అబనీంద్రనాథ్ ఠాగూర్

అబనీంద్రనాథ్ ఠాగూర్
అబనీంద్రనాథ్ ఠాగూర్
	అబనీంద్రనాథ్ ఠాగూర్
జననం	1871 ఆగస్టు 7; జోరాసాంకో, కలకత్తా, బెంగాల్, బ్రిటిష్ ఇండియా (ప్రస్తుతం పశ్చిమ బెంగాల్, భారతదేశం)
మరణం	1951 డిసెంబరు 5 (వయసు: 80); కలకత్తా, పశ్చిమ బెంగాల్, భారతదేశం
రంగం	డ్రాయింగ్, చిత్రలేఖనం, రచన
ఉద్యమం	బెంగాల్ స్కూల్ ఆఫ్ ఆర్ట్, కాంటెక్స్చువల్ మోడర్నిజం
చేసిన పనులు	భారత మాత; షాజహాన్ మరణం; బాఘేశ్వరి శిల్ప-ప్రబంధబలి; భారత్‌శిల్పే మూర్తి; బురో ఆంగ్లా; జోరాసాంకోర్ ధారే; ఖిరేర్ పుతుల్; శకుంతల
అవార్డులు	కలకత్తా విశ్వవిద్యాలయం గౌరవ డాక్టరేట్

అబనీంద్రనాథ్ ఠాగూర్ CIE (బెంగాలీ: অবনীন্দ্রনাথ ঠাকুর; 7 ఆగస్టు 1871 – 5 డిసెంబర్ 1951) ఒక భారతీయ చిత్రకారుడు. ఇతను 1907లో ఇండియన్ సొసైటీ ఆఫ్ ఓరియంటల్ ఆర్ట్ ప్రధాన కళాకారుడు, సృష్టికర్త. భారతీయ కళలో స్వదేశీ విలువల మొదటి ప్రధాన ప్రతిపాదకుడు. ఇతను ఆధునిక భారతీయ చిత్రలేఖనం అభివృద్ధికి దారితీసిన ప్రభావవంతమైన బెంగాల్ స్కూల్ ఆఫ్ ఆర్ట్‌ను స్థాపించాడు.^[1]^[2] అతను ముఖ్యంగా పిల్లల కోసం రాసిన ఒక ప్రముఖ రచయిత. 'అబన్ ఠాకూర్'గా ప్రసిద్ధి చెందిన ఇతను రాసిన రాజ్‌కాహిని, బురో ఆంగ్లా, నలక్, ఖిరేర్ పుతుల్ పుస్తకాలు బెంగాలీ భాషా పిల్లల సాహిత్యం, కళలలో మైలురాళ్ళు. బ్రిటిష్ పాలనలో ఆర్ట్ స్కూల్స్‌లో బోధించిన పాశ్చాత్య కళా నమూనాల ప్రభావాన్ని ఎదుర్కోవడానికి మొఘల్, రాజ్‌పుత్ శైలులను ఆధునీకరించడానికి ఠాగూర్ ప్రయత్నించాడు. బెంగాల్ స్కూల్ ఆఫ్ ఆర్ట్‌కు చెందిన ఇతర కళాకారులతో కలిసి, అజంతా గుహల నుండి ప్రేరణ పొంది భారతీయ కళా చరిత్ర నుండి ఉద్భవించిన జాతీయవాద భారతీయ కళకు ఠాగూర్ మద్దతు ఇచ్చాడు. ఠాగూర్ పని ఎంతగానో విజయవంతమైంది, ఇది చివరికి బ్రిటిష్ కళా సంస్థలలో జాతీయ భారతీయ శైలిగా ఆమోదించబడింది, ప్రోత్సహించబడింది.^[3]

వ్యక్తిగత జీవితం, నేపథ్యం

అబనీంద్రనాథ్ ఠాగూర్ బ్రిటిష్ ఇండియాలోని కలకత్తాలో గల జోరాసాంకోలో గుణేంద్రనాథ్ ఠాగూర్, సౌదామిని దేవి దంపతులకు జన్మించాడు. ఇతని తాత గిరీంద్రనాథ్ ఠాగూర్ "ప్రిన్స్" ద్వారకానాథ్ ఠాగూర్ రెండవ కుమారుడు. ఇతను విశిష్ట ఠాగూర్ కుటుంబ సభ్యుడు, కవి రవీంద్రనాథ్ ఠాగూర్ మేనల్లుడు. ఇతని తాత, అన్నయ్య గగనేంద్రనాథ్ ఠాగూర్ కూడా కళాకారులే.

1880లలో కోల్‌కతాలోని సంస్కృత కళాశాలలో చదువుతున్నప్పుడు ఠాగూర్ కళను నేర్చుకున్నాడు.

1890లో ఠాగూర్ కలకత్తా స్కూల్ ఆఫ్ ఆర్ట్‌లో చేరాడు, అక్కడ ఆ సంస్థలో బోధించిన యూరోపియన్ చిత్రకారులైన ఓ. గిలార్డి నుండి పాస్టెల్‌లను ఉపయోగించడం, సి. పామర్ నుండి ఆయిల్ పెయింటింగ్ నేర్చుకున్నాడు.^[4]

1888లో ఇతను ప్రసన్న కుమార్ ఠాగూర్ వారసుడైన భుజగేంద్ర భూషణ్ ఛటర్జీ కుమార్తె సుహాసిని దేవిని వివాహం చేసుకున్నాడు. ఇతను తొమ్మిదేళ్ల అధ్యయనం తర్వాత సంస్కృత కళాశాలను విడిచిపెట్టి, సెయింట్ జేవియర్స్ కళాశాలలో ప్రత్యేక విద్యార్థిగా ఇంగ్లీష్ అభ్యసించాడు, అక్కడ అతను ఏడాదిన్నర పాటు చదివాడు.

ఇతనికి సునయని దేవి అనే సోదరి ఉంది, ఆమె కూడా చిత్రకారిణి.^[5] ఆమె పెయింటింగ్‌లు పౌరాణిక, గృహ దృశ్యాలను వర్ణించాయి, వాటిలో కొన్ని పటచిత్ర నుండి ప్రేరణ పొందాయి.^[6]

చిత్రలేఖన ప్రస్థానం

తొలి జీవితం

1890ల ప్రారంభంలో ఇతని అనేక దృష్టాంతాలు 'సాధన' పత్రికలో, చిత్రాంగదలో, రవీంద్రనాథ్ ఠాగూర్ ఇతర రచనలలో ప్రచురించబడ్డాయి. ఇతను తన సొంత పుస్తకాలను కూడా వివరించాడు. 1897 ప్రాంతంలో ఇతను ప్రభుత్వ స్కూల్ ఆఫ్ ఆర్ట్ వైస్ ప్రిన్సిపాల్ నుండి పాఠాలు నేర్చుకున్నాడు, సాంప్రదాయ యూరోపియన్ విద్యా పద్ధతిలో చదువుతూ పూర్తి స్థాయి పద్ధతులను నేర్చుకున్నాడు, వాటర్‌కలర్‌పై ప్రత్యేక ఆసక్తిని కనబరిచాడు. ఈ కాలంలోనే ఇతను మొఘల్ కళపై ఆసక్తిని పెంచుకున్నాడు, మొఘల్ ప్రభావిత శైలిలో కృష్ణుడి జీవితం ఆధారంగా అనేక రచనలను రూపొందించాడు. ఇ.బి. హావెల్‌ను కలిసిన తర్వాత కలకత్తా స్కూల్ ఆఫ్ ఆర్ట్‌లో కళా బోధనను పునరుజ్జీవింపజేయడానికి, పునర్నిర్వచించడానికి ఠాగూర్ అతనితో కలిసి పనిచేశాడు. ఈ ప్రాజెక్టుకు ఇండియన్ సొసైటీ ఆఫ్ ఓరియంటల్ ఆర్ట్‌ను స్థాపించిన ఇతని సోదరుడు గగనేంద్రనాథ్ కూడా మద్దతు ఇచ్చాడు.

ఠాగూర్ సాంప్రదాయ భారతీయ చిత్రలేఖన పద్ధతులను విశ్వసించాడు. ఇతని తత్వశాస్త్రం పాశ్చాత్య "భౌతికవాద" కళను తిరస్కరించింది, భారతీయ సాంప్రదాయ కళారూపాలకు తిరిగి వచ్చింది. ఇతను మొఘల్ స్కూల్ ఆఫ్ పెయింటింగ్, విస్లర్ సౌందర్యవాదం ద్వారా ప్రభావితుడయ్యాడు. ఇతని తరువాతి రచనలలో ఠాగూర్ చైనీస్, జపనీస్ కాలిగ్రాఫిక్ సంప్రదాయాలను తన శైలిలో సమగ్రపరచడం ప్రారంభించాడు.

తరువాతి కెరీర్

పాశ్చాత్య కళ స్వభావరీత్యా "భౌతికవాదం" అని, ఆధ్యాత్మిక విలువలను తిరిగి పొందడానికి భారతదేశం తన సొంత సంప్రదాయాలకు తిరిగి రావాలని ఇతను విశ్వసించాడు. ఇండో-సెంట్రిక్ జాతీయవాదం ఉన్నప్పటికీ, ఈ అభిప్రాయం అప్పటికే బ్రిటిష్ కళలో సర్వసాధారణంగా ఉండేది, ఇది ప్రీ-రాఫెలైట్స్ ఆలోచనల నుండి ఉద్భవించింది.^[7] ఠాగూర్ పని విస్లర్ సౌందర్యవాదం ప్రభావాన్ని కూడా చూపుతుంది. కొంతవరకు ఈ కారణం వల్ల చాలా మంది బ్రిటిష్ కళా నిర్వాహకులు ఇటువంటి ఆలోచనల పట్ల సానుభూతిని వ్యక్తం చేశారు, ముఖ్యంగా థియోసఫీ ఉద్యమం వ్యాప్తి తర్వాత పశ్చిమ దేశాలలో హిందూ తత్వశాస్త్రం మరింత ప్రభావవంతంగా మారింది. ఈ కొత్త విలువలను వ్యక్తపరచడానికి, ప్రగతిశీల భారతీయ జాతీయ సంస్కృతిని ప్రోత్సహించడానికి భారతీయ సంప్రదాయాలను స్వీకరించవచ్చని ఠాగూర్ విశ్వసించాడు.

ఇతని అత్యుత్తమ అచీవ్‌మెంట్ అరేబియన్ నైట్స్ సిరీస్, ఇది 1930లో చిత్రించబడింది. ఈ పెయింటింగ్స్‌లో ఇతను వలసరాజ్యాల కలకత్తాను చూడటానికి, ఉద్భవిస్తున్న కాస్మోపాలిటనిజాన్ని చిత్రించడానికి అరేబియన్ నైట్స్ కథలను ఒక సాధనంగా ఉపయోగించాడు.^[8]^[9]

ఠాగూర్ ఆలోచనల విజయంతో, జపనీస్ కళా చరిత్రకారుడు ఒకాకురా కకుజో, జపనీస్ చిత్రకారుడు యోకోయామా తైకాన్ వంటి ఆసియా సాంస్కృతిక వ్యక్తులతో పరిచయం ఏర్పడింది, వారి పని ఇతని స్వంత పనితో పోల్చదగినది. ఇతని తరువాతి పనిలో ఇతను చైనీస్, జపనీస్ కాలిగ్రాఫిక్ సంప్రదాయాల అంశాలను తన కళలో పొందుపరచడం ప్రారంభించాడు, తూర్పు ఆధ్యాత్మిక, కళాత్మక సంస్కృతుల సాధారణ అంశాలను విలీనం చేసే ఆధునిక పాన్-ఆసియన్ కళాత్మక సంప్రదాయం కోసం ఒక నమూనాను నిర్మించడానికి ప్రయత్నించాడు.^[10]

ఇతని సన్నిహిత విద్యార్థులలో నందలాల్ బోస్, సమరేంద్రనాథ్ గుప్తా, క్షితీంద్రనాథ్ మజుందార్, సురేంద్రనాథ్ గంగూలీ, అసిత్ కుమార్ హల్దార్, శారదా ఉకిల్, కాళీపద ఘోషల్, మనీషి దే, ముకుల్ దే, కె. వెంకటప్ప, రణద ఉకిల్ ఉన్నారు.

ఠాగూర్ కోసం అతను పెరిగిన ఇల్లు (5 ద్వారకానాథ్ ఠాగూర్ లేన్), దాని సహచర ఇల్లు (6 ద్వారకానాథ్ ఠాగూర్ లేన్) రెండు సాంస్కృతిక ప్రపంచాలను కలిపాయి – 'వైట్ టౌన్' (బ్రిటిష్ వలసవాదులు నివసించిన ప్రాంతం), 'బ్లాక్ టౌన్' (స్థానికులు నివసించిన ప్రాంతం). ఆర్కిటెక్చరల్ చరిత్రకారుడు స్వాతి చటోపాధ్యాయ ప్రకారం ఠాగూర్ నగరానికి చెందిన పౌరాణిక మ్యాప్ రూపంలో ఈ ఆలోచనను అభివృద్ధి చేయడానికి జోరాసాంకో ('డబుల్ బ్రిడ్జ్') అనే పదం బెంగాలీ అర్థాన్ని ఉపయోగించాడు. మ్యాప్ కలకత్తాది కాదు కానీ ఊహాత్మక నగరం హలీషహర్, ఇది పిల్లల కథ పుతుర్ బోయి (పుటు బుక్)లో కేంద్ర మార్గదర్శి. ఏది ఏమైనప్పటికీ పంతొమ్మిదవ శతాబ్దపు కలకత్తా ప్రదేశాల పేర్లు ఈ మ్యాప్‌లో కనిపిస్తాయి, తద్వారా ఈ ఊహాత్మక నగరం వలస నగరంతో ఒక చట్రంగా చదవబడుతుందని సూచిస్తుంది. మ్యాప్ బోర్డ్ గేమ్ (గోలోక్‌ధామ్) నిర్మాణాన్ని ఉపయోగించింది, ఒక ప్రధాన ధమని వెంట విభజించబడిన నగరాన్ని చూపించింది; ఒక వైపున సింహ-ద్వారం లాల్-దిఘికి దారి తీస్తుంది, దాని మధ్యలో 'తెల్ల ద్వీపం' ఉంటుంది.^[11]

ఠాగూర్ తన జీవితాంతం లండన్-ఆధారిత కళాకారుడు, రచయిత, చివరికి లండన్ రాయల్ కాలేజ్ ఆఫ్ ఆర్ట్ అధ్యక్షుడైన విలియం రోథెన్‌స్టీన్‌తో సుదీర్ఘ స్నేహాన్ని కొనసాగించాడు. 1910 శరదృతువులో వచ్చిన రోథెన్‌స్టీన్ ప్రాచీన బౌద్ధ గుహలు అజంతా, జైన శిల్పాలు గ్వాలియర్, హిందూ పనోప్లీ బెనారస్‌లతో సహా భారతదేశ సాంస్కృతిక, మతపరమైన ప్రదేశాలను సర్వే చేస్తూ దాదాపు ఒక సంవత్సరం గడిపాడు. అతను కలకత్తాలో చేరాడు, అక్కడ ఠాగూర్, ఇతని విద్యార్థులతో కలిసి చిత్రించాడు, బెంగాల్ స్కూల్ శైలి అంశాలను తన స్వంత ఆచరణలోకి గ్రహించడానికి ప్రయత్నించాడు.^[12]

ప్రారంభ మోడర్నిస్ట్ భారతీయ పెయింటింగ్ శైలులతో రోథెన్‌స్టీన్ ప్రయోగాలు పరిమితం అయినప్పటికీ, అతని, అబనీంద్రనాథ్ ఠాగూర్ మధ్య స్నేహం ఒక కీలకమైన సాంస్కృతిక కార్యక్రమానికి నాంది పలికింది. రవీంద్రనాథ్ ఠాగూర్ రోథెన్‌స్టీన్ లండన్ ఇంటిలో నివసిస్తున్న సమయం గీతాంజలి ఆంగ్ల-భాషా వెర్షన్ ప్రచురణకు, తదుపరి 1913లో రవీంద్రనాథ్‌కు సాహిత్యంలో నోబెల్ బహుమతి ప్రదానానికి దారితీసింది.

రవీంద్రనాథ్ ఠాగూర్ గీతాంజలిని ఆంగ్లంలో ప్రచురించడం వల్ల ఠాగూర్ కుటుంబానికి అంతర్జాతీయ ఖ్యాతి లభించింది, ఇది అబనీంద్రనాథ్ ఠాగూర్ కళాత్మక ప్రాజెక్టులను పశ్చిమ దేశాలలో బాగా తెలిసేలా చేయడానికి సహాయపడింది.

అబనీంద్రనాథ్ ఠాగూర్ 1942లో విశ్వభారతి ఛాన్సలర్ అయ్యాడు.^[13]

పునరావిష్కరణ

1951లో కళాకారుడు మరణించిన కొన్ని సంవత్సరాలలోపు ఇతని పెద్ద కుమారుడు ఆలోకేంద్రనాథ్, అబనీంద్రనాథ్ ఠాగూర్ చిత్రాల దాదాపు మొత్తం కుటుంబ సేకరణను కొత్తగా స్థాపించబడిన రవీంద్ర భారతి సొసైటీ ట్రస్ట్‌కు ఇచ్చాడు, ఇది నెం. 5, ద్వారకానాథ్ ఠాగూర్ లేన్‌లోని వారి ప్రసిద్ధ ఇంటి స్థలంలో నివాసం ఏర్పాటు చేసింది. కళాకారుడు జీవితకాలంలో కేవలం కొద్ది సంఖ్యలో మాత్రమే ఇతని పెయింటింగ్‌లు సేకరించబడ్డాయి లేదా ఇవ్వబడ్డాయి కాబట్టి, రవీంద్ర భారతి సొసైటీ ఠాగూర్ జీవితకాలపు రచనల ప్రధాన భాండాగారంగా మారింది. సమాజపు చీకటి కార్యాలయాల లోపల ట్రంక్ పెట్టెల్లో ఉంచబడిన ఈ పెయింటింగ్‌లు అప్పటినుండి శాశ్వత నిల్వలో ఉన్నాయి. ఫలితంగా ఠాగూర్ రచనల పూర్తి స్థాయి, ప్రకాశం పబ్లిక్ డొమైన్‌లోకి ఎన్నడూ ప్రభావవంతంగా అంచనా వేయబడలేదు. అవి బెంగాల్‌లోని కళాభిమానులు, విద్వాంసుల చిన్న వృత్తానికి మాత్రమే సన్నిహితంగా తెలుసు, వారిలో కె.జి. సుబ్రహ్మణ్యన్, ఆర్. శివ కుమార్ వంటి కొందరు 1920లు, 1930లు, 1940ల నాటి రచనలలో ఠాగూర్ ప్రతిభ నిజమైన కొలమానాన్ని కనుగొనవచ్చని చాలా కాలంగా వాదించారు కానీ సమకాలీన కళా ప్రపంచం కోసం ఈ మాస్టర్ సమగ్ర ప్రొఫైల్‌ను అందించడానికి చాలా తక్కువ చేయగలిగారు.

ఆర్. శివ కుమార్ 'పెయింటింగ్స్ ఆఫ్ అబనీంద్రనాథ్ ఠాగూర్' (2008) ఠాగూర్ కళను పునర్నిర్వచించే మార్గదర్శక పుస్తకం. ఠాగూర్ కళపై తీవ్రమైన పునరాలోచనకు దారితీసిన, ఆధునికత, జాతీయ-రాజ్యం విమర్శగా దానిని సందర్భోచితం చేసిన మరొక పుస్తకం దేబాశిష్ బెనర్జీ రాసిన 'ది ఆల్టర్నేట్ నేషన్ ఆఫ్ అబనీంద్రనాథ్ ఠాగూర్' (2010).^[14]

భారతీయ చలనచిత్ర దర్శకుడు పూర్ణేందు పట్రియా 1976లో కళాకారుడిపై 'అబనీంద్రనాథ్' పేరుతో ఒక డాక్యుమెంటరీ చిత్రాన్ని రూపొందించాడు.^[15]

కుటుంబ వృక్షం

గ్యాలరీ

భారత మాత (c. 1905)
షాజహాన్ మరణం (1902)
బహిష్కరించబడిన యక్షుడు (1907)
ఎగువ గాలి సిద్ధులు (1907)
లంకలో బందీగా ఉన్న సీత (1908)
నా తల్లి (1912–13)
ఫెయిరీల్యాండ్ ఇలస్ట్రేషన్ (1913)
జర్నీస్ ఎండ్ (c. 1913)
రవీంద్రనాథ్ ఠాగూర్ చిత్రపటం (1913)
ఆనంద కుమారస్వామి రాసిన బుద్ధ అండ్ ది గాస్పెల్ ఆఫ్ బుద్ధిజం (1916) పుస్తకం నుండి 'ది ఫైనల్ రిలీజ్'

చిత్రాల జాబితా

అబనీంద్రనాథ్ ఠాగూర్ చిత్రాల జాబితా:^[16]

అశోకుడి రాణి (1910)
భారత మాత (1905)
ఫెయిరీల్యాండ్ ఇలస్ట్రేషన్ (1913)
గణేష్ జనని (1908)
దారా షికో తలను పరీక్షిస్తున్న ఔరంగజేబు (1911)
అవిసారిక (1892)
బాబా గణేష్ (1937)
బహిష్కరించబడిన యక్షుడు (1904)
యాయ్ అండ్ యాయ్ (1915)
బుద్ధుడు, సుజాత (1901)
పూరీ సముద్ర తీరంలో తన అనుచరులతో చైతన్య (1915)
ఎండ్ ఆఫ్ డాలియన్స్ (1939)
ఒమర్ ఖయ్యామ్ చిత్రాలు (1909)
కచుడు, దేవయాని (1908)
కృష్ణ లాల్ సిరీస్ (1901 నుండి 1903)
మూన్‌లైట్ మ్యూజిక్ పార్టీ (1906)
ముస్సోరి హిల్స్ వద్ద చంద్రోదయం (1916)
షాజహాన్ మరణం (1900)
ఫాల్గుర్నిలో కవి బౌల్-నృత్యం (1916)
పుష్ప-రాధ (1912)
శ్రీ కృష్ణుడి చిత్రపటాన్ని చూస్తున్న రాధిక (1913)
తాజ్ గురించి కలలు కంటున్న షాజహాన్ (1909)
యమునా నది ఒడ్డున శ్రీ రాధ (1913)
కాళిదాసు రుతు సంహారం నుండి వేసవి (1905)
టేల్స్ ఆఫ్ అరేబియన్ నైట్స్ (1928)
ఆలయ నర్తకి (1912)
ది కాల్ ఆఫ్ ది ఫ్లూట్ (1910)
దీపాల పండుగ (1907)
జర్నీస్ ఎండ్ (1913)
వీణ వాయిద్యకారుడు (1911)
జతుగృహ దహనం (1912)

మూలాలు

↑ John Onians (2004). "Bengal School". Atlas of World Art. Laurence King Publishing. p. 304. ISBN 1856693775.
↑ Abanindranath Tagore, A Survey of the Master’s Life and Work by Mukul Dey Archived 4 మార్చి 2010 at the Wayback Machine, reprinted from "Abanindra Number," The Visva-Bharati Quarterly, May – Oct. 1942.
↑ The International Studio, Vol. 35: An Illustrated Magazine of Fine and Applied Art: Jul-Oct 1908. Forgotten Books. 21 November 2016. pp. 107–116, E.B. Havell. ISBN 9781334345050.
↑ Chaitanya, Krishna (1994). A history of Indian painting: the modern period. Abhinav Publications. p. 145. ISBN 978-81-7017-310-6.
↑ "All Those Good Years". Express India. Archived from the original on 29 November 2011. Retrieved 20 May 2009.
↑ Das, Dattatraya (2024-01-22). "Chokher Bali: Tagore's literary women and his kinswomen". Celebrating Tagore - The Man, The Poet and The Musician (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). Retrieved 2024-07-24.
↑ Guha-Thakurta, Tapati (1992). The making of a new "Indian" art : artists, aesthetics, and nationalism in Bengal, c. 1850-1920. Cambridge [England]: Cambridge University Press. pp. 147–179. ISBN 9780521392471.
↑ Siva Kumar, R. (2008). Paintings of Abanindranath Tagore. Pratikshan Books. p. 384. ISBN 978-81-89323-09-7. Archived from the original on 2 March 2014.
↑ Banerji, Debashish (2010). The Alternate Nation of Abanindranath Tagore. New Delhi: SAGE. pp. 85–108. ISBN 9788132102397. Retrieved 19 June 2021.
↑ Video of a London University Lecture detailing Abanindranath's Importance to Global Modernism, London University School of Advanced Study, March 2012.
↑ Swati Chattopadhyay, Representing Calcutta: Modernity, Nationalism, and the Colonial Uncanny. Routledge 2006.
↑ Rupert Richard Arrowsmith, "An Indian Renascence and the rise of global modernism: William Rothenstein in India, 1910–11", The Burlington Magazine, vol.152 no.1285 (April 2010), pp.228–235.
↑ Samsad Bangali Charitabhidhan (Biographical Dictionary), Chief Editor: Subodh Chandra Sengupta, Editor: Anjali Bose, 4th edition 1998, (in Bengali), Vol I, page 23, ISBN 81-85626-65-0, Sishu Sahitya Samsad Pvt. Ltd., 32A Acharya Prafulla Chandra Road, Kolkata.
↑ Romain, Julie. "Book Review for The Alternate Nation of Abanindranath Tagore". caa.reviews. Retrieved 19 June 2021.
↑ "ABANINDRANATH - Film / Movie". Complete Index To World Film.
↑ Unattributed. "Abanindranath Tagore Biography". iloveindia.net. Retrieved 11 December 2011.^{[permanent dead link]}

బాహ్య లింకులు

మూస:Tagore family

[1] John Onians (2004). "Bengal School". Atlas of World Art. Laurence King Publishing. p. 304. ISBN 1856693775.

[Abanidra-2] Abanindranath Tagore, A Survey of the Master’s Life and Work by Mukul Dey Archived 4 మార్చి 2010 at the Wayback Machine, reprinted from "Abanindra Number," The Visva-Bharati Quarterly, May – Oct. 1942.

[3] The International Studio, Vol. 35: An Illustrated Magazine of Fine and Applied Art: Jul-Oct 1908. Forgotten Books. 21 November 2016. pp. 107–116, E.B. Havell. ISBN 9781334345050.

[Chaitanya1994-4] Chaitanya, Krishna (1994). A history of Indian painting: the modern period. Abhinav Publications. p. 145. ISBN 978-81-7017-310-6.

[5] "All Those Good Years". Express India. Archived from the original on 29 November 2011. Retrieved 20 May 2009.

[6] Das, Dattatraya (2024-01-22). "Chokher Bali: Tagore's literary women and his kinswomen". Celebrating Tagore - The Man, The Poet and The Musician (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). Retrieved 2024-07-24.

[7] Guha-Thakurta, Tapati (1992). The making of a new "Indian" art : artists, aesthetics, and nationalism in Bengal, c. 1850-1920. Cambridge [England]: Cambridge University Press. pp. 147–179. ISBN 9780521392471.

[8] Siva Kumar, R. (2008). Paintings of Abanindranath Tagore. Pratikshan Books. p. 384. ISBN 978-81-89323-09-7. Archived from the original on 2 March 2014.

[9] Banerji, Debashish (2010). The Alternate Nation of Abanindranath Tagore. New Delhi: SAGE. pp. 85–108. ISBN 9788132102397. Retrieved 19 June 2021.

[10] Video of a London University Lecture detailing Abanindranath's Importance to Global Modernism, London University School of Advanced Study, March 2012.

[11] Swati Chattopadhyay, Representing Calcutta: Modernity, Nationalism, and the Colonial Uncanny. Routledge 2006.

[12] Rupert Richard Arrowsmith, "An Indian Renascence and the rise of global modernism: William Rothenstein in India, 1910–11", The Burlington Magazine, vol.152 no.1285 (April 2010), pp.228–235.

[charitabhidhan-13] Samsad Bangali Charitabhidhan (Biographical Dictionary), Chief Editor: Subodh Chandra Sengupta, Editor: Anjali Bose, 4th edition 1998, (in Bengali), Vol I, page 23, ISBN 81-85626-65-0, Sishu Sahitya Samsad Pvt. Ltd., 32A Acharya Prafulla Chandra Road, Kolkata.

[14] Romain, Julie. "Book Review for The Alternate Nation of Abanindranath Tagore". caa.reviews. Retrieved 19 June 2021.

[15] "ABANINDRANATH - Film / Movie". Complete Index To World Film.

[16] Unattributed. "Abanindranath Tagore Biography". iloveindia.net. Retrieved 11 December 2011.^{[permanent dead link]}

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

[14]

[15]

[16]