ఆంగ్ థార్కే
ఆంగ్ థార్కే (1907 - 28 జూలై 1981) ఒక ప్రసిద్ధ నేపాలీ షెర్పా పర్వతారోహకుడు, అన్వేషకుడు. ఆయన అనేక హిమాలయ యాత్రలకు మార్గదర్శిగా (గైడ్), ఆ తర్వాత సిర్దార్ (నాయకుడు)గా వ్యవహరించారు. ఆయన "తన కాలంలోని అత్యుత్తమ షెర్పా అనడంలో ఎటువంటి సందేహం లేదు"[1] అంతేకాకుండా ఆయన టెన్సింగ్ నోర్గేను పర్వతారోహణ ప్రపంచానికి పరిచయం చేశారు.
వ్యక్తిగత జీవితం
[మార్చు]ఆంగ్ థార్కే (ఆయన పేరును చాలాసార్లు ఆంగ్థార్కే లేదా ఆంగ్టార్కే అని కూడా వ్రాస్తారు) 1907 లో ఎవరెస్ట్ శిఖరానికి సమీపంలో ఉన్న నేపాల్ లోని సోలుఖుంబు జిల్లా, నాంచే బజార్ కు ఉత్తరాన ఉన్న కుండే గ్రామంలో ఒక పేద కుటుంబంలో జన్మించారు.[2][3] ఎవరెస్ట్ పరిసరాల్లో నివసించే ఆ కాలపు చాలా మంది ప్రతిష్టాత్మక బాలుర వలె, పర్వతారోహణలో పోర్టర్ (సామాన్లు మోసే వ్యక్తి)గా జీవనోపాధి పొందాలనే ఆశతో, పన్నెండేళ్ల వయసులో ఆయన భారతదేశంలోని డార్జిలింగ్ కు వలస వెళ్లారు. ఆ రోజుల్లో అనేక యాత్రల కోసం షెర్పా గైడ్లను, పోర్టర్లను డార్జిలింగ్ నుండే ఎంపిక చేసుకునేవారు.[4][5][6]
ఆయనకు ఆంగ్ యాంగ్జిన్తో వివాహం జరిగింది. వారికి ఒక కుమార్తె, నలుగురు కుమారులు ఉన్నారు.[7] ఆయన కేవలం 5 అడుగుల ఎత్తు ఉన్నప్పటికీ, మంచి దృఢమైన శరీరాకృతిని కలిగి ఉండేవారు.[8] 1954 లో డార్జిలింగ్లోని హిమాలయన్ మౌంటెనీరింగ్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆయనను స్విట్జర్లాండ్కు సాంకేతిక పర్వతారోహణ కోర్సు కోసం పంపింది.[9] 1954 లో ఆయన డార్జిలింగ్లో సొంతంగా ట్రెకింగ్ వ్యాపారాన్ని ప్రారంభించారు (అయినప్పటికీ ఆయన 1946 లోనే సిక్కిం, టిబెట్ సందర్శనల కోసం తన సేవలను స్వతంత్రంగా ప్రకటించుకున్నారు).[10] ఆయన తన ఆత్మకథ 'మేమోయిర్స్ డి ఉన్ షెర్పా' (ఫ్రెంచ్ భాషలో) ప్రచురించారు. పుస్తకం రాసిన మొదటి పర్వతారోహణ షెర్పా ఆయనే కావడం విశేషం.[4][11][12][13] ఆయన పశ్చిమ సిక్కిం లో విజయవంతమైన రోడ్డు నిర్మాణ కాంట్రాక్టర్గా కూడా మారారు.[7]
1962 లో పర్వతారోహణ నుండి పదవీ విరమణ పొందిన తర్వాత, ఆయన ఖాట్మండుకు దక్షిణంగా ఉన్న పెద్ద భూభాగంలో వ్యవహసాయం చేయడానికి నేపాల్ కు తిరిగి వచ్చారు. అక్కడ ఆయన 'నేపాల్ ట్రెకింగ్' అనే మరో ట్రెకింగ్ ఏజెన్సీని ప్రారంభించారు. ఆయన 1981 లో ఖాట్మండులో క్యాన్సర్తో మరణించారు.[2][7][4]
ప్రధాన యాత్రలు
[మార్చు]ఆంగ్ థార్కే మొదటిసారిగా 1931 లో కాంచన్జంగా కొరకు ఒక జర్మన్ బృందం ద్వారా యాత్రకు ఎంపికయ్యారు.[note 1][8] ఆ తర్వాత 1933 లో జరిగిన బ్రిటిష్ ఎవరెస్ట్ యాత్ర బృందంలో ఆయన చేర్చబడ్డారు, అక్కడ ఆయన 27,000 అడుగుల కంటే ఎక్కువ ఎత్తుకు సామాగ్రిని మోసుకెళ్లినందుకు "టైగర్స్" లో ఒకరిగా గౌరవించబడ్డారు.[11] 1933 బృందంలో ఉన్న ఎరిక్ షిప్టన్, 1934 నందా దేవి అన్వేషణ కోసం అలాగే 1936 లో నందా దేవికి షిప్టన్ తిరిగి వెళ్లినప్పుడు ఆంగ్ థార్కేను సిర్దార్గా ఎంపిక చేసుకున్నారు. 1934 యాత్రలో అందరూ వెనక్కి తిరిగి వెళ్ళిపోవాలని భావించినప్పుడు, ఆంగ్ థార్కే కొత్త మార్గాన్ని కనుగొన్నారని షిప్టన్ రెండు సందర్భాలలో ఆయనను ప్రశంసించారు.[15][16]
ఆయన 1935 బ్రిటిష్ ఎవరెస్ట్ యాత్రలో కూడా పాల్గొన్నారు. ఆంగ్ థార్కే సిఫార్సు వల్లే ఆయన స్నేహితుడైన టెన్సింగ్ నోర్గేకు షెర్పా గైడ్గా మొదటి అవకాశం లభించింది.[17] అదే సంవత్సరంలో ఆంగ్ థార్కే, రెజినాల్డ్ కుక్ ఒంటరిగా చేసిన కబ్రు పర్వతారోహణకు మద్దతు ఇచ్చే బృందంలో ఉన్నారు. కుక్ తరువాత మాట్లాడుతూ, షెర్పాలలో ఆంగ్ థార్కే అత్యంత నమ్మకమైన వ్యక్తిగా తాను గుర్తించినందున, "అతడిని బేస్ క్యాంప్ బాధ్యతల్లో ఉంచి, శిఖరాగ్రానికి తీసుకెళ్లకుండా తప్పు చేశాను" అని చెప్పారు.[11] ఆంగ్ థార్కే 1937 లో కే2 కి ఉత్తరాన ఉన్న 1800 చదరపు మైళ్ల కారాకోరం భూభాగాన్ని షిప్టన్ ఐదు నెలల పాటు సర్వే చేసినప్పుడు అలాగే 1938 ఎవరెస్ట్ యాత్రలో సిర్దార్గా వ్యవహరించారు.[4][11]
మారిస్ హెర్జోగ్, లూయిస్ లాచెనాల్లతో కలిసి 8,000 మీటర్ల కంటే ఎత్తైన పర్వతాన్ని అధిరోహించిన మొదటి విజయవంతమైన 1950 ఫ్రెంచ్ అన్నపూర్ణ యాత్రకు ఆయన సిర్దార్గా ఉన్నారు. హెర్జోగ్ ఆయనను శిఖరాన్ని అధిరోహించే బృందంలో ఉండమని ఆహ్వానించారు, కానీ తన పాదాలు గడ్డకట్టడం ప్రారంభించాయని చెబుతూ ఆంగ్ థార్కే నిరాకరించారు. శిఖరం నుండి కిందకు దిగుతున్న హెర్జోగ్, లాచెనాల్ల పాదాలు తీవ్రంగా మంచు కాటుకు (ఫ్రాస్ట్బైట్) గురవడంతో ఆంగ్ థార్కేతో సహా ఇతర షెర్పాలు వారిని కిందకు మోసుకువచ్చారు.[4][18] ఫ్రెంచ్ పర్వతారోహకులు తనను ఎంతో స్నేహంతో, సమానత్వంతో చూసుకున్నారని ఆయన 1954 నాటి తన జ్ఞాపకాలలో ప్రత్యేకంగా పేర్కొన్నారు.[13] ఆయనకు ఫ్రెంచ్ ప్రభుత్వం ప్రతిష్టాత్మకమైన లెజియన్ ఆఫ్ ఆనర్ పురస్కారాన్ని అందించింది. ఒక యూరోపియన్ గౌరవాన్ని అందుకున్న మొదటి షెర్పా ఆయనే.[8]
1951 లో షిప్టన్ నాయకత్వంలో జరిగిన బ్రిటిష్ ఎవరెస్ట్ అన్వేషణలో ఆ బృందం అనుమతి లేదని తెలిసినప్పటికీ టిబెట్లోకి ప్రవేశించింది. అయితే, వారు సాయుధ దళాల చేతికి చిక్కారు. పది నిమిషాల పాటు ఇరువైపులా గొడవ జరిగిన తర్వాత, సిర్దార్గా ఉన్న ఆంగ్ థార్కే యూరోపియన్లను కొంచెం దూరంగా వెళ్ళమని కోరారు. మరో ఇరవై నిమిషాల గట్టి వాదనల తర్వాత ఆయన నవ్వుతూ తిరిగి వచ్చి, పది రూపాయల నుండి ఏడు రూపాయలకు బేరం కుదిర్చి, జరిమానా చెల్లించి వారిని విడిపించారు.[19] వారిని విడిపించడానికి తన వద్ద కేవలం 1200 రూపాయలు మాత్రమే ఉన్నాయని షిప్టన్ అంతకుముందు ఆందోళన చెందారు.[5]
ఆంగ్ థార్కే 1952 లో చో ఓయు, 1953 లో ధవళగిరి, నున్, 1954 లో మకాలు, 1955 లో కామెట్ (శిఖరాన్ని చేరుకున్నారు) యాత్రలకు సిర్దార్గా వెళ్లారు.[2][4] 1962 లో ఆయనను పదవీ విరమణ నుండి ఒప్పించి, ఒక భారతీయ ఎవరెస్ట్ యాత్రకు సిర్దార్గా తీసుకెళ్లారు, అక్కడ వారు సౌత్ కోల్ చేరుకున్నారు.[2][20] దీనితో ఎనిమిది వేల మీటర్ల ఎత్తుకు చేరుకున్న అత్యంత వృద్ధ వ్యక్తిగా ఆయన నిలిచారు.[4] ఆంగ్ థార్కే 1975 లో ఒక బృందాన్ని అన్నపూర్ణ శాంక్చురికి తీసుకువెళ్లారు, 1978 లో 70 ఏళ్ల వయసులో ఫ్రెంచ్ బృందం చేసిన ధవళగిరి యాత్రకు షెర్పాల నాయకత్వం వహించారు.[4]
గుర్తింపు
[మార్చు]రాయల్ జియోగ్రాఫికల్ సొసైటీ ఆంగ్ థార్కే గురించి చెబుతూ, "ఆయన పర్వతారోహకుడిగా, సిర్దార్గా అసాధారణమైన వ్యక్తి, ఆయన వ్యక్తిత్వం తెలిసిన వారందరి నుండి ఎంతో ప్రశంసలు అందుకుంది" అని పేర్కొంది.[2] కుక్ ఆయనను "యువ షెర్పాలలో అత్యంత ధైర్యవంతుడు, తెలివైనవాడు, సాహసికుడు" అని అభివర్ణించారు.[7]
షిప్టన్ వ్రాస్తూ, "మేము త్వరలోనే ఆయనలోని అరుదైన గుణాలను అభినందించడం నేర్చుకున్నాము, ఆ గుణాలు నేను చూసిన షెర్పాలందరిలో ఆయనను అత్యుత్తమ వ్యక్తిగా నిలబెట్టాయి. ఆయనకు మనుషులను, పరిస్థితులను అంచనా వేసే చక్కని విచక్షణ ఉంది, ఎలాంటి సంక్షోభంలోనైనా స్థిరంగా ఉండేవారు. ఆయన ఎంతో ఆప్యాయత గల వ్యక్తి, నిరాడంబరుడు, నిస్వార్థపరుడు, పూర్తిగా నిజాయితీపరుడు. నా తరువాతి హిమాలయ యాత్రలన్నింటిలో ఆయన నాతో ఉన్నారు, ఆ యాత్రల విజయానికి, నా సంతోషానికి ఆయనే ప్రధాన కారణం" అని పేర్కొన్నారు.[7]
1938 బ్రిటిష్ ఎవరెస్ట్ యాత్రకు చేసిన కృషికి గుర్తింపుగా 1939 లో హిమాలయన్ క్లబ్ ఆయనకు టైగర్ బ్యాడ్జ్ అందించింది.[21]
గమనికలు
[మార్చు]- ↑ ఆంగ్ థార్కే మొదటి యాత్ర 1931 లో జరిగిందని వార్డ్ చాలా స్పష్టంగా చెప్పారు. అయితే, 1922 ఎవరెస్ట్ యాత్రలో ఇదే పేరు గల ఒక షెర్పాని ప్రమాదకరమైన నార్త్ కోల్ మంచు తుఫాను నుండి స్పృహ లేని స్థితిలో రక్షించారు. ఆ తర్వాత ఆయన 1924 యాత్రకు కూడా తిరిగి వచ్చారు, అప్పుడు చార్లెస్ బ్రూస్ మాట్లాడుతూ ఆయన 1922 నాటి ప్రమాదం నుండి పూర్తిగా కోలుకున్నట్లు తాను భావించడం లేదని పేర్కొన్నారు.[14] కాబట్టి వీరు ఇద్దరు వేర్వేరు వ్యక్తులు అయి ఉండవచ్చు.
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ Perrin (2013), p. 178.
- 1 2 3 4 5 "Ang Tharkay". imagingeverest.rgs.org. the original నుండి 26 నవంబరు 2015 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 15 డిసెంబరు 2015.
- ↑ Ortner (1999), p. 72.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 McKerrow, Bob (12 సెప్టెంబరు 2010). "Bob McKerrow - Wayfarer: Ang Tharkay - The Father Of Modern Sherpa Climbers". bobmckerrow.blogspot.co.uk. ఒరిజినల్ నుండి 4 మార్చి 2016 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది.
- 1 2 Horrell, Mark (19 మార్చి 2014). "10 great Sherpa mountaineers". Mark Horrell (in బ్రిటిష్ ఇంగ్లీష్). ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 15 డిసెంబరు 2015.
- ↑ Isserman & Weaver (2008), p. 185.
- 1 2 3 4 5 Ward (1996), p. 185.
- 1 2 3 Ward (1996), p. 182.
- ↑ Glatthard, Arnold (1955). "Sherpa Training". In Barnes, Malcom (ed.). Mountain World 1955. George Allen and Unwin Ltd. pp. 153–157.
- ↑ "Tours in Sikkim and Tibet". "Himalayan Journal. 13. 1946. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 9 ఫిబ్రవరి 2025.
- 1 2 3 4 Ward (1996), p. 184.
- ↑ Ang Tharkay (1954).
- 1 2 Cooke (1956).
- ↑ Holzel & Salkeld (1999), pp. 129, 206.
- ↑ Shipton (2014), 2495–2504/3254.
- ↑ Perrin (2013), p. 237.
- ↑ Astill, Tony. "Mountaineering and Mount Everest Books for sale, Eric Shipton, Bill Tilman, Tenzing, Himalaya". www.mountaineeringbooks.org. the original నుండి 21 ఫిబ్రవరి 2011 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 15 డిసెంబరు 2015.
- ↑ Horrell, Mark (15 మే 2013). "A tribute to Sherpas, the tigers of the snow". Mark Horrell (in బ్రిటిష్ ఇంగ్లీష్). ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 15 డిసెంబరు 2015.
- ↑ Ward (1996), p. 183.
- ↑ Grant. "Everest Book Report: July 2011". everestbookreport.blogspot.co.uk. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 15 డిసెంబరు 2015.
- ↑ "The Tiger Badge". Himalayan Club. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 5 ఫిబ్రవరి 2025.
ఉదహరించిన రచనలు
[మార్చు]- Ang Tharkay; Norton, Basil P. (1954). Mémoires d'un Sherpa. Amiot-Dumont.
- Cooke, C.R. (1956). "Reviews: Mémoires d'un Sherpa" (PDF). Alpine Journal. 61 (292): 226–227.
- Holzel, Tom; Salkeld, Audrey (1999). The Mystery of Mallory and Irvine. London: Pimlico. ISBN 0712664882.
- Isserman, Maurice; Weaver, Stewart (2008). Fallen Giants : A History of Himalayan Mountaineering from the Age of Empire to the Age of Extremes (1 ed.). New Haven: Yale University Press. ISBN 9780300115017.
- Ortner, Sherry B. (1999). Life and death on Mt. Everest : sherpas and Himalayan mountaineering. Princeton: Princeton University Press. ISBN 978-0691074481.
- Perrin, Jim (2013). Shipton and Tilman. London: Hutchinson. ISBN 9780091795467.
- Shipton, Eric; Perrin, Jim; Venables, Stephen; Ruttledge, Hugh (15 అక్టోబరు 2014). Nanda Devi (Kindle). Vertebrate Publishing. ISBN 978-1-910240-16-8.
- Ward, Michael (1996). "The Great Angtharkay: A Tribute" (PDF). Alpine Journal: 182–186.
- క్లుప్త వివరణ ఉన్న వ్యాసాలు
- December 2015 from Use British English
- July 2026 నుండి dmy మూస వాడుచున్న పేజీలు
- Wikipedia articles with VIAF identifiers
- Wikipedia articles with LCCN identifiers
- Wikipedia articles with ISNI identifiers
- Wikipedia articles with GND identifiers
- 1907 births
- 1981 deaths
- People from Solukhumbu District
- Sherpa people
- Recipients of the Legion of Honour
- Nepalese mountain climbers
- Recipients of Himalayan Club Tiger Badge
- 1907 జననాలు
- 1981 మరణాలు
- షెర్పా ప్రజలు
- లెజియన్ ఆఫ్ ఆనర్ గ్రహీతలు
- నేపాలీ పర్వతారోహకులు
- హిమాలయన్ క్లబ్ టైగర్ బ్యాడ్జ్ గ్రహీతలు