Jump to content

అలెగ్జాండర్ ఆర్కిపెంకో

వికీపీడియా నుండి
అలెగ్జాండర్ ఆర్కిపెంకో
1935 లో అర్కిపెంకో
జననంMay 30 [O.S. May 18] 1887
కీవ్, రష్యన్ సామ్రాజ్యం (ఇప్పుడు కీవ్, ఉక్రెయిన్)
మరణం1964 ఫిబ్రవరి 25(1964-02-25) (వయసు: 76)
న్యూయార్క్ నగరం, న్యూయార్క్, యునైటెడ్ స్టేట్స్
రంగంశిల్పం
శిక్షణకీవ్ ఆర్ట్ స్కూల్
ఉద్యమంక్యూబిజం
చేసిన పనులుThe Boxers, 1914
ఎన్నికఅమెరికన్ అకాడమీ ఆఫ్ ఆర్ట్స్ అండ్ లెటర్స్ (1962)

అలెగ్జాండర్ పోర్ఫిరోవిచ్ ఆర్కిపెంకో[a] (మే 30 [O.S. మే 18] 1887 – ఫిబ్రవరి 25, 1964) ఒక ఉక్రేనియన్-అమెరికన్ అవాంట్-గార్డ్ కళాకారుడు, శిల్పి, గ్రాఫిక్ కళాకారుడు, ఫ్రాన్స్, యునైటెడ్ స్టేట్స్‌లో చురుకుగా ఉన్నారు.[1][2][3][4][5] మానవ బొమ్మలను రేఖాగణిత రూపాల్లో విశ్లేషించి, క్యూబిజం సూత్రాలను వాస్తుశిల్పానికి వర్తింపజేసిన మొదటి వ్యక్తులలో ఆయన ఒకరు.[6]

జీవిత చరిత్ర

[మార్చు]
దస్త్రం:Alexander Archipenko, La Vie Familiale (Family Life), Salon d'Automne, 1912.jpg
లా వీ ఫ్యామిలీ ( కుటుంబ జీవితం ), 1912, ఎత్తు సుమారు. 6 feet (1.8 m) . 1912 సలోన్ డి'ఆటోమ్నే, పారిస్, 1913 న్యూయార్క్ నగరం, చికాగో, బోస్టన్‌లలో జరిగిన ఆర్మరీ షోలో ప్రదర్శించబడింది. కొమోడియా ఇల్లస్ట్రే (1912) నుండి తీసిన అసలు శిల్పం, ఛాయాచిత్రం, తరువాత ప్రమాదవశాత్తు నాశనం చేయబడింది.

అలెగ్జాండర్ అర్కిపెంకో 1887లో కీవ్ (రష్యన్ సామ్రాజ్యం, ఇప్పుడు ఉక్రెయిన్)లో పోర్ఫైరీ ఆంటోనోవిచ్ అర్కిపెంకో, పోరోస్కోవియా వాసిలివ్నా మచోవా అర్కిపెంకో దంపతులకు జన్మించాడు; అతను యూజీన్ అర్కిపెంకో తమ్ముడు.

1902 నుండి 1905 వరకు అతను కైవ్ ఆర్ట్ స్కూల్ (KKhU) లో చదివాడు. 1906 లో అతను సెర్హి స్వెటోస్లావ్స్కీ (కైవ్) లో కళలలో తన విద్యను కొనసాగించాడు, ఆ సంవత్సరం తరువాత అలెగ్జాండర్ బోగోమాజోవ్ తో కలిసి అక్కడ ఒక ప్రదర్శన ఇచ్చాడు. తరువాత అతను మాస్కోకు వెళ్లాడు, అక్కడ కొన్ని గ్రూప్ షోలలో తన రచనలను ప్రదర్శించే అవకాశం లభించింది.

ఆర్కిపెంకో 1908లో పారిస్కు వెళ్లాడు[7], త్వరగా ఎకోల్ డెస్ బ్యూక్స్-ఆర్ట్స్‌లో చేరాడు, కొన్ని వారాల తర్వాత అతను దానిని విడిచిపెట్టాడు.[8] అతను కళాకారుల కాలనీ లా రుచేలో నివాసి, వలస వచ్చిన ఉక్రేనియన్ కళాకారులు: వ్లాదిమిర్ బరనోఫ్-రోసిన్, సోనియా డెలానే-టెర్క్, నాథన్ ఆల్ట్మాన్. 1910 తర్వాత అతను సలోన్ డెస్ ఇండిపెండెంట్స్, సలోన్ డి'ఆటోమ్నేలో అలెగ్జాండ్రా ఎక్స్‌టర్, కాజిమిర్ మాలెవిచ్, వాడిమ్ మెల్లెర్, సోనియా డెలానే-టెర్క్, జార్జెస్ బ్రాక్, ఆండ్రీ డెరైన్, ఇతరులతో కలిసి ప్రదర్శనలు ఇచ్చాడు.

1912లో, ఆర్కిపెంకో జర్మనీలోని హాగెన్‌లోని మ్యూజియం ఫోక్వాంగ్‌లో తన మొదటి వ్యక్తిగత ప్రదర్శనను నిర్వహించాడు, 1912 నుండి 1914 వరకు అతను పారిస్లోని తన సొంత ఆర్ట్ స్కూల్‌లో బోధించాడు.

దస్త్రం:Alexander Archipenko, 1912.jpg
పేరులేనిది, 1912, యాక్షన్‌లో ప్రచురించబడింది, కాహియర్స్ ఇండివిడ్యులిస్ట్స్ డి ఫిలాసఫీ ఎట్ డి ఆర్ట్, అక్టోబర్ 1920
దస్త్రం:Alexander Archipenko, 1913, Recherche de plastique, 1913. Erster Deutscher Herbstsalon, Berlin, 1913, postcard.jpg
రీచెర్చే డి ప్లాస్టిక్, 1913. 1913లో బెర్లిన్‌లోని ఎర్స్టర్ డ్యుచెర్ హెర్బ్‌స్ట్‌సలోన్‌లో ప్రదర్శించబడింది, మెట్‌జింజర్, డెలౌనే, గ్లీజెస్, లెగర్, మార్కౌసిస్, పికాబియాతో సహా హెర్వార్త్ వాల్డెన్ (గ్యాలరీ డెర్ స్టర్మ్ ) నిర్వహించిన ప్రదర్శన.

ఆర్కిపెంకో గీసిన నాలుగు క్యూబిస్ట్ శిల్పాలు, వాటిలో ఫ్యామిలీ లైఫ్, అతని ఐదు డ్రాయింగ్‌లు 1913లో న్యూయార్క్ నగరంలో జరిగిన వివాదాస్పద ఆర్మరీ షోలో కనిపించాయి. ఈ రచనలు న్యూయార్క్ ప్రపంచంలో వ్యంగ్య చిత్రాలుగా చిత్రీకరించబడ్డాయి.[9]

1914లో ఆర్కిపెంకో నీస్‌కు వెళ్లారు. 1920లో అతను ఇటలీలోని పన్నెండవ బిన్నెలే ఇంటర్నేజియోనేల్ డెల్'ఆర్టే డి వెనిజియాలో పాల్గొన్నాడు, మరుసటి సంవత్సరం బెర్లిన్లో తన సొంత ఆర్ట్ స్కూల్‌ను ప్రారంభించాడు. 1922లో ఆర్కిపెంకో బెర్లిన్‌లోని గ్యాలరీ వాన్ డైమెన్‌లో జరిగిన మొదటి రష్యన్ ఆర్ట్ ఎగ్జిబిషన్‌లో అలెగ్జాండ్రా ఎక్స్‌టర్, కాజిమిర్ మాలెవిచ్, సోలమన్ నిక్రిటిన్, ఎల్ లిసిట్జ్కీ, ఇతరులతో కలిసి పాల్గొన్నాడు.

1923లో, అతను యునైటెడ్ స్టేట్స్‌కు వలస వెళ్ళాడు.[7] అతను 1929లో US పౌరసత్వం పొందాడు. 1933లో అతను శతాబ్దపు పురోగతి ప్రపంచ ఉత్సవంలో భాగంగా చికాగోలోని ఉక్రేనియన్ పెవిలియన్‌లో ప్రదర్శన ఇచ్చాడు. ఉక్రేనియన్ పెవిలియన్ విజయానికి అర్కిపెంకో అత్యధికంగా దోహదపడింది. అతని రచనలు ఒక గదిని ఆక్రమించాయి, వాటి విలువ $25,000.[10]

1936లో ఆర్కిపెంకో న్యూయార్క్‌లో జరిగిన క్యూబిజం, అబ్‌స్ట్రాక్ట్ ఆర్ట్ ప్రదర్శనలో, అలాగే యూరప్, USలోని ఇతర ప్రదేశాలలో అనేక ప్రదర్శనలలో పాల్గొన్నాడు. అతను 1962లో అమెరికన్ అకాడమీ ఆఫ్ ఆర్ట్స్ అండ్ లెటర్స్‌కు ఎన్నికయ్యాడు.[11]

అలెగ్జాండర్ అర్కిపెంకో ఫిబ్రవరి 25, 1964న న్యూయార్క్ నగరంలో మరణించారు.[7] ఆయన అంత్యక్రియలు న్యూయార్క్ నగరంలోని బ్రోంక్స్‌లోని వుడ్‌లాన్ స్మశానవాటికలో జరిగాయి.

కళకు సహకారం

[మార్చు]
దస్త్రం:Alexander Archipenko, Statuette, 1916.jpg
విగ్రహం, 1916
దస్త్రం:Alexander Archipenko, Jean Metzinger, Au Salon des Indépendants, Le Petit Comtois, 13 March 1914.jpg
(మధ్యలో) జీన్ మెట్జింగర్, c.1913, లే ఫ్యూమర్ (మ్యాన్ విత్ పైప్), కార్నెగీ మ్యూజియం ఆఫ్ ఆర్ట్, పిట్స్‌బర్గ్; (ఎడమ) అలెగ్జాండర్ ఆర్చిపెంకో, 1914, డాన్సీయుస్ డు మెడ్రానో (మెడ్రానో II), (కుడి) ఆర్చిపెంకో, 1913, పియరోట్-కారౌసెల్, సోలమన్ ఆర్. గుగ్గెన్‌హీమ్ మ్యూజియం, న్యూయార్క్. Le Petit Comtois, 13 మార్చి 1914లో ప్రచురించబడింది

ఫ్రెంచ్-హంగేరియన్ శిల్పి జోసెఫ్ క్సాకీతో కలిసి ఆర్కిపెంకో, పారిస్‌లో క్యూబిజం, మొదటి ప్రజా ప్రదర్శనలలో ప్రదర్శించారు; సాలోన్ డెస్ ఇండిపెండెంట్స్, సాలోన్ డి'ఆటోమ్నే, 1910, 1911, పాబ్లో పికాసో[12] తర్వాత క్యూబిస్ట్ శైలిని మూడు కోణాలలో ఉపయోగించిన మొదటి వ్యక్తి.[7][13] ఆర్కిపెంకో తన కాలంలోని నియో-క్లాసికల్ శిల్పం నుండి వైదొలిగి, ముఖభాగాలు, ప్రతికూల స్థలాన్ని ఉపయోగించి మానవ వ్యక్తిని చూసే కొత్త మార్గాన్ని సృష్టించాడు, ఒకేసారి విషయం, అనేక దృక్కోణాలను చూపించాడు. అతను శిల్ప శూన్యాలను పరిచయం చేసినందుకు, తన కెరీర్ అంతటా శైలుల, ఆవిష్కరణ కలయికకు ప్రసిద్ధి చెందాడు: 'శిల్ప-చిత్రలేఖనాలు' రూపొందించడం, తరువాత స్పష్టమైన యాక్రిలిక్, టెర్రకోట వంటి పదార్థాలతో ప్రయోగాలు చేయడం. పాబ్లో పికాసో, జార్జెస్ బ్రాక్ రచనల నుండి ప్రేరణ పొందిన అతను, తన మెడ్రానో సిరీస్‌తో విస్తృత ప్రేక్షకులకు కోల్లెజ్‌ను పరిచయం చేసిన ఘనత కూడా పొందాడు.[14][15]

శిల్పి ఆన్ వీవర్ నార్టన్ అనేక సంవత్సరాలు ఆర్కిపెంకో వద్ద శిష్యరికం చేసింది.[16]

పబ్లిక్ సేకరణలు

[మార్చు]

అలెగ్జాండర్ ఆర్చిపెంకో రచనలను కలిగి ఉన్న పబ్లిక్ సేకరణలలో ఇవి ఉన్నాయి:

  • ది అమెరికన్ ఆర్ట్, అడిసన్ గ్యాలరీ (అండోవర్, మసాచుసెట్స్)
  • ది చికాగో ఆర్ట్ ఇన్స్టిట్యూట్
  • ది మేరీ, లీ బ్లాక్ మ్యూజియం ఆఫ్ ఆర్ట్ (నార్త్ వెస్ట్రన్ యూనివర్సిటీ, ఇల్లినాయిస్)
  • బ్రిఘం యంగ్ యూనివర్సిటీ మ్యూజియం ఆఫ్ ఆర్ట్ (ఉటా)
  • చి-మే మ్యూజియం (తైవాన్)
  • ది డెలావేర్ ఆర్ట్ మ్యూజియం (విల్మింగ్టన్, డెలావేర్)
  • డెన్వర్ ఆర్ట్ మ్యూజియం (కొలరాడో)
  • ది శాన్ ఫ్రాన్సిస్కో, ఫైన్ ఆర్ట్స్ మ్యూజియంలు
  • ది గుగ్గెన్హైమ్ మ్యూజియం (న్యూ యార్క్ సిటీ)
  • ది ఎర్మిటేజ్ మ్యూజియం (సెయింట్ పీటర్స్బర్గ్)
  • ది హిర్షోర్న్ మ్యూజియం, శిల్ప తోట (వాషింగ్టన్ డి. సి.)
  • ది హోనోలులు మ్యూజియం ఆఫ్ ఆర్ట్
  • ఇండియానా యూనివర్సిటీ ఆర్ట్ మ్యూజియం (బ్లూమింగ్టన్)
  • ది లాస్ ఏంజిల్స్ కౌంటీ మ్యూజియం ఆఫ్ ఆర్ట్
  • మేయర్ మ్యూజియం ఆఫ్ ఆర్ట్ (రాండోల్ఫ్-మాకాన్ ఉమెన్స్ కాలేజ్, వర్జీనియా)
  • ది మిల్వాకీ ఆర్ట్ మ్యూజియం
  • ది మిన్నియాపాలిస్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఆర్ట్ (మిన్నియాపాలిస్)[17]
  • ది మోంట్గోమేరీ మ్యూజియం ఆఫ్ ఫైన్ ఆర్ట్స్ (అలబామా)
  • ది బోస్టన్ లోని మ్యూజియం ఆఫ్ ఫైన్ ఆర్ట్స్
  • ది హ్యూస్టన్ లోని మ్యూజియం ఆఫ్ ఫైన్ ఆర్ట్స్
  • ది ఆధునిక కళల మ్యూజియం (న్యూ యార్క్ సిటీ)
  • ది సెర్బియా జాతీయ మ్యూజియం (బెల్గ్రేడ్, సెర్బియా)
  • ది నాషర్ శిల్పకళా కేంద్రం (డల్లాస్, టెక్సాస్)
  • ది నేషనల్ గ్యాలరీ ఆఫ్ ఆర్ట్ (వాషింగ్టన్ డి. సి.)
  • నేషనల్ మ్యూజియం కార్డిఫ్
  • ది నార్త్ కరోలినా మ్యూజియం ఆఫ్ ఆర్ట్
  • ది నార్టన్ సైమన్ మ్యూజియం (పాసడేనా, కాలిఫోర్నియా)
  • ది పెగ్గీ గుగ్గెన్హైమ్ సేకరణ (వెనిస్)
  • ది ఫిలడెల్ఫియా మ్యూజియం ఆఫ్ ఆర్ట్ (పెన్సిల్వేనియా)
  • ది ఫిలిప్స్ సేకరణ (వాషింగ్టన్ డి. సి.)
  • పోర్ట్లాండ్ ఆర్ట్ మ్యూజియం (పోర్ట్లాండ్, ఒరెగాన్)
  • ది పోర్ట్లాండ్ మ్యూజియం ఆఫ్ ఆర్ట్ (మేన్)
  • సాలెస్బరీ హౌస్ (డెస్ మోయిన్స్, అయోవా)
  • శాన్ ఆంటోనియో ఆర్ట్ లీగ్ మ్యూజియం (టెక్సాస్)
  • ది శాన్ డియాగో మ్యూజియం ఆఫ్ ఆర్ట్ (కాలిఫోర్నియా)
  • ది షెల్డన్ మెమోరియల్ ఆర్ట్ గ్యాలరీ (లింకన్, నెబ్రాస్కా)
  • ది స్మిత్సోనియన్ అమెరికన్ ఆర్ట్ మ్యూజియం (వాషింగ్టన్ డి. సి.)
  • స్టడెల్ మ్యూజియం (ఫ్రాంక్ఫర్ట్)
  • టేట్ మోడరన్ (లండన్)
  • ది టెల్ అవీవ్ మ్యూజియం ఆఫ్ ఆర్ట్ (ఇజ్రాయెల్)
  • ది ఉక్రేనియన్ మ్యూజియం (న్యూ యార్క్ సిటీ)
  • వాన్ డెర్ హేడ్ట్-మ్యూజియం (వుపెర్టాల్, జర్మనీ)
  • వాకర్ ఆర్ట్ సెంటర్ (మిన్నెసోటా)
  • క్లీవ్ల్యాండ్ కల్చరల్ గార్డెన్స్ (ఉక్రేనియన్ గార్డెన్) లో రాక్ఫెల్లర్ పార్క్ (ఒహియో)
  • ఫండసియోన్ డి. ఓ. పి. (కరాకాస్)
  • మ్యూజియం డి ఫండేటీ (జ్వోలే, నెదర్లాండ్స్)

అర్కిపెంకో నిర్మించిన 14.5 అడుగుల (4.4 మీ) పొడవైన కింగ్ సోలమన్ క్యూబిస్ట్ విగ్రహం పెన్సిల్వేనియా విశ్వవిద్యాలయ ప్రాంగణంలో ప్రతిష్టించబడింది. అర్కిపెంకో 1964 లో విగ్రహం, చిన్న నమూనాపై పని ప్రారంభించాడు, కానీ పని పూర్తి కాకముందే మరణించాడు, దీని పూర్తిని పర్యవేక్షించే బాధ్యత అతని భార్యపై ఉంది. పూర్తి-పరిమాణ విగ్రహం 1968 లో పూర్తయింది, 1985 లో విశ్వవిద్యాలయానికి విరాళంగా ఇవ్వబడింది.[18]

స్మారక, వారసత్వం

[మార్చు]
ఎన్ బి యు, జూబ్లీ నాణెం ఒలెక్సాండర్ ఆర్ఖిపెంకోకు అంకితం చేయబడింది

తన జీవితకాలంలో అర్కిపెంకో USA లోని ఉక్రేనియన్ సమాజంతో సన్నిహిత సంబంధాలను కొనసాగించాడు, అమెరికన్ గడ్డపై షెవ్‌చెంకో, ఫ్రాంక్, ప్రిన్స్ వోలోడిమిర్‌లకు స్మారక చిహ్నాలను సృష్టించడంలో పాల్గొన్నాడు.[19]

కీవ్లోని ఓబోలోన్స్కీ జిల్లాలోని ఒక వీధికి, ల్వివ్‌లోని సోఫివ్కా ప్రాంతంలోని ఒక వీధికి అతని గౌరవార్థం పేరు పెట్టారు.

మే 30, 2017న, ఉక్రెయిన్ ఒలెక్సాండర్ అర్కిపెంకో జన్మించి 130 సంవత్సరాలు పూర్తి చేసుకుంది.[20]

నవంబర్ 9, 2017న, నేషనల్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఉక్రెయిన్ కళాకారుడికి అంకితం చేసిన 2-హ్రివ్నియా స్మారక నాణెంను పంపిణీ చేసింది. నాణెం వెనుక భాగంలో అతని చిత్రం చిత్రీకరించబడింది.[21]

గ్యాలరీ

[మార్చు]

మరింత చదవండి

[మార్చు]
  • Michaelsen, Katherine J.; Nehama Guralnik (1986). Alexander Archipenko A Centennial Tribute. National Gallery of Art, The Tel Aviv Museum.
  • Karshan, Donald H., ed. (1969). Archipenko, International Visionary. Smithsonian Institution Press.

గమనికలు

[మార్చు]
  1. ↑ Ukrainian: Олександр Порфирович Архипенко, romanized: Oleksandr Porfyrovych Arkhypenko

మూలాలు

[మార్చు]
  1. ↑ "Источник". Archived from the original on 2023-11-13. Retrieved 2023-11-13.
  2. ↑ "Alexander Archipenko". Britannica (in ఇంగ్లీష్). 2022. Retrieved 2023-02-16. Ukrainian-American artist
  3. ↑ Marter, Joan (2003), "Archipenko, Alexander", Oxford Art Online (in ఇంగ్లీష్), Oxford University Press, doi:10.1093/gao/9781884446054.article.t003752, retrieved 2023-02-16
  4. ↑ "Archipenko, Aleksandr". Benezit Dictionary of Artists (in ఇంగ్లీష్). Vol. 1. Oxford University Press. 2011-10-31. doi:10.1093/benz/9780199773787.article.b00006597. ISBN 978-0-19-977378-7. Ukrainian, 20th century, male. Active in France and in the USA.
  5. ↑ P. Lagasse, & Columbia University. "Archipenko, Alexander". The Columbia Encyclopedia (8th ed.). Columbia University Press. Retrieved 2023-02-16. Ukrainian-American sculptor
  6. ↑ Oxford illustrated encyclopedia. Judge, Harry George., Toyne, Anthony. Oxford [England]: Oxford University Press. 1985–1993. pp. 21. ISBN 0-19-869129-7. OCLC 11814265.{{cite book}}: CS1 maint: others (link)
  7. ↑ 7.0 7.1 7.2 7.3 "Finding Aid". Alexander Archipenko papers, 1904–1986, (bulk 1930–1964). Archives of American Art. 2011. Retrieved 17 Jun 2011.
  8. ↑ "Alexander Archipenko". Retrieved 27 July 2022.
  9. ↑ Donald H. Karshan, Archipenko, Content and Continuity 1908–1963, Kovlan Gallery, Chicago, 1968. p. 40.
  10. ↑ Halich, W. (1937) Ukrainians in the United States, Chicago ISBN 0-405-00552-0
  11. ↑ "Deceased Members". American Academy of Arts and Letters. Archived from the original on 26 July 2011. Retrieved July 30, 2011.
  12. ↑ File:Womans Head Picasso.jpg Picasso, Woman's Head, modeled on Fernande Olivier
  13. ↑ The Archipenko Foundation, Chronology, 1910–1914 Archived 2013-05-31 at the Wayback Machine
  14. ↑ "Alexander Archipenko | Ukrainian-American artist". Encyclopedia Britannica (in ఇంగ్లీష్). Retrieved 2019-12-13.
  15. ↑ "Médrano II". Guggenheim (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). 1913-01-01. Retrieved 2019-12-13.
  16. ↑ Jules Heller; Nancy G. Heller (19 December 2013). North American Women Artists of the Twentieth Century: A Biographical Dictionary. Routledge. ISBN 978-1-135-63882-5.
  17. ↑ "artist:"Alexander Archipenko" | Minneapolis Institute of Art". collections.artsmia.org. Retrieved 2020-11-21.
  18. ↑ Isaac Kaplan (1 December 2011). "Campus Gems: King Solomon Statue". 34st.com.
  19. ↑ "10 шедеврів скульптора Олександра Архипенка". vogue.ua (in ఉక్రెయినియన్). vogue. 30 May 2023. Retrieved 27 March 2024.
  20. ↑ "Про відзначення пам'ятних ... | від 22.12.2016 № 1807-VIII". 16 November 2018. Archived from the original on 2018-11-16. Retrieved 27 March 2024.
  21. ↑ "Олександр Архипенко". National Bank of Ukraine. 13 November 2017. Archived from the original on 2017-11-13. Retrieved 27 March 2024.

బాహ్య లింకులు

[మార్చు]
"https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=అలెగ్జాండర్_ఆర్కిపెంకో&oldid=4580691" నుండి వెలికితీశారు