అమెరికన్ సామ్రాజ్యం

యునైటెడు స్టేట్సు సామ్రాజ్యవాదం లేదా 'అమెరికను సామ్రాజ్యవాదం అనేది దాని సరిహద్దుల వెలుపల యునైటెడ్ స్టేట్స్ ద్వారా రాజకీయ, ఆర్థిక, సాంస్కృతిక, మీడియా మరియు సైనిక శక్తి లేదా నియంత్రణ విస్తరణ. వ్యాఖ్యాతను బట్టి, ఇందులో పూర్తిగా సైనిక విజయం ద్వారా సామ్రాజ్యవాదం ఉండవచ్చు; సైనిక రక్షణ; గన్బోటు దౌత్యం; అసమాన ఒప్పందాలు; ప్రాధాన్యత గల వర్గాలకు సబ్సిడీ ఇవ్వడం; పాలన మార్పు; ఆర్థిక లేదా దౌత్యపరమైన మద్దతు; లేదా ప్రైవేటు కంపెనీల ద్వారా ఆర్థిక చొచ్చుకుపోవడం, ఆ ప్రయోజనాలకు ముప్పు వాటిల్లినప్పుడు దౌత్య లేదా బలవంతపు జోక్యం జరిగే అవకాశం ఉంది.[1][2]
అమెరికను సామ్రాజ్యవాదం, విస్తరణవాదాన్ని శాశ్వతం చేసే విధానాలు సాధారణంగా 19వ శతాబ్దం చివరిలో "నూతన సామ్రాజ్యవాదం"తో ప్రారంభమైనట్లు భావిస్తారు.[3] అయితే కొందరు అమెరికను ప్రాదేశిక విస్తరణ, స్థిర వలసవాదం స్థానిక అమెరికన్ల ఖర్చుతో ఒకే పదంతో గుర్తించబడేంత సారూప్యంగా ఉన్నాయని భావిస్తారు.[4] యునైటెడు స్టేట్సు తనను, దాని ప్రాదేశిక ఆస్తులను అధికారికంగా ఒక సామ్రాజ్యంగా ఎప్పుడూ గుర్తించనప్పటికీ కొంతమంది వ్యాఖ్యాతలు మాక్సు బూటు, ఆర్థరు ఎం. ష్లెసింగరు జూనియరు, నియాలు ఫెర్గూసను వంటి దేశాన్ని అలానే ప్రస్తావించారు.[5] ఇతర వ్యాఖ్యాతలు యునైటెడు స్టేట్సు నియోకలోనియలిజంను ఆచరిస్తున్నారని ఆరోపించారు—కొన్నిసార్లు దీనిని ఆధిపత్యం ఆధునిక రూపంగా నిర్వచించారు—ఇది అనధికారిక సామ్రాజ్యంలో సైనిక శక్తి కంటే ఆర్థిక శక్తిని ప్రభావితం చేస్తుంది; "నియోకలోనియలిజం" అనే పదాన్ని అప్పుడప్పుడు ఆధునిక సామ్రాజ్యవాదంకు సమకాలీన పర్యాయపదంగా ఉపయోగిస్తున్నారు.
అమెరికా విదేశీ దేశాల వ్యవహారాలలో జోక్యం చేసుకోవాలా వద్దా అనే ప్రశ్న దేశ చరిత్రలో దేశీయ రాజకీయాలలో చాలా చర్చనీయాంశంగా ఉంది. జోక్యవాద వ్యతిరేకులు దేశం మూలాన్ని ఒక పూర్వ కాలనీ ఒక విదేశీ రాజు మీద తిరుగుబాటు చేసిన, అలాగే ప్రజాస్వామ్యం, స్వేచ్ఛ, స్వాతంత్ర్యం అమెరికను విలువలుగా ఎత్తి చూపారు. దీనికి విరుద్ధంగా, జోక్యవాదం మద్దతుదారులు, విదేశీ దేశాల మీద దాడి చేసిన అమెరికను అధ్యక్షులు - ముఖ్యంగా ఆండ్రూ జాక్సన్, జేమ్స్ కె. పోల్క్, విలియం మెకిన్లీ, వుడ్రో విల్సన్, థియోడర్ రూజ్వెల్ట్, విలియం హోవార్డ్ టాఫ్ట్ - వాణిజ్యం, రుణ నిర్వహణ వంటి అమెరికన్ ఆర్థిక ప్రయోజనాలను ముందుకు తీసుకెళ్లాల్సిన అవసరాన్ని ఉదహరించడం ద్వారా వివిధ దేశాలలో (లేదా మొత్తం స్వాధీనం) వారి జోక్యాలను సమర్థించుకున్నారు; 1823 నాటి యూరోపియను వ్యతిరేక మన్రో సిద్ధాంతంలో వ్యక్తమైన పశ్చిమ అర్ధగోళంలో యూరోపియను జోక్యాన్ని (వలసవాద లేదా ఇతరత్రా) నిరోధించడం; ప్రపంచవ్యాప్తంగా "మంచి క్రమాన్ని" ఉంచడం వల్ల కలిగే ప్రయోజనాలు.
చరిత్ర
[మార్చు]అవలోకనం
[మార్చు]

1600ల ప్రారంభంలో శాంతియుత సహజీవనం ఉన్నప్పటికీ స్థానిక అమెరికన్లతో యుద్ధాలు స్థానిక భూమిలోకి విస్తరిస్తున్న అమెరికన్ వలసవాదులకు గణనీయమైన ప్రాదేశిక లాభాలను తెచ్చిపెట్టాయి. స్థానిక అమెరికన్లతో యుద్ధాలు అడపాదడపా కొనసాగాయి స్వాతంత్ర్య తర్వాత ఖండం తూర్పు వైపున యూరోపియను అమెరికను స్థిరపడినవారు మరింత విలువైన భూభాగం కోసం భారతీయ తొలగింపు అని పిలువబడే జాతి ప్రక్షాళన ప్రచారం జరిగింది.
జార్జి వాషింగ్టన్ యునైటెడు స్టేట్సు వ్యవస్థాపక తండ్రి, మొదటి అధ్యక్షుడు, యునైటెడు స్టేట్సు అలీన విధానం అనే విధానాన్ని ప్రారంభించారు. ఇది 1800ల వరకు కొనసాగింది. లాటిను అమెరికాలో మరింత యూరోపియను వలసవాదాన్ని ఆపడానికి యునైటెడు స్టేట్సు 1823లో మన్రో సిద్ధాంతాన్ని ప్రకటించింది. ఇది పసిఫికు మహాసముద్రానికి ప్రాదేశిక విస్తరణ కోరిక స్పష్టమైన విధి అనే ఆలోచన స్పష్టంగా ఉంది. దిగ్గజం లూసియానా కొనుగోలు శాంతియుతంగా ఉంది. కానీ మెక్సికను భూభాగంలో 525,000 square miles (1,360,000 km2) స్వాధీనం 1846 మెక్సికను-అమెరికను యుద్ధం ఫలితంగా ఏర్పడింది.
శీతల యుద్ధం అమెరికను విదేశాంగ విధానాన్ని కమ్యూనిజాన్ని వ్యతిరేకించే దిశగా తిరిగి మార్చింది. ప్రబలంగా ఉన్న యుఎస్ విదేశాంగ విధానం అణ్వాయుధ-సాయుధ ప్రపంచ సూపరు పవరుగా దాని పాత్రను స్వీకరించింది. ట్రూమాను సిద్ధాంతం రీగను సిద్ధాంతం ద్వారా యునైటెడు స్టేట్సు ఈ మిషనును ప్రజాస్వామ్య వ్యతిరేక వ్యవస్థ నుండి స్వేచ్ఛాయుత ప్రజలను రక్షించడంగా రూపొందించింది. సోవియటు వ్యతిరేక విదేశాంగ విధానం బలవంతంగా అప్పుడప్పుడు రహస్యంగా మారింది. పాలన మార్పులో యునైటెడు స్టేట్సు పాల్గొనడంలో ఇరానులో ప్రజాస్వామ్యయుతంగా ఎన్నికైన ప్రభుత్వాన్ని పడగొట్టడం క్యూబాలో బే ఆఫ్ పిగ్సు దండయాత్ర, గ్రెనడా ఆక్రమణ, వివిధ విదేశీ ఎన్నికలలో జోక్యం ఉన్నాయి. సుదీర్ఘమైన, రక్తపాతమైన వియత్నాం యుద్ధం "సామ్రాజ్య అధ్యక్ష పదవి నుండి ఉద్భవించిన" "అధికార దురహంకారం" అంతర్జాతీయ చట్ట ఉల్లంఘనలు మీద విస్తృత విమర్శలకు దారితీసింది. మార్టిన్ లూథర్ కింగ్ జూనియరు, ఇతరులతో పాటు, యుఎస్ వలసవాదం కొత్త రూపం అని ఆరోపించారు.[6]
ప్రాదేశిక సముపార్జన పరంగా, యునైటెడు స్టేట్సు ఉత్తర అమెరికా ఖండంలోని తన అన్ని సముపార్జనలను (ఓటింగు హక్కులతో) ఏకీకృతం చేసింది. వాటిలో ఒకదానికొకటి సంబంధం లేని అలాస్కా కూడా ఉంది. హవాయిహవాయి కూడా ప్రధాన భూభాగానికి సమాన ప్రాతినిధ్యం కలిగిన రాష్ట్రంగా మారింది. కానీ యుద్ధ సమయంలో పొందిన ఇతర ద్వీప అధికార పరిధి భూభాగాలుగానే ఉన్నాయి. అవి గ్వామ్, ప్యూర్టో రికో, యునైటెడ్ స్టేట్స్ వర్జిన్ ఐలండ్స్, అమెరికను సమోవా, ఉత్తర మరియానా దీవులు. (1993లో హవాయి ప్రభుత్వాన్ని పడగొట్టినందుకు సమాఖ్య ప్రభుత్వం అధికారికంగా క్షమాపణ చెప్పింది.) స్వాధీనం చేసుకున్న మిగిలిన భూభాగాలు వివిధ స్థాయిల సహకారంతో స్వతంత్రంగా మారాయి. సైనిక స్థావర హక్కులకు బదులుగా సమాఖ్య ప్రభుత్వ కార్యక్రమాలలో పాల్గొనే మూడు స్వేచ్ఛగా అనుబంధించబడిన రాష్ట్రాలు నుండి శీతల యుద్ధ సమయంలో దౌత్య సంబంధాలను తెంచుకున్న క్యూబా వరకు. రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం తర్వాత (1934లో టైడింగ్సు–మెక్డఫీ చట్టంతో ఫిలిప్పీన్సుకు పదేళ్ల స్వాతంత్ర్య పరివర్తనను ప్రారంభించిన తర్వాత) యునైటెడు స్టేట్సు యూరోపియను డీకోలనైజేషనుకు ప్రజా న్యాయవాదిగా ఉంది. అయినప్పటికీ "అమెరికను శతాబ్దం"లో ప్రపంచ ప్రైమసీ అనధికారిక వ్యవస్థ కోసం అమెరికా కోరిక తరచుగా వారిని జాతీయ విముక్తి ఉద్యమాలతో వివాదానికి గురిచేసింది.[7] యునైటెడు స్టేట్సు ఇప్పుడు స్థానిక అమెరికన్లకు పౌరసత్వం మంజూరు చేసింది. కొంతవరకు గిరిజన సార్వభౌమాధికారంను గుర్తించింది.
1700లు–1800లు: స్వదేశీ అమెరికను యుద్ధాలు - మానిఫెస్టు విధి
[మార్చు]
యేలు చరిత్రకారుడు పాల్ కెన్నెడీ ఇలా నొక్కిచెప్పారు, "మొదటి స్థిరనివాసులు ఇంగ్లాండ్ నుండి వర్జీనియాకి వచ్చి పశ్చిమ దిశగా కదలడం ప్రారంభించినప్పటి నుండి ఇది ఒక సామ్రాజ్యవాద దేశం జయించే దేశం."[8] జార్జి వాషింగ్టను ప్రారంభ యునైటెడు స్టేట్సును "శిశువు"గా వర్ణించిన విషయాన్ని విస్తరిస్తోంది. సామ్రాజ్యం",[9] బెంజమిన్ ఫ్రాంక్లిన్ ఇలా వ్రాశాడు: "అందువలన కొత్త భూభాగాన్ని ఖాళీగా కనుగొంటే లేదా స్థానికులను తొలగించి తన సొంత ప్రజలకు స్థలం ఇస్తే; వాణిజ్యాన్ని ప్రోత్సహించడానికి, ఉపాధిని పెంచడానికి, ఎక్కువ లేదా మెరుగైన సాగు ద్వారా భూమిని మెరుగుపరచడానికి ప్రభావవంతమైన చట్టాలను రూపొందించే శాసనసభ్యుడు; మత్స్య సంపద ద్వారా ఎక్కువ ఆహారాన్ని అందించడం; ఆస్తిని పొందడం మొదలైనవి, కొత్త వ్యాపారాలు, కళలు లేదా తయారీలు లేదా పెంపకంలో కొత్త మెరుగుదలలను కనిపెట్టే వ్యక్తిని వారి జాతి పితామహులు అని పిలుస్తారు. ఎందుకంటే వారు వివాహానికి వారు అందించే ప్రోత్సాహం ద్వారా బహుళ తరాలకు కారణం ఔతారు."[10] 1786లో థామస్ జెఫర్సన్ వాదిస్తూ అమెరికా, ఉత్తర & దక్షిణ ప్రాంతాలన్నీ నివసించాల్సిన గూడుగా అమెరికాను చూడాలి. [...] మిస్సిస్సిప్పి నది నావిగేషను మనకు ఉండాలి. మనం ఇంకా స్వీకరించడానికి సిద్ధంగా ఉన్నది ఇదే.".[11] ఎడమ నుండి నోమ్ చోమ్స్కీ "నాకు తెలిసినంతవరకు, ఎప్పుడూ ఉన్నంతవరకు యునైటెడు స్టేట్సు ఉనికిలో ఉన్న ఏకైక దేశం అది స్పష్టంగా ఒక సామ్రాజ్యంగా స్థాపించబడింది" అని రాశారు [12][13]
ఖండం అంతటా ప్రాదేశిక సముపార్జన కోసం ఒక జాతీయ డ్రైవు 19వ శతాబ్దంలో మానిఫెస్టు డెస్టినీ భావజాలంగా ప్రాచుర్యం పొందింది.[14] విధానం భూమిని స్థిరపరచడం అనేది అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల ప్రాథమిక లక్ష్యం, బ్రిటిషు పాలన మీద అసంతృప్తికి దారితీసే కారకాలలో ఒకటి 1763 రాయలు ప్రకటన నుండి ఉద్భవించింది. ఇది అప్పలాచియను పర్వతాలకు పశ్చిమాన స్థిరపడటాన్ని నిషేధించింది.[15] అమెరికను స్థిరనివాసం కోసం భూమిని తెరవాలనే మానిఫెస్టు డెస్టినీ కోరికలో భాగంగా గ్రేటు లేక్సు ప్రాంతంలో పోరాటాలు జరిగాయి. దీని ఫలితంగా యునైటెడు స్టేట్సు వాయువ్య సమాఖ్యతో పోరాడింది. దీని ఫలితంగా వాయువ్య భారత యుద్ధం జరిగింది. గ్రీనువిల్లే ఒప్పందం, ఫోర్టు వేను ఒప్పందం (1809) వంటి తదుపరి ఒప్పందాలు గ్రేటు లేక్సు ప్రాంతంలోని స్థానిక అమెరికన్లలో అమెరికను వ్యతిరేక భావన పెరగడానికి దారితీశాయి. ఇది టెకుమ్సే సమాఖ్యను సృష్టించడానికి సహాయపడింది. ఇది 1812 యుద్ధం ముగిసే సమయానికి ఓడిపోయింది. 1830 నాటి ఇండియను రిమూవలు యాక్టు టియర్సు ట్రైలు అని పిలువబడే ఒక సంఘటనలో 60,000 మంది స్థానిక అమెరికన్లను బహిష్కరించడంలో పరాకాష్టకు చేరుకుంది. ఈ సంఘటనలో 16,700 మంది వరకు జాతి ప్రక్షాళన చర్యలో మరణించారు. మిస్సిస్సిప్పికి పశ్చిమాన ఉన్న స్థానికులను బహిష్కరించడం వలన స్థిరనివాసులకు గణనీయమైన ఆర్థిక లాభాలు లభించాయి. ఉదాహరణకు అర్కాన్సాసు సంస్థ, బైర్డు, బెల్డింగు రెండు సంవత్సరాలలో ఆహారాన్ని సరఫరా చేయడం ద్వారా $27,000 వరకు సంపాదించాయి.[16] మానిఫెస్టు డెస్టినీ విధానం 1846 మెక్సికను-అమెరికను యుద్ధంతో సాకారం కావడం కొనసాగింది. దీని ఫలితంగా మెక్సికను భూభాగంలో 525,000 square miles (1,360,000 km2) పసిఫికు తీరం వరకు విస్తరించి ఉంది.[17][18] విగు పార్టీ ఈ యుద్ధాన్ని, విస్తరణను సాధారణంగా తీవ్రంగా వ్యతిరేకించింది.[19]
మెక్సికో మీద అమెరికను విజయం తర్వాత కాలిఫోర్నియాలో వలసరాజ్యాల ఏర్పాటు స్థిరనివాసం ప్రారంభమవుతాయి. ఇది త్వరలో కాలిఫోర్నియా జాతి విధ్వంసంకు దారితీస్తుంది. ఈ జాతి విధ్వంసంలో మొత్తం మరణాల అంచనాలు 2,000 నుండి చాలా భిన్నంగా ఉంటాయి[20] నుండి 1,00,000 వరకు.[21] కాలిఫోర్నియాలో బంగారాన్ని కనుగొన్న తరువాత స్థిరనివాసులు వలస వచ్చారు. వారు స్వదేశీయులను చంపడానికి, స్థానభ్రంశం చేయడానికి మిలీషియాలను ఏర్పాటు చేశారు.[22] కాలిఫోర్నియా ప్రభుత్వం భారతీయుల ప్రభుత్వం, రక్షణ కోసం చట్టం ఆమోదించడం ద్వారా విస్తరణ, స్థిరనివాసానికి మద్దతు ఇచ్చింది. ఇది స్థానిక అమెరికన్ల బానిసత్వాన్ని చట్టబద్ధం చేసింది. స్థిరనివాసులు వారిని బంధించి బలవంతపు శ్రమ చేయించడానికి అనుమతించింది.[23][24] కాలిఫోర్నియా స్థానిక అమెరికన్ల హత్యకు బహుమతులు అందించి చెల్లించింది.[25]

గ్రేటు ప్లెయిన్సులో అమెరికను విస్తరణ మిస్సిస్సిప్పి, యునైటెడు స్టేట్సుకు పశ్చిమాన ఉన్న అనేక తెగల మధ్య సంఘర్షణకు దారితీసింది. 1851లో ఫోర్టు లారామీ ఒప్పందం మీద సంతకం చేయబడింది. ఇది చెయెన్నే, అరపాహో తెగలకు ప్రస్తుత వ్యోమింగులోని నార్తు ప్లాటు నది నెబ్రాస్కా దక్షిణాన ప్రస్తుత కొలరాడో, కాన్సాసులోని అర్కాన్సాసు నది వరకు భూభాగాన్ని ఇచ్చింది. మొదట్లో తెల్లజాతి స్థిరనివాసులు ఈ భూమిని కోరుకోలేదు. కానీ ఈ ప్రాంతంలో బంగారం కనుగొనబడిన తర్వాత స్థిరనివాసులు ఈ భూభాగంలోకి రావడం ప్రారంభించారు. 1861లో దక్షిణ చెయెన్నేకు చెందిన ఆరుగురు ముఖ్యులు, అరపాహోకు చెందిన నలుగురు ట్రీటీ ఆఫ్ ఫోర్టు వైజు మీద సంతకం చేశారు. దీని వలన వారి భూమిలో 90% కోల్పోయారు.[26] వివిధ యోధులు ఒప్పందాన్ని గుర్తించడానికి నిరాకరించడం వలన తెల్లజాతి స్థిరనివాసులు యుద్ధం వస్తోందని నమ్మడం ప్రారంభించారు. తరువాతి కొలరాడో యుద్ధం ఇసుక క్రీకు ఊచకోతకు దారితీసింది. దీనిలో 600 మంది వరకు చెయెన్నెలు చంపబడ్డారు. వీరిలో ఎక్కువ మంది పిల్లలు, మహిళలు. 1865 అక్టోబరు 14న దక్షిణ చెయెన్నెలు, అరపాహోలలో మిగిలి ఉన్న వారి నాయకులు కియోవాసుకు చెందిన భూమిని పంచుకుంటూ అర్కాన్సాసుకు దక్షిణంగా నివసించడానికి అంగీకరించారు.[27] తద్వారా కొలరాడో భూభాగంలోని అన్ని వాదనలను వదులుకున్నారు.

యునైటెడు స్టేట్సు మీద రెడ్ క్లౌడు యుద్ధంలో రెడ్ క్లౌడు విజయం సాధించిన తరువాత ఫోర్టు లారామీ ఒప్పందం (1868) మీద సంతకం చేయబడింది. ఈ ఒప్పందం గ్రేటు సియోక్సు రిజర్వేషను ఏర్పాటుకు దారితీసింది. అయితే బ్లాకు హిల్సులో బంగారం కనుగొనడం వలన ఈ ప్రాంతంలో తెల్లవారి స్థిరనివాసం పెరిగింది. బంగారు తవ్వకం తెల్లజాతి వారికి అమెరికను ప్రభుత్వానికి చాలా లాభదాయకంగా ఉంది. బ్లాకు హిలు గనులలో ఒకటి మాత్రమే $500 మిలియన్ల బంగారాన్ని ఇచ్చింది.[28] భూమిని కొనుగోలు చేసే ప్రయత్నాలు విఫలమయ్యాయి. గ్రేటు సియోక్సు వారు ఫలితంగా ప్రారంభమైంది. యుద్ధం మొదటి కొన్ని యుద్ధాలలో ముఖ్యంగా బాటిలు ఆఫ్ ది లిటిలు బిగార్నులో స్థానిక అమెరికన్లు ప్రారంభంలో విజయం సాధించినప్పటికీ యునైటెడు స్టేట్సు చివరికి రిజర్వేషనును గెలిచి ముగించింది. దానిని చిన్న రిజర్వేషనులుగా విభజించింది. రిజర్వేషను వ్యవస్థ అమెరికను స్థిరనివాసం, భూమి విస్తరణను సులభతరం చేయడానికి ఒక మార్గంగా మాత్రమే పనిచేసింది. కానీ స్థానిక తెగలను గణనీయమైన ఆర్థిక శక్తిని కలిగి ఉన్న స్థానిక వ్యాపారులు, వ్యాపారాల ద్వారా కూడా సంపన్నం చేసారు. వ్యాపారులు తరచుగా భూమి అమ్మకాల నుండి యాన్యుటీ డబ్బు ద్వారా వస్తువులకు చెల్లింపును అంగీకరిస్తారు[29] స్థానికులు పేదరికాన్ని పోగొట్టుకోవడానికి దీనికి అంగీకరించేవారు.
నైరుతిలో అమెరికను అంతర్యుద్ధం నుండి వచ్చిన లాభాల కారణంగా వివిధ స్థావరాలు, సంఘాలు స్థాపించబడ్డాయి. ఆదాయం, లాభాలను కొనసాగించడానికి, స్థిరనివాసులు తరచుగా స్థానిక తెగల మీద యుద్ధం చేసేవారు.[30] 1871 నాటికి ఉదాహరణకు టస్కాను స్థావరం మూడు వేల జనాభాను కలిగి ఉంది. వీరిలో సెలూను-కీపర్లు, వ్యాపారులు, కాంట్రాక్టర్లు అంతర్యుద్ధంలో సంపదను సంపాదించారు. భారతీయ యుద్ధంతో తమ లాభాలను కొనసాగించాలని ఆశించారు. పోరాడాలనే కోరిక 1871లో క్యాంపు గ్రాంటు మారణహోమానికి దారితీసింది. ఇందులో 144 మంది అపాచీ వరకు చంపబడ్డారు. వారిలో ఎక్కువ మంది మహిళలు, పిల్లలను మెక్సికోలో 27 మంది వరకు అపాచీ పిల్లలను బంధించి బానిసలుగా విక్రయించారు.[31] 1860లలో లాంగ్ వాక్ ఆఫ్ ది నవాజో కింద జాతి ప్రక్షాళన ప్రయత్నంలో నవాజో బహిష్కరణను ఎదుర్కొన్నారు. "లాంగు వాక్" 1864 వసంతకాలం ప్రారంభంలో ప్రారంభమైంది. సైన్యం నేతృత్వంలోని నవజో బృందాలను తూర్పు అరిజోనా భూభాగం, పశ్చిమ న్యూ మెక్సికో భూభాగంలోని వారి సాంప్రదాయ భూముల నుండి ఫోర్టు సమ్నరుకు తరలించారు. ఈ మార్చులో దాదాపు 200 మంది మరణించారు. మార్చు సమయంలో యుటే సహాయంతో న్యూ మెక్సికను బానిసలు తరచుగా వివిక్త బృందాల మీద దాడి చేసి, పురుషులను చంపి, స్త్రీలను, పిల్లలను బందీలుగా తీసుకెళ్లి, గుర్రాలను, పశువులను బంధించారు. ఈ దాడులలో భాగంగా, పెద్ద సంఖ్యలో బానిసలను తీసుకెళ్లి ఈ ప్రాంతం అంతటా విక్రయించారు."నవజోలను మార్గమధ్యంలో బంధించి న్యూ మెక్సికో, కొలరాడో మరియు ఉత్తర మెక్సికో అంతటా విక్రయించారు." రెసెండెజ్, ఆండ్రెస్. ది అదర్ స్లేవరీ: ది అన్కవర్డ్ స్టోరీ ఆఫ్ ఇండియన్ ఎన్స్లేవ్మెంట్ ఇన్ అమెరికా (పేజీ 293). హౌటన్ మిఫ్ఫ్లిన్ హార్కోర్ట్. కిండిల్ ఎడిషన్.
1820 నుండి అమెరికను కాలనైజేషను సొసైటీ ఆఫ్రికా పశ్చిమ తీరాన్ని వలసరాజ్యం చేయడానికి స్వేచ్ఛాయుత నల్లజాతీయులకు సబ్సిడీ ఇవ్వడం ప్రారంభించింది. 1822లో ఇది లైబీరియా కాలనీగా ప్రకటించింది. ఇది 1847లో స్వతంత్రంగా మారింది. 1857 నాటికి లైబీరియా రిపబ్లికు ఆఫ్ మేరీల్యాండు, మిస్సిస్సిప్పి-ఇన్-ఆఫ్రికాలో ఆఫ్రికాలోని కెంటుకీ వంటి రాష్ట్ర సమాజాలచే ఏర్పడిన ఇతర కాలనీలతో విలీనం అయింది.

అధ్యక్షుడు జేమ్సు మన్రో 1823లో తన ప్రసిద్ధ పశ్చిమ అర్ధగోళానికి సిద్ధాంతంను ప్రస్తుతం చేశారు. మన్రో సిద్ధాంతం యూరపు నుండి వలసవాదాన్ని నిరోధించడానికి నిబద్ధతను కలిగి ఉన్నప్పటికీ దానిలో పేర్కొన్న యుఎస్ చర్యల మీద ఎటువంటి పరిమితులు లేనందున అది అమెరికను విధానం మీద కొన్ని దూకుడు ప్రభావాలను కలిగి ఉందని చరిత్రకారులు గమనించారు. ఈ సిద్ధాంతాన్ని అమలు చేయడానికి ఉపయోగించిన వ్యూహాలు 17వ, 18వ శతాబ్దాలలో యూరోపియను సామ్రాజ్య శక్తులు ఉపయోగించిన వ్యూహాల ఆధారంగా రూపొందించబడ్డాయని చరిత్రకారుడు జే సెక్స్టను పేర్కొన్నాడు.[32] ఎడమ చరిత్రకారుడు విలియం ఆపిల్మను విలియమ్సు దీనిని "సామ్రాజ్యవాద వ్యతిరేక వలసవాదం"గా అభివర్ణించారు.[33]

పాత చరిత్ర చరిత్రలో విలియం వాకరు ఫిలిబస్టరింగు పూర్వ అమెరికను సామ్రాజ్యవాదం అధిక ఆటుపోట్లను సూచిస్తుంది. 1855లో ఆయన నికరాగ్వా క్లుప్తంగా స్వాధీనం చేసుకోవడం సాధారణంగా మానిఫెస్టు విధి ప్రతినిధి వ్యక్తీకరణగా పిలువబడుతుంది. దీనికి మధ్య అమెరికాలో బానిసత్వాన్ని విస్తరించడానికి ప్రయత్నించడం అనే అదనపు అంశం కూడా ఉంది. వాకరు తన అన్ని తప్పించుకునే ప్రయత్నాలలో విఫలమయ్యాడు. ఆయన అధికారిక యుఎస్ మద్దతు ఎప్పుడూ లేదు. అయితే చరిత్రకారుడు మైఖేలు గోబాటు బలమైన రివిజనిస్టు వివరణను అందిస్తాడు. ఆర్థిక ఆధునికీకరణ, రాజకీయ ఉదారవాదాన్ని బలవంతం చేయడానికి ప్రయత్నిస్తున్న నికరాగ్వాను ఉదారవాదులు వాకరును ఆహ్వానించారని ఆయన వాదించారు. వాకరు ప్రభుత్వంలో ఆ ఉదారవాదులు అలాగే యాంకీ వలసవాదులు, యూరోపియను రాడికల్సు ఉన్నారు. వాకరు కొంతమంది స్థానిక కాథలిక్కులతో పాటు స్వదేశీ ప్రజలు క్యూబను విప్లవకారులు, స్థానిక రైతులను కూడా చేర్చారు. ఆయన సంకీర్ణం చాలా క్లిష్టంగా, వైవిధ్యంగా ఉంది ఎక్కువ కాలం జీవించడానికి కానీ అది అమెరికను శక్తి ప్రయత్నించిన ప్రొజెక్షను కాదు అని గోబాటు ముగించారు.[34]
భారత యుద్ధాలు అమెరికను వలసరాజ్యాల యుగంలో అమెరికను స్థానిక ప్రజలకు వ్యతిరేకంగా ప్రారంభమయ్యాయి. సమాఖ్య గణతంత్ర పాలనలో వాటి తీవ్రత అమెరికా ఉత్తర అమెరికాను ఆధిపత్యం చేయడానికి 48 అనుసంధాన రాష్ట్రాలను విభజించడానికి అనుమతించింది. విలీనం కావడానికి ముందు స్థానిక అమెరికను దేశాలు సార్వభౌమ సంస్థలుగా ఉన్నాయనే వాదనల నేపథ్యంలో దీనిని స్పష్టంగా వలసరాజ్యాల ప్రక్రియగా పరిగణించవచ్చు.[35] వారి సార్వభౌమత్వాన్ని యుఎస్ రాష్ట్ర విధానం (సాధారణంగా అసమాన లేదా విచ్ఛిన్న ఒప్పందాలు) శ్వేతజాతి స్థిరనివాస-వలసవాదం ద్వారా క్రమపద్ధతిలో అణగదొక్కారు.[36] ఇంకా 1887 నాటి డావ్సు చట్టం తర్వాత స్థానిక అమెరికను భూ పదవీకాలం, సామూహిక యాజమాన్య వ్యవస్థలు ప్రైవేటు ఆస్తి, పెట్టుబడిదారీ విధానంకు అనుకూలంగా ముగిశాయి.[37] దీని ఫలితంగా 1887 నుండి 1934 వరకు దాదాపు 100 మిలియను ఎకరాల భూమి కోల్పోయింది.
1890లు–1900లు: న్యూ ఇంపీరియలిజం - "ది వైటు మ్యాన్సు బర్డెను"
[మార్చు]
19వ శతాబ్దం చివరిలో "న్యూ ఇంపీరియలిజం" సమయంలో యునైటెడు స్టేట్సు, ఇతర గ్రేటు శక్తులు తమ విదేశీ ప్రాదేశిక ఆస్తులను వేగంగా విస్తరించాయి. ఈ కారకాలలో ఒకటి బహిరంగ జాత్యహంకారం ప్రాబల్యం, ముఖ్యంగా జాన్ ఫిస్కే "ఆంగ్లో-సాక్సను" జాతి ఆధిపత్య భావన జోసియా స్ట్రాంగు "నాగరికత, క్రైస్తవీకరణ" అనే పిలుపు. ఈ భావనలు అమెరికను రాజకీయ ఆలోచన కొన్ని పాఠశాలల్లో పెరుగుతున్న సోషలు డార్వినిజం జాత్యహంకారం వ్యక్తీకరణలు.[39][40][41]
19వ శతాబ్దం చివరలో "నూతన సామ్రాజ్యవాదం" సమయంలో యునైటెడు స్టేట్సు, ఇతర గొప్ప శక్తులు తమ విదేశీ ప్రాదేశిక ఆస్తులను వేగంగా విస్తరించినప్పుడు వివిధ అంశాలు కలిసి వచ్చాయి. ఈ కారకాలలో ఒకటి బహిరంగ జాత్యహంకారం ప్రాబల్యం. ముఖ్యంగా జాన్ ఫిస్కే "ఆంగ్లో-సాక్సను" జాతి ఆధిపత్య భావన, జోషియా స్ట్రాంగు "నాగరికత, క్రైస్తవీకరణ" అనే పిలుపు. ఈ భావనలు అమెరికను రాజకీయ ఆలోచన కొన్ని పాఠశాలలలో పెరుగుతున్న సోషలు డార్వినిజం, జాత్యహంకారం వ్యక్తీకరణలుగా ఉన్నాయి.[39][42][43]
తన కెరీరు ప్రారంభంలో నేవీ అసిస్టెంటు సెక్రటరీగా థియోడర్ రూజ్వెల్ట్ స్పానిషు–అమెరికను యుద్ధానికి నేవీని సిద్ధం చేయడంలో కీలక పాత్ర పోషించాడు[44] యు.ఎస్. సైన్యాన్ని యుద్ధంలో పరీక్షించడానికి ఉత్సాహభరితమైన ప్రతిపాదకుడు, ఒక సమయంలో "నేను దాదాపు ఏ యుద్ధాన్నైనా స్వాగతించాలి ఎందుకంటే ఈ దేశానికి అది అవసరమని నేను భావిస్తున్నాను" అని పేర్కొన్నాడు.[45][46][47] రూజ్వెల్టు తాను సామ్రాజ్యవాదాన్ని తిరస్కరించానని పేర్కొన్నాడు. కానీ శ్యన విస్తరణవాదం దాదాపు ఒకేలాంటి సిద్ధాంతాన్ని స్వీకరించాడు.[48] రుడ్యార్డు కిప్లింగు రూజ్వెల్టు కోసం "ది వైటు మ్యాన్సు బర్డెను" అనే సామ్రాజ్యవాద కవిత రాసినప్పుడు. ఆ రాజకీయ నాయకుడు తన సహచరులతో మాట్లాడుతూ అది "పేలవమైన కవిత్వం, కానీ విస్తరణ దృక్కోణం నుండి మంచి జ్ఞానం" అని చెప్పాడు.[49] రూజ్వెల్టు తన సొంత మన్రో సిద్ధాంతానికి కరోలరీను సమర్థనగా ప్రకటించాడు,[50] అయినప్పటికీ ఆయన ఆశయాలు దూర ప్రాచ్యంలోకి కూడా విస్తరించాయి.

ఈ కాలంలో ఫిలిప్పీన్సులో అమెరికా విధానాలకు వారి ఆసియాలోని కాలనీలు, ఆఫ్రికా వలసరాజ్యాలలో యూరోపియను చర్యలకు మధ్య ఉన్న సారూప్యతను పండితులు గమనించారు.[51] అయితే ఒక విరుద్ధంగా యునైటెడు స్టేట్సు వలసవాద వ్యతిరేకత పేరుతో వలసరాజ్యాలను ఏర్పాటు చేయాలని పేర్కొంది: "మేము వస్తున్నాము, క్యూబా, వస్తున్నాము; మేము మిమ్మల్ని విడిపించడానికి కట్టుబడి ఉన్నాము! మేము పర్వతాల నుండి, మైదానాలు, లోతట్టు సముద్రం నుండి వస్తున్నాము! మేము కోపంతో వస్తున్నాము స్పెయిను దేశస్థులను పారిపోయేలా చేయడానికి దేవుని సంకల్పం! మేము వస్తున్నాము, క్యూబా, వస్తున్నాము; ఇప్పుడే వస్తున్నాము!"[52] ఫిలిప్పీనో విప్లవకారుడు జనరలు ఎమిలియో అగునాల్డో ఆశ్చర్యపోయాడు: "స్వేచ్ఛ కోసం పోరాడుతున్న ఫిలిప్పీన్స్, వారికి స్వేచ్ఛ ఇవ్వడానికి వారితో పోరాడుతున్న అమెరికను ప్రజలు. రెండు ప్రజలు ఒకే లక్ష్యం కోసం సమాంతరంగా పోరాడుతున్నారు."[53] అయితే 1898 నుండి క్యూబను విప్లవం వరకు, యునైటెడు స్టేట్సు ఆఫ్ అమెరికా క్యూబా ఆర్థిక వ్యవస్థ మీద గణనీయమైన ప్రభావాన్ని చూపింది. 1950 నాటికి క్యూబాలోని 161 చక్కెర మిల్లులలో 44 యుఎస్ పెట్టుబడిదారులు కలిగి ఉన్నారు. మొత్తం చక్కెర ఉత్పత్తిలో 47% కంటే కొంచెం ఎక్కువ.[54] 1906 నాటికి క్యూబాలో 15% వరకు అమెరికను భూస్వాముల యాజమాన్యంలో ఉంది.[55] ఇందులో 6,32,000 ఎకరాల చక్కెర భూములు 2,25,000 ఎకరాల పొగాకు, 7,00,000 పండ్లు, 27,50,000 ఎకరాల మైనింగు భూమి, బ్యాంకింగు పరిశ్రమలో పావు వంతు ఉన్నాయి.[55] పరిశ్రమ, వాణిజ్యం సామ్రాజ్యవాదానికి అత్యంత ప్రబలమైన సమర్థనలలో రెండు. లాటిను అమెరికా, హవాయి రెండింటిలోనూ అమెరికను జోక్యం బహుళ పారిశ్రామిక పెట్టుబడులకు దారితీసింది. వీటిలో డోలు అరటిపండ్ల ప్రసిద్ధ పరిశ్రమ కూడా ఉంది. యునైటెడు స్టేట్సు ఒక భూభాగాన్ని విలీనం చేసుకోగలిగితే, ఆ భూభాగాల వాణిజ్యం, మూలధనానికి వారికి అనుమతి లభించింది. 1898లో సెనేటరు ఆల్బర్టు బెవెరిడ్జు మార్కెట్ల విస్తరణ ఖచ్చితంగా అవసరమని ప్రకటించారు. "అమెరికను కర్మాగారాలు అమెరికను ప్రజలు ఉపయోగించగల దానికంటే ఎక్కువ సంపాదిస్తున్నాయి; అమెరికను నేల వారు వినియోగించగల దానికంటే ఎక్కువ ఉత్పత్తి చేస్తోంది. విధి మన విధానాన్ని మన కోసం వ్రాసింది; ప్రపంచ వాణిజ్యం మనదే అయి ఉండాలి. మనదే అయి ఉండాలి."[56][57]
స్పానిషు భూభాగాన్ని వదులుకున్న అమెరికను పాలన వివాదాస్పదంగా లేదు. ఆగస్టు 1896లో స్పెయినుకు వ్యతిరేకంగా ఫిలిప్పీను విప్లవం ప్రారంభమైంది. మనీలా బే యుద్ధంలో స్పెయిను ఓటమి తర్వాత మళ్ళీ తీవ్రంగా ప్రారంభమైంది. ఫిలిప్పీను స్వాతంత్ర్య ప్రకటన మొదటి ఫిలిప్పీను రిపబ్లిక్కు స్థాపనతో ముగిసింది. ఫిలిప్పీను-అమెరికను యుద్ధం విస్తృతమైన నష్టం, మరణాలతో ముగిసింది. చివరికి ఫిలిప్పీను రిపబ్లిక్కు ఓటమికి దారితీసింది.[58][59][60]
గ్రేటు బ్రిటను లేదా ఫ్రాన్సు హవాయి రాజ్యం మీద వలసరాజ్యాల ఆశలు కలిగి ఉండవచ్చని యునైటెడు స్టేట్సు ఆందోళన చెందడంతో 1800లలో హవాయిలో యునైటెడు స్టేట్సు ఆసక్తులు ప్రారంభమయ్యాయి. 1849లో యునైటెడు స్టేట్సు, హవాయి రాజ్యం గ్రేటు బ్రిటను లేదా ఫ్రాన్సు కలిగి ఉండే ఏవైనా వలసరాజ్యాల ఆశయాలను తొలగించే స్నేహ ఒప్పందం మీద సంతకం చేశాయి. 1885లో హవాయి చివరి రాజు డేవిడు కలాకౌవా, యునైటెడు స్టేట్సుతో వాణిజ్య పరస్పర ఒప్పందం మీద సంతకం చేశాడు. ఇది యునైటెడు స్టేట్సుకు చక్కెర, సుంకం లేని వాణిజ్యాన్ని అనుమతిస్తుంది. ఈ ఒప్పందం 1887లో పునరుద్ధరించబడింది. దానితో ధనిక, తెల్ల, తోటల యజమానులు హవాయి రాజకీయాలను ఆక్రమించారు. 1887 జూలై 6న, స్థానికేతర రాజకీయ సమూహం అయిన హవాయి లీగ్, రాజును బెదిరించి ఆయన అధికారాన్ని చాలావరకు తొలగించే కొత్త రాజ్యాంగం మీద సంతకం చేయమని బలవంతం చేసింది. రాజు కలకౌవా 1891లో మరణిస్తాడు. ఆయన సోదరి లిలియుకలానీ వారసుడిగా నియమితుడవుతాడు. 1893లో యుఎస్ఎస్ బోస్టను నుండి మెరైనుల మద్దతుతో క్వీన్ లిలియుకలానీ రక్తరహిత తిరుగుబాటులో పదవీచ్యుతురాలైంది. అప్పటి నుండి హవాయి యుఎస్ నియంత్రణలో ఉంది. 1959 ఆగస్టు 21న అలాస్కాతో ఉమ్మడి తీర్మానం ద్వారా 50వ యుఎస్ రాష్ట్రంగా అవతరించింది.
స్టువర్టు క్రైటను మిల్లరు రియలుపోలిటికు గురించి ప్రజల అమాయకత్వ భావన అమెరికా సామ్రాజ్య ప్రవర్తన ప్రజాదరణను దెబ్బతీస్తుందని చెప్పారు.[61] విదేశీ భూభాగాన్ని చురుకుగా ఆక్రమించడానికి ప్రతిఘటన ఇతర మార్గాల ద్వారా ప్రభావం చూపే విధానాలకు దారితీసింది. సర్రోగేటులు లేదా తోలుబొమ్మల ద్వారా ఇతర దేశాలను పరిపాలించడంతో సహా దేశీయంగా ప్రజాదరణ లేని ప్రభుత్వాలు అమెరికా మద్దతు ద్వారా మాత్రమే మనుగడ సాగించే పాలనలు సాగించాయి.[62]
ఫిలిప్పీన్స్ను కొన్నిసార్లు ఉదాహరణగా ఉదహరిస్తారు. ఫిలిప్పీన్స్ స్వాతంత్ర్యం తర్వాత, యుఎస్ ఎడ్వర్డు లాన్సుడేలు వంటి సెంట్రలు ఇంటెలిజెన్సు ఏజెన్సీ ఆపరేటివుల ద్వారా దేశాన్ని నిర్దేశించడం కొనసాగించింది. రేమండు బోన్నరు ఇతర చరిత్రకారులు గమనించినట్లుగా, లాన్సుడేలు అధ్యక్షుడు రామను మాగ్సేసే కెరీరును నియంత్రించాడు, ఫిలిప్పీను నాయకుడు సిఐఎ ఆయన కోసం రాసిన ప్రసంగాన్ని తిరస్కరించడానికి ప్రయత్నించినప్పుడు ఆయన శారీరకంగా కొట్టేంత వరకు వెళ్ళాడు. అమెరికను ఏజెంట్లు కూడా సిట్టింగు ప్రెసిడెంటు ఎల్పిడియో క్విరినోకు మత్తుమందు ఇచ్చి సెనేటరు క్లారో రెక్టోను హత్య చేయడానికి సిద్ధమయ్యారు.[63]**
[64] ప్రముఖ ఫిలిపినో చరిత్రకారుడు సిబులాను "రోలాండు గ్రిజం అని పిలవబడే ప్రముఖ ఫిలిపినో చరిత్రకారుడు ఫిలిప్పీన్సులో రహస్య ఉపకరణం".[65]

యుఎస్ కొన్ని ప్రధాన స్థావరాలతో సహా డజన్ల కొద్దీ సైనిక స్థావరాలను నిలుపుకుంది. అదనంగా యు.ఎస్. కాంగ్రెసు ఆమోదించిన చట్టం ద్వారా ఫిలిప్పీన్సు స్వాతంత్ర్యం అర్హత పొందింది. ఉదాహరణకు. బెలు ట్రేడు యాక్టు ఫిలిప్పీను వస్తువుల మీద యుఎస్ దిగుమతి కోటాలను ఏర్పాటు చేసే ఒక యంత్రాంగాన్ని అందించింది. ఇవి "యునైటెడు స్టేట్సు ఉత్పత్తి అయిన సారూప్య వస్తువులతో గణనీయమైన పోటీలోకి వస్తున్నాయి లేదా వచ్చే అవకాశం ఉంది". దీని ప్రకారం అమెరికా పౌరులు, కార్పొరేషన్లకు ఫిలిప్పీన్సు ఖనిజాలు, అడవులు, ఇతర సహజ వనరుల మీద సమాన హక్కులు కల్పించాలి.[66] సెనేటు కమిటీ ఆన్ ఫైనాన్సు ముందు జరిగిన విచారణలలో, ఆర్థిక వ్యవహారాల సహాయ కార్యదర్శి విలియం ఎల్. క్లేటను ఈ చట్టాన్ని "ఈ దేశం ప్రాథమిక విదేశాంగ ఆర్థిక విధానానికి స్పష్టంగా విరుద్ధంగా ఉంది". "ఫిలిప్పీన్సుకు నిజమైన స్వాతంత్ర్యాన్ని మంజూరు చేయాలనే మా వాగ్దానానికి స్పష్టంగా విరుద్ధంగా ఉంది" అని అభివర్ణించారు.[67]
1918: విల్సోనియను జోక్యం
[మార్చు]ఐరోపాలో మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం ప్రారంభమైనప్పుడు, అధ్యక్షుడు వుడ్రో విల్సను యుద్ధం అంతటా అమెరికను తటస్థతను హామీ ఇచ్చారు. జిమ్మెర్మాను టెలిగ్రాం తర్వాత యునైటెడు స్టేట్సు యుద్ధంలోకి ప్రవేశించినప్పుడు ఈ వాగ్దానం ఉల్లంఘించబడింది. సమకాలీన చరిత్రకారుడు. పౌర హక్కుల నాయకుడు డబల్యూఇబిడు బోయిస అభిప్రాయం ప్రకారం, ఆఫ్రికా, ఇతర వలస ప్రాంతాలలో విస్తారమైన ముడి పదార్థాలను నియంత్రించడానికి ఇది "సామ్రాజ్యం కోసం యుద్ధం".[68] ఇటీవల చరిత్రకారుడు హోవార్డు జిన్ విల్సను యుద్ధంలోకి ప్రవేశించాడని వాదిస్తున్నారు. అంతర్జాతీయ మార్కెట్లను మిగులు యుఎస్ ఉత్పత్తికి తెరవడానికి.
ఫైనాన్షియర్లు పొందిన రాయితీలను రాష్ట్ర మంత్రులు కాపాడుకోవాలి. ఈ ప్రక్రియలో ఇష్టపడని దేశాల సార్వభౌమత్వాన్ని ఉల్లంఘించినప్పటికీ... మూసివేయబడిన దేశాల తలుపులను బద్దలు కొట్టాలి అనే విల్సను స్వంత ప్రకటనను ఆయన ఉటంకించారు.
విదేశాంగ కార్యదర్శి బ్రయానుకు రాసిన మెమోలో అధ్యక్షుడు తన లక్ష్యాన్ని "ప్రపంచానికి ఓపెను డోరు"గా అభివర్ణించారు.[69] లాయిడు గార్డ్నరు విల్సను అసలు ప్రపంచ యుద్ధాన్ని నివారించడం సామ్రాజ్యవాద వ్యతిరేకత ద్వారా ప్రేరేపించబడలేదని పేర్కొన్నారు; "ప్రపంచంలో తెల్లవారి నాగరికత, దాని ఆధిపత్యం" "గొప్ప తెల్ల దేశాల" ద్వారా అంతులేని యుద్ధంలో ఒకరినొకరు నాశనం చేసుకోవడం ద్వారా ముప్పు పొంచి ఉందని ఆయన భయం.[70]
అధ్యక్షుడు విల్సను అధికారిక సిద్ధాంతం ఉన్నప్పటికీ "ప్రపంచాన్ని ప్రజాస్వామ్యం కోసం సురక్షితంగా ఉంచడానికి" ప్రయత్నిస్తున్న నైతిక దౌత్యం గురించి ఆయన కార్యకలాపాలలో కొన్నింటిని హైతీ వంటి దేశాలలో ప్రజాస్వామ్య పురోగతిని ఆపడానికి సామ్రాజ్యవాదంగా చూడవచ్చు.[71] యునైటెడు స్టేట్సు 1915 జూలై 28న హైతీపై దండెత్తింది. అమెరికను పాలన 1934 ఆగస్టు 1 వరకు కొనసాగింది. చరిత్రకారిణి మేరీ రెండా తన రచనలో టేకింగు హైతీ అనే పుస్తకం. అమెరికా నియంత్రణ ద్వారా రాజకీయ స్థిరత్వాన్ని తీసుకురావడానికి హైతీ మీద అమెరికా దాడి గురించి మాట్లాడుతుంది. రెండా ప్రకారం, హైతీ స్వయం పాలన లేదా ప్రజాస్వామ్యానికి సిద్ధంగా ఉందని అమెరికను ప్రభుత్వం నమ్మలేదు. హైతీలో రాజకీయ స్థిరత్వాన్ని తీసుకురావడానికి యునైటెడు స్టేట్సు నియంత్రణను సాధించి దేశాన్ని అంతర్జాతీయ పెట్టుబడిదారీ ఆర్థిక వ్యవస్థలో విలీనం చేసింది. అదే సమయంలో హైతీ స్వయం పాలన లేదా ప్రజాస్వామ్యాన్ని పాటించకుండా నిరోధించింది. అమెరికను జోక్యానికి ముందు హైతీ చాలా సంవత్సరాలుగా తన సొంత ప్రభుత్వాన్ని నడుపుతున్నప్పటికీ అమెరికా ప్రభుత్వం హైతీని స్వయం పాలనకు అనర్హమైనదిగా పరిగణించింది. జోక్యం చేసుకోవడంలో న్యాయం గురించి అమెరికను ప్రజలను ఒప్పించడానికి యునైటెడు స్టేట్సు ప్రభుత్వం పితృస్వామ్యం ప్రచారాన్ని ఉపయోగించింది. హైతీ రాజకీయ ప్రక్రియను అనాగరికమైనదిగా చిత్రీకరించింది. హైతీ ప్రభుత్వం అమెరికా నిబంధనలకు అంగీకరిస్తుంది. హైతీ ఆర్థిక వ్యవస్థను పర్యవేక్షించడం కూడా ఇందులో ఉంటుంది. హైతీ ఆర్థిక వ్యవస్థ మీద ఈ ప్రత్యక్ష పర్యవేక్షణ అమెరికా పోరాటాన్ని బలోపేతం చేస్తుంది. హైతీ ప్రజలు స్వయం పాలనకు అసమర్థులనే భావనను మరింత బలపరుస్తుంది.[72]
మొదటి ప్రపంచ యుద్ధంలో 1917 ఏప్రిల్ నుండి నవంబరులో బోల్షెవికులు రష్యాలో అధికారాన్ని చేజిక్కించుకునే వరకు అమెరికా, బ్రిటన్, రష్యా ఏడు నెలల పాటు మిత్రదేశాలుగా ఉన్నాయి. అక్టోబర్ విప్లవం కి ముందే బ్రిటిష్ అధికారులు కార్నిలోవు వ్యవహారంలో పాల్గొన్నట్లుగానే, తాత్కాలిక ప్రభుత్వానికి వ్యతిరేకంగా రష్యను సైన్యం చేసిన తిరుగుబాటు ప్రయత్నంతో క్రియాశీల అపనమ్మకం వెంటనే బయటపడింది.[73] అయినప్పటికీ బోల్షెవిక్లు మాస్కోను స్వాధీనం చేసుకున్న తర్వాత బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం వారిని యుద్ధ ప్రయత్నంలో ఉంచడానికి చర్చలు ప్రారంభించింది. బ్రిటిషు దౌత్యవేత్త లియోను ట్రోత్స్కీతో సహాబ్రూసు లాక్హార్టు సంబంధాన్ని పెంచుకున్నాడు. విప్లవాత్మక తిరుగుబాటులో కూలిపోతున్న తూర్పు ఫ్రంటును భద్రపరచడానికి ప్రారంభ మిత్రరాజ్యాల సైనిక మిషనును ఆమోదించాడు. చివరికి, సోవియటు దేశాధినేత విఐ లెనిను బోల్షెవికులు బ్రెస్టు-లిటోవ్స్కు ఒప్పందం వద్ద కేంద్ర శక్తులతో శాంతియుతంగా స్థిరపడాలని నిర్ణయించుకున్నాడు. ఈ ప్రత్యేక శాంతి సోవియటుల పట్ల మిత్రరాజ్యాల అసహనానికి దారితీసింది. ఎందుకంటే ఇది పాశ్చాత్య మిత్రదేశాలు బలమైన తూర్పు భాగస్వామి లేకుండా జర్మనీతో పోరాడటానికి వదిలివేసింది. సీక్రెటు ఇంటెలిజెన్సు సర్వీసు, యుఎస్ దౌత్యవేత్త డెవిట్ సి. పూలే మద్దతుతో బ్రూసు లాక్హార్టు, సిడ్నీ రీల్లీ పాల్గొన్న మాస్కోలో తిరుగుబాటు ప్రయత్నాన్ని స్పాన్సరు చేసింది. ఇందులో లెనిను హత్యాయత్నం జరిగింది. బోల్షెవిక్లు బ్రిటిషు, అమెరికా రాయబార కార్యాలయాలను మూసివేయడం ప్రారంభించారు.[74][75]
రష్యా (దాని మిత్రదేశాలతో సహా), పశ్చిమ దేశాల మధ్య ఉద్రిక్తతలు తీవ్రంగా సైద్ధాంతికంగా మారాయి. తెల్ల దళాల సామూహిక మరణశిక్షలు, భూ స్వాధీనాలు, విస్తృతమైన అణచివేతతో భయపడి, మిత్రరాజ్యాల సైనిక దండయాత్ర ఇప్పుడు సహాయం చేసింది. రష్యను అంతర్యుద్ధంలో బోల్షెవికు వ్యతిరేక శ్వేతజాతీయులకు, యుఎస్ రహస్యంగా మద్దతు ఇచ్చింది[76] నిరంకుశ, యూదు వ్యతిరేక జనరలు అలెగ్జాండరు కోల్చకు.[77] 30,000 కంటే ఎక్కువ పాశ్చాత్య దళాలు రష్యాలో మొత్తం మోహరించబడ్డాయి.[78] రష్యన్-అమెరికను సంబంధాలను ప్రతి దేశంలోని నాయకులకు దీర్ఘకాలిక ఆందోళన కలిగించే అంశంగా మార్చిన మొదటి సంఘటన ఇది. విలియం ఆపిల్మాను విలియమ్సు రోనాల్డు పోవాస్కీ సహా కొంతమంది చరిత్రకారులు కోల్డు వారు మూలాలను ఈ సంఘర్షణ నుండి ఉద్భవించాయి అని గుర్తించారు.[79]
విల్సను ఏడు సాయుధ జోక్యాలను ప్రారంభించాడు. ఇది ఏ ఇతర అధ్యక్షుడి కంటే ఎక్కువ.[80] విల్సను శకాన్ని తిరిగి చూసుకుంటే ఆ కాలంలో హైతీ యాత్ర నాయకుడు. అత్యంత అలంకరించబడిన మెరైను జనరలు స్మెడ్లీ బట్లరు, దాదాపు అన్ని కార్యకలాపాలను ఆర్థికంగా ప్రేరేపించబడ్డాయని భావించారు.[81] 1933 ప్రసంగంలో ఆయన ఇలా అన్నాడు:
నేను ఒక రాకెట్టును, పెట్టుబడిదారీ విధానానికి ఒక ముఠానాయకుడిని. ఆ సమయంలో నేను ఒక రాకెట్టులో భాగమేనని నాకు అనుమానం వచ్చింది. ఇప్పుడు నాకు ఖచ్చితంగా తెలుసు...1914లో మెక్సికోను, ముఖ్యంగా టాంపికోను అమెరికను చమురు ప్రయోజనాలకు సురక్షితంగా మార్చడంలో నేను సహాయం చేసాను. నేషనలు సిటీ బ్యాంకు బాయ్సు ఆదాయాన్ని సేకరించడానికి హైతీ, క్యూబాను మంచి ప్రదేశంగా మార్చడంలో నేను సహాయం చేసాను. వాల్ స్ట్రీటు ప్రయోజనాల కోసం అర డజను సెంట్రలు అమెరికను రిపబ్లిక్కులను అత్యాచారం చేయడంలో నేను సహాయం చేసాను... దాని గురించి తిరిగి చూసుకుంటే, నేను అల్ కాపోనుకు కొన్ని సూచనలు ఇవ్వగలిగానని నేను భావిస్తున్నాను. ఆయన చేయగలిగినది మూడు జిల్లాల్లో తన రాకెట్టును నిర్వహించడం. నేను మూడు ఖండాలలో ఆపరేషను చేసాను.[82]
1920లు–1930లు
[మార్చు]మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం తరువాత బ్రిటిషు వారు మధ్యప్రాచ్యాన్ని, ముఖ్యంగా టర్కీ, గతంలో ఒట్టోమను భూభాగంలోని కొన్ని ప్రాంతాలను సామ్రాజ్యం పతనం తరువాత ఆక్రమించారు.[83] ఈ ఆక్రమణ వేగవంతమైన పారిశ్రామికీకరణకు దారితీసింది. దీని ఫలితంగా 1908లో పర్షియాలో ముడి చమురు కనుగొనబడింది. ఇది మధ్యప్రాచ్య ఆర్థిక వ్యవస్థలో విజృంభణకు దారితీసింది.[84]
1930ల నాటికి యునైటెడు స్టేట్సు స్టాండర్డు ఆయిలు ఆఫ్ కాలిఫోర్నియా (ఎస్ఒసిఎ ఎల్) ద్వారా వరుస కొనుగోళ్ల ద్వారా మధ్యప్రాచ్యంలో స్థిరపడింది. దీని ద్వారా సౌదీ చమురు మీద యుఎస్ నియంత్రణ ఏర్పడింది.[83] దౌత్యపరమైన ప్రాతినిధ్యం లేకుండా మధ్యప్రాచ్య చమురులో మరింత విస్తరణ సాధ్యం కాదని యుఎస్కు స్పష్టంగా ఉంది. 1939లో సిఈస్ఒసి సౌదీ అరేబియాతో రాజకీయ సంబంధాలను పెంచుకోవడం గురించి యుఎస్ స్టేటు డిపార్టుమెంటుకు విజ్ఞప్తి చేసింది. రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం ప్రారంభమైన తర్వాత జర్మనీ, జపాన్ ఇలాంటి ప్రయత్నాలు చేసే వరకు ఈ విజ్ఞప్తిని విస్మరించారు.[83]
1941–1945: రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం
[మార్చు]రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం ప్రారంభంలో యుఎస్ పసిఫికులో బహుళ భూభాగాలను కలిగి ఉంది. ఈ భూభాగాలలో ఎక్కువ భాగం మిడ్వే, గ్వాం, వేక్ ఐలాండు, హవాయి వంటి సైనిక స్థావరాలు. పెర్లు హార్బరు మీద జపాన్ ఆకస్మిక దాడి యునైటెడు స్టేట్సును యుద్ధంలోకి నెట్టింది. జపాన్ గ్వామ్, వేక్ ఐలాండు వంటి ఇతర అమెరికను భూభాగాల మీద కూడా బహుళ దాడులను ప్రారంభించింది. 1942 ప్రారంభం నాటికి జపాను కూడా ఫిలిప్పీను దీవులను స్వాధీనం చేసుకోగలిగింది. ఫిలిప్పీను ద్వీప పోరాటం ముగింపులో జనరలు మాక్ఆర్థరు అమెరికన్లు జపనీయుల చేతిలో ద్వీపాన్ని కోల్పోయినందుకు ప్రతిస్పందనగా "నేను వచ్చాను, నేను తిరిగి వస్తాను" అని పేర్కొన్నాడు.[85] అమెరికను భూభాగాలను కోల్పోవడం నిర్ణయాత్మక మిడ్వే యుద్ధాన్ని ముగించింది. మిడ్వే ద్వీపం జపనీసు నియంత్రణలోకి రాకుండా ఆపడానికి అమెరికన్లు చేసిన దాడి మిడ్వే యుద్ధం. ఇది అమెరికను దళాలను వెనక్కి నెట్టడానికి, అమెరికను భూభాగాలను తిరిగి స్వాధీనం చేసుకోవడానికి దారితీసింది. జపనీయులకు వ్యతిరేకంగా అనేక యుద్ధాలు జరిగాయి. ఇవి మిత్రరాజ్యాల భూభాగాలను తిరిగి స్వాధీనం చేసుకున్నాయి. జపనీసు భూభాగాలను కూడా స్వాధీనం చేసుకున్నాయి. 1944 అక్టోబరులో అమెరికను ఫిలిప్పీను దీవులను తిరిగి స్వాధీనం చేసుకునే ప్రణాళికను ప్రారంభించింది. 1945 ఆగస్టులో ఈ ద్వీపంలోని జపనీసు దళాలు లొంగిపోయాయి. 1945 సెప్టెంబరు 2న జపనీసు లొంగిపోయిన తర్వాత యునైటెడు స్టేట్సు 1952 వరకు జపానును ఆక్రమించి సంస్కరించింది. అమెరికను ప్రత్యక్ష రాజకీయ, సైనిక నియంత్రణ గరిష్ఠ భౌగోళిక విస్తరణ రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం తరువాత, మేలో జర్మనీ, ఆస్ట్రియా లొంగిపోవడం, ఆక్రమణల తర్వాత, తరువాత జపాన్,కొరియా 1945 సెప్టెంబరులో యునైటెడు స్టేట్సు 1946 జూలై 4న ఫిలిప్పీన్సుకు స్వాతంత్ర్యం ఇచ్చే ముందు జరిగింది.[86]
ది గ్రాండు ఏరియా
[మార్చు]1940 అక్టోబరులో ఫ్రాంక్లిను రూజ్వెల్టు కు ఇచ్చిన నివేదికలో బౌమను "ప్రపంచంలో ఎక్కడైనా అమెరికను వాణిజ్యాన్ని ప్రభావితం చేసే ఏదైనా పరిష్కారం మీద అమెరికా ప్రభుత్వం ఆసక్తి చూపుతోంది. విస్తృత కోణంలో వాణిజ్యం అన్ని యుద్ధాలకు తల్లి" అని రాశారు. 1942లో ఈ ఆర్థిక ప్రపంచీకరణను రహస్య పత్రాలలో "గ్రాండు ఏరియా" భావనగా వ్యక్తీకరించారు. "పశ్చిమ అర్ధగోళం, ఖండాంతర యూరపు, మధ్యధరా బేసిను (రష్యా మినహా), పసిఫికు ప్రాంతం, దూర ప్రాచ్యం, బ్రిటిష్ సామ్రాజ్యం (కెనడా మినహా)" ంద అమెరికా నియంత్రణ కలిగి ఉండాలి. ఎక్కువగా విదేశీ చమురు కమిటీ, పెట్రోలియం పరిశ్రమ యుద్ధ మండలి వంటి కార్పొరేటు భాగస్వాముల ఆదేశం మేరకు గ్రాండు ఏరియా సోవియటు యూనియను వెలుపల ఉన్న అన్ని తెలిసిన ప్రధాన చమురు నిల్వ ప్రాంతాలను కలిగి ఉంది.[87] ఈ విధంగా అమెరికా యూరోపియను వలస సామ్రాజ్యాల మాదిరిగా బహిరంగ భూభాగ సముపార్జనను చాలా ఖరీదైనదిగా భావించి, అమెరికను వ్యాపార ప్రయోజనాలకు దేశాలు తమ తలుపులు తెరిచేలా బలవంతం చేసే చౌకైన ఎంపికను ఎంచుకుంది.[88]
రెండవ ప్రపంచ యుద్ధంలో చేరిన చివరి ప్రధాన పోరాటదారుడు యునైటెడు స్టేట్సు అయినప్పటికీ అది యుద్ధానంతర ప్రపంచం కోసం సంఘర్షణ ప్రారంభం నుండే ప్రణాళికలు వేయడం ప్రారంభించింది. ఈ యుద్ధానంతర దృష్టి విదేశీ సంబంధాల మండలి (సిఎఫ్ఆర్)లో ఉద్భవించింది. ఇది ఆర్థిక ఉన్నత వర్గాల నేతృత్వంలోని సంస్థ ఇది ప్రభుత్వ నాయకత్వంలో విలీనం చేయబడింది. సిఎఫ్ఆర్ యుద్ధం, శాంతి అధ్యయనాలు సమూహం 1939లో విదేశాంగ శాఖకు తన సేవలను అందించింది. యుద్ధానంతర ప్రణాళిక కోసం రహస్య భాగస్వామ్యం అభివృద్ధి చెందింది. సిఎఫ్ఆర్ నాయకులు హామిల్టను ఫిష్ ఆర్ముస్ట్రాంగు, వాల్టరు హెచ్. మల్లోరీ రెండవ ప్రపంచ యుద్ధాన్ని అమెరికా "ప్రపంచంలో అగ్రరాజ్యంగా" ఎదగడానికి ఒక "గొప్ప అవకాశం"గా చూశారు.[89]
యుద్ధం తర్వాత అమెరికా "ప్రపంచాన్ని నియంత్రించాల్సిన" అవసరాన్ని ఈ సామ్రాజ్య దృక్పథం ఊహించింది. ఇది ప్రధానంగా పరోపకారం కోసం కాదు. ఆర్థిక ఆసక్తి కోసం జరిగింది. సిఎఫ్ఆర్ స్టేటు డిపార్టుమెంటు మధ్య కీలక అనుసంధానకర్త అయిన యెషయా బౌమాను, "అమెరికను ఆర్థిక లెబెనుస్రాం"ను ప్రతిపాదించాడు. ఇది టైం-లైఫు ప్రచురణకర్త హెన్రీ లూసు ఆలోచనల మీద నిర్మించబడింది. ఆయన (తన "అమెరికను సెంచరీ" వ్యాసంలో) ఇలా వ్రాశాడు, "టైరనీలకు పెద్ద మొత్తంలో నివాస స్థలం అవసరం కావచ్చు కానీ స్వేచ్ఛకు నిరంకుశత్వం కంటే చాలా ఎక్కువ నివాస స్థలం అవసరం అవుతుంది." బౌమాను జీవిత చరిత్ర రచయిత నీల్ స్మితు ప్రకారం:
అమెరికను సెంచరీ లేదా పాక్సు అమెరికానా కంటే మెరుగ్గా, అమెరికను లెబెనుస్రాం అనే భావన అమెరికా అధికారంలోకి రావడం నిర్దిష్ట మరియు ప్రపంచ చారిత్రక భౌగోళిక శాస్త్రాన్ని సంగ్రహిస్తుంది. రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం తర్వాత, ప్రపంచ శక్తిని వలసరాజ్యాల భూమి లేదా భూభాగం మీద అధికారం పరంగా కొలవరు. బదులుగా, ప్రపంచ శక్తిని ప్రత్యక్ష ఆర్థిక పరంగా కొలుస్తారు. వాణిజ్యం, మార్కెట్లు ఇప్పుడు ప్రపంచశక్తి, ఆర్థిక సంబంధాలుగా గుర్తించబడ్డాయి. ఈ మార్పు 1944 బ్రెట్టను వుడ్సు ఒప్పందంలో ధృవీకరించబడింది. ఇది అంతర్జాతీయ కరెన్సీ వ్యవస్థను ప్రారంభించడమే కాకుండా ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థను పర్యవేక్షించడానికి రెండు కేంద్ర బ్యాంకింగు సంస్థలను - అంతర్జాతీయ ద్రవ్య నిధి, ప్రపంచ బ్యాంకును కూడా స్థాపించింది. యుద్ధానంతర అమెరికను లెబెనుస్రాం ఆర్థిక మౌలిక సదుపాయాల మొదటి ప్రణాళికలను ఇవి సూచించాయి.[90]
ఎఫ్డిఆర్ హామీ ఇచ్చింది: హిట్లరుకు ప్రపంచ అమెరికను లెబెనుస్రాం లభిస్తుంది.[91]
1947–1952: పశ్చిమ ఐరోపాలో శీతల యుద్ధం
[మార్చు]1945లో ఆయన మరణానికి ముందు అధ్యక్షుడు రూజ్వెల్టు ఐరోపా నుండి అన్ని యుఎస్ దళాలను వీలైనంత త్వరగా ఉపసంహరించుకోవాలని యోచిస్తున్నాడు. పోలాండు, చెకోస్లోవేకియాలో సోవియటు చర్యలు ఆయన వారసుడు హ్యారీ ట్రూమానును పునరాలోచించుకునేలా చేశాయి. జార్జి కెన్నను ద్వారా తీవ్రంగా ప్రభావితమైన వాషింగ్టను విధాన నిర్ణేతలు సోవియటు యూనియను ఒక విస్తరణ నియంతృత్వం అని నమ్మాడు. అది అమెరికను ప్రయోజనాలకు ముప్పు కలిగిస్తుందని నమ్మాడు. వారి సిద్ధాంతంలో మాస్కో బలహీనత ఏమిటంటే అది మనుగడ సాగించడానికి విస్తరిస్తూనే ఉండాలి; దాని వృద్ధిని నియంత్రించడం లేదా ఆపడం ద్వారా ఐరోపాలో స్థిరత్వాన్ని సాధించవచ్చు. దీని ఫలితం ట్రూమాను సిద్ధాంతం (1947). ప్రారంభంలో గ్రీసు, టర్కీలకు సంబంధించి మాత్రమే ఎన్ఎస్సి-68 (1951) ట్రూమాను సిద్ధాంతాన్ని మొత్తం కమ్యూనిస్టు కాని ప్రపంచానికి విస్తరించింది. యునైటెడు స్టేట్సు ఇక మీద జాతీయ, ప్రపంచ భద్రత మధ్య తేడాను గుర్తించలేకపోయింది.[92] అందువలన ట్రూమాను సిద్ధాంతాన్ని మన్రో సిద్ధాంతాన్ని "ప్రపంచీకరణ"గా వర్ణించారు.[93][94]
రెండవ సమానంగా ముఖ్యమైన పరిశీలన ఏమిటంటే ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థను పునరుద్ధరించాల్సిన అవసరం ఉంది. దీనికి వృద్ధి కోసం యూరపు పునర్నిర్మాణం, పునర్వ్యవస్థీకరణ అవసరం. సోవియటు ముప్పు కంటే ఈ విషయం 1948 మార్షలు ప్లాను వెనుక ప్రధాన ప్రేరణగా నిలిచింది.
మూడవ అంశం ఏమిటంటే ముఖ్యంగా బ్రిటను, మూడు బెనెలక్సు దేశాలు, అమెరికను సైనిక ప్రమేయం అవసరమని గ్రహించడం. గీరు లుండెస్టాడు "అమెరికా స్నేహాన్ని కోరిన, దాని నాయకత్వం స్వాగతించిన ఉత్సాహం, ప్రాముఖ్యత గురించి వ్యాఖ్యానించారు.... పశ్చిమ ఐరోపాలో, అమెరికా 'ఆహ్వానం ద్వారా' ఒక సామ్రాజ్యాన్ని నిర్మించింది"[95] లుండెస్టాడు ప్రకారం, యు.ఎస్. ఇటాలియను ఫ్రెంచి రాజకీయాలలో జోక్యం చేసుకుంది. ఎన్నికైన కమ్యూనిస్టు అధికారులను ప్రక్షాళన చేయడానికి అలాంటి ఆహ్వానాలను వ్యతిరేకించే అవకాశం ఉంది."ఈ అమెరికను విస్తరణ మనం అమెరికను సామ్రాజ్యం అని పిలవబడేదాన్ని సృష్టించినట్లయితే, ఇది చాలా వరకు ఆహ్వానం ద్వారా సామ్రాజ్యం... పాక్షిక ఆక్రమిత ఇటలీలో స్టేటు డిపార్టుమెంటు రాయబారి జేమ్సు డన్ ముఖ్యంగా కమ్యూనిస్టులు కాని వారిని కమ్యూనిస్టులతో విడిపోవడానికి చురుకుగా ప్రోత్సహించారు మరియు నిస్సందేహంగా మే 1947లో ప్రభుత్వం నుండి వారిని బహిష్కరించడానికి దోహదపడ్డారు. మరింత సాధారణ ఫ్రాన్సులో, రామాడియరు ప్రభుత్వం దాదాపు అదే సమయంలో తన కమ్యూనిస్టులను తరిమికొట్టినప్పుడు అమెరికన్ పాత్ర మరింత సంయమనంతో ఉంది. కమ్యూనిస్టులు బయటకు వచ్చిన తర్వాత, వాషింగ్టన్ వామపక్ష సోషలిస్టులను అలాగే వారిని వేరుచేయడానికి, బహిరంగ రహస్య కార్యకలాపాల ద్వారా చురుకుగా పనిచేసింది... యుఎస్ ఆర్థిక సహాయం సాధారణంగా అనేక షరతులతో జతచేయబడింది."లుండెస్టాడ్, Geer (1986). "ఎంపైర్ బై ఇన్విటేషన్? ది యునైటెడ్ స్టేట్స్ అండ్ వెస్ట్రన్ యూరప్, 1945–1952". జర్నల్ ఆఫ్ పీస్ రీసెర్చ్. 23 (3): 263277. CiteSeerX 10.1.1.689.5556. doi:10.1177/002234338602300305. S2CID 73345898.
1950–1959: యూరపు వెలుపల శీతల యుద్ధం
[మార్చు]రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం ముగింపు, శీతల యుద్ధం ప్రారంభంతో లాటిన్ అమెరికా మీద అమెరికా ఆసక్తి పెరిగింది. గ్వాటెమాలా విప్లవం నుండి గ్వాటెమాల కార్మిక హక్కుల విస్తరణ, భూమిలేని రైతులకు ఆస్తిని మంజూరు చేసిన భూ సంస్కరణలు జరిగాయి. [96] ఈ విధానాల వల్ల లాభాలు ప్రభావితమైన యునైటెడ్ ఫ్రూటు కంపెనీ లాబీయింగు, అలాగే గ్వాటెమాలాలో కమ్యూనిస్టు ప్రభావం భయం 1952లో గ్వాటెమాల అధ్యక్షుడు జాకోబో అర్బెంజును పడగొట్టడానికి యుఎస్ఎ ఆపరేషను పిబి ఫార్చ్యూనుకు మద్దతు ఇవ్వడంలో పరాకాష్ఠకు చేరుకుంది. ఈ ప్రణాళికలో నికరాగ్వా నుండి దండయాత్రకు నాయకత్వం వహించనున్న బహిష్కరించబడిన గ్వాటెమాలను సైనిక అధికారి కార్లోసు కాస్టిల్లో అర్మాసుకు ఆయుధాలను అందించడం ఉంది. [97]
ఇది 1954 గ్వాటెమాలను తిరుగుబాటులో ముగిసింది. తరువాతి సైనిక జుంటా నియంతృత్వ అధికారాలను చేపట్టింది. ప్రతిపక్ష పార్టీలను నిషేధించింది. విప్లవం సామాజిక సంస్కరణలను తిప్పికొట్టింది. గ్వాటెమాలను జాతి నిర్మూలన సమయంలో సహా శీతల యుద్ధం అంతటా గ్వాటెమాలాకు యుఎస్ఎ మద్దతు ఇస్తూనే ఉంటుంది[98] తిరుగుబాటు తర్వాత అమెరికను సంస్థలు దేశంలో ప్రభుత్వ స్థాయిలోనే కాకుండా ఆర్థిక వ్యవస్థలో కూడా తిరిగి ప్రభావాన్ని చూశాయి.[99]
1951 మార్చి 15న ఇరాను పార్లమెంటు మొహమ్మదు మొసాద్దేగు ఆంగ్లో-పర్షియను ఆయిలు కంపెనీను జాతీయం చేయాలని ప్రతిపాదించిన చట్టాన్ని ఆమోదించింది. ఇది ఇరాన్ ప్రభుత్వం కంటే ఇరాన్ చమురు నుండి గణనీయమైన ఆదాయాన్ని పొందింది. 1952లో మజ్లిసు మోసాదేగును ప్రధానమంత్రిగా ఎన్నుకుంది. తుదేహు మోసాదేగుకు మద్దతు ఇవ్వడంతో పాటు జాతీయం చేయబడిన పరిశ్రమకు వ్యతిరేకంగా వివిధ వ్యాపారాలు బహిష్కరించడం వలన యునైటెడు కింగ్డం, యునైటెడు స్టేట్సు ఇరాను కమ్యూనిజం వైపు తిరుగుతాయనే భయాలు ఏర్పడ్డాయి. అమెరికా అధికారికంగా తటస్థంగా ఉంటుంది. కానీ సిఐఎ 1952 ఇరానియను శాసనసభ ఎన్నికలలో వివిధ అభ్యర్థులకు మద్దతు ఇచ్చింది.[100]
1952 చివరలో మొసాదేగు అధికారంలో ఉండగా సిఐఎ మొసాదేగును పడగొట్టడానికి యునైటెడు కింగ్డం మద్దతుతో ఆపరేషను అజాక్సును ప్రారంభించింది.క్లాండెస్టైన్ సర్వీస్ హిస్టరీ: ప్రీమియర్ను పడగొట్టడం ఇరాన్ కు చెందిన మొస్సాదేక్, March 1954: పేజీ iii.</ref>[101][102] ఈ తిరుగుబాటు రాచరికం శక్తిలో పెరుగుదలను చూసింది. ఇది రాజ్యాంగ రాచరికం నుండి నిరంకుశ దేశంగా మారింది. తిరుగుబాటు తరువాత షా ఆంగ్లో-ఇరానియను ఆయిలు కంపెనీని బ్రిటిషు పెట్రోలియం, ఎనిమిది యూరోపియను అమెరికను చమురు కంపెనీల కన్సార్టియంతో భర్తీ చేయడానికి అంగీకరించాడు. 2013 ఆగస్టులో అమెరికా ప్రభుత్వం తిరుగుబాటులో అమెరికా పాత్రను అధికారికంగా అంగీకరించింది. గతంలో వర్గీకరించబడిన ప్రభుత్వ పత్రాలను విడుదల చేసింది. ఇవి ఇరానియను రాజకీయ నాయకులు, భద్రతా, సైన్యంలోని ఉన్నత స్థాయి అధికారులకు లంచం ఇవ్వడం అలాగే తిరుగుబాటుకు మద్దతు ఇచ్చే ప్రచారంతో సహా తిరుగుబాటు ప్రణాళిక, అమలు రెండింటికీ బాధ్యత వహించాయని చూపిస్తున్నాయి.[103]
1945–1970: ఆసియా-పసిఫికు
[మార్చు]అమెరికా 1945లో కొరియా ద్వీపకల్పంలోని దక్షిణ అర్ధభాగాన్ని ఆక్రమించి సోషలిస్టు పీపుల్సు రిపబ్లికు ఆఫ్ కొరియాను రద్దు చేసింది. ఆ తర్వాత తాత్కాలిక ప్రభుత్వాన్ని ప్రకటించిన పీపుల్సు రిపబ్లిక్కు ఆఫ్ కొరియాకు వ్యతిరేకంగా పోరాట నాయకుడు సింగ్మాను రీతో యుఎస్ఎ త్వరగా పొత్తు పెట్టుకుంది. కొరియా విభజనకు చాలా వ్యతిరేకత ఉంది. 1948లో జెజు తిరుగుబాటు వంటి కమ్యూనిస్టుల తిరుగుబాటులు కొరియను యుద్ధంలో కమ్యూనిస్టు పక్షపాతాలు కూడా ఉన్నాయి. జెజు తిరుగుబాటు హింసాత్మకంగా అణచివేయబడింది. ఇది 30,000 మంది మరణాలకు దారితీసింది. వారిలో ఎక్కువ మంది పౌరులున్నారు. ఉత్తర కొరియా 1950 జూన్లో దక్షిణ కొరియా మీద దాడి చేసింది. దీనితో కొరియను యుద్ధం ప్రారంభమైంది.[104][105] జాతీయ భద్రతా మండలి పత్రం 68, తదనంతర కొరియా యుద్ధంతో ఆసియాలో కమ్యూనిజానికి వ్యతిరేకంగా అమెరికా "తిరిగి వెనక్కి" విధానాన్ని అవలంబించింది. జాన్ టిర్మాను అనే అమెరికను రాజకీయ సిద్ధాంతకర్త, 19వ శతాబ్దంలో ఆసియాలో అమెరికా సామ్రాజ్యవాద విధానం బాగా ప్రభావితమైందని, రైతులను క్రైస్తవీకరణ, అమెరికనీకరణ లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారని పేర్కొన్నారు.[106] తరువాతి సంఘర్షణలో యుఎస్ఎ ఉత్తర కొరియా మీద పెద్ద బాంబు దాడి పోరాటాన్ని పర్యవేక్షించింది. 32,557 టన్నుల నాపాం సహా మొత్తం 6,35,000 టన్నుల బాంబులను కొరియా మీద వేశారు.[107]
వియత్నాంలో, వలసవాద ప్రతిఘటనలో ఫ్రెంచ్ సామ్రాజ్యంకు భౌతికంగా మద్దతు ఇవ్వడం ద్వారా అమెరికా తన సామ్రాజ్యవాద వ్యతిరేక వాక్చాతుర్యాన్ని విడిచిపెట్టింది. అయితే యుద్ధంలో గెలిచిన తర్వాత వియత్నాం మీద ఫ్రాన్సు నిరంతర పాలనకు మద్దతు ఇవ్వడానికి కాకుండా, కమ్యూనిజం మీద పోరాడటానికి యునైటెడు స్టేట్సు ఫ్రెంచి వలసవాదులకు సహాయం చేసింది. వియత్నాం కమ్యూనిస్టు స్వాతంత్ర్య ఉద్యమానికి కమ్యూనిస్టు చైనా మద్దతు ఇచ్చినందుకు ప్రతిస్పందనగా యునైటెడు స్టేట్సు మద్దతు ఇచ్చింది. ప్రపంచ డీకోలనైజేషను సందర్భంలో గ్రాండు ద్వారా ప్రభావితమైంది స్వదేశీ కమ్యూనిస్టు వ్యతిరేక జాతీయవాదులతో చర్చలు జరపాలని, క్రమంగా ఫ్రెంచి అనుకూల ప్రభుత్వాలకు స్వాతంత్ర్యాన్ని తిరిగి ఇవ్వాలని యునైటెడు స్టేట్సు ఫ్రాన్సు మీద ఒత్తిడి తెచ్చింది.[108] మొదటి ఇండోచైనా యుద్ధంలో ఫ్రెంచి ఓటమి తరువాత, వియత్నామీసు కమ్యూనిస్టులకు వ్యతిరేకంగా దక్షిణ వియత్నాం రాష్ట్రానికి సైనిక, ఆర్థిక సహాయాన్ని అమెరికా చివరికి చేపట్టింది. కమ్యూనిస్టు అయిన హో చి మిను దేశవ్యాప్తంగా ఎన్నికలలో గెలుస్తారని అమెరికా, దక్షిణ వియత్నాం భయపడ్డాయి. వారిద్దరూ ఉత్తర వియత్నాంలో న్యాయమైన ఎన్నికలు సాధ్యం కాదని వాదిస్తూ 1954 జెనీవా సమావేశంలో ఒప్పందాల మీద సంతకం చేయడానికి నిరాకరించారు.[109][110] 1965 నుండి, వియత్నామీసు కాంగు ఉత్తర వియత్నామీసుతో పోరాడటానికి యుఎస్ అనేక పోరాట యూనిట్లను పంపింది. దక్షిణ వియత్నాంలో సైనికులు, పోరాటం ఉత్తర వియత్నాం, లావోస్, కంబోడియా వరకు విస్తరించింది. యుద్ధ సమయంలో మార్టిను లూథరు కింగ్ జూనియరు అమెరికను ప్రభుత్వాన్ని "నేటి ప్రపంచంలోనే అత్యంత హింసను ప్రేరేపించే వ్యక్తి" అని పిలిచారు.[111] ప్రారంభంలో దక్షిణ వియత్నాంలో కమ్యూనిజం వ్యాప్తిని ఆపడం ఆధారంగా, యుద్ధం, దాని ప్రేరణలు యుద్ధం రెండు వైపులా కలిగిస్తున్న నష్టాన్ని సమర్థించడంలో నెమ్మదిగా దాని వేగాన్ని కోల్పోవడం ప్రారంభించాయి. ముఖ్యంగా 1970 నాటికి అమెరికను ప్రజలలో మూడింట రెండు వంతుల మంది యుద్ధానికి వ్యతిరేకంగా వాదించారు. ఉత్తర వియత్నాం కమ్యూనిస్టు ప్రభుత్వం వారి యుద్ధం వలసవాద వ్యతిరేకమని ప్రచారం చేస్తూ యుఎస్ను ఫ్రాన్సుతో సమానం చేసింది. అయితే సారాంశంలో వియత్నాం యుద్ధం పూర్తిగా ప్రాక్సీ యుద్ధం, అంతర్యుద్ధంగా భావించబడింది.[112]
వియత్నాం యుద్ధం పొరుగున ఉన్న లావోస్, కంబోడియా లకు కూడా సంఘర్షణ విస్తరించింది. ఈ రెండింటిలోనూ ఆపరేషను బారెలు రోలు కింద విస్తృతమైన బాంబు దాడులు జరిగాయి. ఇది లావోసును "చరిత్రలో అత్యంత భారీగా బాంబు దాడి (ఆపరేషను మెనూ, ఆపరేషను ఫ్రీడం డీలు) చేయబడిన దేశం"గా మార్చింది.[113]
ఇండోనేషియా సైన్యంలో ఆరుగురు జనరల్సు మరణించిన తరువాత దీనికి సుహార్టో ఇండోనేషియా కమ్యూనిస్టు పార్టీ కారణమని, సెప్టెంబరు 30న చేసిన తిరుగుబాటు ప్రయత్నం విఫలమైన ఉద్యమం అయింది. తర్వాత సుహార్టో, సైన్యం నేతృత్వంలో దేశవ్యాప్తంగా కమ్యూనిస్టు వ్యతిరేక ప్రక్షాళన ప్రారంభమైంది. తరువాత జరిగిన హత్యల ఫలితంగా 10,00,000 మంది వరకు మరణించారు. కొన్ని అంచనాల ప్రకారం 2 లేదా 3 మిలియన్ల మంది మరణించారు. హత్యలలో లక్ష్యంగా చేసుకున్న సమూహాలలో చైనీసు జాతి, ట్రేడ్ యూనియను వాదులు, ఉపాధ్యాయులు, కార్యకర్తలు, కళాకారులు, జావానీసు జాతికి చెందిన అబాంగను ప్రజలు, సంప్రదాయ జాతికి చెందిన చైనీసు ప్రజలు, నాస్తికులు, "అవిశ్వాసులు" అని పిలవబడే వారుగా ఆరోపించబడిన వామపక్షాలు కూడా ఉన్నారు.
యుసిఎల్ఎలో చరిత్ర ప్రొఫెసరు అయిన జియోఫ్రీ బి. రాబిన్సను, శక్తివంతమైన విదేశాలు (ముఖ్యంగా యునైటెడు స్టేట్సు, గ్రేటు బ్రిటను, వాటి మిత్రదేశాలు) ఇండోనేషియా సైన్యం సామూహిక హత్యల పోరాటాలను సులభతరం చేయడానికి ప్రోత్సహించడంలో కీలక పాత్ర పోషించాయని, అలాంటి మద్దతు లేకుండా, హత్యలు జరిగేవి కాదని వాదించారు.[114] సామూహిక హత్యలతో వచ్చిన రాజకీయ మార్పులు కమ్యూనిస్టు పార్టీ ప్రక్షాళనకు దారితీయడమే కాకుండా, పశ్చిమ దేశాలు, పెట్టుబడిదారీ విధానం వైపు ఇండోనేషియా విదేశాంగ విధానంలో మార్పుకు కూడా దారితీశాయి.[114] ఇంకా, సామూహిక హత్యలు అమెరికను మార్కెట్లను ఇండోనేషియాలోకి విస్తరించడానికి దారితీశాయి. 1967 నాటికి ఫ్రీపోర్టు సల్ఫరు, గుడ్ఇయరు టైరు అండ్ రబ్బరు కంపెనీ, జనరలు ఎలక్ట్రికు, అమెరికను ఎక్స్ప్రెసు, క్యాటరుపిల్లరు ఇంక్., స్టారుకిస్టు, రేథియాను టెక్నాలజీసు, లాక్హీడు మార్టిను వంటి కంపెనీలు ఇండోనేషియాలో వ్యాపార అవకాశాలను అన్వేషించడం ప్రారంభించాయి.[115] 2017 అక్టోబరులో జకార్తాలోని యుఎస్ రాయబార కార్యాలయం విడుదల చేసిన డిక్లాసిఫైడు పత్రాలు యుఎస్ ప్రభుత్వానికి ప్రారంభం నుండి మారణహోమాల గురించి వివరణాత్మక జ్ఞానం ఉందని పేర్కొన్నాయి. ఈ ప్రాంతంలో తన భౌగోళిక రాజకీయ ప్రయోజనాలను పెంపొందించుకోవడానికి అమెరికా ప్రభుత్వం ఇండోనేషియా సైన్యం మారణహోమాన్ని చురుకుగా ప్రోత్సహించి సులభతరం చేసిందని పత్రాలు వెల్లడించాయి.[116]
1970లు–1980లు: లాటిను అమెరికను పాలన మార్పు
[మార్చు]1968 నుండి 1989 వరకు యునైటెడు స్టేట్సు ఆఫ్ అమెరికా రాజకీయ అణచివేత అంతర్జాతీయ ఉగ్రవాదం పోరాటాలకు మద్దతు ఇచ్చింది. ఇందులో ఇంటెలిజెన్సు కార్యకలాపాలు, సెంట్రలు ఇంటెలిజెన్సు ఏజెన్సీ-మద్దతుగల తిరుగుబాటులు, ఆపరేషను కాండోరులో భాగంగా దక్షిణ అమెరికా వామపక్ష, సోషలిస్ట్ నాయకుల హత్యలు ఉన్నాయి.[117][118] దీనిని అధికారికంగా 1975 నవంబరులో అర్జెంటీనా, బొలీవియా, బ్రెజిల్, చిలీ, ఈక్వెడార్, పరాగ్వే, పెరూ ఉరుగ్వేలో దక్షిణ అమెరికాలోని దక్షిణ కోను కుడి-వింగ్ నియంతృత్వలు అమలు చేశారు.[119]
1990 నుండి
[మార్చు]గల్ఫ్ యుద్ధం
[మార్చు]కీటింగు ఫైవు, జాతీయ రుణం $3 ట్రిలియన్లకు పెరగడం, పెరుగుతున్న వాణిజ్య లోటు, నిరుద్యోగం, పెరుగుతున్న నేరాలు, పెరుగుతున్న సంపద అసమానత వంటి ఆ సమయంలో అమెరికాలో ఉన్న వివిధ సంక్షోభాల నుండి దృష్టి మరల్చాలనే కోరికతో గల్ఫ్ యుద్ధానికి ప్రేరణ కొంతవరకు ఉద్భవించిందని ప్రొఫెసరు జార్జి క్లేకీ జూనియరు వాదించారు.[120] యుద్ధానికి ఇతర ముఖ్యమైన ప్రేరేపక అంశాలు వ్యూహాత్మక అంశాలు అని కూడా ఆయన వాదించారు. అవి సౌదీ అరేబియా, అరేబియాలోని ఇతర అమెరికను అనుకూల రాచరికాల మీద తదుపరి దాడి భయం కలిగించబడింది.[121] గల్ఫ్ ప్రాంతం మీద ఇరాకీ నియంత్రణ అంతర్జాతీయ వాణిజ్యం ప్రధాన కారిడారుకు అమెరికా ప్రాప్యతను దెబ్బతీస్తుందని కూడా అమెరికా భయపడింది. ప్రొఫెసరు కీహ్ కూడా దండయాత్ర వెనుక ఉన్న వివిధ ఆర్థిక అంశాలను వాదించారు. బుష్ అడ్మినిస్ట్రేషను అంచనా ప్రకారం ఇరాకు కువైటును స్వాధీనం చేసుకోవడం వల్ల ప్రపంచ చమురు ఉత్పత్తిలో 45% వరకు అది నియంత్రించబడుతుంది[121] బ్యాంక్క్ ఆఫ్ అమెరికా వంటి ప్రధాన బ్యాంకులు చమురు పరిశ్రమలో గణనీయమైన వాటాలను కలిగి ఉన్నందున (వివిధ గల్ఫ్ దేశాలలోని అమెరికన్ బ్యాంకులలో $75 బిలియన్లకు పైగా ఆదా చేశాయి), విలీనం కారణంగా సంభావ్య ఆర్థిక సంక్షోభం ఏర్పడుతుందనే భయాలు ఉన్నాయి.[122]
ఇరాక్ యుద్ధం
[మార్చు]అమెరికా ఇరాక్ దండయాత్రను విలియం రాబిన్సను సామ్రాజ్యవాదానికి ఒక ఉదాహరణగా ఉదహరించారు. దీనిలో సామ్రాజ్యవాద విజయం లబ్ధిదారులు బహుళజాతి పెట్టుబడిదారీ సమూహాలు, ఇరాక్ యుద్ధం లక్ష్యం రాజకీయ విలీనత కాదు ఇరాకును ఆర్థికంగా స్వాధీనం చేసుకుని ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థలో విలీనం చేయడం. రాబిన్సను ఆర్డరు 39 మీద ప్రత్యేక దృష్టినిసారించాడు. 2003 లో ఇరాకును నియంత్రణలోకి తీసుకున్న తర్వాత అమెరికా ఆక్రమణ దళం ఇరాకులో పూర్తి ప్రైవేటీకరణకు అనుకూలంగా మునుపటి ఇరాకీ ఆర్థిక వ్యవస్థను విచ్ఛిన్నం చేసింది. ఇరాకీ ఆస్తుల మీద 100% విదేశీ యాజమాన్యాన్ని అనుమతించింది. తద్వారా విదేశీ వ్యాపారాలు, పెట్టుబడిదారుల స్థానాలను బలోపేతం చేసింది.[123]
2011 లిబియాలో జోక్యం
[మార్చు]2011 లో విస్తృత అరబు వసంతంలో భాగంగా ముఅమ్మర్ గడ్డాఫీకు వ్యతిరేకంగా లిబియాలో నిరసనలు చెలరేగాయి. ఇది త్వరలోనే అంతర్యుద్ధానికి దారితీసింది. తరువాతి సంఘర్షణలో ఐక్యరాజ్యసమితి భద్రతా మండలి తీర్మానం 1973ను అమలు చేయడానికి నాటో నేతృత్వంలోని సంకీర్ణం లిబియాలో సైనిక జోక్యాన్ని ప్రారంభించింది. ఈ ప్రయత్నానికి ప్రారంభంలో ఫ్రాన్సు, యునైటెడ్ కింగ్డమ్ నాయకత్వం వహించినప్పటికీ ఆపరేషను ఒడిస్సీ డానులో భాగంగా ఆదేశాన్ని యునైటెడు స్టేట్సుతో పంచుకున్నారు. లిబియా ఆరోగ్య మంత్రిత్వ శాఖ ప్రకారం ఈ దాడుల్లో 114 మంది పౌరులు మరణించగా 445 మంది పౌరులు గాయపడ్డారు.[124]
మాటియో కాపాస్సో లిబియాలో 2011 సైనిక జోక్యం "యుఎస్ నేతృత్వంలోని సామ్రాజ్యవాదం" చివరి ముగింపు అని వాదించారు. 1970ల నుండి లిబియా మీద విస్తృత యుద్ధం 'గన్బోటు దౌత్యం, సైనిక బాంబు దాడులు, అంతర్జాతీయ ఆంక్షలు, అంతర్జాతీయ చట్టం ఏకపక్ష ఉపయోగం' ద్వారా.[125] లిబియాలో యుద్ధం లిబియా స్వయంప్రతిపత్తి, వనరులను తొలగించడానికి, 'ఆఫ్రికను, అరబు రాజకీయ స్థానం మొత్తం బలహీనపడటం, విచ్ఛిన్నం కావడం, మూడవ ప్రపంచ దేశాలలో మానవ జీవితాలను చౌకగా చేయడం లేదా ప్రత్యక్షంగా నాశనం చేయడం' అని కాపాసో వాదించారు.[126]
డోనాల్డు ట్రంపు ఆధ్వర్యంలో అమెరికను విస్తరణవాదం
[మార్చు]యునైటెడు స్టేట్సు అధ్యక్షుడు డోనాల్డ్ ట్రంప్ యునైటెడ్ స్టేట్స్ రాజకీయ ప్రభావాన్ని, భూభాగాన్ని విస్తరించే వివిధ ప్రణాళికలు, ఆలోచనలను ప్రతిపాదించారు.[127] తన రెండవ ప్రారంభ ప్రసంగంలో ట్రంపు సంభావ్య ప్రాదేశిక విస్తరణను నేరుగా ప్రస్తావించారు. ప్రారంభ ప్రసంగంలో మానిఫెస్టు డెస్టినీ అనే పదబంధాన్ని ఉపయోగించిన మొదటి అమెరికా అధ్యక్షుడు అయ్యారు.[128][129] యునైటెడు స్టేట్సు స్వాధీనం చేసుకున్న చివరి భూభాగం 1947లో ఉత్తర మరియానా దీవులు, కరోలిన్, మార్షల్ దీవులు స్వాధీనం. ఈ దీవులలో ఉత్తర మరియానా దీవులు మాత్రమే యు.ఎస్. భూభాగంగా మారతాయి, మిగిలినవి 1980లు - 1990లలో కాంపాక్ట్సు ఆఫ్ ఫ్రీ అసోసియేషను కింద స్వతంత్రంగా మారాయి.
ట్రంప్ తన మొదటి పదవీకాలంలో 2019లో గ్రీన్లాండ్ను విలీనం చేసుకోవాలనుకుంటున్నట్లు మొదట చెప్పాడు. 2024లో రెండవసారి ఎన్నికైనప్పటి నుండి, ట్రంప్ కెనడా, పనామా కాలువను కూడా విలీనం చేసుకోవాలనే కోరికను ప్రదర్శించారు. వెనిజులా మీద దాడి, మెక్సికో, గాజా స్ట్రిపును స్వాధీనం చేసుకోవడం, కాథలిక్ చర్చి దిశను ప్రభావితం చేయాలని కూడా ఆయన సూచించారు. పశ్చిమ అర్ధగోళాన్ని అమెరికా ప్రభావ గోళంగా పరిగణించాలనే ట్రంప్ సంకల్పం మన్రో సిద్ధాంతం పునరుజ్జీవనంగా వర్ణించబడింది.[130][131]
YouGov నిర్వహించిన 2025 ఫిబ్రవరి పోల్ ప్రకారం సైనిక శక్తి అవసరమైతే అమెరికను విస్తరణకు 4% మంది అమెరికన్లు మాత్రమే మద్దతు ఇస్తున్నారు. సైనిక లేదా ఆర్థిక శక్తి ఉపయోగించకుండా విస్తరణకు 33% మంది అమెరికన్లు మద్దతు ఇస్తున్నారు. 48% మంది అమెరికన్లు విస్తరణను పూర్తిగా వ్యతిరేకిస్తున్నారు.[132]
వ్యూహం
[మార్చు]యుఎస్ సైనిక కూటములు
[మార్చు]నియంత్రణ రూపశిల్పి, జార్జి కెన్నను, 1948లో పాత ప్రపంచంలోని అన్ని కమ్యూనిస్టు కాని దేశాలను కలుపుకొని ప్రపంచవ్యాప్తంగా వ్యాపించే రష్యను వ్యతిరేక కూటముల వ్యవస్థను రూపొందించారు.[133] ఈ డిజైనును యుఎస్ పరిపాలన ఉత్సాహంతో స్వీకరించింది. చిక్కుముడులు పెట్టే కూటములను నివారించాలనే జార్జ్ వాషింగ్టను ఆదేశాన్ని విస్మరించి, శీతల యుద్ధం ప్రారంభంలో యునైటెడు స్టేట్సు దాదాపు 100 దేశాలతో 44 అధికారిక కూటములు, అనేక ఇతర రకాల నిబద్ధతలను కుదుర్చుకుంది.[134] కొంతమంది పరిశీలకులు ఈ ప్రక్రియను "పాక్టోమానియా"గా అభివర్ణించారు.[135] ప్రపంచంలోని చాలా మంది యునైటెడు స్టేట్సుతో పొత్తు పెట్టుకోవడానికి ఆసక్తి చూపారు. ఇప్పటికే 1940ల ప్రారంభంలో ఇతర దేశాల వైఖరిని గమనిస్తూ ఇసయ్య బౌమను,[136] హెన్రీ లూసు[137], వెండెలు విల్కీ [138] యునైటెడు స్టేట్సు మిత్రరాజ్యాల సామర్థ్యాన్ని నొక్కి చెప్పారు. అపూర్వమైన స్థాయిలో "సామ్రాజ్యం" అమెరికా కూటమిని కోరి స్వాగతించబడిన ఉత్సాహంతో పాక్షికంగా సాధ్యమైంది.[139]
కెన్నెతు ఎన్. వాల్టుజు అభిప్రాయం ప్రకారం ఇవి శక్తి సమతుల్యత, సభ్య దేశాలు సమాన పరస్పరంగా ఆధారపడటంగా వర్గీకరించబడిన వెస్టుఫాలియను కోణంలో శశ్వతమైన పొత్తులు కావు.[140] .[141][142] చాలా మంది మేధావులు వాటిని యునైటెడు స్టేట్సు తన "ఆధిపత్య" పాత్రను శాశ్వతం చేసుకునే సాధనాలుగా భావిస్తారు.[143][144][145][146] ఆయన క్లాష్ ఆఫ్ సివిలైజేషన్సును అంచనా వేయడానికి ముందు సామ్యూలు పి. హంటింగ్టను 1945 నుండి చాలా ప్రజాస్వామ్య దేశాలు “కూటమి వ్యవస్థ”లో సభ్యులుగా మారాయని దానిలో “యునైటెడు స్టేట్సు స్థానం ‘ఆధిపత్యం’” అని సాధారణీకరించాడు.[147] ప్రారంభం నుండి యుఎస్ పొత్తులు సామ్రాజ్య సంస్థతో ముడిపడి ఉన్నాయి. రియో ఒప్పందం నాటో సందర్భంగా జేమ్సు బర్నుహాం ఇలా ఊహించాడు:
అయితే సమాఖ్య యూనిట్లు సమానంగా లేని, వాటిలో ఒకటి మిగతా వారందరినీ నడిపించే ... భౌతిక శక్తి నిర్ణయాత్మక సాధనాన్ని కలిగి ఉన్న సమాఖ్య వాస్తవానికి ఒక సామ్రాజ్యం. ఆచరణలో ... అనే పదాన్ని నిస్సందేహంగా ఎప్పటికీ ఉపయోగించరు. పదాలు ఏమైనప్పటికీ, వాస్తవికతను తెలుసుకోవడం కూడా మంచిది. వాస్తవానికి, కమ్యూనిస్టు ప్రపంచ సామ్రాజ్యానికి ఏకైక ప్రత్యామ్నాయం అమెరికను సామ్రాజ్యం. ఇది అక్షరాలా ప్రపంచవ్యాప్తంగా అధికారిక సరిహద్దులలో కాకపోయినా, నిర్ణయాత్మక ప్రపంచ నియంత్రణను అమలు చేయగలదు.[148]
ఇప్పటికే ఒక అమెరికను సామ్రాజ్యం ఉంది.బర్నుహాం కొనసాగించాడు. ఇది ప్యూర్టో రికో లేదా వర్జిన్ దీవుల గురించి మాత్రమే కాదు.[149] కొంతమంది తరువాతి నిపుణులు యుఎస్ పొత్తులను యునైటెడు స్టేట్సు ద్వారా "నడుపబడే, నిర్వహించబడే" ప్రాంతీయ సామ్రాజ్యంగా అభివర్ణించారు.[150][151] జ్బిగ్నివు బ్రజెజిన్స్కీ యుఎస్ యురేషియను జియోస్ట్రాటజీని “పురాతన సామ్రాజ్యాల క్రూరమైన యుగాన్ని గుర్తుచేసే పరిభాషలో” ఉంచారు. "సామ్రాజ్య భౌగోళిక వ్యూహం మూడు గొప్ప ఆవశ్యకతలను" వివరించారు. అవి "కుట్రలను నిరోధించడం, సామంతుల మధ్య భద్రతావిషయల మీద ఆధారపడటాన్ని కొనసాగించడం, సామంతులను విధేయులుగా, రక్షణగా ఉంచడం, అనాగరికులుగా ఉంచి కలిసి రాకుండా నిరోధించడం."[152] రిచర్డు నెడ్ లెబో, రాబర్టు కెల్లీ, ఎరిక్ డబ్ల్యూ. రాబిన్సను, హెర్ఫ్రైడు ముంక్లరు నాటో డెలియను లీగు మధ్య సమాంతరాన్ని చూపించారు. ఇది ఏథీనియను సామ్రాజ్యంగా మారింది.[153][154][155] చరిత్రకారులు ఆర్నాల్డు జె. టోయ్నుబీ, మాక్స్ ఓస్ట్రోవ్స్కీ రిపబ్లిక్ చివరి కాలంలో రోమను క్లయింటు సిస్టంతో యుఎస్ పొత్తులను అనుబంధించారు.[156][157] మిత్రదేశాలను రక్షించడం ద్వారా, సియారో (రిపబ్లిక్, II.34) అని రోం చెబుతుంది. రోం ప్రపంచ ఆధిపత్యాన్ని పొందింది.
పండితులు యుఎస్ కూటమి నెట్వర్కును "హబ్-అండ్-స్పోక్సు" వ్యవస్థగా లేబులు చేస్తారు. ఇక్కడ యునైటెడు స్టేట్సు "హబ్". స్పోక్సులు తమలో తాము నేరుగా పరస్పరం సంబంధం కలిగి ఉండవు కానీ అన్నీ ఒకే హబ్కు కట్టుబడి ఉంటాయి.[158][159] "హబ్-అండ్-స్పోక్స్" సారూప్యతను సామ్రాజ్యాల తులనాత్మక అధ్యయనాలలో ఉపయోగిస్తారు.[160][161] అయితే మునుపటి సామ్రాజ్యాలకు భిన్నంగా అమెరికను "సామ్రాజ్య" ఉనికి ఎక్కువగా స్వాగతించబడింది.[162][163][164] ఓస్ట్రోవ్స్కీ చెప్పిన దాని ప్రకారం మునుపటి సామ్రాజ్యాలన్నీ, ముఖ్యంగా నిరంతర సామ్రాజ్యాలు, బేరం, సహకారం, ఆహ్వానం ద్వారా కొంతవరకు ఉన్నప్పటికీ 1945 తర్వాత ప్రపంచంలో ఇది తీవ్ర రూపాన్ని సంతరించుకుంది.[165] 1989లో ప్రపంచంలోని చాలా ప్రజాస్వామ్య రాష్ట్రాలు "ఆధిపత్య" పొత్తులలోకి ప్రవేశించాయని శామ్యూలు హంటింగ్టను లెక్కించాడు.[166] చార్లెసు క్రౌతమ్మరు "యూరపు ప్రపంచ చరిత్రలో ఏకైక గొప్ప సార్వభౌమాధికార బదిలీని సాధించింది" అని సంగ్రహించారు.[167] క్రౌతమ్మరు అంటే పశ్చిమ ఐరోపా ఈ సారాంశాన్ని ప్రచురించినట్లే, తూర్పు ఐరోపా కూడా దానిని అనుసరించింది. 2009లో ఫ్రాన్సు నాటో కమాండులో తిరిగి విలీనం చేయబడింది.
జాతీయ గర్వాన్ని పట్టించుకోకుండా ఓస్ట్రోవ్స్కీ ముగించారు. పెద్ద సంఖ్యలో దేశాలు వాటిలో కొన్ని ఇటీవలి గొప్ప శక్తులు "వారి వ్యూహాత్మక సార్వభౌమత్వాన్ని సామూహికంగా వదులుకుంటాయి."[165] వారు ఆధిపత్య స్థావరాలను నిర్వహిస్తారు. వాటిని నిర్వహించడానికి అయ్యే ఖర్చులను పాక్షికంగా భరిస్తారు.[168][169] ఆధిపత్య ఆదేశం కింద వారి వ్యూహాత్మక శక్తులను ఏకీకృతం చేస్తాయి.[170][171][172] వారి జిడిపిలో 1-2% ఆ దళాలకు తోడ్పడతాయి. ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఆధిపత్య కార్యకలాపాల విషయంలో సైనిక, ఆర్థిక, మానవతా సహకారాలను అందిస్తాయి.[173][174][175][176] బెర్ట్రాండ్ రస్సెల్ ఆంగ్లో-అమెరికను శక్తుల నేతృత్వంలోని "ప్రపంచ సైనిక ఏకీకరణ" గురించి సిద్ధాంతీకరించారు.[177] తరువాత ఓస్ట్రోవ్స్కీ ఈ అంశాన్ని "సైనిక ప్రపంచీకరణ"గా అభివృద్ధి చేశారు. ఆర్థిక ప్రపంచీకరణకు విరుద్ధంగా సైనిక ప్రపంచీకరణ, అంతరు-సంబంధం, అంతరు-సంబంధంతో పాటు కేంద్రీకరణ - కేంద్ర ఆదేశం కింద ఏకీకరణను కలిగి ఉంటుంది. ప్రపంచంలోని పెద్ద భాగం వ్యూహాత్మకంగా ఏకమైంది.[178]
అధ్యక్షుడు డ్వైట్ డి. ఐసెన్హోవర్ పదవీకాలం నుండి అమెరికా పరిపాలనలు నాటో నిర్వహణ కోసం అమెరికా అసమాన భారాన్ని పంచుకుందని విశ్వసించాయి. 2025లో అధ్యక్షుడు డొనాల్డు ట్రంప్ నాటో దేశాలు తమ తమ జిడిపిలలో 2 నుండి 5%కి తమ సహకారాన్ని పెంచాలని కోరుకుంటున్నట్లు ప్రకటించారు[179] అదనంగా ట్రంప్ పరిపాలన మిత్రదేశాల పట్ల మరింత దృఢమైన, లావాదేవీల వైఖరిని అవలంబించింది. ముఖ్యంగా కొత్త సుంకం విధానం, విస్తరణవాద ప్రతిపాదనలు ద్వారా, దశాబ్దాల స్వేచ్ఛా వాణిజ్యం, బహుపాక్షిక పొత్తుల నుండి మార్పు. వైఖరిలో మార్పు కెనడా వంటి మిత్రదేశాలను ఆందోళనకు గురిచేసింది. మాజీ లిబరలు పార్టీ ఆఫ్ కెనడా నాయకుడు, మైఖేలు ఇగ్నాటీఫు అభిప్రాయం ప్రకారం వారు ఒకప్పుడు "అమెరికను సామ్రాజ్య రక్షణలో ఆశ్రయం పొందేందుకు సంతోషంగా ఉన్నారు" కానీ ఇప్పుడు ట్రంప్ పరిపాలన ద్వారా కొత్త సుంకాల పాలన, విలీన బెదిరింపులతో బెదిరించబడ్డారు.[180] "ద్రోహం"గా భావించిన దానికి ప్రతిస్పందనగా ట్రంప్ పదవీకాలంలో యుఎస్ ఆధిపత్య కార్యకలాపాలను వ్యతిరేకించడానికి ఇగ్నాటీఫు యూరోపియన్లు, ముఖ్యంగా డేన్సు, లాటిను అమెరికన్లు, ముఖ్యంగా మెక్సికన్లు, పనామానియన్లతో ఆధిపత్య వ్యతిరేక "కామనూ ఫ్రంటు"ను రూపొందించడంలో నిమగ్నమయ్యాడు.[181][182][183]
యుఎస్ సైనిక స్థావరాలు
[మార్చు]

రెండవ ప్రపంచ యుద్ధ సమయంలో, ఫ్రాంక్లిను రూజ్వెల్టు అమెరికను ఈగలు "ఎత్తుకు ఎగురుతూ తీవ్రంగా దాడి చేస్తుంది" అని హామీ ఇచ్చాడు. కానీ ప్రపంచవ్యాప్తంగా సురక్షితమైన ప్రదేశాలు ఉంటేనే ఆయన అలా చేయగలడు.[187] ప్రారంభంలో సైన్యం, నేవీ విభేదించాయి. కానీ "ఎత్తుకు ఎగురుతూ, బలంగా దాడి చేయడం" మీద ప్రముఖ నిపుణుడు కర్టిసు లెమే ఇలా ఆమోదించాడు: "మేము సహేతుకమైన పరిధిలో స్థావరాలను ఏర్పాటు చేయాల్సిన అవసరం ఉంది; అప్పుడు వారు నిష్క్రమించే వరకు మేము వాటిని బాంబు దాడి చేసి కాల్చవచ్చు."[188] యుద్ధం తర్వాత ప్రపంచ స్థావరాల నెట్వర్కు ఉద్భవించింది. 1953 నాటి ఎన్సిఎస్-162/2 ఇలా పేర్కొంది: "ప్రతీకారం తీర్చుకోవడానికి అవసరమైన సైనిక దాడి శక్తి మిత్ర దేశాలలో స్థావరాలను కలిగి ఉండటం మీద భవిష్యత్తు ఆధారపడి ఉంటుంది." స్థావరాలను అమెరికను సైనిక ప్రాబల్యం గోళాన్ని దేశం వ్యూహాత్మక సరిహద్దుగా నిర్వచించారు.[189] యుఎస్ గడ్డ మీద స్వేచ్ఛగా నిలబడే విదేశీ స్థావరాలు లేకుండా ఏకపక్ష వ్యవహారంలో ఉన్న విదేశీ స్థావరాల నెట్వర్కు .[190] చామర్సు జాన్సను 2004లో అమెరికా కాలనీ వెర్షను సైనిక స్థావరం అని వాదించారు.[191] చిప్ పిట్సు 2006లో కూడా ఇదే విధంగా వాదించారు. ఇరాక్లో యుఎస్ స్థావరాలు శాశ్వతంగా ఉండటం "ఒక కాలనీగా ఇరాక్" దృష్టిని సూచించింది.[192]
1960లో తన న్యూ ఫ్రాంటియరు ప్రసంగంలో జాన్ ఎఫ్. కెన్నెడీ అమెరికా సరిహద్దులు ప్రతి ఖండంలోనూ ఉన్నాయని పేర్కొన్నాడు. స్థావరాలతో చైనా-సోవియటు కూటమిని చుట్టుముట్టడం వల్ల ప్రపంచ కోణాల నెట్వర్కు ఏర్పడింది. దాని పుట్టుకను ఆలోచిస్తూ, ఒక పరిశీలకుడు ఇలా ఆశ్చర్యపోయాడు: ప్రపంచవ్యాప్తంగా సగం దూరంలో ఉన్న ఘనీభవించిన తులే, ఉష్ణమండల గ్వామ్ కంటే ప్రపంచంలోని ఏ రెండు ప్రదేశాలకు తక్కువ సారూప్యతలు ఉన్నాయి. రెండూ వ్యూహాత్మక ఎయిరు కమాండు ప్రధాన కార్యాచరణ ప్రాంతాలు.[193] గ్వాం మీద, క్రెమ్లిన్లో అణు లక్ష్యాలను నిర్దేశించుకునే వారు కాకుండా కొంతమందికి వారి ద్వీపం ఎక్కడ ఉందో తెలుసని ఒక సాధారణ జోకు ఉంది.[194]
గ్వామ్, యునైటెడ్ స్టేట్స్ వర్జిన్ ఐలండ్స్, ఉత్తర మరియానా దీవులు, అమెరికను సమోవా, ప్యూర్టో రికో వంటి భూభాగాలు యుఎస్ నియంత్రణలో ఉన్నప్పటికీ రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం తర్వాత యుఎస్ తన అనేక విదేశీ భూభాగాలు లేదా ఆక్రమణలను స్వాతంత్ర్యం పొందడానికి అనుమతించింది. ఉదాహరణలలో ఫిలిప్పీన్స్ (1946), పనామా కెనాలు జోన్ (1979), పలావు (1981), ఫెడరేటెడు స్టేట్సు ఆఫ్ మైక్రోనేషియా (1986), మార్షల్ దీవులు (1986) ఉన్నాయి. వాటిలో చాలా వరకు ఇప్పటికీ వారి భూభాగాల్లో యుఎస్ స్థావరాలను కలిగి ఉన్నాయి. రెండవ ప్రపంచ యుద్ధంలో ఒకినావా యుద్ధం తర్వాత యుఎస్ పరిపాలనలోకి వచ్చిన ఒకినావా విషయంలో ద్వీపంలో స్థానిక ప్రజాదరణ పొందిన అభిప్రాయం ఉన్నప్పటికీ ఇది జరిగింది.[195] 2003లో డిపార్టుమెంటు ఆఫ్ డిఫెన్సు పంపిణీ యునైటెడు స్టేట్సు ప్రపంచవ్యాప్తంగా 36 దేశాలలో స్థావరాలను కలిగి ఉందని కనుగొంది.[196] వివాదాస్పద భూభాగం కొసావోలోని క్యాంపు బాండుస్టీలు స్థావరంతో సహా.[197] 1959 నుండి, క్యూబా గ్వాంటనామో బేలో యుఎస్ ఉనికిని చట్టవిరుద్ధంగా పరిగణించింది.[198]
2024 నాటికి యునైటెడు స్టేట్సు మోహరింపులు యునైటెడు స్టేట్సు, దాని భూభాగాల వెలుపల దాదాపు 1,60,000 మంది క్రియాశీల-డ్యూటీ సిబ్బందిని మోహరిస్తుంది.[199] 2015లో రక్షణ శాఖ నివేదించిన ప్రకారం సైనిక లేదా పౌరులు ఉన్న లేదా పనిచేస్తున్న స్థావరాల సంఖ్య 587. ఇందులో భూమి మాత్రమే ఉంటుంది. (ఎక్కడ సౌకర్యాలు లేవు), సౌకర్యం లేదా సౌకర్యాలు మాత్రమే (అక్కడ అంతర్లీన భూమి ప్రభుత్వం స్వంతం చేసుకోని లేదా నియంత్రించని చోట), సౌకర్యాలు కలిగిన భూమి (రెండూ ఉన్న చోట).[200] అలాగే 2015లో డేవిడు వైన్ రాసిన బేస్ నేషను పుస్తకం, యుఎస్ వెలుపల 800 యుఎస్ సైనిక స్థావరాలను కనుగొంది. వాటిలో జర్మనీలో 174 స్థావరాలు జపాన్లో 113, దక్షిణ కొరియాలో 83 స్థావరాలు ఉన్నాయి. దాదాపు 1,90,000 మంది సైనికులు, 1,15,000 మంది పౌర ఉద్యోగులు జర్మనీ, జపాన్లోని స్థావరాలలో నివసించారు. రామ్స్టెయిను ఎయిరు బేసు వంటి కొన్ని స్థావరాలు నగర పరిమాణంలో మారాయి. వీటిలో పాఠశాలలు, ఆసుపత్రులు, విద్యుత్తు ప్లాంట్లు ఉన్నాయి. వాటి నిర్వహణకు వ్యయయం చ్జెయబడుతున్న మొత్తం ఖర్చు సంవత్సరానికి $100 బిలియన్లుగా అంచనా వేయబడింది.[190][201]
అదేవిధంగా అసోసియేట్సు అమెరికను రచయిత రాబర్ట్ డి. కప్లాను, సామ్రాజ్యం సరిహద్దులను రక్షించడానికి ఆవల ప్రాంతాల నిఘా కోసం రోమను దండులను ఏర్పాటు చేశారు.[202] చరిత్రకారుడు మాక్సు ఓస్ట్రోవ్స్కీ, అంతర్జాతీయ న్యాయ మేధావి రిచర్డు ఎ. ఫాక్ కోసం, ఇది సారూప్యత కంటే విరుద్ధంగా ఉంది: "ఈసారి సరిహద్దులు లేవు, అంతకు మించి ప్రాంతాలు లేవు, ప్రపంచ వ్యూహాత్మక పరిధి ప్రపంచ చరిత్ర దృగ్విషయంలో అపూర్వమైనది."[203] "యునైటెడు స్టేట్సు పరిస్థితి, రూపకల్పన ద్వారా అభివృద్ధి చెందుతున్న ప్రపంచ సామ్రాజ్యం, ప్రపంచ చరిత్రలో మొదటిది."[204] రాబర్టు కాగను యుఎస్ గ్లోబలు విస్తరణల పటం మీద ఇలా చెక్కబడింది: "సూర్యుడు ఎప్పుడూ అస్తమించని సామ్రాజ్యం."[205]
యూనిఫైడు కంబాటెంటు కమాండు
[మార్చు]సైనిక పొత్తులు, స్థావరాల ప్రపంచ నెట్వర్కు యూనిఫైడు కంబాటెంటు కమాండు (యుసిసి) ద్వారా సమన్వయం చేయబడింది.[206][207][208] 2025 నాటికి ప్రపంచం ఆరు భౌగోళిక "ఆదేశాలు"గా విభజించబడింది. యుసిసి మూలాలు రెండవ ప్రపంచ యుద్ధంలో దాని ప్రపంచ స్థాయి రెండు ప్రధాన థియేటర్లు సగం-ప్రపంచం దూరంలో ఉన్నాయి. సైనిక పొత్తులు, స్థావరాల విషయంలో వలె యుసిసి శీతల యుద్ధాన్ని నిర్వహించడానికి స్థాపించబడింది. కానీ చాలా కాలం ఈ ఘర్షణను అధిగమించి విస్తరించింది.[209]
చల్లని యుద్ధం ముగింపులో రక్షణ కార్యదర్శిగా పనిచేసిన డిక్ చెనీ ఇలా ప్రకటించారు: "వ్యూహాత్మక ఆదేశం, నియంత్రణ, కమ్యూనికేషను వ్యవస్థ ఉమ్మడి ప్రపంచ నిర్మాణం వైపు అభివృద్ధి చెందుతూనే ఉండాలి..."[210] వ్యూహాత్మక నమూనా కొనసాగింపు కొంతమందికి "యునైటెడు స్టేట్సు దాని ప్రమాదవశాత్తు ఆధిపత్యాన్ని నిలుపుకుంటుంది" అని సూచిస్తుంది.[211] 1998లో యుసిసి సోవియటు "వారసత్వాన్ని" నిర్ణయించింది: ఐరోపాలోని మాజీ సోవియటు రిపబ్లిక్కులు, మొత్తం రష్యాను యుఎస్ఇసిఒఎంకు, మధ్య ఆసియాలోని వాటిని యుఎస్సిఇఎన్టిసిఒఎం కేటాయించారు. యుఎస్ఇయుసిఒఎం అట్లాంటికు నుండి పసిఫికు వరకు విస్తరించింది.[212]
2002లో మొదటిసారిగా భూమి మొత్తం ఉపరితలం యుఎస్ కమాండ్ల మధ్య విభజించబడింది. చివరిగా కేటాయించబడని ప్రాంతం - అంటార్కిటికా -యుఎస్పిఎసిఒఎం లోకి ప్రవేశించింది. ఇది పోల్ నుండి పోల్ వరకు విస్తరించి భూగోళంలో సగభాగాన్ని కవరు చేసింది; మిగిలిన భౌగోళిక కమాండులు మిగిలిన సగభాగాన్ని కవరు చేశాయి. చరిత్రకారుడు క్రిస్టోఫరు కెల్లీ 2002లో అడిగారు: అమెరికా పరిగణించవలసినది ఏమిటంటే "ప్రాదేశికం కాని సామ్రాజ్యానికి సరైన పరిమాణం ఏమిటి."[213] ఆయన సహోద్యోగి మాక్సు ఓస్ట్రోవ్స్కీ ఇలా సమాధానమిచ్చాడు: "ఖచ్చితంగా ఆ సంవత్సరం, యుసిసి ఒక ఖచ్చితమైన సమాధానాన్ని అందించింది: 510 మిలియన్ కిమీ2…"[214]
కెనడియను చరిత్రకారుడు, మైఖేలు ఇగ్నాటీఫు, యుసిసి మ్యాపు మొత్తం ప్రపంచ క్రమంలో అంతర్లీనంగా ఉన్న నిర్మాణ శైలి ఆలోచనను తెలియజేస్తుందని, ఈ క్రమం ఎలా కొనసాగుతుందో వివరిస్తుందని పేర్కొన్నారు.[215] యుఎస్ జాతీయ రక్షణ ప్రపంచ రక్షణగా పరిణామం చెందింది. 2014 నాటి క్వాడ్రెన్నియలు డిఫెన్సు రివ్యూ "మా గ్లోబల్ కంబాటెంటు కమాండర్లను" సూచిస్తుంది, అంటే అదే సమయంలో "మా" "గ్లోబలు".[216] మ్యాపు ఆలోచనను రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం మొదటి సంవత్సరం నుండి గుర్తించవచ్చు. అది "మాయా భౌగోళిక శాస్త్రం" మీద ప్రతిచర్యగా ప్రతిపాదించబడింది[217] జియోపాలిటికు :
అమెరికను రాజకీయ భౌగోళిక శాస్త్రవేత్తలు—హార్టుషోర్ను... బౌమాను... మనలో కొంతమంది—జర్మన్లు చేసినట్లుగానే చాలా కాలం క్రితమే జియోపాలిటికును తీవ్రంగా అధ్యయనం చేయడం ప్రారంభించారు. ఒక జర్మనీ జియోపాలిటికు అక్షం ఆధిపత్య యూరపు కోసం మ్యాపును గీయగలిగితే, ప్రజాస్వామ్య స్పెసిఫికేషన్లకు అనుగుణంగా కొత్త ప్రపంచ పటాన్ని రూపొందించడానికి మన భౌగోళిక శాస్త్రవేత్తలను వెంటనే సెటు చేయాలి.[218]
పేర్కొన్న భౌగోళిక శాస్త్రవేత్తలలో ఒకరైన ఇసయా బౌమాను చేత రూజ్వెల్టు భౌగోళిక శాస్త్రవేత్త" అని పిలువబడ్డాడు.[219] ప్రాంతీయ (యూరోపియన్) పటం నుండి "ప్రపంచ పటం"కు దూకడం ప్రముఖమైనది. అటువంటి మ్యాపింగు సార్వత్రిక సామ్రాజ్యం లక్షణం. దాని పాలకులు వారి పాలన పరిధిని తెలుసుకోవాలి. నగర-రాష్ట్రం నుండి వచ్చిన హెరోడోట్సు, పర్షియను రాజులు ఎల్లప్పుడూ "సంభావ్య విజయాలను సర్వే చేస్తున్నారు. వారి శక్తికి భయపడినట్లుగా, మ్యాపింగు మాస్టరింగుతో సమానం" అని ఎందుకు అయోమయంలో పడ్డాడు.[220][221] సామ్రాజ్యం ఆదేశం మధ్య శబ్దవ్యుత్పత్తి సంబంధం పర్షియాలో కూడా కనిపిస్తుంది. జెర్క్సెసు ది గ్రేటు తనను తాను "చాలా మంది కమాండర్లకు కమాండరు" అని పిలిచాడు.[222]
కంబాటెంటు కమాండర్లు భారీ అంతర్జాతీయ ప్రభావాన్ని చూపుతారు. కొన్నిసార్లు రోమను ప్రోకాన్సుల్సుతో సంబంధం కలిగి ఉంటారు. యునైటెడు స్టేట్సు యూరోపియను కమాండు కమాండరు నాటో కమాండరు అయిన సుప్రీం అలైడు కమాండరు ఐరోపాతో ద్వంద్వ-హోదా స్థానాన్ని కలిగి ఉంటారు. లాటిన్లోకి అనువదించబడిన "కమాండు" "ఇంపీరియం" అని అనువదించబడుతుంది. రోమన్లు నామమాత్రంగా స్వతంత్ర దేశాలను కలిగి ఉన్న వారి పాలనా రంగానికి "కమాండు" అనే పదాన్ని ఉపయోగించారు. క్రీ.శ మొదటి శతాబ్దం నుండి "ఆదేశం" అనే పదం "ఆజ్ఞాపించబడిన రాజ్యానికి పర్యాయపదంగా మారింది."[223] అంటే ఇంపీరియం "సామ్రాజ్యం" అనే అర్థాన్ని పొందింది.[224] తరువాత దాని అసలు అర్థాన్ని "ఆదేశం" కోల్పోయింది.[225]
మాజీ యునైటెడు స్టేట్సు నేషనలు సెక్యూరిటీ కౌన్సిలు ఉద్యోగి, క్రేన్సు లార్డు, యుఎస్ వ్యూహం సామ్రాజ్య లక్షణాలను సంగ్రహించారు: ఏ ఇతర దేశానికీ విదేశీ స్థావరాల నెట్వర్కు, ముందుకు మోహరించిన దళాలు, యునైటెడు స్టేట్సు క్లయింటు సంబంధాన్ని చేరుకునేది ఏమీ లేదు; లేదా మొత్తం ప్రపంచాన్ని దాని కమాండర్ల అధ్యక్షతన ఏరియాసు ఆఫ్ రెస్పాన్సిబిలిటీగా విభజించదు.[226]
కారకాలు
[మార్చు]అమెరికను అసాధారణవాదం
[మార్చు]
సైద్ధాంతిక స్థాయిలో ప్రపంచ నాయకత్వం ఒక ఉద్దేశం అమెరికను అసాధారణవాదం అనే భావన. ప్రపంచ దేశాలలో యునైటెడు స్టేట్సు ఒక ప్రత్యేక స్థానాన్ని ఆక్రమించింది[227] దాని జాతీయ క్రెడో, చారిత్రక పరిణామం, రాజకీయ, మత సంస్థలు, మూలాల పరంగా. తత్వవేత్త డగ్లసు కెల్నరు అమెరికన్ అసాధారణవాదాన్ని 19వ శతాబ్దపు ఫ్రెంచ్ పరిశీలకుడు అలెక్సిసు డి టోక్విల్లె నుండి ఒక ప్రత్యేకమైన దృగ్విషయంగా గుర్తించారు. ఆయన యుఎస్ ప్రత్యేకంగా "ఎటువంటి పరిమితిని గ్రహించలేని మార్గంలో ముందుకు సాగుతోంది" అని అంగీకరించడం ద్వారా ముగించాడు.[228] మంత్లీ రివ్యూ సంపాదకీయం ఈ దృగ్విషయం మీద అభిప్రాయపడింది, "బ్రిటన్లో, సామ్రాజ్యం ఒక దాతృత్వ 'వైటు మ్యాన్సు బర్డెను.'గా సమర్థించబడింది. యునైటెడు స్టేట్సులో సామ్రాజ్యం కూడా ఉనికిలో లేదు; 'మేము' ప్రపంచవ్యాప్తంగా స్వేచ్ఛ, ప్రజాస్వామ్యం, న్యాయం కారణాలను మాత్రమే రక్షిస్తున్నాము."[229] ఫరీద్ జకారియా అమెరికను సామ్రాజ్యానికి అసాధారణం కాని ఒక అంశాన్ని నొక్కిచెప్పారు—అసాధారణవాద భావన. అన్ని ఆధిపత్య సామ్రాజ్యాలు తాము ప్రత్యేకమైనవని భావించాయి.[230]
ఆర్థిక ఆసక్తులు
[మార్చు]

సామ్రాజ్యవాద యుఎస్ విధానాలు, యుఎస్ వ్యాపారం ప్రభుత్వంలోని కొన్ని రంగాలు, అధిక ప్రభావం కలిగించే ఉత్పత్తులు అని "సామాజిక-ప్రజాస్వామ్య" సిద్ధాంతం చెబుతుంది - సైనిక, రాజకీయ బ్యూరోక్రసీలతో కొన్నిసార్లు చమురు ఆర్థికం వంటి ఇతర పరిశ్రమలతో పొత్తు పెట్టుకుంది. ఆయుధ పరిశ్రమ ఈ కలయికను తరచుగా "సైనిక-పారిశ్రామిక సముదాయం" అని పిలుస్తారు. ఈ కాంప్లెక్సు యుద్ధ లాభాపేక్ష, సహజ వనరులను దోచుకోవడం నుండి ప్రయోజనం పొందుతుందని చెప్పబడింది. ఇది తరచుగా ప్రజా ప్రయోజనాలను పణంగా పెడుతుంది.[231] ప్రతిపాదిత పరిష్కారం సాధారణంగా ప్రతి-ఒత్తిడిని వర్తింపజేయడానికి నిరంతర ప్రజా అప్రమత్తత అవసరం.[232] ఆని చాల్మర్సు జాన్సను భావించాడు. ఆయన ఈ దృక్పథంలో సంస్కరణను కలిగి ఉన్నారు.[233]
యు.ఎస్.లో అధికారిగా పనిచేసినఆల్ఫ్రెడు థాయరు మహాన్ 19వ శతాబ్దం చివరలో నేవీ 1890లో రాసిన ది ఇన్ఫ్లుయెన్సు ఆఫ్ సీ పవరు అపాను హిస్టరీ అనే పుస్తకంలో అమెరికను సామ్రాజ్యవాద భావనకు మద్దతు ఇచ్చాడు. ఆధునిక పారిశ్రామిక దేశాలు వస్తువులను మార్పిడి చేసుకునేందుకు విదేశీ మార్కెట్లను భద్రపరచాలని, తత్ఫలితంగా ఈ వాణిజ్య మార్గాలను రక్షించగల సామర్థ్యం ఉన్న సముద్ర దళాన్ని నిర్వహించాలని మహాన్ వాదించాడు.[234]
"సూపరు-సామ్రాజ్యవాదం" సిద్ధాంతం ప్రకారం సామ్రాజ్యవాద యుఎస్ విధానాలు అమెరికను వ్యాపారాల ప్రయోజనాల ద్వారా మాత్రమే కాకుండా అభివృద్ధి చెందిన దేశాలలోని ఆర్థిక ఉన్నత వర్గాలలో ప్రపంచ కూటమి పెద్ద ఉపకరణం ప్రయోజనాల ద్వారా కూడా నడపబడుతున్నాయి. ఈ వాదన ప్రకారం గ్లోబలు నార్తు (ఐరోపా, జపాన్, కెనడా, యుఎస్)లో పెట్టుబడిదారీ విధానం ఈ దేశాల మధ్య సైనిక లేదా భౌగోళిక రాజకీయ సంఘర్షణను అనుమతించలేనంతగా చిక్కుకుపోయిందని ఆధునిక సామ్రాజ్యవాదంలో కేంద్ర సంఘర్షణ సామ్రాజ్యవాద శక్తుల మధ్య కాకుండా గ్లోబలు నార్తు (గ్లోబలు కోరు అని కూడా పిలుస్తారు), గ్లోబలు సౌతు (గ్లోబలు పెరిఫెరీ అని కూడా పిలుస్తారు) మధ్య ఉంది. అమెరికను జర్నలిస్టు జాన్ టి. ఫ్లిను వ్యక్తం చేసిన సంప్రదాయవాద, జోక్య వ్యతిరేక దృక్పథం:
శత్రువు దురాక్రమణదారుడు ఎల్లప్పుడూ దొంగతనం, హత్య, అత్యాచారం, అనాగరికత మార్గాన్ని అనుసరిస్తూనే ఉంటుంది. మేము ఎల్లప్పుడూ ఉన్నత లక్ష్యంతో ముందుకు సాగుతున్నాము. దేవత విధించిన విధి, మా బాధితులను పునరుత్పత్తి చేయడం, యాదృచ్ఛికంగా వారి మార్కెట్లను స్వాధీనం చేసుకోవడం; క్రూరులు, వృద్ధాప్య, మతిస్థిమితం లేని ప్రజలను నాగరికంగా మార్చడం. అనుకోకుండా వారి చమురు బావులలోకి తప్పులు చేయడం.[235]
భద్రత
[మార్చు]అమెరికా ఐసోలేషను విధానం చివరి కాలం రెండవ ప్రపంచ యుద్ధంతో ముగిసింది. సైనిక సాంకేతికత పురోగతి కారణంగా మహాసముద్రాలు రక్షణను నిలిపివేసాయని వాదించబడింది. అప్పటి నుండి ఈ యుద్ధం ప్రపంచ రాజకీయాలలో శాశ్వత ప్రమేయం కోసం ఒక పాఠంగా పిలువబడుతుంది. హ్యారీ ట్రూమాన్,[236] జాన్ ఎఫ్ కెనడి[237], బిల్ క్లింటన్[238] ఈ పాఠం దగ్గరి వెర్షనులను పునరావృతం చేశారు. శత్రు శక్తులను ప్రారంభం నుండే అదుపు చేయకపోతే అవి విస్తారమైన వనరుల మీద నియంత్రణ సాధిస్తాయని చివరికి యునైటెడు స్టేట్సు అవి బలంగా ఉన్నప్పుడు వాటితో పోరాడవలసి ఉంటుందని నమూనా చెబుతుంది.
రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం ముగిసే సమయానికి ఇది యుఎస్ వ్యూహాత్మక సిద్ధాంతంగా మారింది. మానవశక్తి, వనరుల పరంగా పాత ప్రపంచం పశ్చిమ అర్ధగోళాన్ని చాలా మించిపోయింది. అందువలన పాత ప్రపంచాన్ని ఏకం చేయడానికి అనుమతించకూడదు.[239] ఈ విధానం దృష్టి యురేషియా మీద ఉంది. ఆల్ఫ్రెడు థాయరు మహాను నుండి హెన్రీ కిస్సింజరు, జ్బిగ్నివు బ్రజెజిన్స్కీ వరకు, అమెరికను భౌగోళిక రాజకీయ పాఠశాల యురేషియా భూభాగం ఏదైనా ఒకే శక్తి లేదా శక్తుల కలయిక నియంత్రణలోకి రాకుండా నిరోధించడం చాలా ముఖ్యమైనదని పేర్కొంది.[240][241][242][243] కొంతమంది మేధావులు కోల్డు వార్ను భావజాలం కంటే జియోరాజకీయాల ద్వారా వివరిస్తారు.[244][245] శీతల యుద్ధం కోసం రూపొందించిన యుఎస్ గ్రాండు స్ట్రాటజీ సోవియటు కమ్యూనిజం కంటే చాలా కాలం పాటు మనుగడ సాగించిందని వారు నొక్కి చెప్పారు.[246]
ఆండ్రూ ప్రెస్టను ప్రకారం, రెండవ ప్రపంచ యుద్ధంలో విజయాన్ని పర్యవేక్షించిన, సోవియటు యూనియనుకు వ్యతిరేకంగా ప్రచ్ఛన్న యుద్ధం చేసిన అమెరికను అధికారులు పరస్పర ఆధారిత ప్రపంచంలో అమెరికా భద్రతను నిర్ధారించే ప్రపంచ వ్యవస్థను సృష్టించడానికి ప్రయత్నించారు.[247] 2005లో సీనియరు సైనిక అధికారులు, ప్రభుత్వ అధికారులకు గ్రాడ్యుయేటు-స్థాయి సూచనలను అందించే యునైటెడు స్టేట్సు ఆర్మీ వార్ కాలేజు, వాటి పెరుగుదల, పతనానికి కారణాల మీద దృష్టి సారించే సామ్రాజ్యాల అధ్యయనాన్ని ప్రారంభించింది. ఇది అమెరికను సామ్రాజ్యాన్ని ప్రమాదవశాత్తు రక్షణాత్మకమైనదిగా వర్గీకరించింది. ఇది సోవియటు కమ్యూనిజానికి వ్యతిరేకంగా రక్షణ ఫలితంగా ఉంది.[248] మైఖేలు మండెల్బాం కోసం జరిగిన కోల్డు వార్ సోవియటు యూనియనుకు వ్యతిరేకంగా ఆత్మరక్షణ ఈ ప్రక్రియలో యునైటెడు స్టేట్సు ప్రపంచ అధినేత పాత్రను సంపాదించింది. కానీ ఉద్దేశపూర్వకంగా అలా చేయలేదు.[249]
సెప్టెంబరు 11 భద్రతా సంక్షోభానికి మరొక ఉదాహరణ. ఇది ఎక్కువ అంతర్జాతీయ జోక్యాన్ని ప్రేరేపిస్తూ సామూహిక ప్రచురణలను విడుదల చేసింది[250] "అమెరికన్ సామ్రాజ్యం" మీద వేడి చర్చలు జరిగాయి (క్రింద "సెప్టెంబరు-11 తర్వాత చర్చలు" చూడండి). పెర్ల్ హార్బరు దాడితో విస్తృతంగా సంబంధం కలిగి ఉన్న ఇది అదేవిధంగా "అమెరికను సామ్రాజ్యాన్ని విప్పగలదు".[251] సెప్టెంబరు 11న జరిగిన ప్రతిచర్యను విశ్లేషిస్తూ, డేవిడు సి. హెండ్రిక్సను సంపూర్ణ భద్రత కోసం అన్వేషణ సార్వత్రిక సామ్రాజ్యం వైపు దారి అని హెచ్చరించాడు.[252] సైనిక విశ్లేషకుడు జె. ఆర్. డన్ తన 2007 వ్యాసాన్ని పురాతన బ్రిటిషు సామ్రాజ్యవాద వ్యతిరేక కాల్గాకసును ఉటంకిస్తూ ముందుమాట రాశారు: రోమన్లు "ఒక విధ్వంసం సృష్టించారు. వారు దానిని శాంతి అని పిలుస్తారు" (టాసిటస్. అగ్రికోలా. 30:5). ఆధునిక సామ్రాజ్యవాద వ్యతిరేకులు యుఎస్ భద్రతను అణగదొక్కడంలో విజయం సాధిస్తే అదే ఫలితం ఉంటుందని డన్ హెచ్చరించాడు:
నెట్లో గర్జనలు, వ్యాఖ్యలు, టాక్ రేడియోలో స్వరాలు, మరొక ప్రత్యామ్నాయాన్ని వాదిస్తూ ఉన్నాయి... టెహ్రానుతో ప్రారంభించి, దాడులు ఆగిపోయే వరకు మన మార్గంలో పనిచేయడం ద్వారా ఉగ్రవాదానికి సమర్థవంతమైన ప్రతిస్పందన కేవలం నగరాలను ఆవిరి చేయడం ప్రారంభించడమే. అంటే, చాలా సరళంగా చెప్పాలంటే, యునైటెడు స్టేట్సు తనను తాను రోంగా మార్చుకోవాలి... కానీ మనం దానిని పొందే ముందు ఎన్ని కార్తేజులు తగలబెట్టాలి? ... దానికి డజను హిరోషిమాలు పడతాయా? వంద? ... కానీ విమర్శకులు చాలా బిగ్గరగా అరవడం, చాలా బాగా కుట్ర చేయడం, మమ్మల్ని చాలా పూర్తిగా అణగదొక్కడం గురించి జాగ్రత్తగా ఉండాలి. ఎందుకంటే వారు విజయం సాధిస్తే, వారు కోరుకున్నది పొందినట్లయితే, ఫలితం వారు ఎప్పుడూ ఊహించనిది కావచ్చు, అది వారి వినాశనం, మన శాంతి అవుతుంది.[253]
మొదటి మూడు శతాబ్దాలుగా అమ్మియానసు మార్సెలినసు (14:6:3—6) వివరించినట్లుగా రోం తన నగర గోడల చుట్టూ యుద్ధాలను నిర్వహించింది. నగర గోడల నుండి యుద్ధాలను మరింత దూరం తొలగించడానికి ప్రయత్నిస్తూ రోం "విస్తారమైన భూగోళం కలిగి ఉన్న ప్రతి ప్రాంతాన్ని" చేరుకుంది. భద్రతా సంక్షోభాలు లేదా బెదిరింపులకు ప్రతిస్పందించే పెరుగుతున్న ప్రమేయం నమూనాను రోమను అధ్యయనాలలో "రక్షణాత్మక సామ్రాజ్యవాదం" అని పిలుస్తారు[254][255][256] చరిత్రకారుడు మాక్సు ఓస్ట్రోవ్స్కీ ఈ భావనను క్విన్, యునైటెడు స్టేట్సుకు కూడా వర్తింపజేశారు. ఈ మూడూ, భౌగోళిక అడ్డంకులను ఉపయోగించి ఒంటరివాదంతో ప్రారంభమయ్యాయని పెరుగుతున్న బాహ్య ముప్పులకు ప్రతిస్పందనగా క్రమంగా తమ సామ్రాజ్యాలను నిర్మించుకున్నాయని ఆయన కనుగొన్నాడు. మూడు వ్యూహాత్మక పరివర్తనలు సారూప్యంగా ఉన్నాయి - ఒంటరివాదం నుండి ఆధిపత్యం నుండి సామ్రాజ్యం వరకు - ఆధునిక ప్రక్రియ ప్రస్తుతం అసంపూర్ణంగా ఉంది.[257]
అమెరికన్ సామ్రాజ్యవాదం అభిప్రాయాలు
[మార్చు]అమెరికా విదేశాంగ విధాన చర్చ
[మార్చు]అనుసంధానం ఒక దేశం విస్తరణలో కీలకమైన సాధనం. ఎందుకంటే ఒక భూభాగం స్వాధీనం చేసుకున్న తర్వాత అది దాని ఉన్నత ప్రతిరూపం పరిమితులలో పనిచేయాలి. విదేశీ భూభాగాన్ని స్వాధీనం చేసుకునే యునైటెడు స్టేట్సు కాంగ్రెసు సామర్థ్యాన్ని కాంగ్రెషనలు కమిటీ ఆన్ ఫారిను రిలేషన్సు నివేదికలో వివరించబడింది. "కాంగ్రెసు తీర్పులో, అటువంటి చర్య సురక్షితమైన, తెలివైన విధానం ద్వారా మద్దతు ఇవ్వబడితే, లేదా మనం హవాయి ప్రజలకు రుణపడి ఉన్న సహజ విధి మీద ఆధారపడి ఉంటే లేదా మన జాతీయ అభివృద్ధి, భద్రతకు అవసరమైతే అది దేశంలోని గుర్తింపు పొందిన ప్రభుత్వ సమ్మతితో విలీనం చేయడాన్ని సమర్థించడానికి సరిపోతుంది."[258]
ఒక భూభాగాన్ని స్వాధీనం చేసుకునే ముందు 1800ల చివరలో ఆమోదించబడిన వివిధ చట్టాల ద్వారా అమెరికను ప్రభుత్వం ఇప్పటికీ అపారమైన అధికారాన్ని కలిగి ఉంది. క్యూబా విదేశీ దేశాలతో ఎటువంటి ఒప్పందం కుదుర్చుకోకుండా నిరోధించడానికి ప్లాటు సవరణ ఉపయోగించబడింది. అమెరికన్లు తమ గడ్డ మీద నావికా స్థావరాలను నిర్మించుకునే హక్కును కూడా మంజూరు చేసింది.[259] అమెరికను ప్రభుత్వంలోని కార్యనిర్వాహక అధికారులు స్వాతంత్ర్య గుర్తింపు లేదా పరిమితికి సంబంధించిన విషయాలలో తమను తాము అత్యున్నత అధికారంగా నిర్ణయించుకోవడం ప్రారంభించారు.[260] చరిత్రకారుడు డోనాల్డు డబల్యూ. మెయినిగు యునైటెడు స్టేట్సు సామ్రాజ్య ప్రవర్తన కనీసం లూసియానా కొనుగోలు నాటిదని చెప్పారు. దీనిని ఆయన "సామ్రాజ్య సముపార్జన - ఒక ప్రజలు మరొకరి భూభాగం మీద దూకుడుగా ఆక్రమించడం అనే అర్థంలో సామ్రాజ్యం" అని వర్ణించాడు. ఫలితంగా ఆ ప్రజలు గ్రహాంతర పాలనకు లోబడి ఉంటారు. స్థానిక అమెరికన్ల పట్ల అమెరికా విధానాలు "సామ్రాజ్యవాద కోరికలకు మరింత సముచితంగా అనుగుణంగా ఉన్న ప్రజలుగా వారిని తిరిగి రూపొందించడానికి రూపొందించబడ్డాయి" అని ఆయన అన్నారు.[261]

చార్లెసు ఎ. బియర్డు వంటి 20వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో రచయితలు, విద్యావేత్తలు, జోక్యం లేని వాదన (కొన్నిసార్లు "ఐసోలేషన్వాదం" అని పిలుస్తారు) కు మద్దతుగా అమెరికను విధానాన్ని రాజ్యాంగ రచన వరకు స్వార్థపూరిత విస్తరణవాదం ద్వారా నడిపించబడుతుందని చర్చించారు. నేటి చాలా మంది రాజకీయ నాయకులు దీనిని అంగీకరించడం లేదు. పాట్ బుకానను సామ్రాజ్యం వైపు ఆధునిక యునైటెడు స్టేట్సు డ్రైవు "యువ రిపబ్లిక్కు కావాలని వ్యవస్థాపక పితామహులు ఉద్దేశించిన దానికి చాలా దూరంగా ఉంది" అని పేర్కొన్నారు.[262]
తయారీ సమ్మతి: మాస్ మీడియా రాజకీయ ఆర్థిక వ్యవస్థలో, రాజకీయ కార్యకర్త నోం చోమ్స్కీ అసాధారణవాదం సామ్రాజ్యవాద తిరస్కరణలు ఇతర దేశాలలో చాలా కాలంగా వివరించబడిన "అభిప్రాయాన్ని తయారు చేయడం" అనే ప్రక్రియ క్రమబద్ధమైన ప్రచార వ్యూహం ఫలితమని వాదించారు.[263] అమెరికను సామ్రాజ్యం తొలి చరిత్రకారులలో ఒకరైన విలియం ఆపిల్మాను విలియమ్సు, "భూమి, మార్కెట్లు లేదా భద్రత కోసం నిత్య కోరిక శ్రేయస్సు, స్వేచ్ఛ, భద్రత గురించి గొప్ప వాక్చాతుర్యానికి సమర్థనలుగా మారింది" అని రాశారు.[264]
ఆండ్రూ బాసెవిచు కోల్డు వార్ తర్వాత అమెరికా తన విదేశాంగ విధానాన్ని ప్రాథమికంగా మార్చలేదని. ప్రపంచవ్యాప్తంగా దాని నియంత్రణను విస్తరించే ప్రయత్నం మీద దృష్టి సారించిందని వాదించారు.[265] శీతల యుద్ధం ముగింపులో మనుగడలో ఉన్న అగ్రరాజ్యంగా అమెరికా తన ఆస్తులను కొత్త దిశల్లో కేంద్రీకరించగలదు. భవిష్యత్తు "కొనుగోలు కోసం" అని 1991లో మాజీ అండరు సెక్రటరీ ఆఫ్ డిఫెన్సు ఫర్ పాలసీ పాలు వోల్ఫోవిట్జు అన్నారు.[266]
2001 నుండి[267] ఇమ్మాన్యుయేలు టాడ్ పరిమిత వనరుల కారణంగా అమెరికా ఎక్కువ కాలం ప్రపంచ ఆధిపత్య శక్తి హోదాను కలిగి ఉండదని భావిస్తుంది. బదులుగా యుఎస్ యూరోపియను యూనియను, చైనా, రష్యా మొదలైన వాటితో పాటు ప్రధాన ప్రాంతీయ శక్తులలో ఒకటిగా మారబోతోంది. టాడ్ ఎంపైరు తర్వాతను సమీక్షిస్తూ జి. జాన్ ఐకెన్బెర్రీ దీనిని "ఫ్రెంచి కోరికల ఆలోచనకు తగినట్లుగా" వ్రాయబడిందని కనుగొన్నారు.[268]
2001 సెప్టెంబరు 11 తర్వాత చర్చ
[మార్చు]

సెప్టెంబరు 11 తర్వాత "అమెరికను సామ్రాజ్యం" మీద ప్రచురణలు విపరీతంగా పెరిగాయి. వాటితో పాటు వేడి చర్చలు కూడా జరిగాయి.[269] హార్వర్డు చరిత్రకారుడు చార్లెసు ఎస్. మేయరు ఇలా పేర్కొన్నాడు:
2001 సెప్టెంబరు 11, నుండి... అంతకు ముందు కాకపోయినా, అమెరికను సామ్రాజ్యం అనే ఆలోచన తిరిగి వచ్చింది... ఇప్పుడు... ఇరవయ్యవ శతాబ్దం ప్రారంభం నుండి మొదటిసారిగా, యునైటెడు స్టేట్సు కొంత క్లాసికు కోణంలో సామ్రాజ్యంగా మారిందా లేదా మారుతుందా అని అడగడం ఆమోదయోగ్యమైంది."[270]
హార్వర్డు ప్రొఫెసరు నియాలు ఫెర్గూసను ఇలా పేర్కొన్నాడు:
అమెరికను విదేశాంగ విధానాన్ని విమర్శించేవారు మాత్రమే అమెరికను సామ్రాజ్యాన్ని ప్రస్తావించేవారు... అయితే గత మూడు లేదా నాలుగు సంవత్సరాలలో [2001–2004], పెరుగుతున్న సంఖ్యలో వ్యాఖ్యాతలు అమెరికను సామ్రాజ్యం అనే పదాన్ని తక్కువ అవమానకరంగా, ఇప్పటికీ సందిగ్ధంగా, కొన్ని సందర్భాల్లో నిజమైన ఉత్సాహంగా.[271]
ఫ్రెంచ్ రాజకీయ శాస్త్రవేత్త ఫిలిప్ గోలుబ్ ఇలా వాదిస్తున్నారు:
19వ శతాబ్దపు చివరి సామ్రాజ్యవాద కోరికను అమెరికా చరిత్రకారులు సాధారణంగా సున్నితమైన ప్రజాస్వామ్య పథంలో ఒక ఉల్లంఘనగా భావించారు... అయితే ఒక శతాబ్దం తరువాత. అమెరికా సామ్రాజ్యం ప్రపంచ విస్తరణ కొత్త కాలంలో నిమగ్నమైనప్పుడు రోం మరోసారి అమెరికను ఉన్నత వర్గాలకు సుదూరమైన కానీ అవసరమైన అద్దం... ఇప్పుడు 2001 సెప్టెంబరు తర్వాత అసాధారణ స్థాయిలో సైనిక సమీకరణతో, యునైటెడు స్టేట్సు తన సామ్రాజ్య శక్తిని బహిరంగంగా ధృవీకరిస్తోంది. 1890ల తర్వాత మొదటిసారిగా సామ్రాజ్యవాద చర్చ ద్వారా నగ్నంగా బలప్రదర్శనకు మద్దతు లభించింది.[272]
2001లో ఆఫ్ఘనిస్తాను దండయాత్ర తర్వాత అమెరికను సామ్రాజ్యవాదం ఆలోచనను తిరిగి పరిశీలించారు. 2001 నవంబరులో ఆనందోత్సాహాలతో ఉన్న మెరైనులు కాందహారు మీద అమెరికను జెండాను ఎగురవేశారు. శాన్ జువాను హిల్ ఇవో జిమా తర్వాత మూడవదిగా ఆ క్షణాన్ని ప్రస్తావించిన వేదిక ప్రదర్శన. అన్ని క్షణాలు నీల్ స్మితు, యుఎస్ ప్రపంచ ఆశయాన్ని వ్యక్తపరుస్తున్నారు. "ఉగ్రవాదం మీద యుద్ధం అనే నినాదంతో ఈ కొత్త యుద్ధం అమెరికను సామ్రాజ్యం అపూర్వమైన పునరుజ్జీవనాన్ని సూచిస్తుంది. ఇది ప్రపంచ శక్తికి మూడవ అవకాశం."[273]
2001 అక్టోబరు 15న బిల్ క్రిస్టోలు వీక్లీ స్టాండర్డు కవర్ "ది కేస్ ఫర్ అమెరికను ఎంపైరు" అనే శీర్షికను కలిగి ఉంది.[274] రిచు లోరీ, నేషనలు ఎడిటరు ఇన్ చీఫ్ రివ్యూ, ఆఫ్ఘనిస్తాను వెలుపల ప్రమాదకరమైన పాలనలను కూల్చివేసేందుకు "ఒక రకమైన తక్కువ స్థాయి వలసవాదం" కోసం పిలుపునిచ్చింది.[275] "సాంస్కృతికంగా, ఆర్థికంగా, సాంకేతికంగా, సైనికపరంగా" పూర్తి యుఎస్ ఆధిపత్యం కారణంగా ప్రజలు "ఇప్పుడు 'సామ్రాజ్యం అనే పదాన్ని వదులుకుంటున్నారు" అని కాలమిస్టు చార్లెసు క్రౌతామరు ప్రకటించారు.[276] 2003 January 5 నాటి న్యూయార్కు టైమ్సు సండే మ్యాగజైను కవరులో "అమెరికను ఎంపైరు: గెటు యూజ్డు టు ఇట్" అని ఉంది. "అమెరికను సామ్రాజ్యం" అనే పదబంధం 2002 నవంబరు - 2003 ఏప్రిల మధ్య వార్తా కథనాలలో 1000 కంటే ఎక్కువ సార్లు కనిపించింది.[277] జనరలు ఇంపీరియాలజీ మీద విద్యా ప్రచురణలు కూడా పెరిగాయి.[278] 2005లో రెండు ప్రముఖ జర్నల్సు, చరిత్ర సిద్ధాంతం డేడాలసు, సామ్రాజ్యాలకు ఒక ప్రత్యేక సంచికను అంకితం చేశాయి.
అమెరికా-యాజు-ఎంపైరు, బ్రిటిషు చరిత్రకారుడు ఎ.జి. హాప్కిన్సు,[279]కు ప్రముఖ ప్రతినిధి,[280] 21వ శతాబ్దం నాటికి సాంప్రదాయ ఆర్థిక సామ్రాజ్యవాదం ఇక మీద పనిచేయడం లేదని వాదించారు. 2003లో ఇరాక్ మీద అమెరికా దండయాత్రను చమురు కంపెనీలు వ్యతిరేకించాయని పేర్కొన్నారు. బదులుగా తుప్పు పట్టిన అమెరికా మీద ప్రపంచీకరణ ప్రతికూల ప్రభావం గురించి ఆందోళనలు పనిచేస్తున్నాయని హాప్కిన్సు ఇలా అన్నారు:
ఈ ఆందోళనలు కుటుంబం, విశ్వాసం, జెండా ఆధారంగా సంప్రదాయవాద పునరుజ్జీవనానికి మార్గం సిద్ధం చేశాయి. ఇది నవ-సంప్రదాయవాదులు 9/11 తర్వాత సంప్రదాయవాద దేశభక్తిని దృఢమైన జాతీయవాదంగా మార్చడానికి వీలు కల్పించింది. స్వల్పకాలంలో ఇరాక్ దండయాత్ర జాతీయ ఐక్యతకు నిదర్శనం. సుదీర్ఘ దృక్పథంలో ఉంచితే ఇది సరిహద్దు చర్చల మీద ఆధారపడిన కొత్త ప్రపంచీకరణ ప్రయోజనాలకు, అమెరికా కోటను పునర్నిర్మించడానికి ప్రయత్నించే ద్వీప జాతీయవాద ప్రయోజనాలకు మధ్య పెరుగుతున్న విభేదాన్ని వెల్లడిస్తుంది.[281]

ప్రపంచవ్యాప్తంగా సైనిక, ఆర్థిక శక్తి కలిసి అమెరికాను చరిత్రలో అత్యంత శక్తివంతమైన సామ్రాజ్యంగా మార్చిందని హార్వర్డు ప్రొఫెసరు నియాలు ఫెర్గూసను తేల్చిచెప్పారు. ఇది మంచి ఆలోచన అని ఆయన భావిస్తున్నాడు. ఎందుకంటే 19వ శతాబ్దంలో విజయవంతమైన బ్రిటిష్ సామ్రాజ్యం లాగా ఇది స్వేచ్ఛా మార్కెట్లను ప్రపంచీకరించడానికి చట్ట నియమాలను మెరుగుపరచడానికి, ప్రాతినిధ్య ప్రభుత్వాన్ని ప్రోత్సహించడానికి పనిచేస్తుంది. అయితే సామ్రాజ్యాన్ని కొనసాగించడానికి అమెరికన్లకు మానవశక్తి, డబ్బులో దీర్ఘకాలిక నిబద్ధత లేదని ఆయన భయపడుతున్నాడు.[283] హార్వర్డు విశ్వవిద్యాలయంలోని ఓలిన్ ఇన్స్టిట్యూటు ఫర్ స్ట్రాటజికు స్టడీసు అధిపతి స్టీఫెను పీటరు రోసెను ఇలా అన్నారు:
సైనిక శక్తిలో అఖండమైన ఆధిపత్యాన్ని కలిగి ఉండి ఆ శక్తిని ఉపయోగించి ఇతర రాష్ట్రాల అంతర్గత ప్రవర్తనను ప్రభావితం చేసే రాజకీయ విభాగాన్ని సామ్రాజ్యం అంటారు. యునైటెడు స్టేట్సు భూభాగాన్ని నియంత్రించడానికి లేదా సామ్రాజ్యం విదేశీ పౌరులను పరిపాలించడానికి ప్రయత్నించదు కాబట్టి, మనం ఖచ్చితంగా పరోక్ష సామ్రాజ్యం, కానీ అయినప్పటికీ ఒక సామ్రాజ్యం. ఇది సరైనది అయితే మన లక్ష్యం ప్రత్యర్థితో పోరాడటం కాదు, మన సామ్రాజ్య స్థానాన్ని కాపాడుకోవడం, సామ్రాజ్య క్రమాన్ని కొనసాగించడం ఔతుంది.[284]
యుఎస్ డాలరు వాస్తవిక ప్రపంచ కరెన్సీ.[285] పెట్రోడాలరు వార్ఫేరు అనే పదం అమెరికా విదేశాంగ విధానం ఆరోపించిన ప్రేరణను సూచిస్తుంది. ఇది యునైటెడు స్టేట్సు డాలరును ప్రపంచంలోని ఆధిపత్య రిజర్వు కరెన్సీగా, చమురు ధర నిర్ణయించబడిన కరెన్సీగా బలవంతంగా కాపాడుతుంది. ఈ పదాన్ని అదే పేరుతో ఒక పుస్తకాన్ని రాసిన విలియం ఆర్. క్లార్కు రూపొందించారు. చమురు కరెన్సీ యుద్ధం అనే పదబంధాన్ని కొన్నిసార్లు అదే అర్థంతో ఉపయోగిస్తారు.[286]
2003 ఏప్రిలు 28న అల్ జజీరాలో యునైటెడు స్టేట్సు "సామ్రాజ్యాన్ని నిర్మిస్తుందా" అని అడిగినప్పుడు. రక్షణ కార్యదర్శి డొనాల్డు రమ్స్ఫెల్డు ఇలా సమాధానమిచ్చారు. "మేము సామ్రాజ్యాలను కోరుకోము. మేము సామ్రాజ్యవాదులం కాదు. మేము ఎప్పుడూ అలా లేము."[287] చాలా మంది – బహుశా చాలా మంది – మేధావులు యునైటెడు స్టేట్సులో సామ్రాజ్యానికి అవసరమైన కీలకమైన అంశాలు లేవని నిర్ణయించుకున్నారు. ఉదాహరణకు, ప్రపంచవ్యాప్తంగా అమెరికను సైనిక స్థావరాలు ఉన్నప్పటికీ అమెరికను సైనికులు స్థానిక ప్రజలను పరిపాలించరు. యునైటెడు స్టేట్సు ప్రభుత్వం అన్ని చారిత్రక సామ్రాజ్యాల మాదిరిగా గవర్నరులను లేదా శాశ్వత స్థిరనివాసులను పంపదు.[288] హార్వర్డు చరిత్రకారుడు చార్లెసు ఎస్. మేయరు అమెరికా-యాజ్-ఎంపైరు సమస్యను సుదీర్ఘంగా పరిశీలించారు. "సామ్రాజ్యం" అనే పదం సాంప్రదాయ అవగాహన వర్తించదని ఆయన చెప్పారు. ఎందుకంటే యునైటెడు స్టేట్సు ఇతర దేశాల మీద అధికారిక నియంత్రణను కలిగి ఉండదు లేదా క్రమబద్ధమైన ఆక్రమణలో పాల్గొనదు. ఉత్తమ పదం ఏమిటంటే యునైటెడు స్టేట్సు ఒక "ఆధిపత్యం". హై టెక్నాలజీ, ఆర్థిక శక్తి, జనాదరణ పొందిన సంస్కృతి మీద ప్రభావం ద్వారా దాని అపారమైన ప్రభావం చారిత్రక సామ్రాజ్యాల లోపలి దిశకు విరుద్ధంగా ఉన్న అంతర్జాతీయ విస్తరణను ఇస్తుంది.[289][290]
ప్రపంచ చరిత్రకారుడు ఆంథోనీ పాగ్డెను ఇలా అడుగుతున్నాడు. యునైటెడు స్టేట్సు నిజంగా ఒక సామ్రాజ్యమా?
యూరోపియను సామ్రాజ్యాల చరిత్రను మనం పరిశీలిస్తే, సమాధానం లేదు అని నేను అనుకుంటున్నాను. అమెరికా ఒక సామ్రాజ్యంగా మారడానికి సైనిక సామర్థ్యాన్ని కలిగి ఉన్నందున దానికి ఉన్న ఏదైనా విదేశీ ఆసక్తి తప్పనిసరిగా సామ్రాజ్యవాదంగా ఉండాలని తరచుగా భావించబడుతుంది....అనేక కీలకమైన అంశాలలో యునైటెడు స్టేట్సు నిజానికి చాలా సామ్రాజ్యవాద వ్యతిరేకమైనది.... అమెరికా పురాతన రోంతో స్వల్పంగానైనా పోలికను కలిగి ఉండదు. మునుపటి అన్ని యూరోపియను సామ్రాజ్యాల మాదిరిగా కాకుండా దాని అధికారిక ఆధీనంలో ఉన్న ఏ దేశంలోనూ దీనికి గణనీయమైన విదేశీ స్థిరనివాస జనాభా లేదు. ఎవరినీ సంపాదించాలనే స్పష్టమైన కోరిక లేదు. ... ఈ ప్రాంతాల వెలుపల ఎక్కడా ఇది ప్రత్యక్ష పాలనను అమలు చేయదు. పరోక్ష పాలనగా అభివృద్ధి చెందబోతున్నట్లుగా కనిపించే దేని నుండి అయినా వీలైనంత త్వరగా తనను తాను విడిపించుకోవడానికి ఇది ఎల్లప్పుడూ ప్రయత్నించింది.[291]

సామ్రాజ్యం (2000) పుస్తకంలో మైఖేలు హార్డ్టు, ఆంటోనియో నెగ్రి "సామ్రాజ్యం క్షీణత ప్రారంభమైంది" అని వాదించారు.[292][293] ఇరాక్ యుద్ధం ఒక సాంప్రదాయిక సామ్రాజ్యవాద యుద్ధం అని అది ఒక వినాశకరమైన వ్యూహం చివరి ఉచ్ఛ్వాసమని హార్డ్టు చెప్పారు.[294] వారు దీనిని విస్తరిస్తూ సామ్రాజ్యవాదం కొత్త యుగంలో సాంప్రదాయ సామ్రాజ్యవాదులు ఒక రకమైన వలసరాజ్య శక్తిని నిలుపుకున్నారని కానీ వ్యూహం భౌతిక వస్తువుల మీద ఆధారపడిన ఆర్థిక వ్యవస్థలను సైనిక ఆక్రమణ నుండి సమాచార, ప్రభావిత ఆర్థిక వ్యవస్థల మీద ఆధారపడిన నెట్వర్కు బయోపవరుకి మారుతుందని పేర్కొన్నారు. "సామ్రాజ్యం" అని పిలువబడే అంతర్జాతీయ శక్తి, సార్వభౌమాధికారం ఈ కొత్త పాలన అభివృద్ధికి అమెరికా కేంద్రంగా ఉందని వారు చెబుతూనే ఉన్నారు. కానీ అది వికేంద్రీకృతమై, ప్రపంచవ్యాప్తం, ఒక సార్వభౌమ రాజ్యం పాలించదు: "యునైటెడు స్టేట్సు వాస్తవానికి సామ్రాజ్యంలో ఒక ప్రత్యేక స్థానాన్ని ఆక్రమించింది. కానీ ఈ ప్రత్యేకత పాత యూరోపియను సామ్రాజ్యవాద శక్తులతో దాని సారూప్యతల నుండి కాదు దాని తేడాల నుండి ఉద్భవించింది."[295] హార్డ్టు, నెగ్రి బారుచు స్పినోజా, మిచెల్ ఫౌకాల్టు, గిల్లెసు డెలూజు, ఇటాలియను స్వయంప్రతిపత్తి మార్క్సిస్టులు సిద్ధాంతాల మీద ఆధారపడి ఉన్నారు.[296][297]
భౌగోళిక శాస్త్రవేత్త డేవిడు హార్వే భౌగోళిక వ్యత్యాసాలు, అసమాన అభివృద్ధి రేట్ల కారణంగా కొత్త రకం సామ్రాజ్యవాదం ఉద్భవించిందని చెప్పారు.[298] ఆయన మూడు కొత్త ప్రపంచ ఆర్థిక, రాజకీయ కూటములు ఉద్భవించాయని చెప్పాడు: యునైటెడు స్టేట్సు, యూరోపియన్ యూనియన్, ఆసియా చైనా మీద కేంద్రీకృతమై ఉన్నాయి. రష్యా.[299] 2003 ఇరాకు దండయాత్రను ఉటంకిస్తూ, వనరులు, ఆర్థిక శక్తి మీద మూడు ప్రధాన కూటమిల మధ్య ఉద్రిక్తతలు ఉన్నాయని ఆయన అంటున్నారు. ప్రత్యర్థి కూటమిలు చమురును నియంత్రించకుండా నిరోధించడమే దీని ఉద్దేశం అని ఆయన వాదిస్తున్నారు.[300] ఇంకా వ్యాపార ప్రయోజనాలు, రాజకీయ నాయకుల మధ్య వారి కొన్నిసార్లు అసంబద్ధమైన ఆర్థిక ప్రయోజనాల కారణంగా ప్రధాన కూటమిలలో సంఘర్షణ తలెత్తవచ్చని హార్వే వాదిస్తున్నారు.[301] రాజకీయ నాయకులు భౌగోళికంగా స్థిరమైన ప్రదేశాలలో నివసిస్తున్నారు. అమెరికా, ఐరోపా అప్పుడు 'నూతన' సామ్రాజ్యవాదం, అమెరికా ఆధిపత్యాన్ని సవాలు చేయకుండా ఆర్థిక, రాజకీయ ప్రత్యర్థుల పెరుగుదల, విస్తరణను నిరోధించడానికి పెట్టుబడిదారులు, రాజకీయ నాయకుల ప్రయోజనాల అమరికకు దారితీసింది.[302]

"సామ్రాజ్యం" - ప్రత్యామ్నాయ పదాలు
[మార్చు]ఒక దృక్కోణంలో, 1890ల చివరలో యునైటెడు స్టేట్సు విదేశాల విస్తరణ వాస్తవానికి సామ్రాజ్యవాదం, కానీ ఈ సామ్రాజ్యవాదం కేవలం తాత్కాలిక దృగ్విషయం, అమెరికన్ ఆదర్శాల అవినీతి లేదా గత యుగం అవశేషం. చరిత్రకారుడు సామ్యూలు ఫ్లాగ్ బెమిసు స్పానిషు-అమెరికను యుద్ధం విస్తరణవాదం స్వల్పకాలిక సామ్రాజ్యవాద ప్రేరణ, "అమెరికను చరిత్రలో ఒక గొప్ప ఉల్లంఘన" అని వాదించాడు. ఇది మునుపటి అమెరికను చరిత్ర కంటే చాలా భిన్నమైన ప్రాదేశిక వృద్ధి రూపం.[303] చరిత్రకారుడు వాల్టరు లాఫెబరు స్పానిషు-అమెరికను యుద్ధ విస్తరణను ఒక ఉల్లంఘనగా కాకుండా, పశ్చిమ దిశగా యునైటెడు స్టేట్సు విస్తరణ పరాకాష్ఠగా చూస్తాడు.[304]

"[...] సామ్రాజ్యవాదం అనేది సంఘటనల నిర్వచనం కంటే సంఘటనల శ్రేణికి ప్రతిస్పందించే భావోద్వేగం పేరు. వలసరాజ్యం విశ్లేషకులు, సారూప్యతలను కనుగొన్న చోట, సామ్రాజ్యవాదం అనుకూలంగా, వ్యతిరేకంగా క్రూసేడర్లతో పోరాడాలి" అని థోర్టను రాశారు.[305] లిబరలు అంతర్జాతీయవాదులు ప్రస్తుత ప్రపంచ క్రమం యునైటెడు స్టేట్సు ఆధిపత్యంలో ఉన్నప్పటిక ఆ ఆధిపత్యం తీసుకున్న రూపం సామ్రాజ్యవాదం కాదని వాదించారు. అంతర్జాతీయ సంబంధాల మేధావి జాన్ ఐకెన్బెర్రీ అంతర్జాతీయ సంస్థలు సామ్రాజ్యం స్థానాన్ని ఆక్రమించాయని వాదిస్తున్నారు.[268]

ప్రపంచంలో అమెరికా పాత్రను వర్ణించడానికి సామ్రాజ్యం కంటే ఆధిపత్యం అనే పదం ఉత్తమమని రాజకీయ సిద్ధాంతకర్త మైఖేలు వాల్జరు వాదిస్తున్నారు.[306] ఆధిపత్యం సామ్రాజ్యం నుండి వేరు చేయబడింది ఎందుకంటే ఇది ఇతర రాష్ట్రాల అంతర్గత వ్యవహారాలను కాకుండా బాహ్య విషయాలను మాత్రమే పరిపాలిస్తుంది.[307] రాజకీయ శాస్త్రవేత్త రాబర్టు కియోహేను వాదిస్తూ "యునైటెడు స్టేట్సు హెజెమోనీని వివరించడానికి 'సామ్రాజ్యం' అనే పదాన్ని ఉపయోగించడం ద్వారా సమతుల్య, సూక్ష్మ విశ్లేషణకు సహాయం చేయబడదు. ఎందుకంటే 'సామ్రాజ్యం' యునైటెడు స్టేట్సు, 19వ శతాబ్దంలో గ్రేటు బ్రిటను లేదా ఇరవయ్యవ శతాబ్దంలో సోవియట్ యూనియన్ వంటి ఇతర గొప్ప శక్తుల మధ్య పాలన రూపంలోని తేడాలను వెలిగించటానికి బదులుగా అస్పష్టం చేస్తుంది".[308] ఈ నిర్వచనం ప్రతిపాదకులు శీతల యుద్ధానంతర ప్రపంచ క్రమాన్ని ఆధిపత్య స్థిరత్వంగా పరిగణిస్తారు. కొందరు అటువంటి ఆదేశాల పునరావృత చక్రాన్ని గుర్తిస్తారు. మరికొందరు మునుపటి కేసులుగా గుర్తించబడినవి ఆధిపత్యం లేదా స్థిరత్వం కాదని, పరిస్థితి చరిత్రలో అపూర్వమైనది అని వాదిస్తారు.
డేనియలు నెక్సను, థామసు రైటు వంటి ఇతర రాజకీయ శాస్త్రవేత్తలు, 'సామ్రాజ్యం' లేదా 'ఆధిపత్యం' రెండూ యునైటెడు స్టేట్సు విదేశీ సంబంధాలను ప్రత్యేకంగా వివరించవని వాదిస్తున్నారు. యుఎస్ ఒక సామ్రాజ్యంగా, ఆధిపత్య శక్తిగా ఏకకాలంలో ఉండగలదు. యుఎస్ విదేశీ సంబంధాలలో సాధారణ ధోరణి సామ్రాజ్య నియంత్రణ విధానాలకు దూరంగా ఉందని వారు పేర్కొన్నారు.[309]
ప్రతిపాదకులు
[మార్చు]
మాక్సు బూటు యుఎస్ సామ్రాజ్యవాదాన్ని సమర్థిస్తూ, "గత శతాబ్దంలో యుఎస్ సామ్రాజ్యవాదం ప్రపంచంలో మంచి కోసం గొప్ప శక్తిగా ఉంది. ఇది కమ్యూనిజం, నాజీయిజాన్ని ఓడించింది. తాలిబాను, సెర్బియను జాతి ప్రక్షాళనకు వ్యతిరేకంగా జోక్యం చేసుకుంది" అని రాశారు.[310] బూట్ యునైటెడు స్టేట్సు విధానాన్ని వివరించడానికి "సామ్రాజ్యవాదం"ని ఉపయోగించాడు. 20వ శతాబ్దం ప్రారంభంలోనే కాదు "కనీసం 1803 నుండి."[310][311] ఈ సామ్రాజ్యాన్ని స్వీకరించడం బ్రిటిషు చరిత్రకారుడు పాల్ జాన్సను, రచయితలు దినేషు డిసౌజా, మార్కు స్టెయిను వంటి ఇతర నియోకాన్జర్వేటివుల ద్వారా జరిగింది. దీనిని రాజకీయ శాస్త్రవేత్తలు జ్బిగ్నివు బ్రజెజిన్స్కి, మైఖేలు ఇగ్నాటీఫు వంటి కొంతమంది లిబరలు హాకులు కూడా చేశారు.[312]
స్కాటిష్-అమెరికన్ చరిత్రకారుడు నియాలు ఫెర్గూసను యునైటెడు స్టేట్సు ఒక సామ్రాజ్యం అని వాదించాడు. ఇది మంచి విషయమని నమ్ముతాడు: "అనుమతి లేనిది ఏమిటంటే యునైటెడ్ స్టేట్స్ ఒక సామ్రాజ్యం అని మరియు ఇది పూర్తిగా చెడ్డది కాకపోవచ్చు."[313] ఫెర్గూసన్ బ్రిటిష్ సామ్రాజ్యం మరియు 20వ శతాబ్దపు చివరి మరియు 21వ శతాబ్దపు ప్రారంభంలో యునైటెడ్ స్టేట్స్ యొక్క ప్రపంచ పాత్ర మధ్య సమాంతరాలను గీసాడు, అయినప్పటికీ అతను యునైటెడ్ స్టేట్స్ యొక్క రాజకీయ మరియు సామాజిక నిర్మాణాలను బ్రిటిష్ వారి కంటే రోమన్ సామ్రాజ్యం లాగా వర్ణించాడు. ఈ సామ్రాజ్యాలన్నీ సానుకూల మరియు ప్రతికూల అంశాలను కలిగి ఉన్నాయని ఫెర్గూసన్ వాదించాడు, కానీ అమెరికా సామ్రాజ్యం చరిత్ర మరియు దాని తప్పుల నుండి నేర్చుకుంటే, దాని సానుకూల అంశాలు దాని ప్రతికూల అంశాలను బాగా అధిగమిస్తాయని వాదించాడు.[314]
అమెరికన్ సామ్రాజ్యవాదంలో మహిళల పాత్ర
[మార్చు]అమెరికను స్టేట్సు లోపల, అమెరికను సామ్రాజ్యవాదాన్ని సమర్థించడంలో, నిరసన వ్యక్తం చేయడంలో మహిళలు ముఖ్యమైన పాత్రలు పోషించారు. మహిళా సంస్థలు, ప్రముఖ వ్యక్తులు విదేశాలలో అమెరికను ప్రభావాన్ని విస్తరించడాన్ని చురుకుగా సమర్ధించారు, ప్రోత్సహించారు, సామ్రాజ్యవాదాన్ని అమెరికను విలువలు, సంస్కృతి, నాగరికతను ఇతర దేశాలకు విస్తరించడానికి ఒక అవకాశంగా భావించారు. ఈ మహిళలు అమెరికను ఆదర్శాల, ఆధిపత్యాన్ని విశ్వసించారు. వారు తరచుగా 'తక్కువ' ప్రజలుగా భావించే వారిని ఉద్ధరించడం, వారికి విద్యను అందించడం తమ విధిగా భావించారు. సామ్రాజ్యవాద విధానాలను ఆమోదించడం ద్వారా, మహిళలు ప్రజాస్వామ్యం, క్రైస్తవ మతం, పాశ్చాత్య పురోగతిని అమెరికను సరిహద్దులకు ఆవల ఉన్న ప్రాంతాలకు వ్యాప్తి చేయాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు: వారి దేశీయ వాదన సామ్రాజ్యవాదాన్ని దాతృత్వ లక్ష్యంతో రూపొందించే కథనాన్ని సృష్టించింది. దీనిలో యునైటెడు స్టేట్సు ఇతర దేశాల విధిని మార్గనిర్దేశం చేసి రూపొందించే బాధ్యతను కలిగి ఉంది.[315]
అమెరికను సామ్రాజ్యవాద యుగంలో మిషనరీ పనిలో మహిళలు ముఖ్యమైన పాత్ర పోషించారు. మిషనరీ సమాజాలు క్రైస్తవ మతం, పాశ్చాత్య విలువలను వ్యాప్తి చేసే లక్ష్యంతో ప్రపంచంలోని వివిధ ప్రాంతాలకు, ముఖ్యంగా ఆసియా, ఆఫ్రికా, పసిఫికులకు మహిళలను పంపాయి. ఈ మహిళలు తమను తాము సాంస్కృతిక, మత పరివర్తనకు ఏజెంట్లుగా భావించారు. స్థానిక జనాభాను "నాగరికత" చేయడానికి, "క్రైస్తవ మతం" చేయడానికి ప్రయత్నించారు. వారి మిషనరీ ప్రయత్నాలలో సామ్రాజ్యవాద భూభాగాలలో పాఠశాలలు, చర్చిలు, ఆసుపత్రులు, అనాథాశ్రమాలను స్థాపించడం; ఈ సంస్థల ద్వారా, మహిళలు స్థానిక ప్రజల జీవితాలను మెరుగుపరచడం, విద్య, ఆరోగ్య సంరక్షణ, సామాజిక సేవలను అందించడం లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు. క్రైస్తవ మతం, పాశ్చాత్య విలువల వ్యాప్తి వారు ఎదుర్కొన్న "అన్యజనుల" జనాభాను ఉద్ధరిస్తుందని పరివర్తన చెందుతుందని వారు విశ్వసించినందున, వారి పని మతపరమైన, సామ్రాజ్యవాద ఉద్దేశాలను ముడిపెట్టింది.[316]
అమెరికను సామ్రాజ్యవాద యుగంలో సామ్రాజ్య భూభాగాలలో విద్యా, సామాజిక సంస్కరణ కార్యక్రమాలలో మహిళలు కీలక పాత్ర పోషించారు. వారు స్థానిక జనాభా జీవితాలను మెరుగుపరచడం లక్ష్యంగా పాఠశాలలు, ఆసుపత్రులు, అనాథాశ్రమాలను స్థాపించారు - పాశ్చాత్య విలువలు ఆధిపత్యం మీద నమ్మకాన్ని, స్థానిక సంస్కృతులను అమెరికను నిబంధనలలోకి చేర్చాలనే కోరికను ప్రతిబింబించే చొరవలు. మహిళలు కూడా అమెరికను పురోగతి, నాగరికత ఆదర్శాలకు అనుగుణంగా విద్య, ఆరోగ్య సంరక్షణ, సామాజిక సేవలను అందించడానికి ప్రయత్నించారు, పాశ్చాత్య విద్యను ప్రోత్సహించడం, సామాజిక సంస్కరణలను ప్రవేశపెట్టడం ద్వారా, వారు సామ్రాజ్య భూభాగాలలో ఎదుర్కొన్న ప్రజల జీవితాలను, భవిష్యత్తును రూపొందించాలని ఆశించారు. ఈ ప్రయత్నాలు తరచుగా పాశ్చాత్య సాంస్కృతిక నిబంధనలను విధించవలసి వచ్చింది. ఎందుకంటే మహిళలు తమను తాము పరివర్తనకు ఏజెంట్లుగా భావించారు. స్వదేశీ పద్ధతులను మెరుగుదల, "ఉద్ధరణ" అవసరంగా చూశారు.[317]
అమెరికను సామ్రాజ్యవాద యుగంలో మహిళలు నర్సులు, వైద్య నిపుణులుగా కూడా ముఖ్యమైన పాత్రలు పోషించారు. ముఖ్యంగా స్పానిషు-అమెరికను యుద్ధం, తరువాత అమెరికను ఆక్రమణల సమయంలో మహిళలు అమెరికను, స్థానిక సైనికులకు ఆరోగ్య సేవలను అందించారు. ఆక్రమిత ప్రాంతాలలో ప్రజారోగ్య పరిస్థితులను మెరుగుపరచడానికి కృషి చేశారు. ఈ మహిళలు గాయపడినవారిని చూసుకోవడంలో, వ్యాధుల వ్యాప్తిని నివారించడంలో, సంఘర్షణల వల్ల ప్రభావితమైన సమాజాలకు వైద్య సహాయం అందించడంలో కీలక పాత్ర పోషించారు. నర్సులు, వైద్య నిపుణులుగా వారి పని సామ్రాజ్య భూభాగాలలో ఆరోగ్య సంరక్షణ మౌలిక సదుపాయాల స్థాపనకు, ప్రజారోగ్య మెరుగుదలకు దోహదపడింది. ఈ మహిళలు తరచుగా సవాలుతో కూడిన పరిస్థితులలో అవిశ్రాంతంగా పనిచేశారు, సంఘర్షణల వల్ల ప్రభావితమైన వారి శ్రేయస్సు, కోలుకోవడానికి తమను తాము అంకితం చేసుకున్నారు.[318]
కొంతమంది మహిళలు అమెరికను సామ్రాజ్యవాదానికి మద్దతు ఇవ్వగా మరికొందరు సామ్రాజ్యవాద వ్యతిరేక ఉద్యమాలలో చురుకుగా పాల్గొన్నారు, విస్తరణ విధానాలకు వ్యతిరేకత వ్యక్తం చేశారు. ఓటు హక్కుదారులు, ప్రగతిశీల కార్యకర్తలు సహా మహిళలు యునైటెడ్ స్టేట్స్ యొక్క సామ్రాజ్యవాద పద్ధతులను విమర్శించారు. ప్రజాస్వామ్యం, నాగరికతను విదేశాలలో వ్యాప్తి చేయడం ఇతర ప్రజల అణచివేత. వలసవాదం ద్వారా సాధించవచ్చనే భావనను వారు సవాలు చేశారు. ఈ మహిళలు అన్ని దేశాలకు స్వీయ-నిర్ణయం, సార్వభౌమాధికారం, సమానత్వం అనే సూత్రాలను విశ్వసించారు. ఇతరులను అణచివేయడం ద్వారా నిజమైన పురోగతి, న్యాయం సాధించలేమని వారు వాదించారు, దేశాల మధ్య సహకారం, గౌరవం, అవసరాన్ని నొక్కి చెప్పారు. సామ్రాజ్యవాదానికి వ్యతిరేకంగా తమ స్వరాలను పెంచడం ద్వారా, ఈ మహిళలు ప్రపంచ న్యాయం సమానత్వం దృక్పథాన్ని ప్రోత్సహించడానికి ప్రయత్నించారు.[319]
చివరికి మహిళల క్రియాశీలత అమెరికను సామ్రాజ్యవాదాన్ని సవాలు చేయడంలో, రూపొందించడంలో ముఖ్యమైన పాత్ర పోషించింది. చరిత్ర అంతటా, మహిళా కార్యకర్తలు సామ్రాజ్యవాద వ్యతిరేక ఉద్యమాలలో ముందంజలో ఉన్నారు, అమెరికా విస్తరణవాదం ఉద్దేశాలు పరిణామాలను ప్రశ్నించారు. మహిళా సంస్థలు ప్రముఖ వ్యక్తులు సామ్రాజ్యవాదం అన్యాయాలకు వ్యతిరేకంగా తమ గొంతులను లేవనెత్తారు. శాంతి, మానవ హక్కులు మరియు వలసరాజ్యాల ప్రజల స్వీయ-నిర్ణయం కోసం వాదించారు. వారు సామ్రాజ్యవాద పద్ధతులలో అంతర్లీనంగా ఉన్న దోపిడీ, అణచివేతను విమర్శించారు, అట్టడుగు వర్గాల మీద అసమాన ప్రభావాన్ని ఎత్తి చూపారు. మహిళా కార్యకర్తలు సరిహద్దుల్లో సహకరించారు. అమెరికను ఆధిపత్యాన్ని సవాలు చేయడానికి, ప్రపంచ సంఘీభావాన్ని ప్రోత్సహించడానికి బహుళజాతి పొత్తులను ఏర్పరచుకున్నారు. సామాజిక రాజకీయ కార్యకలాపాలలో పాల్గొనడం ద్వారా, మహిళలు సామ్రాజ్యవాదం గురించి మరింత సూక్ష్మ అవగాహనకు దోహదపడ్డారు, దాని సంక్లిష్టతలను బహిర్గతం చేశారు. సామ్రాజ్యం నైతిక చిక్కుల మీద సంభాషణను ప్రోత్సహించారు.
అంతేకాకుండా, లైంగికత, లింగ పాత్రలు, ప్రవర్తన పట్ల వైఖరులు అమెరికను విస్తరణవాదంలో ముఖ్యమైన పాత్ర పోషించాయి. వియత్నాంలో యుద్ధానికి సంబంధించి అమెరికను 'పురుషత్వం' అనే ఆలోచన భూమి ప్రమేయాన్ని సమర్ధించే వారి మనస్సాక్షిలోకి ప్రవేశించింది, లింగ పాత్రల ఆలోచనలను, పురుషత్వంతో కూడిన అమెరికను పురుషులు సంఘర్షణను నివారించకూడదనే ఆలోచనలను ముందుకు తెచ్చింది. లైంగికత ఈ ఆలోచనలు అధ్యక్షుడు జాన్సను వరకు విస్తరించాయి. ఆయన తన ప్రజలకు 'హీరో రాజనీతిజ్ఞుడు'గా ప్రదర్శించబడాలని కోరుకున్నాడు. అమెరికను దేశీయ వైఖరులు, విదేశాంగ విధానం రెండింటి మీద లింగ పాత్రల ప్రభావాన్ని మరింత హైలైటు చేశాడు.[320]
అమెరికను సామ్రాజ్యం - పెట్టుబడిదారీ విధానం
[మార్చు]1వ విలియం రాబిన్సను వంటి రచయితలు 1980లు - 1990ల నుండి అమెరికను సామ్రాజ్యాన్ని అమెరికను పెట్టుబడిదారీ తరగతి సామ్రాజ్యవాద డిజైన్లకు ఒక ముందున్న ఒకటిగా వర్ణించారు, వాషింగ్టన్ డి.సి. 'మూలధన సామ్రాజ్యం' స్థానంగా మారిందని. దాని నుండి దేశాలు వలసరాజ్యాలుగా తిరిగి వలసరాజ్యాలుగా మారాయని వాదించారు.[123]
అమెరికను మీడియా - సాంస్కృతిక సామ్రాజ్యవాదం
[మార్చు]అమెరికను సామ్రాజ్యవాదం చాలా కాలంగా మీడియా కోణాన్ని (మీడియా సామ్రాజ్యవాదం), సాంస్కృతిక కోణాన్ని (సాంస్కృతిక సామ్రాజ్యవాదం) కలిగి ఉంది. మాస్ కమ్యూనికేషను అండ్ అమెరికను ఎంపైర్లో, 1వ హెర్బర్టు షిల్లరు అమెరికను సామ్రాజ్యవాదానికి మాస్ మీడియా సాంస్కృతిక పరిశ్రమ ప్రాముఖ్యతను నొక్కిచెప్పారు.[321] "ప్రతి కొత్త ఎలక్ట్రానికు అభివృద్ధి అమెరికను ప్రభావం చుట్టుకొలతను విస్తృతం చేస్తుంది" అని వాదిస్తూ, "పారిశ్రామికంగా, సైనికంగా, సాంస్కృతికంగా వ్యక్తీకరించబడిన అమెరికను శక్తి భూమి మీద అత్యంత శక్తివంతమైన శక్తిగా మారింది. కమ్యూనికేషన్లు యునైటెడు స్టేట్సు ప్రపంచ శక్తి విస్తరణలో నిర్ణయాత్మక అంశంగా మారాయి" అని ప్రకటించాడు.[322]
కమ్యూనికేషను సాంస్కృతిక ఆధిపత్యంలో, షిల్లరు సాంస్కృతిక సామ్రాజ్యవాదం ప్రధాన నిర్వచనాన్ని:
ది సంగా సమర్పించాడు. ఒక సమాజాన్ని ఆధునిక [యుఎస్-కేంద్రీకృత] ప్రపంచ వ్యవస్థలోకి తీసుకువచ్చే ప్రక్రియలు, దాని ఆధిపత్య స్థాయిని ఆకర్షించడం, ఒత్తిడి చేయడం, బలవంతం చేయడం, కొన్నిసార్లు లంచం ఇవ్వడం ద్వారా వ్యవస్థ ఆధిపత్య కేంద్రాల విలువలు, నిర్మాణాలకు అనుగుణంగా లేదా ప్రోత్సహించడానికి సామాజిక సంస్థలను రూపొందించడంలో ఎలా జరుగుతుంది.[323]
షిల్లరు భావనను రూపొందించడంలో, సాంస్కృతిక సామ్రాజ్యవాదం అనేది అమెరికను సామ్రాజ్యం "బలవంతపు ఒప్పించే సంస్థలను, ఇతర దేశాలలో అమెరికను 'జీవన విధానాన్ని' ప్రోత్సహించడానికి సార్వత్రికీకరించడానికి వాటి సామర్థ్యాన్ని సూచిస్తుంది. ఎటువంటి పరస్పర ప్రభావం లేకుండా."[324] షిల్లరు ప్రకారం, సాంస్కృతిక సామ్రాజ్యవాదం యుఎస్ విస్తారమైన పెట్టుబడిదారీ నమూనాతో ఏకీకృతం కావడానికి "ఒత్తిడి, బలవంతం, లంచం ఇచ్చిన" సమాజాలను కానీ "పరస్పర సమ్మతిని, స్వదేశీ పాలకుల అభ్యర్థనను కూడా" గెలుచుకోవడం ద్వారా ఆకర్షణ, ఒప్పించడంతో వాటిని చేర్చింది.
సాంస్కృతిక సామ్రాజ్యవాదంపై కొత్త పరిశోధన యుఎస్ జాతీయ భద్రతా రాజ్యం యుఎస్ విదేశాంగ విధానాన్ని, సైనిక-ప్రోత్సాహక మీడియా వస్తువులను ప్రపంచవ్యాప్తంగా వ్యాప్తి చేయడానికి మీడియా సంస్థలతో ఎలా భాగస్వామ్యం కలిగి ఉందో వెలుగులోకి తెస్తుంది. హార్ట్సు అండ్ మైన్స్: ది యుఎస్ ఎంపైర్సు కల్చరు ఇండస్ట్రీలో, టానరు మిర్లీసు 1వ హెర్బర్టు షిల్లరు రచనల ఆధారంగా యుఎస్ ప్రభుత్వం. మీడియా సంస్థలు ప్రపంచ వేదిక మీద వేర్వేరు ప్రయోజనాలను (మునుపటి, జాతీయ భద్రత, తరువాతి, లాభం) అనుసరిస్తాయని వాదించాడు, అయితే నిర్మాణాత్మక పొత్తులు, వాటి మధ్య సినర్జిస్టికు సంబంధాలు సామ్రాజ్యాన్ని ప్రశంసించే సాంస్కృతిక, వినోద వస్తువుల సహ-ఉత్పత్తి, ప్రపంచ ప్రవాహానికి మద్దతు ఇస్తాయి.[325]
కొంతమంది పరిశోధకులు సైనిక, సాంస్కృతిక సామ్రాజ్యవాదం పరస్పరం ఆధారపడి ఉన్నాయని వాదిస్తున్నారు. సామ్రాజ్యం ప్రతి యుద్ధం దానిని సమర్ధించే సంస్కృతి లేదా "జీవన విధానం" మీద ఆధారపడింది. చాలా తరచుగా ఒక దేశం తన జీవన విధానాన్ని ప్రపంచవ్యాప్తంగా వ్యాప్తి చేయడానికి ఒక ప్రత్యేకమైన లేదా ప్రత్యేక లక్ష్యాన్ని కలిగి ఉందనే ఆలోచనతో ఉంటుంది. [వలసవాదానంతర సిద్ధాంతం స్థాపకులలో ఒకరైన ఎడ్వర్డు సైదు ఇలా అన్నాడు,
;అమెరికను ప్రత్యేకత, పరోపకారం, అవకాశం గురించి నొక్కి చెప్పే చర్చ చాలా ప్రభావవంతంగా ఉంది. యునైటెడు స్టేట్సులో సామ్రాజ్యవాదం ఒక పదం లేదా భావజాలంగా చాలా అరుదుగా ఇటీవల యునైటెడు స్టేట్సు సంస్కృతి, రాజకీయాలు, చరిత్ర ఖాతాలలో కనిపించింది. కానీ ఉత్తర అమెరికాలో, ముఖ్యంగా యునైటెడు స్టేట్సులో సామ్రాజ్య రాజకీయాలు. సంస్కృతి మధ్య సంబంధం ఆశ్చర్యకరంగా ప్రత్యక్షంగా ఉంది.[326]
సాంస్కృతిక సామ్రాజ్యవాదం ఉద్దేశపూర్వక రాజకీయ లేదా సైనిక ప్రక్రియ అనే భావనతో అంతర్జాతీయ సంబంధాల మేధావుల డేవిడు రోతుకోఫు విభేదిస్తున్నారు. బదులుగా ఇది ఆర్థిక ప్రపంచీకరణ అమాయక ఫలితం అని వాదిస్తున్నారు. ఇది ప్రపంచవ్యాప్తంగా అనేక మంది యుఎస్ కాని, పాశ్చాత్యేతర వినియోగదారులు స్వచ్ఛందంగా వినియోగించడానికి ఎంచుకునే అనేక యుఎస్, పాశ్చాత్య ఆలోచనలు, ఉత్పత్తులకు ప్రాప్యతను అనుమతిస్తుంది.[327] అమెరికను బ్రాండ్లు కలిగిన అనేక దేశాలు వీటిని తమ సొంత స్థానిక సంస్కృతిలో చేర్చుకున్నాయి. దీనికి ఉదాహరణగా స్వీయ-శైలి "మక్కాసు" ఉంటుంది. ఇది ఆస్ట్రేలియను సంస్కృతి ఛాయతో "మెక్డొనాల్డ్సు" ఆస్ట్రేలియను ఉత్పన్నం.[328]
అంతర్జాతీయ సంబంధాల మేధావి జోసెఫ్ నై అమెరికా శక్తి "మృదువైన శక్తి మీద ఆధారపడి ఉందని వాదిస్తున్నారు. ఇది ముడి సైనిక లేదా ఆర్థిక శక్తి కంటే సాంస్కృతిక ఆధిపత్యం నుండి వస్తుంది. ఇందులో అమెరికాకు వలస వెళ్లాలనే విస్తృత కోరిక, అమెరికా విశ్వవిద్యాలయాలలో విదేశీ విద్యార్థుల ప్రతిష్ట, సంబంధిత అధిక నిష్పత్తి, అమెరికా ప్రసిద్ధ సంగీతం, సినిమా శైలుల వ్యాప్తి వంటి అంశాలు ఉన్నాయి. అమెరికాలోకి సామూహిక వలసలు ఈ సిద్ధాంతాన్ని సమర్థించవచ్చు, కానీ అమెరికా దాని సైనిక, ఆర్థిక ఆధిపత్యం లేకుండా ఇప్పటికీ దాని ప్రతిష్టను నిలుపుకుంటుందో లేదో తెలుసుకోవడం కష్టం.,[329] సాఫ్టు పవరు పరంగా, గైల్సు స్కాటు-స్మితు, అమెరికన విశ్వవిద్యాలయాలు ఇలా వాదిస్తున్నారు:[330]
- 'మేడ్ ఇన్ ది యుఎస్ఎ' ట్రేడమార్కుతో వచ్చిన నైపుణ్యాలు, అర్హతలు, ప్రతిష్టను పొందాలనే ఆసక్తి ఉన్న రాబోయే ఉన్నత వర్గాలను ఆకర్షించడానికి అయస్కాంతాలుగా పనిచేసింది. ఇది విజయవంతంగా పనిచేయడానికి యుఎస్ ప్రభుత్వం పరిమిత జోక్యం మాత్రమే అవసరమయ్యే సూక్ష్మమైన, దీర్ఘకాలిక 'సాఫ్టు పవరు' రూపం. ఇది సామ్యూలు హంటింగ్టను అభిప్రాయానికి అనుగుణంగా ఉంది. అమెరికను శక్తి అరుదుగా విదేశీ భూభాగాలను స్వాధీనం చేసుకోవడానికి ప్రయత్నిస్తుంది. బదులుగా యుఎస్ ప్రయోజనాలకు సమ్మతిని పొందే విధంగా సాంస్కృతికంగా, ఆర్థికంగా, రాజకీయంగా వాటిలోకి చొచ్చుకుపోవడానికి ఇష్టపడుతుంది.[331][332]
మాథ్యూ ఫ్రేజరు అమెరికను "సాఫ్టు పవరు" అమెరికను గ్లోబలు సాంస్కృతిక ప్రభావం ఇతర దేశాలకు మంచిదని మొత్తం ప్రపంచానికి మంచిదని వాదించారు.[333] అమెరికను ప్రపంచ సాంస్కృతిక ప్రభావాన్ని ప్రోత్సహించడానికి మాథ్యూ ఫ్రేజరు, ఇతరులు ఉపయోగించే "సాఫ్టు పవరు" ప్రసంగం సాంస్కృతిక సామ్రాజ్యవాదానికి "క్షమాపణ"ను సూచిస్తుందని, దానిని హేతుబద్ధీకరించే మార్గంగా (దానిని తిరస్కరించేటప్పుడు) టానరు మిర్లీసు వాదించారు.[334]
కళాత్మక వ్యక్తీకరణ ద్వారా అమెరికను విస్తరణ
[మార్చు]యునైటెడు స్టేట్సు సామ్రాజ్య లక్ష్యం సమకాలీన అమెరికన్లకు చాలా విమర్శలు, ప్రశంసలకు గురిచేసింది. ఈ విస్తరణ ఫలితంగా 1800లలో ఉద్భవించిన కళ, మీడియా ద్వారా ఇది స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది. ఈ కాలంలో ఉత్పత్తి చేయబడిన కళలోని అసమానతలు ప్రజాభిప్రాయంలోని తేడాలను చూపుతాయి. తద్వారా యుఎస్ సామ్రాజ్య ప్రయత్నాలకు వివిధ సామాజిక రంగాలు ఎలా స్పందించాయో గుర్తించడానికి మాకు వీలు కల్పిస్తుంది.

పంతొమ్మిదవ శతాబ్దపు అమెరికను విస్తరణ ఉచ్ఛస్థితిలో 1826లో ఉద్భవించిన హడ్సను రివరు స్కూలు, శృంగార-ప్రేరేపిత కళా ఉద్యమం ఉత్కృష్ట ప్రకృతి దృశ్యాలు, గొప్ప సహజ దృశ్యాలను చిత్రీకరించింది. అన్వేషించబడని అమెరికను భూభాగం అద్భుతాలను మెచ్చుకున్న ఈ చిత్రాలు, వాగ్దానం చేయబడిన భూమిగా యునైటెడు స్టేట్సు ఈ ఆలోచనను నొక్కిచెప్పాయి.[335] హడ్సను రివరు స్కూలులోని చిత్రాలలో అన్వేషించబడిన సాధారణ ఇతివృత్తాలు: ఆవిష్కరణ; అన్వేషణ; స్థిరనివాసం, వాగ్దానం.
ఈ ఇతివృత్తాలు ఈ సమయంలో కళాత్మక వ్యక్తీకరణ, ఇతర ప్రదర్శనలలో పునరావృతమయ్యాయి. 1872 జాన్ గాస్టులో అమెరికను ప్రోగ్రెసు అనే పెయింటింగుతో ప్రసిద్ధి చెందాడు. అదేవిధంగా ఆవిష్కరణ ఇతివృత్తాలను, అమెరికను విస్తరణ ఆశాజనక అవకాశాలను ప్రదర్శిస్తుంది.[336] ఈ కాలంలో సృష్టించబడిన కళలో మానిఫెస్టు డెస్టినీ భావాలు కూడా అనుకరించబడ్డాయి. ఈ సమయంలో తెల్ల మనిషి అనే నమ్మకాన్ని సమర్థించడానికి కళ తరచుగా ఉపయోగించబడుతుంది. అమెరికను ఖండం అంతటా వ్యాపించాలని అనివార్యంగా నిర్ణయించబడింది.[337]
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ Carson, Thomas; Bonk, Mary (1999). US ఆర్థిక చరిత్ర యొక్క Gale ఎన్సైక్లోపీడియా. Gale Group. pp. 467–469. ISBN 978-0-7876-3888-7.
- ↑ Xypolia, Ilia (2022). మానవ హక్కులు, సామ్రాజ్యవాదం మరియు US విదేశాంగ విధానంలో అవినీతి (in ఇంగ్లీష్). Palgrave Macmillan. doi:10.1007/978-3-030-99815-8. ISBN 978-3-030-99815-8. S2CID 248384134.
- ↑ Bryne, Alex (30 March 2017). "అవును, US ఒక సామ్రాజ్యాన్ని కలిగి ఉంది -వర్జిన్ దీవులు, అది ఇప్పటికీ ఉంది". The Conversation (in ఇంగ్లీష్). Retrieved 2019-02-02.
- ↑ Immerwahr, Daniel (2019). హౌ టు హైడ్ యాన్ ఎంపైర్: ఎ షార్ట్ హిస్టరీ ఆఫ్ ది గ్రేటర్ యునైటెడ్ స్టేట్స్. Vintage Publishing. p. 24. ISBN 978-1-84792-399-8.
- ↑ Lindsay, Ivo H. Daalder మరియు James M. (2001-11-30). "అమెరికన్ సామ్రాజ్యం, 'ఇఫ్' కాదు కానీ 'వాట్ కైండ్'".
- ↑ University, © Stanford; Stanford; California 94305 (2017-04-25). "Beyond Vietnam". ది మార్టిన్ లూథర్ కింగ్, జూనియర్, రీసెర్చ్ అండ్ ఎడ్యుకేషన్ ఇన్స్టిట్యూట్ (in ఇంగ్లీష్). Retrieved 2019-05-09.
{{cite web}}: CS1 maint: numeric names: authors list (link) - ↑ "డీకాలనైజేషన్ అండ్ ది గ్లోబల్ రీచ్ ఆఫ్ ది 'అమెరికన్ సెంచరీ' | US హిస్టరీ II (అమెరికన్ యావ్ప్)". courses.lumenlearning.com. Retrieved 2019-04-29.
- ↑ ఎమిలీ ఈకిన్ "ఆలోచనలు మరియు ధోరణులు: అన్ని రోడ్లు DCకి దారితీస్తాయి" న్యూయార్క్ టైమ్స్, March 31, 2002.
- ↑ అమెరికన్ సామ్రాజ్యంతో పోటీ: పరిచయం.
- ↑ "ఫ్రాంక్లిన్ యొక్క "మానవజాతి పెరుగుదలకు సంబంధించిన పరిశీలనలు... "". www.columbia.edu.
- ↑ "పశ్చిమాన్ని ఊహించడం: థామస్ జెఫెర్సన్ మరియు లూయిస్ మరియు క్లార్క్ యొక్క మూలాలు". jeffersonswest.unl.edu. Archived from the original on 2025-04-21. Retrieved 2025-10-17.
- ↑ "మోడరన్-డే అమెరికన్ ఇంపీరియలిజం: మిడిల్ ఈస్ట్ అండ్ బియాండ్". chomsky.info.
- ↑ Ghostarchive మరియు వేబ్యాక్ మెషిన్ వద్ద ఆర్కైవ్ చేయబడింది: బోస్టన్ యూనివర్సిటీ (7 April 2010). "నోమ్ చోమ్స్కీ ఆధునిక-రోజు అమెరికన్ ఇంపీరియలిజంపై ఉపన్యాసాలు: మిడిల్ ఈస్ట్ అండ్ బియాండ్". Retrieved 20 February 2019 – via YouTube.
- ↑ "ఆ సమయంలో మానిఫెస్ట్ డెస్టినీ యొక్క చెల్లుబాటు గురించి భిన్నాభిప్రాయాలు ఉన్నప్పటికీ, ఓ'సుల్లివన్ విస్తృతంగా ఉన్న జాతీయ భావాన్ని అంగీకరించాడు. ఇది 1845–46లో పరాకాష్టకు చేరుకున్న విదేశాంగ విధానానికి ఒక ర్యాలీ కేకగా మరియు హేతుబద్ధంగా మారినప్పటికీ, మానిఫెస్ట్ డెస్టినీ వెనుక ఉన్న వైఖరి చాలా కాలంగా అమెరికన్ అనుభవంలో భాగంగా ఉంది.""Manifest Destiny | చరిత్ర, ఉదాహరణలు & ప్రాముఖ్యత". Encyclopedia Britannica (in ఇంగ్లీష్). Retrieved 2019-09-17.
- ↑ హోల్టన్ (1999), [1].
- ↑ Manzo, Joseph (1984). "Economic Aspects of Indian Removal". SouthEastern Geographer. 24 (2): 117. doi:10.1353/sgo.1984.0012. S2CID 129757742.
- ↑ Lens, Sidney; Zinn, Howard (2003) [1971]. ది ఫోర్జింగ్ ఆఫ్ ది అమెరికన్ ఎంపైర్. London: Pluto Press. ISBN 0-7453-2100-3.
- ↑ ఫీల్డ్, జేమ్స్ ఎ. జూనియర్ (June 1978). "అమెరికన్ ఇంపీరియలిజం: ది వర్స్ట్ చాప్టర్ i ఆల్మోస్ట్ ఎనీ బుక్". ది అమెరికన్ హిస్టారికల్ రివ్యూ. 83 (3): 644–668. doi:10.2307/1861842. JSTOR 1861842.
- ↑ Spencer Tucker, ed. (2012). ది ఎన్సైక్లోపీడియా ఆఫ్ ది మెక్సికన్-అమెరికన్ వార్: ఎ పొలిటికల్, సోషల్, అండ్ మిలిటరీ హిస్టరీ. ABC-CLIO. p. 514. ISBN 9781851098538.
- ↑ Nazaryan, Alexander (17 August 2016). "కాలిఫోర్నియా స్లాటర్: ది స్టేట్-సాంక్షన్డ్ జెనోసైడ్ ఆఫ్ నేటివ్ అమెరికన్స్". Newsweek Magazine. Retrieved 16 August 2023.
ఈ విమర్శకులలో అగ్రగామిగా ఒక్లహోమా విశ్వవిద్యాలయంలో ప్రొఫెసర్ అయిన గ్యారీ క్లేటన్ ఆండర్సన్ ఉన్నారు. వలసరాజ్యాల సమయంలో స్థానిక అమెరికన్లకు జరిగినది జాతి విధ్వంసం, జాతి విధ్వంసం కాదని ఆండర్సన్ నొక్కి చెప్పారు. "కాలిఫోర్నియాలో 50 మంది భారతీయుల సామూహిక హత్యను జాతి నిర్మూలనగా పరిగణించే స్థాయికి మనం వస్తే, జాతి నిర్మూలనకు ఇక అర్థం ఉండదు" అని ఆయన అన్నారు. తన అంచనా ప్రకారం, కాలిఫోర్నియాలో 2,000 కంటే ఎక్కువ స్థానిక అమెరికన్లు చంపబడలేదని ఆండర్సను నాకు చెప్పాడు.
- ↑ Castillo, Edward (1 June 2019). "కాలిఫోర్నియా భారతీయ చరిత్ర యొక్క సంక్షిప్త అవలోకనం". Archived from the original on 1 June 2019. Retrieved 16 August 2023.
- ↑ "స్థానిక తెగలపై బంగారు రష్ ప్రభావం". PBS: అమెరికన్ అనుభవం. Archived from the original on May 30, 2023. Retrieved 16 August 2023.
- ↑ Madley, Benjamin (2016). "యుమా మారణహోమం, పాశ్చాత్య జాతి విధ్వంసం, మరియు అమెరికా స్వదేశీ మెక్సికో వలసరాజ్యం". యాన్ అమెరికన్ జాతి విధ్వంసం: ది యునైటెడ్ స్టేట్స్ అండ్ ది కాలిఫోర్నియా ఇండియన్ కాటాస్ట్రోఫీ, 1846–1873. యేల్: యేల్ యూనివర్సిటీ ప్రెస్. p. 147. ISBN 978-0-19-921140-1. Archived from the original on April 26, 2023. Retrieved 16 August 2023.
- ↑ "ది గోల్డ్ రష్: ప్రభుత్వం మరియు భారతీయుల రక్షణ కోసం చట్టం". PBS: ది అమెరికన్ ఎక్స్పీరియన్స్. Archived from the original on June 5, 2023. Retrieved 16 August 2023.
- ↑ మ్యాడ్లీ, బెంజమిన్ (2008). "కాలిఫోర్నియా యొక్క యుకీ ఇండియన్స్: స్థానిక అమెరికన్ చరిత్రలో జాతి విధ్వంసాన్ని నిర్వచించడం". వెస్ట్రన్ హిస్టారికల్ క్వార్టర్లీ. 39 (3): 303–332. doi:10.1093/whq/39.3.303. JSTOR 25443732. Archived from the original on 11 February 2023. Retrieved 16 August 2023.
- ↑ గ్రీన్, 2004, పేజీ 27
- ↑ Brown, Dee (1971). Bury My Heart at Wounded Knee (PDF). p. 68.
- ↑ Brown, Dee (1971). Bury My Heart at Wounded Knee (PDF). p. 177.
- ↑ "ది ఫర్ ట్రేడ్ | మిల్వాకీ పబ్లిక్ మ్యూజియం".
- ↑ Brown, Dee (1971). Bury My Heart at Wounded Knee (PDF). p. 130.
- ↑ Brown, Dee (1971). Bury My Heart at Wounded Knee (PDF). p. 131.
- ↑ ప్రెస్టన్, ఆండ్రూ; రోసినో, డగ్ (2016-11-15). అవుట్సైడ్ ఇన్: ది ట్రాన్స్నేషనల్ సర్క్యూట్రీ ఆఫ్ యుఎస్ చరిత్ర (in ఇంగ్లీష్). ఆక్స్ఫర్డ్ యూనివర్సిటీ ప్రెస్. ISBN 9780190459871.
- ↑ సెక్స్టన్, Jay (2011-03-15). ది మన్రో డాక్ట్రిన్: ఎంపైర్ అండ్ నేషన్ ఇన్ నైన్టీన్త్-సెంచరీ అమెరికా (in ఇంగ్లీష్). ఫర్రార్, స్ట్రాస్ మరియు Giroux. pp. 2–9. ISBN 9781429929288.
- ↑ Gobat, Michel (2018). Empire by Invitation: William Walker and Manifest Destiny in Central America. Harvard University Press. ISBN 9780674737495. చూడండి H-Diploలోని పండితులచే ఈ రౌండ్టేబుల్ మూల్యాంకనం.
- ↑ Wilkins, David E. (2010). అమెరికన్ ఇండియన్ సార్వభౌమాధికారం మరియు U.S. సుప్రీం కోర్ట్: ది మాస్కింగ్ ఆఫ్ జస్టిస్. University of Texas Press. p. 19. ISBN 978-0-292-77400-1.
- ↑ Williams, Walter L. (1980). "యునైటెడ్ స్టేట్స్ ఇండియన్ పాలసీ మరియు ఫిలిప్పీన్ అనెక్సేషన్ పై చర్చ: అమెరికన్ ఇంపీరియలిజం యొక్క మూలాలకు చిక్కులు". ది జర్నల్ ఆఫ్ అమెరికన్ హిస్టరీ. 66 (4): 810–831. doi:10.2307/1887638. JSTOR 1887638.
- ↑ బ్లాన్సెట్, కెంట్ (2015). క్రచ్ఫీల్డ్, జేమ్స్ ఎ.; మౌట్లాన్, కాండీ; డెల్ బెనె, టెర్రీ (eds.). ది సెటిల్మెంట్ ఆఫ్ అమెరికా: యాన్ ఎన్సైక్లోపీడియా ఆఫ్ వెస్ట్వార్డ్ ఎక్స్పాన్షన్ ఫ్రమ్ జేమ్స్టౌన్ టు ది క్లోజింగ్ ఆఫ్ ది ఫ్రాంటియర్. రౌట్లెడ్జ్. pp. 161–162. ISBN 9780765619846.
- ↑ "A Thing Well Begun Is Half Done". Persuasive Maps: PJ Mode Collection. Cornell University.
- ↑ 39.0 39.1 థామస్ ఫ్రైడ్మాన్, "ది లెక్సస్ అండ్ ది ఆలివ్ ట్రీ", పేజీ. 381
- ↑ మాన్ఫ్రెడ్ స్టెగర్, "గ్లోబలిజం: ది న్యూ మార్కెట్ ఐడియాలజీ"
- ↑ ఫాక్స్, జెఫ్ (2005). "ఫ్లాట్ నోట్ ఫ్రమ్ ది పైడ్ పైపర్ ఆఫ్ గ్లోబలైజేషన్: థామస్ ఎల్. ఫ్రైడ్మాన్ యొక్క ది వరల్డ్ ఈజ్ ఫ్లాట్". డిసెంట్. pp. 64–67. Retrieved 2020-01-23.
- ↑ మన్ఫ్రెడ్ స్టెగర్, "గ్లోబలిజం: ది న్యూ మార్కెట్ ఐడియాలజీ"
- ↑ Faux, జెఫ్ (2005). "ఫ్లాట్ గ్లోబలైజేషన్ యొక్క పైడ్ పైపర్ నుండి గమనిక: థామస్ ఎల్. ఫ్రైడ్మాన్ యొక్క ది వరల్డ్ ఈజ్ ఫ్లాట్". Dissent. pp. 64–67. Retrieved 2020-01-23.
- ↑ బ్రాండ్సు, హెన్రీ విలియం. (1997). T.R.: ది లాస్ట్ రొమాంటిక్. న్యూయార్కు: బేసిక్ బుక్స్. 2001లో పునర్ముద్రించబడింది, పూర్తి జీవిత చరిత్ర OCLC 36954615, chapter 12
- ↑ "April 16, 1897: టి. రూజ్వెల్ట్ నేవీ అసిస్టెంట్ సెక్రటరీగా నియమితులయ్యారు". క్రూసిబుల్ ఆఫ్ ఎంపైర్—టైమ్లైన్. PBS ఆన్లైన్. Retrieved July 26, 2007.
- ↑ ""క్రూసిబుల్ ఆఫ్ ఎంపైర్" కోసం ట్రాన్స్క్రిప్ట్". క్రూసిబుల్ ఆఫ్ ఎంపైర్—టైమ్లైన్. PBS ఆన్లైన్. Retrieved July 26, 2007.
- ↑ టిల్చిన్, విలియం ఎన్. థియోడర్ రూజ్వెల్టు బ్రిటిష్ సామ్రాజ్యం: ఎ స్టడీ ఇన్ ప్రెసిడెన్షియల్ స్టేట్క్రాఫ్ట్ (1997)
- ↑ సైమన్స్, గ్రాహం M. (2020-04-30). ది సీక్రెట్ యుఎస్ ప్లాన్ టు ఓవర్త్రో ది బ్రిటిష్ ఎంపైర్: వార్ ప్లాన్ రెడ్ (in ఇంగ్లీష్). Frontline Books. ISBN 978-1-5267-1205-9.
- ↑ ""ది వైట్ మ్యాన్స్ బర్డెన్": కిప్లింగ్ రాసిన US ఇంపీరియలిజానికి శ్లోకం". historymatters.gmu.edu. Retrieved 2018-01-25.
- ↑ "ది రూజ్వెల్ట్ కరోలరీ – ఇంపీరియలిజం". www.americanforeignrelations.com (in ఇంగ్లీష్). Retrieved 2018-01-27.
- ↑ Kramer, Paul A. (2006-12-13). ది బ్లడ్ ఆఫ్ గవర్నమెంట్: రేస్, ఎంపైర్, ది యునైటెడ్ స్టేట్స్, అండ్ ది ఫిలిప్పీన్స్ (in ఇంగ్లీష్). యూనివ్ ఆఫ్ నార్త్ కరోలినా ప్రెస్. ISBN 9780807877173.
- ↑ ఉల్లేఖన లోపం: చెల్లని
<ref>ట్యాగు;Pérez, Louis A 1998అనే పేరుగల ref లలో పాఠ్యమేమీ ఇవ్వలేదు - ↑ Aguinaldo, Emilio (September 1899). "Aguinaldo's case agency Agency" (PDF). North American Review.
- ↑ "FE479/FE479: 1959కి ముందు క్యూబన్ వ్యవసాయం: రాజకీయ మరియు ఆర్థిక పరిస్థితులు". edis.ifas.ufl.edu.
- ↑ 55.0 55.1 Hitchman, James (January 1970). "U. S. క్యూబన్ చక్కెర ఉత్పత్తిపై నియంత్రణ 1898-1902". జర్నల్ ఆఫ్ ఇంటర్అమెరికన్ స్టడీస్ అండ్ వరల్డ్ అఫైర్స్. 1: 97.
- ↑ జిన్, హోవార్డ్. ఎ పీపుల్స్ హిస్టరీ ఆఫ్ ది యునైటెడ్ స్టేట్స్: 1492–2001. న్యూయార్క్: హార్పర్కాలిన్స్, 2003. ప్రింట్.
- ↑ Jones, Gregg (2013). హనర్ ఇన్ ది డస్ట్: థియోడర్ రూజ్వెల్ట్, వార్ ఇన్ ది ఫిలిప్పీన్స్, అండ్ ది రైజ్ అండ్ ఫాల్ ఆఫ్ అమెరికాస్ ఇంపీరియల్ డ్రీమ్ (in ఇంగ్లీష్). Penguin. pp. 169–170. ISBN 9780451239181.
- ↑ Schirmer, Daniel B.; Shalom, Stephen Rosskamm (1987). ది ఫిలిప్పీన్స్ రీడర్: ఎ హిస్టరీ ఆఫ్ కలోనియలిజం, నియోకలోనియలిజం, డిక్టేటర్షిప్, అండ్ రెసిస్టెన్స్. South End Press. pp. 18, 40–41. ISBN 978-0-89608-275-5.
- ↑ సెక్రటరీ రూట్స్ రికార్డ్: ఫిలిప్పీన్ వార్ఫేర్లో "మార్క్డ్ సెవెరిటీస్", వికీసోర్స్ (బహుళ ప్రస్తావనలు)
- ↑ Zinn, Howard (2014). యునైటెడ్ స్టేట్స్ యొక్క పీపుల్స్ హిస్టరీ 1492—Present. Time Apt. Group. p. unnumbered. ISBN 978-615-5505-13-3.
- ↑ Miller, స్టువర్ట్ క్రైటన్ (1982). బెనివోలెంట్ అస్సిమిలేషన్: ది అమెరికన్ కాంక్వెస్ట్ ఆఫ్ ది ఫిలిప్పీన్స్, 1899–1903 (in ఇంగ్లీష్). Yale University Press. ISBN 030016193X.
- ↑ జాన్సన్, చామర్స్, బ్లోబ్యాక్: ది కాస్ట్స్ అండ్ కాన్సీక్వెన్సెస్ ఆఫ్ అమెరికన్ ఎంపైర్ (2000), పేజీలు 72–79
- ↑ Butterfield, Fox (1987-04-19). "మార్కోస్పై కొత్త పుస్తకం అమెరికాకు అతని '72 మార్షల్-లా ప్లాన్ల గురించి తెలుసని చెబుతుంది". The New యార్క్ టైమ్స్ (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). ISSN 0362-4331. Retrieved 2018-01-24.**
- ↑ జోనాథన్ నాషెల్ (2005). ఎడ్వర్డ్ లాన్స్డేల్స్ కోల్డ్ వార్ (Edward Lansdale's Cold War). యూనివ్ ఆఫ్ మసాచుసెట్స్ ప్రెస్. p. 32. ISBN 1558494642.
- ↑ Simbulan, Roland G. (August 18, 2000). "Equipo Nizkor – రహస్య కార్యకలాపాలు మరియు ఫిలిప్పీన్స్లో CIA యొక్క దాచిన చరిత్ర". www.derechos.org. Retrieved 2018-01-23. ఫిలిప్పీన్స్-మనీలా విశ్వవిద్యాలయంలో ఉపన్యాసం, రిజాల్ హాల్, పాడ్రే ఫౌరా, మనీలా
- ↑ "కామన్వెల్త్ చట్టం నం. 733". చాన్ రోబుల్స్ లా లైబ్రరీ. April 30, 1946.
- ↑ Jenkins, Shirley (1954). ఫిలిప్పీన్స్ వైపు అమెరికన్ ఆర్థిక విధానం. Stanford విశ్వవిద్యాలయం ప్రెస్. p. 62. ISBN 0-8047-1139-9.
{{cite book}}: ISBN / Date incompatibility (help) - ↑ జిన్, హోవార్డ్. ఎ పీపుల్స్ హిస్టరీ ఆఫ్ ది యునైటెడ్ స్టేట్స్. న్యూయార్క్: హార్పర్కాలిన్స్, 2003. పేజీ. 363
- ↑ జిన్, పేజీలు 359–376
- ↑ Zeiler, Thomas W.; Ekbladh, David K.; Garder, Lloyd C. (2017-03-27). Beyond 1917: యునైటెడ్ స్టేట్స్ మరియు గ్రేట్ వార్ యొక్క ప్రపంచ వారసత్వాలు (in ఇంగ్లీష్). Oxford University Press. ISBN 9780190604035.
- ↑ Steigerwald, David (1994). అమెరికాలో విల్సోనియన్ ఆదర్శవాదం (in ఇంగ్లీష్). Cornell University Press. pp. 30–42. ISBN 0801429366.
- ↑ రెండా, "పరిచయం," టేకింగ్ హైతీ: మిలిటరీ ఆక్యుపేషన్ & ది కల్చర్ ఆఫ్ యుఎస్ ఇంపీరియలిజం, 1915–1940లో, పేజీలు 10–22, 29–34
- ↑ Neilson, Keith (April 24, 2014). Strategy and Supply (RLE మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం): ది ఆంగ్లో-రష్యన్ అలయన్స్ 1914–1917. Routledge. ISBN 9781317703457 – via Google Books.
- ↑ రిచెల్సన్, జెఫ్రీ టి. (July 17, 1997). ఎ సెంచరీ ఆఫ్ స్పైస్: ఇంటెలిజెన్స్ ఇన్ ది ట్వంటీయత్ సెంచరీ. ఆక్స్ఫర్డ్ యూనివర్సిటీ ప్రెస్. ISBN 9780199880584 – via Google Books.
- ↑ మార్టిను సిక్సుమిత్, "ఫ్యానీ కప్లాన్ లెనిన్ను చంపడానికి చేసిన ప్రయత్నం" విప్లవం అనివార్యమా?: రష్యన్ విప్లవం యొక్క మలుపు పాయింట్లు, టోనీ బ్రెంటన్ (ఆక్స్ఫర్డ్ యూనివర్సిటీ ప్రెస్, 2017) సంపాదకీయం, పేజీలు 185–192
- ↑ Trickey, Erick. "రష్యన్ అంతర్యుద్ధంలో చిక్కుకున్న అమెరికన్ దళాల మర్చిపోయిన కథ". Smithsonian (in ఇంగ్లీష్). Retrieved 2019-04-05.
- ↑ vud, Alan (2011-05-15). రష్యాస్ ఫ్రోజెన్ ఫ్రాంటియర్: ఎ హిస్టరీ ఆఫ్ సైబీరియా అండ్ ది రష్యన్ ఫార్ ఈస్ట్ 1581 – 1991 (in ఇంగ్లీష్). Bloomsbury Publishing. p. 187. ISBN 9781849664387.
- ↑ "ది నేషనల్ ఆర్కైవ్స్ – ఎగ్జిబిషన్స్ – ఆన్లైన్లో నేర్చుకోవడం – మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం – చరిత్రపై దృష్టికోణాలు". www.nationalarchives.gov.uk.
- ↑ పోవాస్కీ, "ది యునైటెడ్ స్టేట్స్ అండ్ ది బోల్షెవిక్ రివల్యూషన్, 1917–1933", ది కోల్డ్ వార్: ది యునైటెడ్ స్టేట్స్ అండ్ ది సోవియట్ యూనియన్, 1917–1991లో, పేజీలు 5–34
- ↑ Wertheim, స్టీఫెన్ (2011). చిమెరా.pdf "ది విల్సోనియన్ చిమెరా: విల్సన్ దృష్టిని ఎందుకు చర్చించడం అమెరికన్ విదేశీ సంబంధాలను కాపాడలేదు" (PDF). వైట్ హౌస్ స్టడీస్. 10 (4): 343–359. ISSN 1535-4768.
{{cite journal}}: Check|url=value (help)[permanent dead link] - ↑ డుబోయిస్, లారెంట్ (2012-01-03). హైతీ: ది ఆఫ్టర్షాక్స్ ఆఫ్ చరిత్ర (in ఇంగ్లీష్). హెన్రీ హోల్ట్ మరియు కంపెనీ. pp. 240–249. ISBN 9780805095623.
- ↑ "1933లో మేజర్ జనరల్ స్మెడ్లీ బట్లర్, USMC". ఫెడరేషన్ ఆఫ్ అమెరికన్ సైంటిస్ట్స్. Archived from the original on 1998-05-24.
- ↑ 83.0 83.1 83.2 క్విన్, J. W. (2009). మధ్యప్రాచ్యంలో అమెరికన్ సామ్రాజ్యవాదం: 1920-1950 (డిసర్టేషన్). వేక్ ఫారెస్ట్ విశ్వవిద్యాలయం, విన్స్టన్-సేలం, NC.
- ↑ వుడ్హౌస్, C. M. (2009). "బ్రిటన్ మరియు మధ్యప్రాచ్యం". పాకిస్తాన్ హారిజన్. 62 (1): 81–106. JSTOR 24711057.
- ↑ fdrlibrary (2015-10-20). ""నేను తిరిగి వచ్చాను!" – జనరల్ మాక్ఆర్థర్ మరియు FDR". Forward with Roosevelt (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). Retrieved 2022-03-28.
- ↑ "ఫిలిప్పీన్ రిపబ్లిక్ రోజు". www.gov.ph. Archived from the original on 2021-07-29. Retrieved 2020-05-22.
- ↑ జార్జ్ ఎ. గొంజాలెజ్, అర్బన్ స్ప్రాల్, గ్లోబల్ వార్మింగ్, మరియు ఎంపైర్ ఆఫ్ క్యాపిటల్ (SUNY ప్రెస్, 2009), పేజీ. 69-110
- ↑ Paul, Erik (October 23, 2012). నియోలిబరల్ ఆస్ట్రేలియా మరియు తూర్పు ఆసియాలో US సామ్రాజ్యవాదం. Palgrave Macmillan. ISBN 9781137272775 – via Google Books.[permanent dead link]
- ↑ Smith, Neil (October 29, 2004). అమెరికన్ ఎంపైర్: రూజ్వెల్ట్స్ జియోగ్రాఫర్ అండ్ ది ప్రిల్యూడ్ టు గ్లోబలైజేషన్. University of California Press. ISBN 9780520243385 – via Internet Archive.
grand opportunity.
- ↑ Smith, Neil (October 29, 2004). అమెరికన్ సామ్రాజ్యం: రూజ్వెల్ట్ యొక్క భౌగోళిక శాస్త్రవేత్త మరియు ప్రపంచీకరణకు ముందుమాట. University of California Press. ISBN 9780520243385 – via Internet Archive.
lebensraum.
- ↑ Smith, Neil (October 29, 2004). అమెరికన్ సామ్రాజ్యం: రూజ్వెల్ట్ యొక్క భౌగోళిక శాస్త్రవేత్త మరియు ప్రపంచీకరణకు ముందుమాట. University of California Press. ISBN 9780520243385 – via Internet Archive.
lebensraum.
, p 27-28. - ↑ ఆంబ్రోస్, స్టీఫెన్ E. & బ్రింక్లీ, డగ్లస్ G. (1997). ప్రపంచీకరణకు పెరుగుదల: 1938 నుండి అమెరికన్ విదేశాంగ విధానం, (న్యూయార్క్: పెంగ్విన్ బుక్స్), పేజీ 111-112.
- ↑ వైటేకర్, ఆర్థర్ P. (1954). పశ్చిమ అర్థగోళ ఆలోచన: దాని పెరుగుదల మరియు క్షీణత, (న్యూయార్క్: కార్నెల్ యూనివర్సిటీ ప్రెస్), పేజీ 174.
- ↑ లీవెన్, అనటోల్ (2004). "అమెరికా సరైనది లేదా తప్పు: అమెరికన్ జాతీయవాదం యొక్క శరీర నిర్మాణ శాస్త్రం," ది జియోపాలిటిక్స్ రీడర్, (eds టోల్, గెరార్డ్ మరియు ఇతరులు, లండన్ & న్యూయార్క్: రూట్లెడ్జ్), పేజీ 171-172.
- ↑ John Darwin (2010). After Tamerlane: The Rise and Fall of Global Empires, 1400–2000. Bloomsbury Publishing USA. p. 470. ISBN 9781596917606.
- ↑ హ్యాండీ 1994, p. 4.
- ↑ మౌల్టన్ 2013, pp. 47–49.
- ↑ Malkin, Elisabeth (16 May 2013). "Trial on Guatemala Civil War Marnage Leaves Out U.S. Role". The New York Times. Retrieved July 7, 2023.
200,000 మంది వరకు హత్యకు గురైన ఈ సంస్థ, సైన్యం జీవితంలో US చాలా శక్తివంతమైన మరియు ప్రత్యక్ష పాత్ర పోషించింది
- ↑ Paiz, Alfonso (1970). ""మూడవ విప్లవ ప్రభుత్వం" మరియు గ్వాటెమాలాలో సామ్రాజ్యవాదం". సైన్స్ & సొసైటీ. 34 (2): 151. JSTOR 40401478. Retrieved 31 July 2023.
- ↑ Abrahamian, Ervand (24 July 2017). "Newly Declassified Documents confirm US 1953లో చమురు ఒప్పందాలపై ఇరాన్లో తిరుగుబాటుకు మద్దతు ఇచ్చింది" (Interview). Interviewed by Amy Goodman and Juan González. Democracy Now!. Retrieved 24 July 2017.
- ↑ ఎండ్స్ ఆఫ్ బ్రిటిష్ ఇంపీరియలిజం: ది స్క్రాంబుల్ ఫర్ ఎంపైర్, సూయజ్, అండ్ డీకాలనైజేషన్. I.B.Tauris. 2007. pp. 775 of 1082. ISBN 978-1-84511-347-6.
- ↑ Risen, James (2000). "సీక్రెట్స్ ఆఫ్ హిస్టరీ: ది యునైటెడ్ స్టేట్స్ ఇన్ ఇరాన్". The New York Times. Archived from the original on January 25, 2013.
- ↑ "CIA 1953 ఇరాన్ తిరుగుబాటులో పాత్రను నిర్ధారిస్తుంది". nsarchive2.gwu.edu. The National Security Archive. 19 August 2013. Retrieved 1 August 2023.
- ↑ Johnson, Chalmers (January 23, 2001). బ్లోబ్యాక్: అమెరికన్ సామ్రాజ్యం యొక్క ఖర్చులు మరియు పరిణామాలు (2000, రెవ్. 2004 ed.). ఔల్ బుక్. pp. 99–101. ISBN 0-8050-6239-4.
- ↑ Parmar, Inderjeet (2018). "ది యుఎస్ నేతృత్వంలోని లిబరల్ ఆర్డర్: ఇంపీరియలిజం బై అదర్ నేమ్?". International Affairs. 94: 151–172. doi:10.1093/ia/iix240.
- ↑ Tirman, John (2011). ది డెత్స్ ఆఫ్ అదర్స్: ది ఫేట్ ఆఫ్ సివిలియన్స్ ఇన్ అమెరికాస్ వార్స్. Oxford University Press. pp. 78–82. ISBN 9780199831494.
- ↑ Armstrong, Charles K. (20 December 2010). "ది డిస్ట్రక్షన్ అండ్ రీకన్స్ట్రక్షన్ ఆఫ్ నార్త్ కొరియా, 1950-1960" (PDF). ది ఆసియా-పసిఫిక్ జర్నల్. 8 (51): 1. Retrieved 13 September 2019.
- ↑ "ది పెంటగాన్ పేపర్స్, చాప్టర్ 2, "1950-1954లో ఫ్రాంకో-వియత్ మిన్ యుద్ధంలో యుఎస్ ప్రమేయం", అధ్యక్షుడికి మెమోరాండమ్ - హ్యారీ ఎస్. ట్రూమాన్ అధ్యక్షుడు". Archived from the original on 2011-08-06. Retrieved 2025-10-19.
- ↑ Mark, Woodruff (2005). Unheralded Victory: The Defeat of The Viet Cong and The North Vietnames. ప్రెసిడియో ప్రెస్. p. 6. ISBN 978-0-89141-866-5.
- ↑ డోమ్హాఫ్, జి. విలియం (2014). "ది కౌన్సిల్ ఆన్ ఫారిన్ రిలేషన్స్ అండ్ ది గ్రాండ్ ఏరియా: కేస్ స్టడీస్ ఆన్ ది ఆరిజిన్స్ ఆఫ్ ది IMF అండ్ ది వియత్నాం వార్". క్లాస్, రేస్ అండ్ కార్పొరేట్ పవర్. 2 (1). doi:10.25148/CRCP.2.1.16092111. Archived from the original on 2019-06-14. Retrieved 2020-06-15.
- ↑ Magoc, Chris J. (2015). అమెరికన్ చరిత్రలో సామ్రాజ్యవాదం మరియు విస్తరణ. ABC-CLIO. pp. 1233, 1278–81. ISBN 9781610694308.
- ↑ "వియత్నాం యుద్ధ చరిత్ర". History.com. A&E టెలివిజన్ నెట్వర్క్లు, LLC. Retrieved 9 July 2015.
- ↑ Bolingbroke-Kent, Antonia (2023-04-27). "'నేను చేసిన దానివల్ల ఎక్కువ మంది పిల్లలు బాధపడటం నాకు ఇష్టం లేదు': లావోస్ నుండి US బాంబులను తొలగించడానికి 50 సంవత్సరాల పోరాటం". The Guardian (in బ్రిటిష్ ఇంగ్లీష్). ISSN 0261-3077. Retrieved 2023-07-12.
- ↑ 114.0 114.1 Robinson, Geoffrey (2018). ది కిల్లింగ్ సీజన్: ఎ హిస్టరీ ఆఫ్ ది ఇండోనేషియా మాసకర్స్, 1965-1966.
- ↑ Good, Aaron (2022). American Exception. New York: Skyhorse Publishing. p. 290. ISBN 978-1-5107-6913-7.
- ↑ Simpson, Brad (17 October 2017). "U.S. ఎంబసీ ఇండోనేషియా మాస్ మర్డర్ను ట్రాక్ చేసింది 1965". National Security Archive. Retrieved 18 October 2017.
- ↑ బెవిన్స్, విన్సెంట్ (2020). ది జకార్తా మెథడ్: వాషింగ్టన్ యొక్క కమ్యూనిస్ట్ వ్యతిరేక క్రూసేడ్ మరియు మాస్ మర్డర్ ప్రోగ్రామ్ దట్ షేప్డ్ అవర్ వరల్డ్. పబ్లిక్ అఫైర్స్. pp. 200–206. ISBN 978-1-5417-4240-6.
- ↑ Good, Aaron (2022). American Exception. New York: Skyhorse Publishing. pp. 231–232, 237. ISBN 978-1510769137.
- ↑ Conde, Arturo (10 September 2021). "కొత్త సినిమా అర్జెంటీనా యొక్క 'డర్టీ వార్'లో ప్రపంచ సంక్లిష్టతను అన్వేషిస్తుంది" (in ఇంగ్లీష్). NBC News. Retrieved 2021-10-06.
- ↑ Kieh, George (1992). "మధ్యప్రాచ్యంలో పాశ్చాత్య సామ్రాజ్యవాదం: పర్షియన్లో యునైటెడ్ స్టేట్స్ సైనిక జోక్యం కేసు గల్ఫ్". అరబ్ స్టడీస్ త్రైమాసికం. 14 (1): 7–8. JSTOR 41858004. Retrieved 26 August 2023.
- ↑ 121.0 121.1 Kieh, జార్జ్ (1992). "మధ్యప్రాచ్యంలో పశ్చిమ సామ్రాజ్యవాదం: పర్షియన్ గల్ఫ్లో యునైటెడ్ స్టేట్స్ సైనిక జోక్యం కేసు". అరబ్ స్టడీస్ త్రైమాసికం. 14 (11): 10. JSTOR 41858004. Retrieved 26 August 2023.
- ↑ Kieh, George (1992). "మధ్యప్రాచ్యంలో పశ్చిమ సామ్రాజ్యవాదం: పర్షియన్ గల్ఫ్లో యునైటెడ్ స్టేట్స్ సైనిక జోక్యం కేసు". Arab Studies Quarterly. 14 (1): 11. JSTOR 41858004. Retrieved 26 August 2023.
- ↑ 123.0 123.1 Robinson, William (2006). "Gramsci and Globalization: From Nation-State to Transnational Hegemony". Critical Review of International Social and Political Philosophy: 569.
- ↑ "మిడ్-ఈస్ట్ సంక్షోభం జరిగినప్పుడు: 25 March". BBC News. 25 March 2011. Archived from the original on 27 March 2011. Retrieved 26 March 2011.
- ↑ Capasso, Matteo (2020). "యుద్ధం మరియు ఆర్థిక వ్యవస్థ: లిబియా క్రమంగా నాశనం". ఆఫ్రికన్ రాజకీయ ఆర్థిక వ్యవస్థ సమీక్ష: 15.
- ↑ Capasso, Matteo (2020). "యుద్ధం మరియు ఆర్థిక వ్యవస్థ: లిబియా క్రమంగా నాశనం". ఆఫ్రికన్ రాజకీయ ఆర్థిక వ్యవస్థ సమీక్ష: 16.
- ↑ సాంగర్, డేవిడ్ E.; ఫ్రైడ్మాన్, లిసా (December 23, 2024). "గ్రీన్లాండ్ మరియు పనామా కాలువను నియంత్రించాలనే ట్రంప్ కోరిక: ఈసారి జోక్ కాదు". ది న్యూయార్క్ టైమ్స్.
- ↑ "ట్రంప్ యొక్క రెండవ పదం ప్రారంభం - 538 పాలిటిక్స్ పాడ్కాస్ట్". ABC న్యూస్. Retrieved January 24, 2025.
- ↑ Spetalnick, Matt (January 20, 2025). "ట్రంప్ పనామా కాలువను తిరిగి స్వాధీనం చేసుకుంటానని ప్రతిజ్ఞ చేశారు, అంతరిక్షంలో 'మానిఫెస్ట్ డెస్టినీ' గురించి మాట్లాడారు". Reuters. Retrieved January 21, 2025.
- ↑ "ట్రంప్, గ్రీన్లాండ్ మరియు మన్రో సిద్ధాంతం యొక్క పునర్జన్మ". Financial Times. January 10, 2025.
- ↑ "ట్రంప్ పశ్చిమ అర్ధగోళంతో అమెరికా సంబంధాలలో మన్రో సిద్ధాంతాన్ని పునరుద్ధరించాడు". The Washington Post. February 28, 2025.
- ↑ "బలం అవసరమైతే US విస్తరణకు 4% మంది అమెరికన్లు మాత్రMay మద్దతు ఇస్తున్నారు". YouGov.
- ↑ గాడిస్, జాన్ లూయిస్ (1977), "నియంత్రణ: ఒక పునఃఅంచనా," విదేశీ వ్యవహారాలు, వాల్యూమ్ 55 (4): పేజి 882.
- ↑ పియరీ, ఆండ్రూ J. (1972). "అమెరికా యొక్క నిబద్ధతలు మరియు పొత్తుల భవిష్యత్తు," ఆర్బిస్, వాల్యూమ్ 16 (3): పేజీ 696.
- ↑ క్లెమెన్స్, వాల్టర్ సి. (2000). అమెరికా అండ్ ది వరల్డ్, 1898-2025: అచీవ్మెంట్స్, ఫెయిల్యూర్స్, ఆల్టర్నేటివ్ ఫ్యూచర్స్, (లండన్ & న్యూయార్క్: పాల్గ్రేవ్ మాక్మిలన్), పేజీ 134.
- ↑ వెర్థైమ్, స్టీఫెన్ అలెగ్జాండర్, (2015). “రేపు, ప్రపంచం: రెండవ ప్రపంచ యుద్ధంలో US ప్రపంచ ఆధిపత్యం యొక్క జననం,” PhD థీసిస్, (కొలంబియా విశ్వవిద్యాలయం), పేజీ 215, https://academiccommons.columbia.edu/doi/10.7916/D8DB814F
- ↑ లూస్, హెన్రీ (17 February 1941). “ది అమెరికన్ సెంచరీ,” లైఫ్, పేజీ 65, https://books.google.co.il/books?id=I0kEAAAAMBAJ&printsec=frontcover&redir_esc=y#v=onepage&q=century&f=false
- ↑ విల్కీ, వెండెల్ L. (1943). వన్ వరల్డ్. (లండన్: కాసెల్ అండ్ కంపెనీ), పేజీ 130-133.
- ↑ డార్విన్, జాన్ (2008). ఆఫ్టర్ టామర్లేన్: ది గ్లోబల్ హిస్టరీ ఆఫ్ ఎంపైర్ సిన్స్ 1405. (న్యూయార్క్: బ్లూమ్స్బరీ ప్రెస్), పేజీ 470.
- ↑ వాల్ట్జ్, కెన్నెత్ ఎన్. (2002). “చల్లని యుద్ధం తర్వాత నిర్మాణాత్మక వాస్తవికత.” అమెరికా అన్రివల్డ్: ది ఫ్యూచర్ ఆఫ్ ది బ్యాలెన్సు ఆఫ్ పవరు. (సం. ఐకెన్బెర్రీ, జాన్ జి. ఇథాకా & లండన్: కార్నెల్ యూనివర్సిటీ ప్రెస్), పేజీలు 42-43.
- ↑ రైస్, కండోలీజా (July/August 2008). “జాతీయ ఆసక్తిని పునరాలోచించడం.” విదేశీ వ్యవహారాలు, వాల్యూమ్ 87 (4), పేజీలు 2-26, http://www.foreignaffairs.org/20080701faessay87401/condoleezza-rice
- ↑ డీసెన్, గ్లెన్ (2024). ది ఉక్రెయిన్ వార్ & ది యురేషియన్ వరల్డ్ ఆర్డర్. (క్లారిటీ ప్రెస్), అధ్యాయం “శక్తి సమతుల్యత vs శాశ్వత పొత్తులు.”
- ↑ లేన్, క్రిస్టోఫర్ (2000). “US ఆధిపత్యం మరియు NATO శాశ్వతం.” జర్నల్ ఆఫ్ స్ట్రాటజిక్ స్టడీస్, వాల్యూమ్ 23 (3), పేజీ 59-91.
- ↑ ఆర్ట్, రాబర్ట్ J. (2003). ఎ గ్రాండ్ స్ట్రాటజీ ఫర్ అమెరికా. (ఇథాకా: కార్నెల్ యూనివర్సిటీ ప్రెస్), పేజీ 106.
- ↑ లుండెస్టాడ్, గీర్ (2005). 1945 నుండి యునైటెడ్ స్టేట్స్ మరియు పశ్చిమ యూరప్: ఇన్విటేషన్ టు ట్రాన్సాట్లాంటిక్ డ్రిఫ్ట్ ద్వారా 'సామ్రాజ్యం' నుండి. (ఆక్స్ఫర్డ్ యూనివర్సిటీ ప్రెస్), పేజీ 70.
- ↑ టునాండర్, ఓలా (2005). “స్వీడిష్ జియోపాలిటిక్స్: ఫ్రమ్ రుడాల్ఫ్ కెజెల్లెన్ టు ఎ స్వీడిష్ 'డ్యూయల్ స్టేట్,'” జియోపాలిటిక్స్, వాల్యూమ్ 10 (3), పేజీ 551.
- ↑ హంటింగ్టను, శామ్యూలు (1989). “నిష్క్రమణ లేదు—ఎండిజం యొక్క లోపం.” జాతీయ ఆసక్తి, వాల్యూమ్ 17 పేజి 7.
- ↑ బర్న్హామ్, జేమ్స్ (1947). ప్రపంచ పోరాటం. (న్యూయార్క్: ది జాన్ డే కంపెనీ), పేజీ 182, 211, https://ia800504.us.archive.org/25/items/struggleforworld00burn/struggleforworld00burn.pdf
- ↑ బర్న్హామ్, జేమ్స్ (1947). ప్రపంచం కోసం పోరాటం. (న్యూయార్క్: ది జాన్ డే కంపెనీ), పేజీ 183, https://ia800504.us.archive.org/25/items/struggleforworld00burn/struggleforworld00burn.pdf
- ↑ కళ, రాబర్ట్ జె. (1998/99). “జియోపాలిటిక్స్ నవీకరించబడింది: ఎంపిక చేసిన నిశ్చితార్థం యొక్క వ్యూహం.” ఇంటర్నేషనల్ సెక్యూరిటీ, వాల్యూమ్ 23 (3): పేజీ 102.
- ↑ జెర్విస్, రాబర్ట్ (2002). “నాయకత్వ-శక్తి శాంతి యుగంలో యుద్ధ సిద్ధాంతాలు.” అమెరికన్ పొలిటికల్ సైన్స్ రివ్యూ, వాల్యూమ్ 96 (1), పేజీ 1-14.
- ↑ బ్రెజిన్స్కీ, జ్బిగ్నివ్ (1997). ది గ్రాండ్ చెస్బోర్డ్: అమెరికన్ ప్రైమసీ అండ్ ఇట్స్ జియోస్ట్రాటజిక్ ఇంపెరేటివ్స్. (న్యూయార్క్: పెర్సియస్ బుక్స్), పేజీ 40.
- ↑ లెబో, రిచర్డ్ నెడ్ & కెల్లీ, రాబర్ట్ (అక్టోబరు 2001). "తుసిడైడ్సు ఆధిపత్యం: ఏథెన్స్ మరియు యునైటెడ్ స్టేట్స్." ఇంటర్నేషనల్ స్టడీస్ సమీక్ష. వాల్యూమ్. 27 (4): పేజీలు. 593-609.
- ↑ రాబిన్సన్, ఎరిక్ డబ్ల్యూ. (శరదృతువు 2005). "అమెరికన్ సామ్రాజ్యం? ఆధునిక అమెరికన్ శక్తిపై ప్రాచీన ప్రతిబింబాలు." ది క్లాసికల్ వరల్డ్, వాల్యూమ్ 99 (1): పేజి 45-46.
- ↑ ముయెంక్లర్, హెర్ఫ్రైడ్ (2007). ఎంపైర్స్: ది లాజిక్ ఆఫ్ వరల్డ్ డామినేషన్ ఫ్రమ్ ఏన్షియంట్ రోమ్ టు ది యునైటెడ్ స్టేట్స్. (కేంబ్రిడ్జ్, పాలిటీ ప్రెస్), పేజి 163.
- ↑ టోయ్న్బీ, ఆర్నాల్డ్ (1962). అమెరికా మరియు ప్రపంచ విప్లవం. (న్యూయార్క్, ఆక్స్ఫర్డ్ యూనివర్సిటీ ప్రెస్), పేజి 105-106, https://archive.org/details/americaworldrevo0000toyn/page/104/mode/2up?view=theater&q=annexation
- ↑ Ostrovsky, Max (2007). Y = Arctg X: ప్రపంచ క్రమం యొక్క అతిశయోక్తి. Internet Archive. Lanham, Md. : యూనివర్సిటీ ప్రెస్ ఆఫ్ అమెరికా. ISBN 978-0-7618-3499-1.
- ↑ జోఫ్ఫు, జోసెఫు (1995). "ద్వైపాక్షికత తర్వాత ఒక అమెరికన్ గ్రాండ్ స్ట్రాటజీ వైపు," ఇంటర్నేషనల్ సెక్యూరిటీ, వాల్యూమ్ 19 (4): పేజి 111, 117.
- ↑ నెక్సన్, డేనియల్ హెచ్. & రైట్, థామస్ (2007). "అమెరికన్ సామ్రాజ్య చర్చలో ఏమి ప్రమాదంలో ఉంది?" అమెరికన్ పొలిటికల్ సైన్స్ రివ్యూ, వాల్యూమ్ 101 (2): పేజి 258.
- ↑ మోటిల్, అలెగ్జాండర్ జాన్ (2001). ఇంపీరియల్ ఎండ్స్: ది డికే, కొలాప్స్, అండ్ రివైవల్ ఆఫ్ ఎంపైర్స్, (న్యూయార్క్: కొలంబియా యూనివర్సిటీ ప్రెస్), పేజి 16.
- ↑ బ్యాంగ్, పీటర్ ఫైబిగర్ (2000). "అశోక మరియు ఆంటియోకస్ మధ్య: హెలెనిస్టిక్ ఎక్యుమెన్లో సార్వత్రిక రాజ్యం మరియు కాస్మోపాలిటన్ సంస్కృతిపై ప్రపంచ చరిత్రలో ఒక వ్యాసం," యూనివర్సల్ ఎంపైర్: యురేషియన్ చరిత్రలో ఇంపీరియల్ సంస్కృతి మరియు ప్రాతినిధ్యంపై తులనాత్మక విధానం, (eds. బ్యాంగ్, పీటర్ ఫైబిగర్ & కోలోడ్జీజ్జిక్, డారియస్జ్. న్యూయార్క్: కేంబ్రిడ్జ్ యూనివర్సిటీ ప్రెస్), పేజి 65.
- ↑ లుండెస్టాడ్, గీర్ (1986). "సామ్రాజ్యం ఆహ్వానం ద్వారా? యునైటెడ్ స్టేట్స్ మరియు పశ్చిమ యూరప్, 1945-1952," జర్నల్ ఆఫ్ పీస్ రీసెర్చ్, వాల్యూమ్ 23 (3): పేజి 263-267.
- ↑ ఇగ్నాటీఫ్, మైఖేల్ (2003). "అమెరికన్ సామ్రాజ్య శక్తి యొక్క సవాలు," నావల్ వార్ కాలేజ్ రివ్యూ, వాల్యూమ్ 56 (2): పేజి 53.
- ↑ బిస్చాఫ్, గుంటర్ (2009). "సామ్రాజ్య ప్రసంగాలు: క్షీణతలో 'అమెరికన్ సామ్రాజ్యం'?" కుర్స్వెచ్సెల్, వాల్యూమ్ 2: పేజి 17.
- ↑ 165.0 165.1 ఓస్ట్రోవ్స్కీ, మాక్స్ (2018). సైనిక ప్రపంచీకరణ: భౌగోళికం, వ్యూహం, ఆయుధాలు, (న్యూయార్క్: ఎడ్విన్ మెల్లెన్ ప్రెస్), పేజీ 286-287, 291, https://archive.org/details/military-globalization/page/285/mode/2up?view=theater
- ↑ హంటింగ్టను, శామ్యూలు (1989). "నిష్క్రమణ లేదు - ఎండిజం, లోపం." జాతీయ ఆసక్తి, వాల్యూమ్ 17 పేజీ 7.
- ↑ క్రౌతమ్మర్, చార్లెస్, (వింటర్ 1989/90). “యూనివర్సల్ డొమినియన్: టువార్డ్స్ ఎ యూనిపోలార్ వరల్డ్.” జాతీయ ఆసక్తి, వాల్యూమ్ 18, పేజీ 49.
- ↑ యోడా, టాట్సురో, (2006). "యుఎస్-జపాన్ భద్రతా కూటమి కోసం జపాన్ యొక్క హోస్ట్ నేషన్ సపోర్ట్ ప్రోగ్రామ్." ఆసియన్ సర్వే, వాల్యూమ్ 46 (4), పేజి 938-939, 942, http://www.ifeng.or.jp/wordpress/wp-content/uploads/2013/09/AS460608_yoda.pdf
- ↑ సంగ్ వూ కిమ్, "సిస్టమ్ పోలారిటీస్ అండ్ అలయన్స్ పాలిటిక్స్", (పీహెచ్డీ థీసిస్, యూనివర్శిటీ ఆఫ్ ఐయోవా, 2012), పేజీలు 149–151, https://iro.uiowa.edu/esploro/outputs/doctoral/System-polarities-and-alliance-politics/9983777286802771
- ↑ వాలాండర్, సెలెస్టే ఎ. (2000). “సంస్థాగత ఆస్తులు మరియు అనుకూలత: కోల్డ్ వార్ తర్వాత నాటో.” ఇంటర్నేషనల్ ఆర్గనైజేషన్, వాల్యూమ్ 54 (4), పేజి 725, https://library.fes.de/libalt/journals/swetsfulltext/9292080.pdf
- ↑ హౌస్ ఆఫ్ కామన్స్, (2008). “నాటో మరియు యూరోపియన్ రక్షణ యొక్క భవిష్యత్తు,” సెషన్ 2007–08 యొక్క తొమ్మిదవ నివేదిక. (లండన్: డిఫెన్స్ కమిటీ), పేజి 25, http://www.publications.parliament.uk/pa/cm200708/cmselect/cmdfence/111/111.pdf
- ↑ కోడీ, ఎడ్వర్డ్ (12 మార్చి 2009). “43 సంవత్సరాల తర్వాత: ఫ్రాన్స్ నాటోలో పూర్తి సభ్యుడిగా తిరిగి చేరనుంది.” వాషింగ్టన్ పోస్ట్, పేజీ 1-2, http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2009/03/11/AR2009031100547.html
- ↑ సాయుధ సేవలపై కమిటీ (28 January 2014). “ఆసియా-పసిఫిక్ ప్రాంతానికి పునఃసమతుల్యం: దాని అమలులను పరిశీలించడం,” కాంగ్రెస్ 113/74, ప్రతినిధుల సభ, (వాషింగ్టన్: ప్రభుత్వ ముద్రణ కార్యాలయం), పేజీ 53, https://www.govinfo.gov/content/pkg/CHRG-113hhrg86964/pdf/CHRG-113hhrg86964.pdf
- ↑ యోడా, టాట్సురో, (2006). “US-జపాన్ భద్రతా కూటమికి జపాన్ యొక్క హోస్ట్ నేషన్ సపోర్ట్ ప్రోగ్రామ్.” ఆసియన్ సర్వే, వాల్యూమ్ 46 (4), పేజీ 938, 942, 960, http://www.ifeng.or.jp/wordpress/wp-content/uploads/2013/09/AS460608_yoda.pdf
- ↑ చాన్లెట్-అవేరి, ఎమ్మా, & రైన్హార్ట్, ఇయాన్ E., (9 February 2016). “US-జపాన్ కూటమి,” (వాషింగ్టన్: కాంగ్రెషనల్ రీసెర్చ్ సర్వీస్), పేజీ 3, https://fas.org/sgp/crs/row/RL33740.pdf
- ↑ ఐచి, కటహారా (2013). “జపాన్ యొక్క వ్యూహాత్మక ఎంపికలు?” ఆసియన్ సైంటిస్ట్, పేజీ 8, http://www.asianscientist.com/books/wp/content/uploads/2013/05/8281_chap01.pdf
- ↑ రస్సెల్, బెర్ట్రాండ్ (March 1951). "మనిషి భవిష్యత్తు." ది అట్లాంటిక్, https://www.theatlantic.com/magazine/archive/1951/03/the-future-of-man/305193/
- ↑ ఓస్ట్రోవ్స్కీ, మాక్స్ (2018). సైనిక ప్రపంచీకరణ: భౌగోళికం, వ్యూహం, ఆయుధాలు, (న్యూయార్క్: ఎడ్విన్ మెల్లెన్ ప్రెస్), పేజీ 299, https://archive.org/details/military-globalization/page/299/mode/2up?view=theater
- ↑ స్వప్న వేణుగోపాల్ రామస్వామి, (2025). "నాటో దేశాలు 'ప్రయోజనాన్ని పొందుతున్నాయని' మరియు GDPలో 5% అందించాలని ట్రంప్ అంటున్నారు." USA Today, https://www.usatoday.com/story/news/politics/elections/2025/01/07/nato-5-percent-gdp-defense-trump/77514412007/
- ↑ ఇగ్నాటీఫ్, మైఖేల్ (స్ప్రింగ్ 2003) “అమెరికన్ సామ్రాజ్య శక్తి యొక్క సవాళ్లు.” నావల్ వార్ కాలేజ్ రివ్యూ, వాల్యూమ్ 56 (2), https://digital-commons.usnwc.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=2291&context=nwc-review
- ↑ ఇగ్నాటీఫ్, మైఖేల్ & రాచ్మన్, గిడియాన్ (16 January 2025). “ట్రాన్స్క్రిప్ట్: ట్రంప్ పరిపాలన కెనడాకు అస్తిత్వ ముప్పును కలిగిస్తుందా?” ఫైనాన్షియల్ టైమ్స్, https://www.ft.com/content/ec972fb6-0c66-4fbe-bbaa-e79df0ea2d3c
- ↑ మాడెన్, థామస్ ఎఫ్. (2008). ఎంపైర్స్ ఆఫ్ ట్రస్ట్: హౌ రోమ్ బిల్ట్—అండ్ అమెరికా ఈజ్ బిల్డింగ్—ఎ న్యూ వరల్డ్. (డటన్ అడల్ట్).
- ↑ ఎడిటోరియల్ (13 February 2025). “ఉక్రెయిన్కు చేసిన ద్రోహం అమెరికా స్నేహితులు మరియు యూరప్లోని మిత్రదేశాలకు చేసిన ద్రోహం కూడా.” ఇండిపెండెంట్, https://www.independent.co.uk/voices/editorials/ukraine-trump-putin-europe-war-zelensky-b2697737.html
- ↑ "బేస్ స్ట్రక్చర్ రిపోర్ట్: FY 2013 బేస్లైన్" (PDF). యునైటెడ్ స్టేట్స్ డిపార్ట్మెంట్ ఆఫ్ Defense. Archived from the original (PDF) on 2015-02-21. Retrieved 2017-04-09.
- ↑ "నిరసనకారులు ఒబామా మిలిటరీని తిరిగి రగిలించినందున US 'సామ్రాజ్యవాదం'పై ఆరోపణ చేశారు ఫిలిప్పీన్స్తో ఒప్పందం". VICE News. 2014-04-28.
- ↑ "ఒకినావా గవర్నర్ రేసులో యుఎస్ వ్యతిరేక అభ్యర్థి విజయం". PopularResistance.Org. 17 November 2014.
- ↑ రేనాల్డ్స్, డేవిడ్ (2006). ప్రపంచ యుద్ధం నుండి శీతల యుద్ధం వరకు: చర్చిల్, రూజ్వెల్ట్, మరియు 1940ల అంతర్జాతీయ చరిత్ర, (లండన్: ఆక్స్ఫర్డ్ యూనివర్సిటీ ప్రెస్), పేజీ 304.
- ↑ లెMay, కర్టిస్ & మాకిన్లే, కాంటర్ (1965). మిషన్ విత్ లెMay: మై స్టోరీ, (న్యూయార్క్: డబుల్ డే & కామ్)), పేజీ 381.
- ↑ లెఫ్లర్, మెల్విన్ (1984). "జాతీయ భద్రత మరియు శీతల యుద్ధం ప్రారంభం యొక్క అమెరికన్ భావన," ది అమెరికన్ హిస్టారికల్ రివ్యూ, వాల్యూమ్ 89 (2): పేజి 349.
- ↑ 190.0 190.1 బర్న్స్, ఆడమ్ (2017). అమెరికన్ ఇంపీరియలిజం: ది టెరిటోరియల్ ఎక్స్పాన్షన్ ఆఫ్ ది యునైటెడ్ స్టేట్స్, 1783-2013. (ఎడిన్బర్గ్ యూనివర్సిటీ ప్రెస్), పేజి 170-171.
- ↑ Johnson, Chalmers (January 15, 2004). "అమెరికాస్ ఎంపైర్ ఆఫ్ బేస్స్". TomDispatch. Retrieved 2020-01-23.
- ↑ Pitts, Chip (November 8, 2006). "The Election on Empire". The National Interest. Retrieved October 8, 2009.
- ↑ హూప్స్, టౌన్సెండ్ (1958). "అమెరికన్ వ్యూహంలో విదేశీ స్థావరాలు," విదేశీ వ్యవహారాలు, వాల్యూమ్ 37 (1): పేజి 71.
- ↑ లుట్జ్, కేథరీన్ (March 16, 2009). "US స్థావరాలు మరియు సామ్రాజ్యం: ఆసియా-పసిఫిక్ పై ప్రపంచ దృక్పథం," ది ఆసియా-పసిఫిక్ జర్నల్, వాల్యూమ్ 7 (12), https://apjjf.org/wp-content/uploads/2023/11/article-2487.pdf
- ↑ పాట్రిక్ స్మిత్, ఒకినావాన్లకు శ్రద్ధ వహించండి మరియు US స్థావరాలను మూసివేయండి, ఇంటర్నేషనల్ హెరాల్డ్ ట్రిబ్యూన్ (అభిప్రాయ విభాగం), March 6, 1998.
- ↑ "బేస్ స్ట్రక్చర్ రిపోర్ట్" (PDF). USA డిపార్ట్మెంట్ ఆఫ్ డిఫెన్స్. 2003. Archived from the original (PDF) on January 10, 2007. Retrieved January 23, 2007.
- ↑ "యూరప్లోని క్లాండెస్టైన్ శిబిరాలు: "బాండ్స్టీల్లో ఏమి జరుగుతుందో అందరికీ తెలుసు"". Der Spiegel. Hamburg. 5 December 2005.
- ↑ "గ్వాంటనామో బే స్థావరాన్ని తిరిగి అప్పగించాలన్న క్యూబా డిమాండ్ను US తిరస్కరించింది". BBC News. 30 January 2015. Archived from the original on 7 December 2016.
- ↑ "సైనిక మరియు DoD కేటాయించిన నిధి (APF) కేటాయించిన విధి స్థానం మరియు సేవ/భాగం ద్వారా పౌర సిబ్బంది (March 31, 2024 నాటికి)". డిఫెన్స్ మ్యాన్పవర్ డేటా సెంటర్. May 9, 2024.
- ↑ "డిపార్ట్మెంట్ ఆఫ్ డిఫెన్స్, బేస్ స్ట్రక్చర్ రిపోర్ట్ FY 2015 బేస్లైన్" (PDF). కార్యదర్శి కార్యాలయం రక్షణ. Archived from the original (PDF) on 2017-09-27. Retrieved 2017-09-04.
- ↑ Vine, David (2015-08-25). Base Nation: విదేశాలలో ఉన్న US సైనిక స్థావరాలు అమెరికా మరియు ప్రపంచానికి ఎలా హాని కలిగిస్తాయి (in ఇంగ్లీష్). Henry Holt and Company. ISBN 978-1-62779-170-0.
- ↑ కప్లాన్, రాబర్ట్ (2005). ఇంపీరియల్ గ్రంట్స్: ఆన్ ది గ్రౌండ్ విత్ ది అమెరికన్ మిలిటరీ, ఫ్రమ్ మంగోలియా టు ది ఫిలిప్పీన్స్ టు ఇరాక్ అండ్ బియాండ్, (న్యూయార్క్: వింటేజ్), పేజి 13.
- ↑ మాక్స్ ఓస్ట్రోవ్స్కీ, మాక్స్ (2018). సైనిక ప్రపంచీకరణ: భౌగోళికం, వ్యూహం, ఆయుధాలు, (న్యూయార్క్: ఎడ్విన్ మెల్లెన్ ప్రెస్), పేజి 233, https://archive.org/details/military-globalization/page/233/mode/2up?view=theater
- ↑ ఫాక్, రిచర్డ్ (2003). "సామ్రాజ్యం ఫాసిస్ట్ అవుతుందా?" గ్లోబల్ డైలాగ్, వాల్యూమ్ 5 (1): పేజి 22-23.
- ↑ కాగన్, రాబర్ట్ (1998). "దయగల సామ్రాజ్యం," విదేశీ విధానం, వాల్యూమ్ 11: పేజి 29.
- ↑ ఇయాడికోలా, పీటర్, (2008). "గ్లోబలైజేషన్ అండ్ ఎంపైర్," ఇంటర్నేషనల్ జర్నల్ ఆఫ్ సోషల్ ఎంక్వైరీ, వాల్యూమ్ 1 (2): పే 12, https://core.ac.uk/download/pdf/47230635.pdf
- ↑ డుఫోర్, జూల్స్ (July 1, 2007). "యుఎస్ సైనిక స్థావరాల యొక్క ప్రపంచవ్యాప్త నెట్వర్క్," గ్లోబల్ రీసెర్చ్: సెంటర్ ఫర్ రీసెర్చ్ ఆన్ గ్లోబలైజేషన్.
- ↑ రెవెరాన్, డెరెక్ ఎస్. (2007). అమెరికా వైస్రాయ్స్: ది మిలిటరీ అండ్ యుఎస్ ఫారిన్ పాలసీ. (పాల్గ్రేవ్ మాక్మిలన్), పేజీ 4.
- ↑ డ్రియా, ఎడ్వర్డ్ మరియు ఇతరులు (2013). "యూనిఫైడ్ కమాండ్ ప్లాన్ చరిత్ర, 1946-2012," జాయింట్ హిస్టరీ ఆఫీస్, (వాషింగ్టన్: జాయింట్ చీఫ్స్ ఆఫ్ స్టాఫ్) , పేజీ 69, https://www.jcs.mil/Portals/36/Documents/History/Institutional/Command_Plan.pdf
- ↑ చెనీ, డిక్ (January 1993). "1990ల రక్షణ వ్యూహం: ప్రాంతీయ రక్షణ వ్యూహం," (వాషింగ్టన్: రక్షణ శాఖ), పేజీ 11, https://apps.dtic.mil/sti/tr/pdf/ADA268979.pdf
- ↑ పోసెను, బారీ (2003). "కమాండ్ ఆఫ్ ది కామన్స్: ది మిలిటరీ ఫౌండేషన్ ఆఫ్ యుఎస్ హెజెమోనీ," ఇంటర్నేషనల్ సెక్యూరిటీ, వాల్యూమ్ 28 (1): పే 19.
- ↑ డ్రియా, ఎడ్వర్డ్ మరియు ఇతరులు (2013). "యూనిఫైడ్ కమాండ్ ప్లాన్ చరిత్ర, 1946-2012," జాయింట్ హిస్టరీ ఆఫీస్, (వాషింగ్టన్: జాయింట్ చీఫ్స్ ఆఫ్ స్టాఫ్) , పేజీ 5, 75, 84, https://www.jcs.mil/Portals/36/Documents/History/Institutional/Command_Plan.pdf
- ↑ ఫ్రీడ్ల్యాండ్, జోనాథన్ (September 18, 2002). "రోమ్, AD ... రోమ్, DC," ది గార్డియన్, https://www.theguardian.com/world/2002/sep/18/usa.comment
- ↑ ఓస్ట్రోవ్స్కీ, మాక్స్ (2018). సైనిక ప్రపంచీకరణ: భౌగోళికం, వ్యూహం, ఆయుధాలు, (న్యూయార్క్: ఎడ్విన్ మెల్లెన్ ప్రెస్), పేజీ 251, https://archive.org/details/military-globalization/page/251/mode/2up?view=theater&q=posen
- ↑ ఇగ్నాటీఫ్, మైఖేల్ (2003). "అమెరికన్ సామ్రాజ్య శక్తి యొక్క సవాళ్లు," నావల్ వార్ కాలేజ్ రివ్యూ, వాల్యూమ్ 56 (2): పేజి 54.
- ↑ హాగెల్, చక్ (March 4, 2014). క్వాడ్రెనియల్ డిఫెన్స్ రివ్యూ, (వాషింగ్టన్: డిపార్ట్మెంట్ ఆఫ్ డిఫెన్స్), పేజి 39, https://www.acq.osd.mil/ncbdp/docs/2014_Quadrennial_Defense_Review.pdf
- ↑ ఓ'లౌగిన్, జాన్ & వుస్టెన్, హెర్మాన్ వాన్ డెర్ (1990). "పాన్రీజియన్ల రాజకీయ భౌగోళిక శాస్త్రం." భౌగోళిక సమీక్ష. వాల్యూమ్. 80 (1): పేజి. 8.
- ↑ రెన్నర్, జార్జ్ టి. (June 1942). "కొత్త ప్రపంచం కోసం మ్యాప్లు." కొలియర్. వాల్యూమ్. 6: పేజీ. 14.
- ↑ స్మితు, నీలు (2003). అమెరికన్ సామ్రాజ్యం: రూజ్వెల్ట్ యొక్క భౌగోళిక శాస్త్రవేత్త మరియు ప్రపంచీకరణకు ముందుమాట. (బర్కిలీ & లాస్ ఏంజిల్స్ & లండన్: యూనివర్సిటీ ఆఫ్ కాలిఫోర్నియా ప్రెస్).
- ↑ హారిసన్, థామస్ (2009). "హెరోడోటస్ ఆన్ ది అమెరికన్ ఎంపైర్." క్లాసికల్ వరల్డ్, వాల్యూమ్ 102 (4): పేజి 390.
- ↑ హారిసన్, థామస్ (2008). "ప్రాచీన మరియు ఆధునిక సామ్రాజ్యవాదం." గ్రీస్ & రోమ్, వాల్యూం 55 (1): పేజి 20.
- ↑ "పెర్సెపోలిస్, అన్ని దేశాల ద్వారం." livius.org, https://www.livius.org/articles/place/persepolis/persepolis-photos/persepolis-gate-of-all-nations/
- ↑ వెస్సన్, రాబర్ట్ జి. (1967). ది ఇంపీరియల్ ఆర్డర్. (బర్కిలీ: యూనివర్సిటీ ఆఫ్ కాలిఫోర్నియా ప్రెస్), పేజీ. 500.
- ↑ రిచర్డ్సన్, జాన్ ఎస్. (1991). "ఇంపీరియం రోమనమ్: సామ్రాజ్యం మరియు శక్తి భాష." జర్నల్ ఆఫ్ రోమన్ స్టడీస్. వాల్యూమ్ 81: పేజీ. 1.
- ↑ ఓస్ట్రోవ్స్కీ, మాక్స్ (2018). సైనిక ప్రపంచీకరణ: భౌగోళికం, వ్యూహం, ఆయుధాలు, (న్యూయార్క్: ఎడ్విన్ మెల్లెన్ ప్రెస్), పేజీ 247, https://archive.org/details/military-globalization/page/247/mode/2up?view=theater
- ↑ లార్డ్, క్రేన్స్ (2012). ప్రోకాన్సల్స్: డెలిగేటెడ్ పొలిటికల్-సైనిక నాయకత్వం రోమ్ నుండి అమెరికా టుడే. (న్యూయార్క్: కేంబ్రిడ్జ్ యూనివర్సిటీ ప్రెస్), పేజీ 234.
- ↑ ఫ్రెడెరిక్ జాక్సన్ టర్నర్, Significance of the Frontier at the Wayback Machine (archived మే 21, 2008), sagehistory.net (the original నుండి May 21, 2008న ఆర్కైవ్ చేయబడింది).
- ↑ కెల్నర్, డగ్లస్ (April 25, 2003). "అమెరికన్ అసాధారణవాదం". Archived from the original on February 17, 2006. Retrieved February 20, 2006.
- ↑ Magdoff, Harry; John Bellamy Foster (November 2001). "దాడి తర్వాత ... ఉగ్రవాదంపై యుద్ధం". మంత్లీ రివ్యూ. 53 (6): 7. Retrieved October 8, 2009.
- ↑ జకారియా, ఫరీద్ (March 24, 2003). "ది అహంకార సామ్రాజ్యం," న్యూస్వీక్, https://www.newsweek.com/arrogant-empire-132751
- ↑ సి. రైట్ మిల్స్, మూడవ ప్రపంచ యుద్ధానికి కారణాలు, సైమను షుస్టరు, 1958, పేజీలు 52, 111
- ↑ ఫ్లిన్, జాన్ టి. (1944) యాస్ వుయ్ గో Marchంగ్.
- ↑ జాన్సన్, చాల్మర్స్ (2004). సామ్రాజ్యం యొక్క దుఃఖాలు: సైనికవాదం, గోప్యత మరియు గణతంత్రం ముగింపు. New York: Metropolitan Books. ISBN 9780805070040.
- ↑ Sumida, Jon Tetsuro (2006). "భయంకరమైన యుగంలో భౌగోళిక శాస్త్రం, సాంకేతికత మరియు బ్రిటిష్ నావికా వ్యూహం" (PDF). నావల్ వార్ కాలేజ్ రివ్యూ. 59 (3): 89–102. JSTOR 26396746. Archived (PDF) from the original on March 5, 2014.
- ↑ "Books" (PDF). Mises Institute. 2014-08-18.
- ↑ మోరిసన్, శామ్యూల్ ఎలియట్ (1979). ఎ కన్సైస్ హిస్టరీ ఆఫ్ ది అమెరికన్ రిపబ్లిక్, (న్యూయార్క్: ఆక్స్ఫర్డ్ యూనివర్సిటీ ప్రెస్), పేజి 182.
- ↑ వైట్, మార్క్ జె. (1996). ది క్యూబన్ మిస్సైల్ క్రైసిస్, (లండన్: మాక్మిలన్), పేజి 188.
- ↑ జెరూసలేం పోస్ట్ (February 18, 1998), పేజి 1.
- ↑ థాంప్సన్, జాన్ అలెగ్జాండర్ (2015). ఎ సెన్స్ ఆఫ్ పవర్: ది రూట్స్ ఆఫ్ అమెరికాసు గ్లోబలు రోలు. (ఇథాకా: కార్నెలు యూనివర్సిటీ ప్రెస్), పేజీలు 12-13.
- ↑ మహాన్, ఆల్ఫ్రెడ్ థాయర్ (1920). ఆసియా సమస్య మరియు అంతర్జాతీయ రాజకీయాలపై ప్రభావాలు, (వాషింగ్టన్ & లండన్: కెన్నికాట్ ప్రెస్), పేజీ 26–27.
- ↑ స్పైక్మాన్, నికోలస్ (1942). ప్రపంచ రాజకీయాల్లో అమెరికా వ్యూహం, పేజీ 179-180, 457.
- ↑ కిస్సింగర్, హెన్రీ (1994). డిప్లొమసీ, (న్యూయార్క్: సైమన్ & షుస్టర్), పేజీలు 804-822.
- ↑ బ్రజెజిన్స్కీ, జ్బిగ్నివ్ (1997). ది గ్రాండ్ చెస్బోర్డ్: అమెరికన్ ప్రైమసీ అండ్ ఇట్స్ జియోస్ట్రాటజిక్ ఇంపెరేటివ్స్. (న్యూయార్క్: బేసిక్ బుక్స్).
- ↑ గ్రే, కోలిన్ ఎస్. (1988). ది జియోపాలిటిక్స్ ఆఫ్ సూపర్ పవర్, (న్యూయార్క్: యూనివర్సిటీ ప్రెస్ ఆఫ్ కెంటుకీ).
- ↑ కిస్సింగర్, హెన్రీ (1994). డిప్లొమసీ, (న్యూయార్క్: సైమన్ & షుస్టర్), పేజీ. 804.
- ↑ బాసెవిచ్, ఆండ్రూ (2004). అమెరికన్ ఎంపైర్: ది రియాలిటీస్ అండ్ కాన్సీక్వెన్సెస్ ఆఫ్ యుఎస్ డిప్లొమసీ, (న్యూయార్క్: హార్వర్డ్ యూనివర్సిటీ ప్రెస్).
- ↑ ప్రెస్టన్, ఆండ్రూ (2021). "అమెరికాస్ గ్లోబల్ ఇంపీరియం". ది ఆక్స్ఫర్డ్ వరల్డ్ హిస్టరీ ఆఫ్ ఎంపైర్. (ఎడిషన్స్. పీటర్ ఫైబిగర్ బ్యాంగ్ మరియు ఇతరులు. ఆక్స్ఫర్డ్ యూనివర్శిటీ ప్రెస్), పేజీ 1221.
- ↑ డగ్లస్ V. జాన్సన్ (5 April 2005). "సామ్రాజ్యాల పెరుగుదల మరియు పతనం." (USAWC ప్రెస్), పేజీ 3, https://press.armywarcollege.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1127&context=articles_editorials
- ↑ మాండెల్బామ్, మైఖేల్ (2005). గోలియత్ కేసు: ఇరవై ఒకటవ శతాబ్దంలో అమెరికా ప్రపంచ ప్రభుత్వంగా ఎలా వ్యవహరిస్తుంది. (న్యూయార్క్: పబ్లిక్ అఫైర్స్), పేజీ XXIV.
- ↑ ఇమ్మెర్మాన్, రిచర్డ్ హెచ్. (2010). ఎంపైర్ ఫర్ లిబర్టీ: ఎ హిస్టరీ ఆఫ్ అమెరికన్ ఇంపీరియలిజం ఫ్రమ్ బెంజమిన్ ఫ్రాంక్లిన్ టు పాల్ వోల్ఫోవిట్జ్. (ప్రిన్స్టన్: ప్రిన్స్టన్ యూనివర్సిటీ ప్రెస్), పేజి 3, https://books.google.co.il/books?id=gTgEl8PN5PEC&printsec=frontcover&hl=ru&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false
- ↑ మాన్, మైఖేల్ (2013). సామాజిక శక్తి వనరులు. (కేంబ్రిడ్జ్ యూనివర్సిటీ ప్రెస్). వాల్యూమ్ IV: పే. 281.
- ↑ హెండ్రిక్సన్, డేవిడ్ సి. (పతనం 2002). "సార్వత్రిక సామ్రాజ్యం వైపు: సంపూర్ణ భద్రత కోసం ప్రమాదకరమైన అన్వేషణ." వరల్డ్ పాలసీ జర్నల్. వాల్యూమ్. 19 (3), పేజీ. 1.
- ↑ డన్, J.R. (3 January 2007). "ఆన్ గోయింగు రోమను." అమెరికను థింకరు, https://www.americanthinker.com/articles/2007/01/on_going_roman.html#google_vignett
- ↑ హారిస్, విలియం వెర్నాన్ (1979). రిపబ్లికను రోంలో యుద్ధం, సామ్రాజ్యవాదం, 327-70 బిసి, (న్యూయార్క్: ఆక్స్ఫర్డ్ యూనివర్సిటీ ప్రెస్), పేజీ 4, https://archive.org/details/warimperialismin0000harr/page/4/mode/2up
- ↑ అడ్లర్, ఎరిక్ (December 2008). " రోమ్ యొక్క పోస్ట్-9/11 అభిప్రాయాలు మరియు 'రక్షణ సామ్రాజ్యవాదం' స్వభావం," ఇంటర్నేషనల్ జర్నల్ ఆఫ్ ది క్లాసికల్ ట్రెడిషన్, వాల్యూమ్ 15 (4): పేజీ. 587-610.
- ↑ కాస్టిగ్నాని, హ్యూగో (2012). "రక్షణ సామ్రాజ్యవాదం గురించి ఎవరైనా మాట్లాడగలరా? న్యాయమైన యుద్ధం రోమను సిద్ధాంతం, దాని సంతతి మీద," రైజన్సు పొలిటిక్సు, వాల్యూం 45 (1): పేజీ 35-57.
- ↑ ఓస్ట్రోవ్స్కీ, మాక్స్ (2007). ది హైపర్బోలా ఆఫ్ ది వరల్డ్ ఆర్డర్, (లాన్హామ్: యూనివర్సిటీ ప్రెస్ ఆఫ్ అమెరికా), పేజీ 240-293, https://archive.org/details/yarctgxhyperbola0000ostr/page/240/mode/2up?view=theater
- ↑ యునైటెడ్ స్టేట్స్. కాంగ్రెస్. సెనేట్. విదేశీ సంబంధాల కమిటీ. హవాయి విలీనం. కాంప్. డేవిస్. 55వ కాంగ్రెస్., 2వ సెషన్. ఎస్. ప్రతినిధి. 681. వాషింగ్టన్, డి.సి.: జి.పి.ఓ., 1898. ప్రింట్.
- ↑ పెరెజ్, లూయిస్ ఎ. 1898 యుద్ధం: చరిత్ర మరియు చరిత్ర చరిత్రలో యునైటెడ్ స్టేట్స్ మరియు క్యూబా. చాపెల్ హిల్: నార్త్ కరోలినా విశ్వవిద్యాలయం, 1998. ప్రింట్.
- ↑ ఉల్లేఖన లోపం: చెల్లని
<ref>ట్యాగు;పెరెజ్, లూయిస్ A 1998అనే పేరుగల ref లలో పాఠ్యమేమీ ఇవ్వలేదు - ↑ Meinig, Donald W. (1993). ది షేపింగ్ ఆఫ్ అమెరికా: ఎ జియోగ్రాఫికల్ పెర్స్పెక్టివ్ ఆన్ 500 ఇయర్స్ ఆఫ్ హిస్టరీ, వాల్యూమ్ 2: కాంటినెంటల్ అమెరికా, 1800–1867. Yale University Press. pp. 22–23, 170–196, 516–517. ISBN 0-300-05658-3.
- ↑ బుకానన్, పాట్ (1999). ఎ రిపబ్లిక్, నాట్ ఎ ఎంపైర్: రీక్లెయిమింగ్ అమెరికాస్ డెస్టినీ. Washington, DC: Regnery Publishing. p. 165. ISBN 0-89526-272-X.
- ↑ Chomsky, Noam (1988). Manufacturing Consent. Pantheon Books. ISBN 0-375-71449-9
- ↑ విలియం ఆపిల్మాన్ విలియమ్స్, "ఎంపైర్ యాజ్ ఎ వే ఆఫ్ లైఫ్: యాన్ ఎస్సే ఆన్ ది కాజెస్ అండ్ క్యారెక్టర్ ఆఫ్ అమెరికాస్ ప్రెజెంట్ ప్రిడికమెంట్ అలోంగ్ ఎ ఫ్యూ థాట్స్ అబౌట్ యాన్ ఆల్టర్నేటివ్" (న్యూయార్క్: సైమన్ & షుస్టర్, 1996), S1.
- ↑ Bacevich, Andrew (2004). అమెరికన్ ఎంపైర్: ది రియాలిటీస్ అండ్ కాన్సీక్వెన్సెస్ ఆఫ్ యు.ఎస్. డిప్లొమసీ. హార్వర్డ్ యూనివర్సిటీ ప్రెస్. ISBN 0-674-01375-1.
- ↑ Schmitt, Eric (1991-12-23). "Washington at Work; మాజీ కోల్డ్ వారియర్ భవిష్యత్తును 'అప్ ఫర్ గ్రాబ్స్'గా చూస్తున్నాడు". The New York Times (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). Retrieved 2020-01-22.
- ↑ ఇమ్మాన్యుయేల్ టాడ్, ఆఫ్టర్ ది ఎంపైర్. ది బ్రేక్డౌను ఆఫ్ ది అమెరికను ఆర్డర్, 2001, (tr. డెలోగు, సి. జాన్, న్యూయార్క్: కొలంబియా యూనివర్సిటీ ప్రెస్, 2003).
- ↑ 268.0 268.1 Ikenberry, G. John (2004). "ఇల్యూషన్స్ ఆఫ్ ఎంపైర్: డిఫైనింగ్ ది న్యూ అమెరికన్ ఆర్డర్". Foreign Affairs. 83 (2): 144–154. doi:10.2307/20033908. JSTOR 20033908. Retrieved 2020-01-22.
- ↑ హాప్కిన్స్, A. G. (2007). "బ్రిటిష్ మరియు అమెరికన్ సామ్రాజ్యాలను పోల్చడం". జర్నల్ ఆఫ్ గ్లోబల్ హిస్టరీ. 2 (3): 395–404. doi:10.1017/S1740022807002343. S2CID 162871393.
- ↑ చార్లెస్ ఎస్. Mayయర్, అమాంగ్ ఎంపైర్స్: అమెరికన్ అసెన్డెన్సీ అండ్ ఇట్స్ ప్రీడెసెసర్స్, (మసాచుసెట్స్ & లండన్: హార్వర్డ్ యూనివర్సిటీ ప్రెస్, 2006), పేజీ 2-24.
- ↑ నియాల్ ఫెర్గూసన్, కొలోసస్: ది రైజ్ అండ్ ఫాల్ ఆఫ్ ది అమెరికను ఎంపైరు, (న్యూయార్క్: పెంగ్విన్ బుక్స్, 2005), పేజీలు 3–4.
- ↑ ఫిలిప్ ఎస్. గోలుబ్, "వెస్ట్వర్డ్ ది కోర్స్ ఆఫ్ ఎంపైర్", లె మోండే డిప్లొమాటికు, (September 2002)
- ↑ నీల్ స్మిత్, అమెరికన్ ఎంపైర్: రూజ్వెల్ట్స్ జియోగ్రాఫర్ అండ్ ది ప్రిల్యూడ్ టు గ్లోబలైజేషన్, (బర్కిలీ & లాస్ ఏంజిల్స్ & లండన్: యూనివర్శిటీ ఆఫ్ కాలిఫోర్నియా ప్రెస్, 2003), పేజీ XI-XII.
- ↑ మాక్స్ బూట్, "ది కేస్ ఫర్ అమెరికన్ ఎంపైర్," వీక్లీ స్టాండర్డ్ 7/5, (October 15, 2001)
- ↑ నినా జె. ఈస్టన్, "థండర్ ఆన్ ది రైట్," అమెరికన్ జర్నలిజం రివ్యూ 23 (December 2001), 320.
- ↑ ఉల్లేఖన లోపం: చెల్లని
<ref>ట్యాగు;ట్రెండ్స్ 2002అనే పేరుగల ref లలో పాఠ్యమేమీ ఇవ్వలేదు - ↑ లేక్, డేవిడ్ ఎ. (2007). "ఎస్కేప్ ఫ్రమ్ ది స్టేట్ ఆఫ్ నేచర్: అథారిటీ అండ్ హైరార్కీ ఇన్ వరల్డ్ పాలిటిక్స్". ఇంటర్నేషనల్ సెక్యూరిటీ. 32: 47–79. doi:10.1162/isec.2007.32.1.47. S2CID 57572519.
- ↑ వాసునియా, ఫిరోజ్ (2011). "ది కంపారిటివ్ స్టడీ ఆఫ్ ఎంపైర్స్." జర్నల్ ఆఫ్ రోమన్ స్టడీస్. వాల్యూమ్. 101: పే. 222.
- ↑ A. G. హాప్కిన్స్, అమెరికన్ ఎంపైర్: ఎ గ్లోబల్ హిస్టరీ (2019)
- ↑ A. G. హాప్కిన్స్, అమెరికన్ ఎంపైర్: ఎ గ్లోబల్ హిస్టరీ (2019).
- ↑ హాప్కిన్స్, ఎ. జి. (2007). "పెట్టుబడిదారీ విధానం, జాతీయవాదం మరియు కొత్త అమెరికన్ సామ్రాజ్యం". ది జర్నల్ ఆఫ్ ఇంపీరియల్ అండ్ కామన్వెల్త్ హిస్టరీ. 35 (1): 95–117. doi:10.1080/03086530601143412. S2CID 143521756. పేజీ 95ని ఉటంకిస్తూ.
- ↑ "CIA Secret Detention and Torture". opensocietyfoundations.org. Archived from the original on ఫిబ్రవరి 20, 2013.
- ↑ నియాల్ ఫెర్గూసన్, కొలోసస్: ది రైజ్ అండ్ ఫాల్ ఆఫ్ ది అమెరికన్ ఎంపైర్ (2004), సారాంశం
- ↑ రోసెన్, స్టీఫెన్ పీటర్ (May–June 2002). "యుద్ధం యొక్క భవిష్యత్తు మరియు అమెరికన్ మిలిటరీ: జనాభా, సాంకేతికత మరియు ఆధునిక సామ్రాజ్యం యొక్క రాజకీయాలు". Harvard Magazine (in ఇంగ్లీష్). Retrieved 2020-01-22.
- ↑ Schulmeister, Stephan (March 2000). "గ్లోబల్ మనీ లేకుండా ప్రపంచీకరణ: జాతీయ కరెన్సీ మరియు ప్రపంచం వలె డాలర్ యొక్క ద్వంద్వ పాత్ర కరెన్సీ". జర్నల్ ఆఫ్ పోస్ట్ కీనేసియన్ ఎకనామిక్స్. 22 (3): 365–395. doi:10.1080/01603477.2000.11490246. ISSN 0160-3477. S2CID 59022899.
- ↑ క్లార్క్, విలియం ఆర్. పెట్రోడాలర్ వార్ఫేర్: ఆయిల్, ఇరాక్ అండ్ ది ఫ్యూచర్ ఆఫ్ ది డాలర్, న్యూ సొసైటీ పబ్లిషర్స్, 2005, కెనడా, ISBN 0-86571-514-9
- ↑ Boot, Max (May 5, 2003). "అమెరికన్ సామ్రాజ్యవాదం? లేబుల్ నుండి పారిపోవలసిన అవసరం లేదు". USA Today. Archived from the original on November 18, 2023.
- ↑ నుజెంట్, హబిట్సు ఆఫ్ ఎంపైరు పేజీ 287.
- ↑ చార్లెస్ ఎస్. Mayయర్, అమాంగ్ ఎంపైర్స్: అమెరికన్ అసెన్డెన్సీ అండ్ ఇట్స్ ప్రీడెసెసర్స్ (2006).
- ↑ వుటో, గ్రేస్ (2007). "ది ఆంగ్లో-అమెరికన్ గ్లోబల్ ఇంపీరియల్ లెగసీ: ఈజ్ దేర్ ఎ బెటర్ వే?". కెనడియన్ జర్నల్ ఆఫ్ హిస్టరీ. 42• (2): 259–270. doi:10.3138/cjh.42.2.259.
- ↑ పాగ్డెన్, ఆంథోనీ (2005). "సామ్రాజ్యవాదం, ఉదారవాదం & శాశ్వత శాంతి కోసం అన్వేషణ". డేడాలస్. 134 (2): 46–57. doi:10.1162/0011526053887301. S2CID 57564158. పేజీలు 52–53 ను ఉటంకిస్తూ.
- ↑ "Empire hits back". The Observer. July 15, 2001. Retrieved April 6, 2021.
- ↑ Tahmazyan, Daniel (30 November 2020). "2020 ఆర్ట్సాఖ్ యుద్ధం: ప్రపంచానికి ఇప్పుడు లేనిది నాయకత్వం -- evnreport.com". evnreport.com. Retrieved 5 January 2021.
- ↑ Hardt, Michael (July 13, 2006). "సామ్రాజ్యవాదం నుండి సామ్రాజ్యం వరకు". ది నేషన్.
- ↑ Negri, Antonio; Hardt, Michael (2000). Empire. హార్వర్డ్ యూనివర్సిటీ ప్రెస్. ISBN 0-674-00671-2. Retrieved October 8, 2009. p. xiii–xiv.
- ↑ మైఖేలు హార్డ్టు, గిల్లెసు డెలూజు: తత్వశాస్త్రంలో అప్రెంటిసుషిపు, ISBN 0-8166-2161-6
- ↑ స్వయంప్రతిపత్తి#ఇటాలియన్ స్వయంప్రతిపత్తి
- ↑ Harvey, David (2005). The new imperialization. Oxford University Press. p. 101. ISBN 978-0-19-927808-4.
- ↑ Harvey 2005, p. 31.
- ↑ Harvey 2005, pp. 77–78.
- ↑ Harvey 2005, p. 187.
- ↑ Harvey 2005, pp. 76–78
- ↑ Miller, Stuart Creighton (1982). "Benevolent Assimilation" ది అమెరికన్ కాంక్వెస్ట్ ఆఫ్ ది ఫిలిప్పీన్స్, 1899–1903. Yale University Press. ISBN 0-300-02697-8. పేజీ 3.
- ↑ లాఫెబర్, వాల్టర్ (1975). ది న్యూ ఎంపైర్: యాన్ ఇంటర్ప్రెటేషన్ ఆఫ్ అమెరికన్ ఎక్స్పాన్షన్, 1860–1898. కార్నెల్ యూనివర్సిటీ ప్రెస్. ISBN 0-8014-9048-0.
- ↑ Thornton, Archibald Paton (September 1978). ఇరవయ్యవ శతాబ్దంలో సామ్రాజ్యవాదం. Palgrave Macmillan. ISBN 0-333-24848-1.
- ↑ Walzer, Michael. "Is There an American Empire?". www.freeindiamedia.com. Archived from the original on October 21, 2006. Retrieved June 10, 2006.
- ↑ స్నైడర్, జాక్ (2002) "ది మిత్స్ ఆఫ్ ఎంపైర్ అండ్ స్ట్రాటజీస్ ఆఫ్ హెజెమోనీ," లెసన్స్ ఆఫ్ ఎంపైర్: ఇంపీరియల్ హిస్టరీస్ అండ్ అమెరికన్ పవర్, (eds. క్రెయిగ్ కాల్హౌన్, ఫ్రెడరిక్ కూపరు కెవిన్ మూర్, న్యూయార్క్: ది న్యూ ప్రెస్), పేజి 270.
- ↑ Keohane, Robert O. (1991). "ది యునైటెడ్ స్టేట్స్ అండ్ ది పోస్ట్వార్ ఆర్డర్: ఎంపైర్ లేదా హెజెమోనీ?". జర్నల్ ఆఫ్ పీస్ రీసెర్చ్ (in ఇంగ్లీష్). 28 (4): 435–439. doi:10.1177/0022343391028004010. JSTOR 424129. S2CID 108760853. పేజీ 435.
- ↑ నెక్సన్, డేనియల్ హెచ్.; రైట్, థామస్ (2007). "అమెరికన్ సామ్రాజ్య చర్చలో వాట్స్ ఎట్ స్టేక్". అమెరికన్ పొలిటికల్ సైన్స్ రివ్యూ. 101 (2): 253–271. doi:10.1017/S0003055407070220. S2CID 17910808. పేజీలు 266–267.
- ↑ 310.0 310.1 Max Boot (May 6, 2003). "American సామ్రాజ్యవాదమా? లేబుల్ నుండి పారిపోవలసిన అవసరం లేదా". Op-Ed. USA Today. Archived from the original on 2011-04-04 – via కౌన్సిల్ ఆన్ ఫారిన్ రిలేషన్స్.
- ↑ "Max Boot, "ఏదీ కొత్తది కాదు nor Nefarious: The Liberal Empire Strikes Back," November 2003". mtholyoke.edu. Archived from the original on 2008-05-15.
- ↑ Heer, జీత్ (March 23, 2003). "ఆపరేషన్ ఆంగ్లోస్పియర్: నేటి అత్యంత తీవ్రమైన అమెరికన్ సామ్రాజ్యవాదులు USAలో పుట్టలేదు". Boston Globe. Archived from the original on 2006-05-07.
- ↑ ఫెర్గూసన్, నియల్ (2005). "అన్కాన్షియస్ కోలోసస్: అమెరికన్ సామ్రాజ్యం యొక్క (& ప్రత్యామ్నాయాలు) పరిమితులు". డేడాలస్. 134 (2): 18–33. doi:10.1162/0011526053887419. S2CID 57571709. p 21ని ఉటంకిస్తూ.
- ↑ నియాల్ ఫెర్గూసన్, కోలోసస్: ది రైజ్ అండ్ ఫాల్ ఆఫ్ ది అమెరికన్ ఎంపైర్ (2005) పేజీలు 286–301
- ↑ హోగన్సన్, క్రిస్టిన్ ఎల్. (2001). అమెరికన్ మ్యాన్హుడ్ కోసం పోరాటం: స్పానిష్-అమెరికన్ మరియు ఫిలిప్పీన్-అమెరికన్ యుద్ధాలను జెండర్ పాలిటిక్స్ ఎలా రెచ్చగొట్టాయి. యేల్ యూనివర్సిటీ ప్రెస్.
- ↑ Choi, Hyaeweol (2009). కొరియాలో లింగం మరియు మిషన్ ఎన్కౌంటర్లు: కొత్త మహిళలు, పాత మార్గాలు. University of California Press.
- ↑ Bashford, Alison (2004). Imperial Hygiene: A Critical History of Colonialism, Nationalism, and Public Health. Palgrave Macmillan London.
- ↑ బ్రూస్టర్, క్లైర్ (2005). "మహిళలు మరియు స్పానిష్-అమెరికన్ స్వాతంత్ర్య యుద్ధాలు: ఒక అవలోకనం". స్త్రీవాద సమీక్ష. 79: 20–35. doi:10.1057/palgrave.fr.9400200. S2CID 154141760.
- ↑ Burgin, SN (2016). "వైట్ ఉమెన్, యాంటీ-ఇంపీరియలిస్ట్ ఫెమినిజం మరియు US ఉమెన్స్ లిబరేషన్ మూవ్మెంట్లో జాతి కథ" (PDF). మహిళల చరిత్ర సమీక్ష. 25 (5): 756–770. doi:10.1080/09612025.2015.1132980. S2CID 146480559.
- ↑ Dean, Robert (2002). A companion to the Vietnam War. Malden, MA. pp. 367–383.
{{cite book}}: CS1 maint: location missing publisher (link) - ↑ మిర్లీస్, టానర్ (2015). "U.S. ఎంపైర్ అండ్ కమ్యూనికేషన్స్ టుడే: హెర్బర్ట్ I. షిల్లర్ను తిరిగి సందర్శించడం". కమ్యూనికేషన్ యొక్క రాజకీయ ఆర్థిక వ్యవస్థ. 2 (3): 3–27.
- ↑ Schiller, Herbert (1969). మాస్ కమ్యూనికేషన్ మరియు అమెరికన్ ఎంపైర్ (1st ed.). Boston: Beacon ప్రెస్. pp. 206–207.
- ↑ షిల్లర్, హెర్బర్ట్ (1969). కమ్యూనికేషన్ మరియు సాంస్కృతిక ఆధిపత్యం. బోస్టన్: M. E. షార్ప్. p. 9. ISBN 9780807061756.
- ↑ Mirrlees, Tanner (2015). "U.S. ఎంపైర్ అండ్ కమ్యూనికేషన్స్ టుడే: హెర్బర్ట్ I. షిల్లర్ను తిరిగి సందర్శించడం". కమ్యూనికేషన్ యొక్క రాజకీయ ఆర్థిక వ్యవస్థ. 3 (2): 6.
- ↑ మిర్లీస్, టానర్ (2016). హార్ట్స్ అండ్ మైన్స్: ది యుఎస్ ఎంపైర్స్ కల్చర్ ఇండస్ట్రీ (1st ed.). Vancouver: University of British Columbia Press. ISBN 9780774830157.
- ↑ ఎడ్వర్డ్ అన్నారు. "సంస్కృతి మరియు సామ్రాజ్యవాదం, యార్క్ విశ్వవిద్యాలయంలో ప్రసంగం, టొరంటో, February 10, 1993". Archived from the original on 2001-09-17. Retrieved 2006-02-23.
- ↑ రోత్కోఫ్, డేవిడ్ సాంస్కృతిక సామ్రాజ్యవాదాన్ని ప్రశంసిస్తున్నారా? Archived 2012-01-19 at the Wayback Machine విదేశాంగ విధానం, సంఖ్య 107, వేసవి 1997, పేజీలు 38–53
- ↑ "Our Story | About Maccas | McDonald's AU". mcdonalds.com.au. Retrieved 2016-11-10.
- ↑ జోసెఫ్ ఎస్. నై జూనియర్, సాఫ్టు పవరు: ది మీన్స్ టు సక్సెసు ఇన్ వరల్డు పాలిటిక్స్ (2004), పేజీలు 33–72.
- ↑ స్కాట్-స్మిత్, గిల్స్ (2007). "ది టైస్ దట్ బైండ్: డచ్-అమెరికన్ రిలేషన్స్, యుఎస్ పబ్లిక్ డిప్లొమసీ అండ్ ది ప్రమోషన్ ఆఫ్ అమెరికన్ స్టడీస్ సిన్స్ ది సెకండ్ వరల్డ్ వార్". ది హేగ్ జర్నల్ ఆఫ్ డిప్లొమసీ. 2 (3): 283–305. doi:10.1163/187119007X240532.
- ↑ Huntington, Samuel P. (1973). "Transnational Organizations in World Politics" (PDF). World Politics. 25 (3): 333–368. doi:10.2307/2010115. JSTOR 2010115. S2CID 154553877. p. 344.
- ↑ లిపింగ్ బు, Mayకింగ్ ది వరల్డ్ లైక్ అస్: ఎడ్యుకేషన్, కల్చరల్ ఎక్స్పాన్షన్, అండ్ ది అమెరికన్ సెంచరీ (2003) కూడా చూడండి.
- ↑ Fraser, Matthew (2005). Weapons of Mass Distraction: Soft Power and American Empire. St. Martin's Press.
- ↑ మిర్లీస్, టానర్. 2006. అమెరికన్ సాఫ్ట్ పవర్ లేదా అమెరికన్ కల్చరల్ ఇంపీరియలిజం. కాలిన్ మూయర్స్ (ed.) లో, ది న్యూ ఇంపీరియలిస్ట్స్: ఐడియాలజీస్ ఆఫ్ ఎంపైర్. ఆక్స్ఫర్డ్: వన్ వరల్డ్ ప్రెస్. 198-228,
- ↑ Cusack, Tricia (2021-09-30). "ది ఛోసెన్ పీపుల్: ది హడ్సన్ రివర్ స్కూల్ అండ్ ది కన్స్ట్రక్షన్ ఆఫ్ అమెరికన్ ఐడెంటిటీ". రివ్యూ ఆఫ్ ఇంటర్నేషనల్ అమెరికన్ స్టడీస్. 14 (1): 107–152. doi:10.31261/rias.11804. ISSN 1991-2773.
- ↑ వీమ్స్, జాసన్ (March 2011). "చూడటం, క్రిందికి చూడటం, బయటకు చూడటం". అమెరికన్ ఆర్ట్. 25 (1): 2–10. doi:10.1086/660024. ISSN 1073-9300. S2CID 188656106.
- ↑ విగ్గిన్స్, జె. రస్సెల్; మెర్క్, ఫ్రెడెరిక్; మెర్క్, లోయిస్ బన్నిస్టర్ (December 1963). "మానిఫెస్ట్ డెస్టినీ అండ్ మిషన్ ఇన్ అమెరికన్ హిస్టరీ: ఎ రీఇంటర్ప్రెటేషన్". ది న్యూ ఇంగ్లాండ్ క్వార్టర్లీ. 36 (4): 528. doi:10.2307/363114. ISSN 0028-4866. JSTOR 363114.