరియు గ్రహణశక్తి సామర్థ్యం ఉంటుంది. అయితే, చాలా కొద్దిమందిలో మాత్రమే, భాషా సామర్థ్యం అనేది కుడి అర్థభాగంలో ఉంటుంది. రెండు సందర్భాల్లో, ఈ భాషా ప్రాంతాల్లో గాయానికి ఒక అఘాతం, బాధాకరమైన మెదడు గాయం లేదా ఇతర మెదడు గాయం కారణంగా సంభవించవచ్చు. అఫాసియా ఒక మెదడు కంతి లేదా పురోగమన నాడీ సంబంధిత వ్యాధి సందర్భాల్లో వలె నెమ్మదిగా కూడా అభివృద్ధి చెందవచ్చు, ఉదా, ఆల్జెమీర్స్ లేదా పార్కిన్సన్ వ్యాధి. ఇది మెదడులోని ఒక హఠాత్తు రక్త స్రావ సంఘటన వలన కూడా సంభవించవచ్చు. మూర్ఛ లేదా శిరః పార్శ్వశూల వంటి నిర్దిష్ట దీర్ఘకాల నాడీ సంబంధిత క్రమరాహిత్యాలు కూడా ఒక ప్రోడ్రోమాల్ లేదా కథన రోగ లక్షణం వలె స్వల్పకాల అఫాసియాను కలిగి ఉంటుంది.[ఆధారం కోరబడింది] అఫాసియా అనేది తీవ్ర నొప్పిని నియంత్రించడానికి ఉపయోగించే ఒక ఓపియిడ్ ఫెంటానేల్ ప్యాచ్ యొక్క అరుదైన ఇతర ప్రభావం వలె కూడా జాబితా చేయబడింది.[7]

చికిత్స[మార్చు]

అన్ని రకాల అఫాసియాస్‌కు ప్రభావంతమైన ఏకైక చికిత్స లేదు. మెలోడిక్ ఇంటోనేషన్ చికిత్స అనే దానిని సాధారణంగా అస్పష్టమైన అఫాసియాను చికిత్స వలె ఉపయోగిస్తారు మరియు కొన్ని సందర్భాల్లో ఇది చాలా ప్రభావవంతమైనదిగా నిరూపించబడింది.

చరిత్ర[మార్చు]

మొట్టమొదటి నమోదిత అఫాసియా ఒక ఈజిప్టియన్ పాపేరస్ ఎడ్విన్ స్మిత్ పాపేరస్‌లో గుర్తించబడింది, ఇది తత్కాల ఖండంలో తీవ్ర మెదడు గాయంతో ఒక వ్యక్తిలో మాటతీరు సమస్యలను పేర్కొంది.[8]

ముఖ్యమైన కేసులు[మార్చు]

  • రాల్ఫ్ వాల్డో ఎమెర్సన్[9]

మౌరైస్ రావెల్
జాన్ బెర్రీ ఆఫ్ జాన్ అండ్ డియాన్
స్వేన్ నేక్విస్
రాబర్ట్ ఈ. లీ
జోసెఫ్ చాయికిన్
సర్ జాన్ హేల్ [10]

వీటిని కూడా చూడండి[మార్చు]

  • అఫాసియాలజీ
  • మాటతీరు క్రమరాహిత్యం
  • డేస్నోమియా క్రమరాహిత్యం
  • ఆప్రోసోడియా
  • డేస్ప్రోసోడే
  • గ్లోసోలాలియా
  • పారాగ్రామాటిజమ్

గమనికలు[మార్చు]

  1. Kolb, Bryan; Whishaw, Ian Q. (2003). Fundamentals of human neuropsychology. [New York]: Worth. pp. 502, 505, 511. ISBN 0-7167-5300-6. OCLC 464808209. 
  2. 2.0 2.1 2.2 2.3 Kolb, Bryan; Whishaw, Ian Q. (2003). Fundamentals of human neuropsychology. [New York]: Worth. pp. 502–504. ISBN 0-7167-5300-6. OCLC 464808209. 
  3. Murdoch, B. E. (1990). Acquired neurological speech/language disorders in childhood. Washington, DC: Taylor & Francis. ISBN 0-85066-490-X. OCLC 21976166. 
  4. 4.0 4.1 Woods, Bryan T. (1995). "Acquired childhood aphasia". In Kirshner, Howard S. Handbook of neurological speech and language disorders. New York: M. Dekker. ISBN 0-8247-9282-3. OCLC 31075598. 
  5. Paquier, P.F.; van Dongen (1998). "Is Acquired Childhood Aphasia Atypical?". In Basso, Anna; Coppens, Patrick; Lebrun, Yvan. Aphasia in atypical populations. Hillsdale, N.J: Lawrence Erlbaum Associates. ISBN 0-8058-1738-7. OCLC 37712996. 
  6. Baker, Lorian; Cantwell, Dennis P. (1987). Developmental speech and language disorders. New York: Guilford Press. ISBN 0-89862-400-2. OCLC 14520470. 
  7. "Fentanyl Transdermal Official FDA information, side effects and uses". Drug Information Online. 
  8. Lua error in మాడ్యూల్:Citation/CS1 at line 3556: bad argument #1 to 'pairs' (table expected, got nil).
  9. Richardson, Robert G. (1995). Emerson: the mind on fire: a biography. Berkeley: University of California Press. ISBN 0-520-08808-5. OCLC 31206668. 
  10. http://psychaphasia.blogspot.com/2008/12/famous-people-with-aphasia.html last visited 1/21/11

సూచనలు[మార్చు]

చేతి పుస్తకాలు[మార్చు]

గ్రంథ పట్టిక సమాచారాలు[మార్చు]

ప్రత్యేక గ్రంథ పట్టికలు[మార్చు]

అకాడమిక్ రిఫిరెన్సెస్[మార్చు]

అఫాసియా వ్యక్తిగత అనుభవాలు[మార్చు]

  • Sheila Hale (2002). The man who lost his language. London: Allen Lane. ISBN 0-7139-9361-8. OCLC 50099900. 
  • Stephanie Mensh; Berger, Paul D.; Whitaker, Julian M. (2002). How to conquer the world with one hand-- and an attitude. Positive Power Pub. ISBN 0-9668378-7-8. OCLC 52445790. 
  • సిండే గ్రేట్రెక్స్ (2005) అఫాసియా ఇన్ ది డెఫ్ కమ్యూనిటీ .
  • డార్డిక్, గీతా (1991), ప్రిజెనెర్స్ ఆఫ్ సైలెన్స్, రీడర్స్ డైజెస్ట్, జూన్ సంచిక


మూస:Speech and voice symptoms and signs మూస:Dyslexia