అవుకాన బుద్ధ విగ్రహం
| Sinhala: අවුකන බුද්ධ ප්රතිමාව | |
 | |
  అవుకాన బుద్ధ విగ్రహం | |
| సంవత్సరం | 5వ శతాబ్దం |
|---|---|
| రకం | రాతి శిల్పం |
| కొలతలు | 11.84 m (38.8 ft) |
| ప్రదేశం | కేకిరావా, శ్రీలంక |
| 8°0′39.1″N 80°30′45.6″E / 8.010861°N 80.512667°E | |
అవుకన విగ్రహం శ్రీలంకలోని ఉత్తర మధ్య ప్రావిన్స్ లో కేకిరావా సమీపంలో ఉన్న బుద్ధుని నిలువెత్తు విగ్రహం. 14 m (46 ft) కంటే ఎక్కువ ఎత్తు కలిగిన ఈ విగ్రహంలో బుద్ధుడు అభయాన్ని, రక్షణను సూచించే విధంగా ఒక చేతిని పైకెత్తిన భంగిమలో చిత్రించబడ్డాడు. ఈ భంగిమ అభయ ముద్రకు చెందిన ఒక రూపాంతరం. అవుకన విగ్రహం శ్రీలంకలో నిర్మించబడిన నిలువెత్తు బుద్ధ విగ్రహాలలో అత్యుత్తమ ఉదాహరణలలో ఒకటిగా పరిగణించబడుతుంది. ప్రస్తుతం ఇది ప్రముఖ పర్యాటక ఆకర్షణగా ఉంది.
స్థానం, రూపకల్పన
[మార్చు]అవుకన విగ్రహం కేకిరావా సమీపంలోని అవుకన గ్రామంలో ఉంది. ఈ విగ్రహం ఒక తక్కువ లోతైన గూడు ఆకారపు శిలా ఖండంలో చెక్కబడింది. ఇది తూర్పు దిశను ఎదుర్కొని నిలిచి ఉండి, కాలా వేవా జలాశయం వైపు దృష్టి సారించినట్లుగా కనిపిస్తుంది.[1]
ఈ విగ్రహం ఒక భారీ గ్రానైట్ శిలా ముఖభాగాన్ని చెక్కి రూపొందించబడింది.[2] శిల్పానికి మద్దతుగా ఉండేందుకు వెనుక భాగంలో ఒక సన్నని రాతి పట్టీ మాత్రమే మిగిల్చబడింది. అందువల్ల ఈ విగ్రహం కొంతవరకు ఇప్పటికీ అసలు శిలకు అనుసంధానమై ఉంది.[3]
విగ్రహం వెనుకనున్న రాతి ఉపరితలాన్ని సైక్లోపియన్ నిర్మాణకళను పోలి ఉండే విధంగా మలచారు. దీనివల్ల అది పర్వత నేపథ్యంలా కనిపిస్తుంది. బుద్ధుడు నిలిచి ఉన్న పీఠం పద్మపుష్ప ఆకారంలో నిర్మించబడింది. విగ్రహం మాత్రమే 11.84 metres (38 ft 10 in) ఎత్తు కలిగి ఉండగా, పీఠంతో కలిపి అవుకన విగ్రహం మొత్తం ఎత్తు 14 metres (46 ft) కంటే ఎక్కువగా ఉంటుంది.[4][5]
ఈ విగ్రహం ఒకప్పుడు విశాలమైన ప్రతిమా గృహం లేదా ఆలయ నిర్మాణం లోపల ఉండేది. ప్రస్తుతం ఆ నిర్మాణానికి చెందిన దిగువ గోడల కొంత భాగం మాత్రమే మిగిలి ఉంది. ఆ నిర్మాణం రాతి పునాదిపై నిర్మించబడగా, పైభాగాలు ఇటుకలతో నిర్మించబడ్డాయి. దీని పొడవు 23 metres (74 ft), వెడల్పు 19 metres (63 ft) ఉండేది.[6]
లక్షణాలు
[మార్చు]అవుకన విగ్రహం ప్రాచీన శ్రీలంకకు చెందిన నిలువెత్తు బుద్ధ విగ్రహాలలో అత్యుత్తమ కళాఖండాలలో ఒకటిగా పరిగణించబడుతుంది.[3] ఇందులో గాంధార కళాశైలి ప్రభావంతో పాటు భారతదేశంలోని అమరావతి కళాశైలి ప్రభావం కూడా కనిపిస్తుంది.
బుద్ధుని వస్త్రం శరీరానికి అతుక్కుపోయినట్లుగా చెక్కబడింది. దాని మడతలు స్పష్టంగా, సున్నితంగా తీర్చిదిద్దబడ్డాయి. వస్త్రం ఎడమ భుజంపై కప్పబడి ఉండగా, కుడి భుజం బహిర్గతంగా ఉంటుంది. ఇది శ్రీలంక బుద్ధ విగ్రహాల సంప్రదాయ లక్షణం. బుద్ధుని శరీరం నిటారుగా నిలిచి ఉండగా, ఎడమ చేయి ఎడమ భుజంపై ఉన్న వస్త్రాన్ని పట్టుకుని ఉంటుంది. కుడి చేయి కుడి భుజం వరకు పైకెత్తబడి, అరచేతి ఎడమ వైపుకు తిరిగి ఉంటుంది.[1][4]
ఈ భంగిమను ఆశీస ముద్ర అని పిలుస్తారు. ఇది అభయ ముద్రకు చెందిన ఒక ప్రత్యేక రూపాంతరం. విగ్రహంలోని వస్త్రం దిగువ భాగానికి సమీపంలో, ఈ శిల్పాన్ని రూపొందించడానికి ఉపయోగించిన పనిముట్టును సూచించే ఒక చెక్కుదలతో పాటు కొన్ని లేఖనాలు కూడా కనిపిస్తాయి.[7]
కాల నిర్ధారణ
[మార్చు]
అవుకన విగ్రహం సాధారణంగా క్రీ.శ. 5వ శతాబ్దంలో నిర్మించబడినదిగా విస్తృతంగా భావించబడుతోంది. అయితే హ్యారీ చార్ల్స్ పర్విస్ బెల్, ఆనంద కుమారస్వామి, సేనరత్ పరనవితాన తదితర పండితుల కాలం నుండి దీని కాల నిర్ధారణపై భిన్నాభిప్రాయాలు వ్యక్తమయ్యాయి.[8]
శిల్పానికి సంబంధించిన ఆధారాలపై సమగ్ర సమీక్షను, అలాగే విగ్రహ కళాశైలిపై సూక్ష్మ విశ్లేషణను డిరాన్ కె. దోహానియన్ నిర్వహించాడు. శ్రీలంకలోని ఇతర బుద్ధ విగ్రహాలతో పాటు అమరావతి కళాశైలికి చెందిన బుద్ధ ప్రతిమలతో చేసిన తులనాత్మక అధ్యయనం ఆధారంగా అవుకన బుద్ధ విగ్రహం క్రీ.శ. 8వ శతాబ్దానికి చెందినదని ఆయన నిర్ధారించాడు.[8]
ఈ అభిప్రాయాన్ని 1951లో ఆలయ ఉత్తర గోడపై కనుగొనబడిన ఒక దానశాసనం కూడా సమర్థిస్తుంది. సింహళ భాషలో వ్రాయబడిన ఈ శాసనం క్రీ.శ. 8వ శతాబ్దానికి చెందినదిగా గుర్తించబడింది.[9]
పురాణగాథలు
[మార్చు]అవుకన విగ్రహాన్ని రాజు ధాతుసేన ఆదేశాల మేరకు నిర్మించారని సాధారణంగా చెప్పబడుతున్నప్పటికీ, దీనిని బరణ అనే వ్యక్తి నిర్మించాడనే మరో అభిప్రాయం కూడా ఉంది.[10]
అవుకన విగ్రహానికి సమీపంలోనే సస్సెరువ వద్ద దీనికి చాలా సారూప్యంగా కనిపించే మరో నిలువెత్తు బుద్ధ విగ్రహం ఉంది. స్థానిక పురాణగాథ ప్రకారం, ఈ రెండు విగ్రహాలు ఒక శిల్పకళా గురు, అతని శిష్యుడు మధ్య జరిగిన పోటీ ఫలితంగా రూపొందాయి.
ఆ కథనం ప్రకారం, గురువు అవుకన విగ్రహాన్ని నిర్మించగా, శిష్యుడు సస్సెరువ విగ్రహాన్ని చెక్కాడు. ఎవరు ముందుగా తమ విగ్రహాన్ని పూర్తి చేస్తారో వారు గంట మోగించి మరొకరికి తెలియజేయాల్సి ఉండేది. గురువు తన విగ్రహాన్ని ముందుగా పూర్తి చేసి గంట మోగించడంతో పోటీలో విజయం సాధించాడు. అందువల్లే సస్సెరువ విగ్రహం అసంపూర్ణంగా మిగిలిపోయిందని చెబుతారు.
ఈ రెండు విగ్రహాల మధ్య ఉన్న సారూప్యతల కారణంగా కొందరు చరిత్రకారులు ఈ కథలో కొంత వాస్తవం ఉండవచ్చని భావించారు. అంతేకాక, అవుకన విగ్రహాన్ని ఈ రెండింటిలో కళాత్మకంగా మెరుగైనదిగా పరిగణిస్తారు.[11]
అయితే ఈ కథనం కేవలం ఒక జానపద గాథ మాత్రమే. ఎందుకంటే సస్సెరువ విగ్రహం అవుకన బుద్ధ విగ్రహం కంటే దాదాపు నాలుగు శతాబ్దాల ముందే నిర్మించబడినట్లు భావించబడుతోంది. అలాగే రెస్వెహెర రాజమహా విహారం ఒక ప్రాచీన బౌద్ధ ఆలయం; దీనిని రాజు దేవానంపియ తిస్స (క్రీ.పూ. 307–267) నిర్మించినట్లు సంప్రదాయం చెబుతుంది.
ప్రస్తుత పరిస్థితి
[మార్చు]నేడు దేశంలోని వివిధ ప్రాంతాల నుండి యాత్రికులు అవుకన విగ్రహాన్ని సందర్శిస్తున్నారు. ఫలితంగా అవుకన విగ్రహం శ్రీలంకలోని ప్రముఖ పర్యాటక ఆకర్షణలలో ఒకటిగా మారింది.[12]
గతంలో ఈ ప్రదేశంలో సందర్శకులకు అవసరమైన అనేక సౌకర్యాలు లేకపోయినప్పటికీ, ప్రస్తుతం శ్రీలంక పురావస్తు శాఖ, శ్రీలంక పౌర రక్షణ దళం సహకారంతో ఈ ప్రాంతం అభివృద్ధి చేయబడింది.[10]
ఇవి కూడా చూడండి
[మార్చు]మూలాలు
[మార్చు]- 1 2 Diganwela, T. (1997). කලා ඉතිහාසය [History of Art] (in సింహళం). Wasana Publishers. pp. 23–24.
- ↑ Walters, Alan (1997). Palms & pearls, or, Scenes in Ceylon. 9788120612358. Asian Educational Services. p. 78. ISBN 978-81-206-1235-8.
- 1 2 Siriwera, W. I. (2004). History of Sri Lanka. Dayawansa Jayakody & Company. pp. 286–287. ISBN 955-551-257-4.
- 1 2 Sarachchandra, B. S. (1977). අපේ සංස්කෘතික උරුමය [Cultural Heritage] (in సింహళం). Silva, V. P. pp. 121–122.
- ↑ De Silva, K. M. (1981). A history of Sri Lanka. University of California Press. p. 55. ISBN 978-0-520-04320-6.
- ↑ Bandaranayake, Senake (1974). Sinhalese monastic architecture: the viháras of Anurádhapura. Brill. p. 206. ISBN 978-90-04-03992-6.
- ↑ De Silva, D. G. B. (12 May 2001). "Misconceptions about Sri Lankan Buddha image". The Island. Archived from the original on 12 March 2017. Retrieved 5 March 2010.
- 1 2 Dohanian, Diran K. (1965). "The Colossal Buddha at Aukana". Archives of the Chinese Art Society of America. 19: 16–25. JSTOR 20067080.
- ↑ Archaeological Survey of Ceylon, Annual Report 1952, Colombo: [Ceylon Govt., Archæological Dept.]: p. 33, cited in Dohanian 1965
- 1 2 Perera, Harshini (21 June 2009). "A new facelift to Avukana precincts". Sunday Observer. Archived from the original on 2016-03-03. Retrieved 5 March 2010.
- ↑ "A guru-gola battle for supremacy". Sunday Times. 6 June 2004. Retrieved 5 March 2010.
- ↑ Davidson, Linda Kay; Gitlitz, David Martin (2002). Pilgrimage: from the Ganges to Graceland : an encyclopedia. Vol. 1. ABC-CLIO. p. 46. ISBN 978-1-57607-004-8.
మరింత పఠనం
[మార్చు]- von Schroeder, Ulrich (1990). Buddhist Sculptures of Sri Lanka. (752 పుటలు; 1620 చిత్రాలు). Hong Kong: Visual Dharma Publications, Ltd. ISBN 962-7049-05-0
బాహ్య లింకులు
[మార్చు]