అసోం ఆర్థిక వ్యవస్థ
నీలాచల్ కొండ పైనుండి కనిపిస్తున్న అస్సాం రాజధాని గువాహటి దృశ్యం. | |
| Currency | భారత రూపాయి (INR, ₹) |
|---|---|
| 1 ఏప్రిల్ – 31 మార్చి | |
Country group |
|
| Statistics | |
| GDP | |
| GDP rank | 17వ స్థానం |
GDP growth | 15% (2025-26 అంచనా)[4] |
GDP per capita | |
GDP per capita rank | 28వ స్థానం |
GDP by sector | వ్యవసాయం 25% పరిశ్రమలు 30% సేవా రంగం 45% (2021-22)[4] |
Population below poverty line | |
| Unemployment | |
| Public finances | |
| 25.74% (GSDP లో) (2022-23 అంచనా)[4] | |
| ₹−15,354 crore (US$−1.9 billion) (GSDP లో 3.19%) (2022-23 అంచనా) | |
| Revenues | ₹1,19,244 crore (US$15 billion) (2024-25 అంచనా)[4] |
| Expenses | ₹1.46 లక్ష కోట్లు (US$18 billion) (2024-25 అంచనా)[4] |

అసోం ఆర్థిక వ్యవస్థ ప్రధానంగా వ్యవసాయం ఆధారితమైనది. రాష్ట్ర జనాభాలో మెజారిటీ ప్రజలు వ్యవసాయ రంగంలోనే జీవనోపాధి పొందుతున్నారు.[8] 2002 నుండి 2012 మధ్య కాలంలో వాస్తవిక GSDP వార్షికంగా సుమారు 6.1 శాతం పెరిగింది.[9][10] 2012 నుండి 2025 వరకు ఇది వార్షికంగా సుమారు 7.2 శాతం వృద్ధి చెందింది.[11]
స్థూల ఆర్థిక పోకడలు
[మార్చు]అస్సాం సమృద్ధిగా సహజ వనరులను కలిగి ఉంది. ఒకప్పుడు జాతీయ సగటు కంటే ఎక్కువ తలసరి ఆదాయాన్ని నమోదు చేసింది.[12] అయితే తర్వాతి కాలంలో రాష్ట్రం తక్కువ తలసరి ఆదాయం, నెమ్మదించిన ఆర్థిక వృద్ధిని నమోదు చేసింది. 1950-51లో తలసరి ఆదాయం జాతీయ సగటు కంటే 4 శాతం ఎక్కువగా ఉండేది. 1998-99 నాటికి తలసరి ఆదాయం ప్రస్తుత ధరల ప్రకారం జాతీయ సగటు కంటే 41 శాతం, 1980-81 స్థిర ధరల ప్రకారం 45 శాతం పడిపోయింది.[12] భారతదేశపు తూర్పు సరిహద్దులో జరిగిన 1962 భారత చైనా యుద్ధం, 1971 ఇండో-పాకిస్తాన్ యుద్ధం సహా పలు కారణాలు ఈ తగ్గుదలకు దోహదం చేశాయి.[12] 1947 విభజన, 1970-1971 కాలంలో అప్పటి తూర్పు పాకిస్తాన్ నుండి వచ్చిన పెద్ద సంఖ్యలో శరణార్థులకు అస్సాం ఆశ్రయం ఇవ్వాల్సి వచ్చింది. 1971 తర్వాత నూతనంగా ఏర్పడిన బంగ్లాదేశ్ నుండి వచ్చిన శరణార్థులు, వలసదారుల రాక ఈ సమస్యను మరింత తీవ్రతరం చేసింది.[12] ఈశాన్య భారతదేశంలో తిరుగుబాటు, 1970ల చివరిలో, 1980ల ప్రారంభంలో జరిగిన అస్సాం ఉద్యమం వంటి రాష్ట్ర అంతర్గత రాజకీయ, సామాజిక పరిణామాలు కూడా ఆర్థిక రంగాన్ని ప్రతికూలంగా ప్రభావితం చేశాయి.[12]
1973-74లో జాతీయ సగటు పేదరికం 55 శాతంతో పోలిస్తే అస్సాంలో పేదరికం 51 శాతంతో తక్కువగా ఉండేది, కానీ పేదరికం తగ్గుదల రేటు జాతీయ సగటు కంటే వెనుకబడింది.[12] 1990లలో జరిగిన ఆర్థిక సరళీకరణ తర్వాత బంగ్లాదేశ్ వలసలు, ఉల్ఫా వంటి తిరుగుబాటు సంస్థల కార్యకలాపాల కారణంగా ఆర్థిక పనితీరు ప్రారంభంలో జాతీయ సగటు కంటే తక్కువగానే ఉంది.[9][12] 1993-94, 1999-2000 మధ్య కాలంలో జాతీయ స్థాయిలో పేదరికం 10 శాతం తగ్గగా, రాష్ట్రం కేవలం 5 శాతం మాత్రమే తగ్గించగలిగింది.[12]
1951, 1979 మధ్యకాలంలో అస్సాం జాతీయ సగటుతో సమానమైన వాస్తవిక స్థూల రాష్ట్ర దేశీయోత్పత్తి వృద్ధిని నమోదు చేసింది.[13] అయితే "ఉద్రిక్త సామాజిక-రాజకీయ వాతావరణం" కారణంగా 1979 తర్వాత రాష్ట్ర వాస్తవిక జిడిపి వృద్ధి జాతీయ సగటు కంటే వెనుకబడింది.[14] 1981, 2001 మధ్య అస్సాం GSDP జాతీయ సగటు 6 శాతంతో పోలిస్తే వార్షికంగా 3.3 శాతం పెరిగింది.[13] 2000ల నుండి అస్సాం మెరుగైన వాస్తవిక స్థూల రాష్ట్ర దేశీయోత్పత్తి వృద్ధిని సాధిస్తోంది. స్థిర (1999-2000) ధరల వద్ద GSDP 2002, 2007 మధ్య కాలంలో వార్షికంగా 5.33 శాతం పెరిగింది.[9][10] వాస్తవిక GSDP 2007, 2012 మధ్యకాలంలో వార్షికంగా 6.78 శాతం పెరిగింది.[10] స్థిర (2011-12) ధరల వద్ద వాస్తవిక GSDP 2012, 2016 మధ్య సుమారు 7.6 శాతం వృద్ధి చెందింది.[11][15][16] స్థిర (2011-12) ధరల వద్ద వాస్తవిక GSDP 2016, 2025 మధ్య సుమారు 7.0 శాతం చొప్పున పెరిగింది.[11]
స్థూల ఆర్థిక పట్టికలు: 1980-2000
[మార్చు]1980 నుండి 2000 వరకు మార్కెట్ ధరల వద్ద అస్సాం స్థూల రాష్ట్ర దేశీయోత్పత్తి ట్రెండ్ వివరాలు దిగువ పట్టికలో ఇవ్వబడ్డాయి. భారత ప్రభుత్వ గణాంకాలు, కార్యక్రమ అమలు మంత్రిత్వ శాఖ అంచనా వేసిన ఈ వివరాలు మిలియన్ భారతీయ రూపాయలలో ఉన్నాయి.[17]
| సంవత్సరం | స్థూల రాష్ట్ర దేశీయోత్పత్తి (GSDP) |
|---|---|
| 1980 | 25,160 |
| 1985 | 56,730 |
| 1990 | 106,210 |
| 1995 | 194,110 |
| 2000 | 314,760 |
1980 నుండి 2001 వరకు ప్రాథమిక రంగం, ద్వితీయ రంగం, తృతీయ రంగం సహా వాస్తవిక GSDP వృద్ధి వివరాల పట్టిక.[18][19]
| సంవత్సరం | ప్రాథమిక రంగం | ద్వితీయ రంగం | తృతీయ రంగం | GSDP |
|---|---|---|---|---|
| 1980-1990 | 2.16 | 4.13 | 4.37 | 3.34 |
| 1990-2001 | 1.89 | 3.88 | 4.52 | 3.27 |
| 1980-2001 | 1.81 | 3.80 | 4.57 | 3.25 |
1981-82 నుండి 1990-91 వరకు, 1990-91 నుండి 1999-00 వరకు స్థిర (1980-81) ధరలలో పరిశ్రమల వారీగా (కారక వ్యయం వద్ద) అస్సాం రాష్ట్ర GDP పట్టిక.[18][19]
| రంగం | సగటు వృద్ధి (1980-81 నుండి 1990-91) | సగటు వృద్ధి (1990-91 నుండి 1999-00) | మొత్తం SGDP శాతం (1981-82) | మొత్తం SGDP శాతం (1990-91) | మొత్తం SGDP శాతం (1999-00) |
|---|---|---|---|---|---|
| వ్యవసాయం, అటవీ, చేపల వేట, కలప సేకరణ | 2.6 | 1.6 | 41.6 | 38.3 | 33.5 |
| గనులు, తవ్వకాలు | 0.1 | 2.0 | 5.2 | 3.8 | 3.4 |
| తయారీ రంగం | 2.4 | 3.4 | 7.7 | 6.9 | 7.1 |
| నిర్మాణం | 3.7 | 2.4 | 4.3 | 4.3 | 4.1 |
| విద్యుత్, గ్యాస్, నీటి సరఫరా | 9.4 | 0.9 | 1.2 | 1.9 | 1.6 |
| వాణిజ్యం, రవాణా, బ్యాంకింగ్, ఇతర సేవలు | 4.9 | 4.5 | 40.1 | 44.7 | 50.3 |
| స్థూల రాష్ట్ర దేశీయోత్పత్తి | 3.6 | 3.1 | 100 | 100 | 100 |
వ్యవసాయం, పశుసంవర్ధకం
[మార్చు]
అస్సాం ఆదాయంలో మూడో వంతు కంటే ఎక్కువ భాగం వ్యవసాయం నుండే వస్తుంది.[20] రాష్ట్ర మొత్తం పనివారిలో 69 శాతం మందికి ఇది ఉపాధి కల్పిస్తోంది.[21] ప్రపంచానికి అస్సాం అందించిన అతిపెద్ద కానుక టీ (అస్సాం టీ). ప్రపంచంలోనే అత్యుత్తమమైన, ఖరీదైన తేయాకులలో కొన్నింటిని అస్సాం ఉత్పత్తి చేస్తుంది. చైనీస్ తేయాకు రకం Camellia sinensis కాకుండా, తన సొంత రకం తేయాకును కలిగి ఉన్న ప్రపంచంలోని එකైక ప్రాంతం అస్సాం. దీనిని Camellia assamica అని పిలుస్తారు. అస్సాం టీ సముద్ర మట్టానికి దగ్గరగా ఉన్న ఎత్తులో పెరుగుతుంది. ఇది ఎత్తైన ప్రాంతాల (ఉదా. డార్జిలింగ్, తైవానీస్) తేయాకు సువాసన కంటే భిన్నంగా, ప్రత్యేకమైన రుచిని కలిగి ఉంటుంది. భారతదేశంలో వరి, రాప్సీడ్, ఆవాలు, జనపనార, బంగాళాదుంప, చిలగడదుంప, అరటి, బొప్పాయి, తమలపాకు వక్క, పసుపు ఉత్పత్తిలో కూడా అస్సాం గణనీయమైన వాటాను కలిగి ఉంది. అస్సాం అనేక రకాల సిట్రస్ పండ్లు, ఆకుకూరలు, కూరగాయలు, ఉపయోగకరమైన గడ్డి జాతులు, మూలికలు, మసాలా దినుసులు వంటి జీవనాధార పంటలకు నిలయం.
2011 ధరల ఆధారంగా అస్సాంలోని కొన్ని ఎంపిక చేసిన వ్యవసాయ పంటలు, అనుబంధ రంగాల 2015 జాతీయ ఉత్పత్తి వాటా పట్టిక దిగువన ఇవ్వబడింది[22]
| విభాగం | జాతీయ వాటా % |
|---|---|
| తేయాకు (టీ) | 60.0 |
| అనాస పండు (అనాస) | 18.1 |
| వక్క | 14.8 |
| మత్తు పదార్ధాల పంటలు | 12.7 |
| పనస పండు | 10.4 |
| వెల్లుల్లి | 9.8 |
| అల్లం | 9.3 |
| క్యాబేజీ | 9.1 |
| మంచి నీటి చేపలు | 9.0 |
| ముల్లంగి | 8.5 |
| దోసకాయ | 7.4 |
| నారింజ | 7.0 |
| నైజర్ విత్తనాలు | 6.5 |
| లీచీ | 6.1 |
| క్యారెట్ | 6.0 |
| జనపనార | 5.9 |
| సుగంధ ద్రవ్యాలు, మసాలాలు | 5.6 |
| కాఫీ | 5.3 |
| తమలపాకు | 5.1 |
| కాకరకాయ | 5.1 |
అస్సాం వ్యవసాయం ఇంకా ఆధునీకరణను పూర్తిగా సంతరించుకోకపోవడం వల్ల వెనుకబడి ఉంది.[20] ఆహార భద్రతపై ప్రభావం చూపుతూ, గత ఐదు దశాబ్దాల్లో తలసరి ఆహార ధాన్యాల ఉత్పత్తి తగ్గింది.[23] మరోవైపు, పంటల ఉత్పాదకత స్వల్పంగా పెరిగినప్పటికీ, అధిక ఉత్పాదకత కలిగిన ప్రాంతాలతో పోలిస్తే ఇవి చాలా తక్కువగా ఉన్నాయి. ఉదాహరణకు, అస్సాం ప్రధాన ఆహారమైన వరి దిగుబడి 2000-2001లో హెక్టారుకు 1531 కేజీలు మాత్రమే ఉంది. భారతదేశ సగటు హెక్టారుకు 1927 కేజీలుగా ఉంది[23] (ఇది ఈజిప్ట్ 9283, యునైటెడ్ స్టేట్స్ 7279, దక్షిణ కొరియా 6838, జపాన్ 6635, చైనా 6131 కేజీలు/హెక్టారు కంటే చాలా తక్కువ[24]). స్థానిక డిమాండ్ ఎక్కువగా ఉన్నప్పటికీ, 1.5 మిలియన్ హెక్టార్ల జలాశయాలు, అనేక నదులు, కాలువలు, 165 రకాల చేపల జాతులు ఉన్నప్పటికీ,[25] చేపల పెంపకం ఇంకా సాంప్రదాయ పద్ధతిలోనే సాగుతోంది. ఉత్పత్తి స్వయం సమృద్ధి సాధించలేదు.[26]
చమురు, సహజ వాయువు
[మార్చు]అస్సాం భారతదేశంలో చమురు, సహజ వాయువు ఉత్పత్తి చేసే ప్రధాన రాష్ట్రం.[20] ప్రపంచంలో పసిల్వేనియాలోని టైటస్విల్లే తర్వాత పెట్రోలియం కనుగొనబడిన రెండవ ప్రాంతంగా ఇది నిలిచింది. ఆసియాలోనే మొదటిసారిగా యంత్రాల ద్వారా విజయవంతంగా తవ్విన చమురు బావి 1867లో అస్సాంలోని మాకుమ్ లో తవ్వబడింది. ప్రపంచంలోనే రెండవ పురాతన చమురు బావి ఇప్పటికీ ముడి చమురును ఉత్పత్తి చేస్తోంది. అస్సాంలోని చాలా చమురు క్షేత్రాలు బ్రహ్మపుత్ర లోయ ఎగువ అస్సాం ప్రాంతంలో ఉన్నాయి. అస్సాంలో గువాహటి, దిగ్బోయ్, నుమలీగఢ్, బొంగైగావ్ ల వద్ద నాలుగు చమురు శుద్ధి కర్మాగారాలు (రిఫైనరీలు) ఉన్నాయి. వీటి మొత్తం సామర్థ్యం సంవత్సరానికి 7 మిలియన్ టన్నులు. అస్సాంలో కార్పొరేట్ కార్యాలయం కలిగిన ఏకైక *S&P CNX 500* సంస్థ బొంగైగావ్ రిఫైనరీ అండ్ పెట్రోకెమికల్స్ లిమిటెడ్ (BRPL).[27] దేశంలోని అతిపెద్ద ప్రభుత్వ రంగ చమురు సంస్థలలో ఒకటైన ఆయిల్ ఇండియా లిమిటెడ్, తన ప్లాంట్, ప్రధాన కార్యాలయాన్ని దులియాజాన్ లో కలిగి ఉంది.[28]
ఇతర పరిశ్రమలు
[మార్చు]తేయాకు, పెట్రోలియం రిఫైనరీలు మినహా,[20] అస్సాంలో చెప్పుకోదగ్గ పరిశ్రమలు కొన్ని మాత్రమే ఉన్నాయి. మయాన్మార్, చైనా, థాయిలాండ్ వంటి పొరుగు దేశాలు, పెరుగుతున్న ఇతర ఆగ్నేయాసియా ఆర్థిక వ్యవస్థల నుండి భౌగోళికంగా, రాజకీయంగా వేరుపడి ఉండటం వల్ల పారిశ్రామిక అభివృద్ధికి అడ్డంకులు ఏర్పడుతున్నాయి. ఈ ప్రాంతం భూపరివేష్టిత ప్రాంతంగా ఉండి, భారతదేశ తూర్పు సరిహద్దు చివరన ఉంది. వరదలు, తుఫానులు వచ్చే ప్రమాదం ఉన్న ఇరుకైన రవాణా మార్గం ద్వారా మాత్రమే ఇది భారతదేశ ప్రధాన భూభాగంతో అనుసంధానించబడి ఉంది. గువాహటిలోని అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం నుండి నేరుగా అంతర్జాతీయ విమాన సేవలు అందుబాటులో ఉన్నాయి. బ్రహ్మపుత్ర నది జలరవాణాకు అనుకూలంగా ఉన్నప్పటికీ, అంతర్జాతీయ వర్తకానికి అవసరమైన మౌలిక సదుపాయాలు లేవు. అటువంటి నౌకాయాన వాణిజ్య మార్గం విజయవంతం కావడం చానెల్ సరైన నిర్వహణ, బంగ్లాదేశ్తో దౌత్య, వాణిజ్య సంబంధాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది.
మొత్తంమీద పారిశ్రామిక పనితీరు తక్కువగా ఉన్నప్పటికీ, నామరూప్ వద్ద రసాయన ఎరువుల ప్లాంట్, నామరూప్, బొంగైగావ్ ల వద్ద పెట్రోకెమికల్ పరిశ్రమలు, జాగీరోడ్, పంచగ్రామ్, జోగిఘోపా ల వద్ద కాగితపు మిల్లులు, బారువా బామున్ గావ్, చార్గోలా, కాంపూర్ ల వద్ద చెరకు మిల్లులు, బోకాజన్ వద్ద సిమెంట్ ప్లాంట్, డూమ్ డూమా వద్ద హిందుస్థాన్ యూనిలీవర్ (HUL) కాస్మొటిక్స్ ప్లాంట్ మొదలైన పరిశ్రమలు ఉన్నాయి. ఇవే కాకుండా జనపనార మిల్లు, వస్త్ర, నూలు మిల్లులు, పట్టు మిల్లు మొదలైన ఇతర పరిశ్రమలు ఉన్నాయి. వీటిలో చాలా పరిశ్రమలు సరైన మౌలిక సదుపాయాలు, సరైన నిర్వహణ పద్ధతులు లేకపోవడం వల్ల నష్టాలను ఎదుర్కొంటూ మూతపడే స్థితికి చేరుకున్నాయి.
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ "World Economic Outlook Database, April 2019". IMF.org. International Monetary Fund. Retrieved 29 September 2019.
- ↑ "World Bank Country and Lending Groups". World Bank. Retrieved 29 September 2019.
- ↑ "Assam presentation". IBEF.
- 1 2 3 4 5 "Assam Budget Analysis 2025-26" (PDF).
- ↑ "Assam Budget Analysis 2025-26". PRS Legislative Research.
- ↑ "SDGs India Index".
- ↑ "Unemployment Rate in India". Centre for Monitoring Indian Economy. Retrieved 3 November 2020.
- ↑ V. Jairath (2025). "Land as Private Property and Its Critique from Below: Notes from Assam, India". Journal of South Asian Development. 20 (2): 214–237. ఉల్లేఖన లోపం: చెల్లని
<ref>ట్యాగు; తప్పు పేర్లు, ఉదాహరణకు మరీ ఎక్కువ - 1 2 3 Talukdar, Sushanta (3 December 2010). "New direction". The Hindu. Retrieved 6 February 2026.
- 1 2 3 Reporter, Staff (16 October 2013). "ADB aid opens new avenues". The Telegraph (India). Retrieved 6 February 2026.
- 1 2 3 "Economy of Assam". statisticstimes.com (in ఇంగ్లీష్). Archived from the original on 6 February 2026. Retrieved 6 February 2026.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 Ahmed, Baruah & Bhuyan 2006, pp. 18–20.
- 1 2 Ahmed, Baruah & Bhuyan 2006, pp. 22.
- ↑ Ahmed, Baruah & Bhuyan 2006, pp. 19.
- ↑ Kalita, Kangan (24 March 2021). "Assam pushed behind in five years under BJP rule: Chavan". Times of India. Retrieved 6 February 2026.
- ↑ Gowda, Rajeev; Satyawali, Akash (1 April 2021). "A downward spiral in Assam". The Hindu. Retrieved 6 February 2026.
- ↑ Ministry of Statistics and Programme Implementation, Government of India. "National Accounts Division : Press release & Statements". mospi.nic.in (in ఇంగ్లీష్). Archived from the original on 13 April 2006. Retrieved 6 February 2026.
- 1 2 Assam Development Report, Planning Commission, Government of India, 2002.
- 1 2 Ahmed, Baruah & Bhuyan 2006, pp. 22–23.
- 1 2 3 4 Deka 1963.
- ↑ Government of Assam, Economic Survey of Assam 2001-2002 in Assam Human Development Report, 2003 p32
- ↑ "2015 agricultural output of Assam based on 2011 prices" (PDF).
- 1 2 UNDP 2004 p33
- ↑ FAO Statistics Division 2007
- ↑ Assam Small Farmers’ Agri-business Consortium
- ↑ UNDP 2004 p37
- ↑ Annual report (2016-2017) (PDF). New Delhi: ONGC India. 1 September 2017. Retrieved 15 June 2018.
- ↑ Imports and exports of Assam - a report. Geneva Wasabi: United Nations. Retrieved 15 June 2018.[permanent dead link]
గమనికలు
[మార్చు]- Assam Human Development Report 2003 Archived 2007-07-24 at the Wayback Machine
- Ahmed, Abu Nasar Saied; Baruah, Joydeep; Bhuyan, Ratna (2006). Election Politics in Assam: Issues, Trends, and People's Mandate. Akansha Publishing House. ISBN 978-8183700573.
- Deka, Bhabananda (1963). Asomor Arthaniti (in అస్సామీస్) (1 ed.). Guwahati, India: New Book Stall.