అవంతిస్వామి దేవాలయం
| అవంతిస్వామి దేవాలయం | |
|---|---|
 పుల్వామా జిల్లా (జమ్మూ కాశ్మీర్) లోని అవంతిస్వామి దేవాలయ శిథిలాలు | |
| మతం | |
| అనుబంధం | Hinduism |
| జిల్లా | పుల్వామా |
| దేవుడు | |
| Governing body | భారత పురావస్తు సర్వేక్షణ |
| స్థానం | |
| ప్రదేశం | అవంతిపొర, పుల్వామా, జమ్మూ కాశ్మీర్ |
| రాష్ట్రం |  జమ్మూ కాశ్మీర్ |
| దేశం |  భారతదేశం |
  భారతదేశం, జమ్మూ కాశ్మీర్ లో ఉన్న ప్రదేశం  అవంతిస్వామి దేవాలయం (India) | |
| భౌగోళిక నిర్దేశాంకాలు | 33°55′24″N 75°00′46″E / 33.9232602°N 75.012846°E |
| నిర్మాణ శైలి | |
| Type | హిందూ మధ్యయుగ |
| Established | 9వ శతాబ్దం సా.శ. |
అవంతిస్వామి దేవాలయం అనేది భారతదేశం, జమ్మూ కాశ్మీర్ లోని పుల్వామా జిల్లా, అవంతిపొరలో, పుల్వామా పట్టణానికి ఈశాన్యంగా సుమారు 16 కి.మీ. దూరంలో, జీలం నది ఒడ్డున ఉన్న ఒక శిథిలమైన హిందూ దేవాలయం సముదాయం. 9వ శతాబ్దంలో ఉత్పల వంశం రాజు అవంతివర్మ పాలనా కాలంలో నిర్మించిన ఈ ప్రదేశంలో వాస్తవానికి రెండు దేవాలయాలు ఉన్నాయి, ఒకటి శివుడు దేవుడికి, మరొకటి విష్ణువు దేవుడికి అంకితం చేయబడ్డాయి.[1][2] నేడు ఈ శిథిలాలను భారత పురాతత్వ సర్వేక్షణ సంరక్షిస్తోంది.[3][4] స్థానికులు ఈ దేవాలయాన్ని పాండవ లారీ అని పిలుస్తారు, అనగా "పాండవుల నివాసం".[5]
ముస్లింల దండయాత్రలకు ముందు, కాశ్మీర్ శైవ మతం, హిందూ తత్వశాస్త్రం కేంద్రంగా, సంస్కృత అభ్యాసం, సాహిత్యం పీఠంగా ఉండేది. 14వ శతాబ్దం నాటికి కాశ్మీర్ ముస్లిం పాలనలోకి వచ్చింది, 15వ శతాబ్దం ప్రారంభం నాటికి ఇక్కడి చాలా పురాతన దేవాలయాలు పాడుబడ్డాయి, దోచుకోబడ్డాయి. ఇక్కడ రెండు దేవాలయాలు అతనికి ఆపాదించబడ్డాయి: విష్ణువుకు అంకితం చేయబడిన అవంతిస్వామి దేవాలయం, శివుడికి అంకితం చేయబడిన అవంతీశ్వర దేవాలయం. అవంతిస్వామి దేవాలయం చిన్నది, కానీ అంతకు ముందున్న మార్తాండ సూర్య దేవాలయం నమూనాను పోలి ఉంటుంది.[6][7]
వాస్తుశిల్పం, కళాఖండాలు
[మార్చు]సంక్లిష్టంగా చెక్కబడిన స్తంభాల శిథిలాలతో చుట్టుముట్టబడిన అవంతిస్వామి దేవాలయం సముదాయం ఎత్తైన రాతి వేదికపై ఉంది. ఇప్పటికీ కనిపిస్తున్న పౌరాణిక దృశ్యాల శిల్పాలు తొమ్మిదవ శతాబ్దంలో కాశ్మీరీ కళాకారుల అద్భుతమైన నైపుణ్యాన్ని ప్రదర్శిస్తాయి. ఈ దేవాలయం అసలు రూపకల్పనలో ఒక పెద్ద దీర్ఘచతురస్రాకార ప్రాంగణంలో ఉన్న ప్రధాన గర్భగుడి, మూలల్లో నాలుగు చిన్న గుడులు, సన్యాసుల గదులతో చుట్టుముట్టబడిన పైకప్పు గల ప్రాకారం ఉన్నాయి. ఒకప్పుడు ప్రవేశద్వారంగా ఉన్న ఒక గంభీరమైన ముఖద్వారం దేవాలయం ఉత్సవ వైభవాన్ని మరింత పెంచింది.[8]
.jpg)
ఇవి కూడా చూడండి
[మార్చు]మూలాలు
[మార్చు]
- ↑ "Origin of Lord Shiva and Vishnu - Relationship Between Shiva & Vishnu". TemplePurohit - Your Spiritual Destination | Bhakti, Shraddha Aur Ashirwad. 9 September 2016. Retrieved 4 June 2022.
- ↑ "కాశ్మీర్ లోని చారిత్రక అవంతిస్వామి ఆలయం". News18 Telugu. Retrieved 2024-05-14.
- ↑ "Avantiswami Temple, Avantipur". భారత పురావస్తు సర్వేక్షణ. Retrieved 20 April 2016.
- ↑ Sen, Sailendra Nath (1999). Ancient Indian History and Civilization. New Age International. p. 295. ISBN 978-8122-411-98-0.
- ↑ "The History Behind Avantipura". GK.
- ↑ "Lost in the rubble". ది హిందూ. Retrieved 12 July 2013.
- ↑ "Kashmir. General view of ruins of Temple of Avantiswami at Avantipore. Probable date A.D. 852 to 854". British Library. Archived from the original on 19 అక్టోబర్ 2022. Retrieved 26 March 2009.
{{cite web}}: Check date values in:|archive-date=(help) - ↑ Arav (2013-09-02), English: Avantipur (Lat 33° 55' N: Long 75° 1' E) is located 28 km south east of Srinagar in Anantnag district overlooking the Jhelum river. The foundation of the town is ascribed to Avantivarman (AD 855 – 883 AD), the first king of the Utpala dynasty., retrieved 2025-05-14
