అరిబమ్ శ్యామ్ శర్మ
అరిబమ్ శ్యామ్ శర్మ | |
|---|---|
.jpg) | |
| 1936 మార్చి 21 ఇంఫాల్, మణిపూర్ , భారతదేశం | |
| వృత్తి | సినీ దర్శకుడు, గాయకుడు, సంగీత దర్శకుడు |
| పురస్కారాలు | గోల్డెన్ మోంట్గోల్ఫియర్ (1982) పద్మశ్రీ (2006) |
అరిబమ్ శ్యామ్ శర్మ భారతదేశానికి చెందిన సినీ నిర్మాత, సంగీత దర్శకుడు. ఆయన మొదటి మణిపురి సినిమా 'మాతమ్గి మణిపూర్'లో నటుడిగా అరంగేట్రం చేసి 1974లో 'లామ్జా పరశురామ్' సినిమాకు దర్శకత్వం వహించాడు. ఇది బాక్సాఫీస్లో 100 రోజులు నడిచిన మొదటి మణిపురి సినిమాగా నిలిచింది. ఆయన 1979 సినిమా 'ఓలాంగ్థగీ వాంగ్మదాసూ' 32 వారాల పాటు నడిచిన మొట్టమొదటి, ఏకైక మణిపురి సినిమాగా నిలిచింది.[1] ఇది 'షోలే' స్థానిక బాక్సాఫీస్ రికార్డులను కూడా బద్దలు కొట్టింది.
ఆయన దర్శకుడిగా తీసిన నాలుగవ సినిమా, ఇమాగి నింగ్థెమ్ (నా కుమారుడా, నా అమూల్యమైనవాడా), 1982లో నాంటెస్లోని ఫెస్టివల్ ఆఫ్ త్రీ కాంటినెంట్స్లో మోంట్గోల్ఫియర్ డి'ఓర్ పురస్కారాన్ని అందుకోవడంతో ఆయనకు అంతర్జాతీయ గుర్తింపును తెచ్చిపెట్టింది.
అతని 1990 సినిమా ఇషానో (ది చోసెన్ వన్) 1991 కేన్స్ ఫిల్మ్ ఫెస్టివల్ అన్ సర్టెన్ రిగార్డ్ విభాగంలో ప్రదర్శించబడింది.[2]
2006లో భారత ప్రభుత్వం శర్మకు పద్మశ్రీ ప్రదానం చేసింది, కానీ 2019 పౌరసత్వ సవరణ బిల్లు అమలు చేయాలన్న భారత ప్రభుత్వ నిర్ణయానికి నిరసనగా 2019 ఫిబ్రవరిలో ఆయన అవార్డును తిరిగి ఇచ్చారు.[3][4][5]
ఆయన భారతీయ డాక్యుమెంటరీ సినిమాలో చేసిన కృషికి గుర్తింపుగా ఫిల్మ్స్ డివిజన్ నిర్వహించిన 10వ ముంబై అంతర్జాతీయ చలన చిత్రోత్సవంలో భారత ప్రభుత్వం ఆయనకు డాక్టర్ వి. శాంతారామ్ జీవితకాల సాఫల్య పురస్కారాన్ని ప్రదానం చేసింది.[6] 7వ మణిపూర్ రాష్ట్ర చలనచిత్రోత్సవం 2010లో శ్యామ్ శర్మకు జీవిత సాఫల్య పురస్కారం అందించారు. ఫిల్మ్ ఫోరమ్ మణిపూర్ & మణిపూర్ స్టేట్ ఫిల్మ్ డెవలప్మెంట్ సొసైటీ ద్వారా 14 మే 2015న ఆయనకు జ్యువెల్ ఆఫ్ మణిపురి సినిమా పురస్కారం కూడా ప్రదానం చేయబడింది.[7]
ఫిల్మోగ్రఫీ
[మార్చు]ఫీచర్ ఫిల్మ్స్
[మార్చు]| సంవత్సరం. | పేరు | పాత్ర | గమనికలు |
|---|---|---|---|
| 1972 | మాతంగి మణిపూర్ | నటుడు, సంగీత దర్శకుడు | మొదటి మణిపురి పూర్తి నిడివి గల సినిమా. ఈ సినిమా 20వ జాతీయ చలనచిత్ర అవార్డులలో రాష్ట్రపతి పతకాన్ని గెలుచుకుంది. |
| 1974 | లంజా పరశురామ్ | సంగీత దర్శకుడు, దర్శకుడు | దర్శకుడిగా ఆయన తొలి సినిమా. |
| 1976 | సఫాబీ | దర్శకుడు | 24వ జాతీయ చలనచిత్ర అవార్డులలో మణిపురి లో ఉత్తమ సినిమా. |
| 1979 | ఒలంగ్థగీ వాంగ్మదాసూ | దర్శకుడు | 27వ జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాలలో మణిపురి లో ఉత్తమ సినిమా. |
| 1981 | ఇమాగి నింగ్థెమ్ | సంగీత దర్శకుడు, దర్శకుడు | నాంటెస్లో గ్రాండ్ ప్రి అవార్డును గెలుచుకున్న మొదటి భారతీయ సినిమా. 29వ జాతీయ చలనచిత్ర అవార్డులలో మణిపురి లో ఉత్తమ సినిమా. |
| 1983 | పోఖం అమా | దర్శకుడు | యుకెలోని టైన్సైడ్ ఇంటర్నేషనల్ ఫిల్మ్ ఫెస్టివల్లో ప్రదర్శించబడింది. |
| 1990 | ఇషానో | సంగీత దర్శకుడు, దర్శకుడు | 1991 కేన్స్ అంతర్జాతీయ చలన చిత్రోత్సవంలో అన్ సర్టెన్ రెకార్డ్ విభాగంలో ప్రదర్శించబడింది. 38వ జాతీయ చలనచిత్ర అవార్డులలో మణిపురి లో ఉత్తమ సినిమా. |
| 1995 | సనాబి | సంగీత దర్శకుడు, దర్శకుడు | ఈజిప్ట్లోని కైరో అంతర్జాతీయ చలనచిత్రోత్సవం, IFFIకి ఎంపికైంది. 43వ జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాలలో మణిపురిలో ఉత్తమ ఫీచర్ సినిమా. |
| 1998 | షింగ్నాబా | దర్శకుడు | మణిపూర్లోని మూఢనమ్మకాలు, విశ్వాసాలు & హెచ్ఐవి ముప్పుపై సినిమా |
| 2000 | పారి | దర్శకుడు | తొలి మణిపురి పిల్లల సినిమా. |
| 2003 | అశాంగ్బా నోంగ్జాబీ | దర్శకుడు, నిర్మాత, సంగీత దర్శకుడు | ఎం. కె. బినోదిని దేవి 1966 నాటి అదే పేరుతో ప్రసిద్ధ నాటకం నుండి స్వీకరించబడింది. |
| 2008 | కూడలి | దర్శకుడు | మణిపూర్లో ఒక రాక్ బ్యాండ్ను స్థాపించాలనే ఆకాంక్షలున్న స్నేహితుల బృందం గురించిన సినిమా. |
| 2011 | మిరాంగ్ | దర్శకుడు | అరంబం సమరేంద్ర రాసిన అదే పేరుతో వచ్చిన నాటకం ఆధారంగా ఈ సినిమా రూపొందించబడింది. |
| 2012 | లీపాక్లీ | దర్శకుడు | దక్షిణ కొరియాలోని జియోంజు అంతర్జాతీయ చలన చిత్రోత్సవం ప్రదర్శించబడింది. 60వ జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాలలో మణిపురి లో ఉత్తమ సినిమా. |
| 2013 | దశా | దర్శకుడు | అరంబం సమరేంద్ర రాసిన అదే పేరుతో వచ్చిన నాటకం ఆధారంగా ఈ సినిమా రూపొందించబడింది. |
| 2019 | నోంగ్ఫడోక్ లక్పా అతిథి | సంగీత దర్శకుడు, స్క్రీన్ ప్లే రైటర్, డైరెక్టర్ | 3వ గౌహతి అంతర్జాతీయ చలనచిత్రోత్సవంలో భారత విభాగం ప్రారంభ సినిమాగా ప్రదర్శించబడింది. |
ఫీచర్ కాని సినిమాలు
[మార్చు]| సంవత్సరం | పేరు | పాత్ర | గమనికలు |
|---|---|---|---|
| 1980 | సనలేబాక్ మణిపూర్ | దర్శకుడు | 1984లో జరిగిన మొదటి మణిపురి రాష్ట్ర చలనచిత్రోత్సవంలో నాన్-ఫీచర్ విభాగంలో ఉత్తమ డాక్యుమెంటరీ చిత్రం. |
| 1986 | ధైర్యగాథలు | దర్శకుడు | బ్రిటిష్ పాలనకు వ్యతిరేకంగా జరిగిన ప్రతిఘటనలో మణిపురి మహిళల పాత్రను నొక్కి చెబుతూ, మణిపూర్లోని స్వాతంత్ర్య పోరాట ఉద్యమం గురించి ఈ పుస్తకం వివరిస్తుంది. |
| 1988 | సంగై: ది డ్యాన్సింగ్ డీర్ ఆఫ్ మణిపూర్ | దర్శకుడు | అమెరికాలోని మోంటానాలో జరిగిన 12వ అంతర్జాతీయ వన్యప్రాణి చలనచిత్రోత్సవంలో ఐదు ప్రతిభా పురస్కారాలను గెలుచుకుంది. లండన్లోని బ్రిటిష్ ఫిల్మ్ ఇన్స్టిట్యూట్ ద్వారా సంవత్సరపు అత్యుత్తమ చిత్రంగా ప్రకటించబడింది. |
| కీబుల్ లామ్జావో జాతీయ ఉద్యానవనం | దర్శకుడు | 1994లో జరిగిన 2వ మణిపూర్ రాష్ట్ర చలనచిత్ర పురస్కారాలలో ఉత్తమ డాక్యుమెంటరీ చిత్రంగా అవార్డును గెలుచుకుంది. | |
| కోరో కోసి | దర్శకుడు | IFFI 1989 యొక్క ఇండియన్ పనోరమాలో పాల్గొంది. 1989లో హంగరీలో జరిగిన ఇండియన్ ఫిల్మ్ వీక్, 1989లో బాంబే అంతర్జాతీయ చలనచిత్రోత్సవంలో ప్రదర్శించబడింది. | |
| 1989 | సరస్సులోని జింక | దర్శకుడు | 37వ జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాలలో ఉత్తమ పర్యావరణ/సంరక్షణ/పరిరక్షణ చిత్రానికి జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారం . |
| 1990 | మణిపూర్ దేశీయ క్రీడలు | దర్శకుడు | 38వ జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాలలో ఉత్తమ అన్వేషణ/సాహస చిత్రానికి జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారం . |
| 1991 | మెయిటీ పంగ్ | దర్శకుడు | 39వ జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాలలో ప్రత్యేక ప్రశంసా పురస్కారం . |
| లై హరౌబా | దర్శకుడు | 1992 ఇంటర్నేషనల్ ఫిల్మ్ ఫెస్టివల్ ఆఫ్ ఇండియా (IFFI) యొక్క ఇండియన్ పనోరమాలో అధికారిక ఎంపిక. | |
| 1993 | మణిపూర్ ఆర్కిడ్లు | దర్శకుడు | 41వ జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాలలో ఉత్తమ పర్యావరణ/సంరక్షణ/పరిరక్షణ చిత్రం. జపాన్లోని యమగాట అంతర్జాతీయ డాక్యుమెంటరీ ఫిల్మ్ ఫెస్టివల్ 2019లో ప్రదర్శించబడింది. 1994లో మొరాకోలో జరిగిన అంతర్జాతీయ వన్యప్రాణి చిత్రోత్సవంలో పాల్గొంది. |
| 1995 | యెల్హౌ జాగోయి | దర్శకుడు | 43వ జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాలలో ఉత్తమ మానవశాస్త్ర/జాతివివరణాత్మక చిత్రానికి జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారం . 1996లో IFFI యొక్క ఇండియన్ పనోరమా ప్రారంభ చిత్రం. జపాన్లోని యమగాట అంతర్జాతీయ డాక్యుమెంటరీ ఫిల్మ్ ఫెస్టివల్ 2019లో ప్రదర్శించబడింది. |
| 1998 | లోక్తక్: మణిపూర్ యొక్క డైయింగ్ లేక్ | దర్శకుడు | |
| 1999 | థాంగ్-టా: మణిపూర్ యుద్ధ కళ | దర్శకుడు | 47వ జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాలలో ఉత్తమ కళలు/సాంస్కృతిక చిత్రానికి జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారం . |
| మారమ్స్ | దర్శకుడు | 2000లో IFFI వారి ఇండియన్ పనోరమాలో; 2000లో ముంబై అంతర్జాతీయ చలనచిత్రోత్సవంలో పోటీ విభాగంలో, 2000లో కాఠ్మండు అంతర్జాతీయ పర్వత చలనచిత్రోత్సవంలో పాల్గొన్నారు. | |
| 2001 | అరుణాచల్ ప్రదేశ్లోని మోన్పాలు | దర్శకుడు | 49వ జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాలలో ఉత్తమ మానవశాస్త్ర/జాతివర్గ చిత్రణ చిత్రం . |
| 2002 | ఎంకే బినోదిని | దర్శకుడు | ప్రఖ్యాత రచయిత్రి ఎం.కె. బినోదిని దేవి జీవితాన్ని వివరిస్తుంది . |
| బంగారు చేతులు | దర్శకుడు | అనాది సాంస్కృతిక సంప్రదాయాన్ని కొనసాగిస్తున్న మణిపురి సాంప్రదాయ చేనేతపై ఒక చిత్రం. | |
| 2003 | పండిట్ ఖేల్చంద్ర | దర్శకుడు | |
| బినోదిని: ఒక రచయిత జీవితం | దర్శకుడు | ||
| 2004 | నీలమణి: మణిపూర్ యొక్క ప్రధాన కుమ్మరి | దర్శకుడు | మణిపూర్కు చెందిన ప్రసిద్ధ కుమ్మరి నీలమణి దేవి జీవితం, విజయాలను నమోదు చేస్తుంది . |
| 2005 | గురు లైమాయుమ్ తంబల్న్గౌబీ దేవి | దర్శకుడు | 54వ జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాలలో ఉత్తమ జీవితచరిత్ర చిత్రానికి జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారం . |
| 2007 | మణిపూర్ రాజర్షి భాగ్యచంద్ర | దర్శకుడు | 38వ అంతర్జాతీయ భారత చలనచిత్రోత్సవం 2007 లో ఇండియన్ పనోరమా యొక్క నాన్-ఫీచర్ విభాగానికి ఎంపిక చేయబడింది . |
| 2008 | మిస్టర్ మణిపూర్ | దర్శకుడు | మహీంద్రా ఇండో-అమెరికన్ ఆర్ట్స్ కౌన్సిల్ (MIAAC) ఫిల్మ్ ఫెస్టివల్ 2008లో ప్రదర్శించబడింది. |
| లీరోల్ | దర్శకుడు | పువ్వులను వర్ణించే మౌఖిక జానపద సాహిత్యంపై ఒక ఫీచర్ ఫిల్మ్ కానిది. | |
| 2009 | మణిపూర్ సంకీర్తన | దర్శకుడు | |
| 2011 | దిగువ నుండి నాయకులు | దర్శకుడు | |
| 2012 | మణిపురి పోనీ | దర్శకుడు | 60వ జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాలలో ఉత్తమ అన్వేషణ/సాహస చిత్రం (క్రీడలతో సహా) విభాగంలో జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారం . |
| 2014 | కంగ్లా | దర్శకుడు | |
| 2018 | మణిపూర్ రాస్ లీలలు | దర్శకుడు | 12వ మణిపూర్ రాష్ట్ర చలనచిత్ర పురస్కారాలు 2019లో ఉత్తమ నాన్-ఫీచర్ ఫిల్మ్ పురస్కారాన్ని గెలుచుకుంది. |
| 2019 | ఇ. సోనమణి సింగ్ | దర్శకుడు | |
| 2022 | ఖుమంతేం ప్రకాష్ సింగ్ | సంగీత దర్శకుడు, స్క్రిప్ట్ & దర్శకుడు | 15వ మణిపూర్ రాష్ట్ర చలనచిత్ర అవార్డులు 2023లో ఉత్తమ జీవితచరిత్ర / కళలు & సంస్కృతి చిత్ర పురస్కారాన్ని గెలుచుకుంది.[8] |
గ్రంథసూచి
[మార్చు]| సంవత్సరం | పని | మూ |
|---|---|---|
| 2006 | లివింగ్ షాడోస్ | [9] |
| 2014 | ఎషెయ్ బినోడినిగి | |
| ఆధునిక మణిపురి సంగీతం, నేను | ||
| 2016 | మణిపురి సినిమా: ఈగి పాడమ్ | [10] |
| 2022 | భారతీయ సినిమాపై విమర్శకులు | [11] |
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ "Olangthagee Wangmadasoo (1979)". BFI. Archived from the original on 8 May 2021.
- ↑ "Festival de Cannes: The Chosen One". festival-cannes.com. Retrieved 2009-08-10.
- ↑ "Padma Awards" (PDF). Ministry of Home Affairs, Government of India. 2015. Archived from the original (PDF) on 15 October 2015. Retrieved 21 July 2015.
- ↑ "Indigenous people will become strangers in their own lands: Aribam Syam Sharma".
- ↑ "Veteran Manipuri filmmaker Aribam Syam Sharma returns Padma Shri Award in protest against Citizenship Amendment Bill". www.ndtv.com.
- ↑ MEGHACHANDRA KONGBAM. "Aribam Syam Sharma: A Genius in the World of Indian Cinema". imphalreviews.in.
- ↑ "Jewel of Manipuri Cinema 2015 award to be conferred to Aribam Syam Sharma". Archived from the original on 2016-03-04. Retrieved 2026-03-24.
- ↑ "Manipur State Film Awards declared; M Nilamani wins Lifetime Achievement Award". thenortheastaffairs.com.
- ↑ Luwang, Donny Meisnam. "Aribam Syam Sharma - Life sketch (Awarded Padmashree in the year 2006)". E-pao. Retrieved 1 February 2010.
- ↑ "Book Review" (PDF). Archived from the original (PDF) on 13 January 2017. Retrieved 12 January 2017 – via The People's Chronicle.
- ↑ "Legendary filmmaker Aribam Syam Sharma to release new book". e-pao.net. Retrieved 5 January 2022.