ఆనంద కుమారస్వామి

ఆనంద కుమారస్వామి

1916లో కుమారస్వామి
జననం	(1877-08-22)1877 ఆగస్టు 22 కొలంబో, బ్రిటిష్ సిలోన్
మరణం	1947 సెప్టెంబరు 9(1947-09-09) (వయసు: 70) నీడమ్, మసాచుసెట్స్, అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలు
యుగం	ఆధునిక తత్వశాస్త్రం 20వ శతాబ్దపు తత్వశాస్త్రం
ప్రాంతం	భారతీయ తత్వశాస్త్రం పాశ్చాత్య తత్వశాస్త్రం
తత్వ శాస్త్ర పాఠశాలలు	పెరెనియలిజం ట్రడిషనలిస్టు పాఠశాల
ప్రధాన అభిరుచులు	మెటాఫిజిక్స్, కళా తత్వశాస్త్రం, చరిత్ర

ఆనంద కెంటిష్ ముత్తు కుమారస్వామి (Tamil: ஆனந்த குமாரசுவாமி, Āṉanta Kumāracuvāmi; Ānanda Kumārasvāmī; 22 ఆగస్టు 1877 – 9 సెప్టెంబర్ 1947) ఒక శ్రీలంకకు చెందిన తత్వవేత్త, చరిత్రకారుడు, భారతీయ కళపై తత్వవేత్త. ఆయన మెటాఫిజిక్స్ రంగంలో కూడా ప్రముఖ పరిశోధకుడిగా గుర్తింపు పొందారు.

భారతీయ సంస్కృతిని పాశ్చాత్య ప్రపంచానికి పరిచయం చేసిన తొలి ప్రముఖ పండితుల్లో ఆయన ఒకరు.

ప్రాచీన భారతీయ కళను పాశ్చాత్య ప్రపంచానికి పరిచయం చేయడంలో ప్రధాన పాత్ర పోషించిన సిద్ధాంతకర్తగా ఆయనను పలువురు వర్ణించారు.

జీవితం

ఆనంద కెంటిష్ ముత్తు కుమారస్వామి కొలంబో, బ్రిటిష్ సిలోన్ (ప్రస్తుత శ్రీలంక)లో జన్మించారు. ఆయన తండ్రి సిలోన్ తమిళ శాసనసభ్యుడు, తత్వవేత్త సర్ ముత్తు కుమారస్వామి. ఆయన తల్లి ఎలిజబెత్ బీబీ అనే ఆంగ్ల మహిళ.

ఆనందకు రెండేళ్ల వయస్సులోనే ఆయన తండ్రి మరణించారు. అనంతరం ఆయన బాల్యం, విద్యలో పెద్ద భాగం విదేశాలలో గడిచింది.

1879లో ఆయన ఇంగ్లాండ్‌కు వెళ్లి వైక్లిఫ్ కాలేజ్, గ్లోచెస్టర్‌షైర్ అనే పాఠశాలలో విద్యనభ్యసించారు. 1900లో ఆయన యూనివర్సిటీ కాలేజ్ లండన్ నుండి భూగర్భ శాస్త్రం, వృక్షశాస్త్రంలో పట్టా పొందారు.

1902 జూన్ 19న ఆయన ఆంగ్ల ఫోటోగ్రాఫర్ ఎథెల్ మేరీ పార్ట్రిడ్జ్ను వివాహం చేసుకున్నారు. తరువాత వారు కలిసి సిలోన్‌కు వెళ్లారు. ఈ వివాహం 1913 వరకు కొనసాగింది.

1902 నుంచి 1906 వరకు చేసిన పరిశోధనల ఫలితంగా ఆయనకు సిలోన్ ఖనిజ శాస్త్రంపై చేసిన అధ్యయనానికి డాక్టర్ ఆఫ్ సైన్స్ బిరుదు లభించింది. అదే సమయంలో సిలోన్ భౌగోళిక సర్వే సంస్థ స్థాపనకు ఆయన ప్రేరణనిచ్చారు, ప్రారంభంలో దాని డైరెక్టర్‌గా పనిచేశారు.

సిలోన్‌లో ఉన్నప్పుడు ఈ దంపతులు కలిసి Mediaeval Sinhalese Art అనే గ్రంథాన్ని రచించారు. ఇందులో కుమారస్వామి రచన చేశారు, ఎథెల్ ఫోటోలు అందించారు.

సిలోన్‌లో చేసిన ఆయన పరిశోధనలు పాశ్చాత్యీకరణకు వ్యతిరేక భావాలను ఆయనలో పెంచాయి.

వివాహవిచ్ఛేదం తరువాత పార్ట్రిడ్జ్ ఇంగ్లాండ్‌కు తిరిగి వెళ్లి ప్రసిద్ధ నేయుగారిగా పేరు పొందారు. తరువాత ఆమె రచయిత ఫిలిప్ మైరీట్ను వివాహం చేసుకున్నారు.

1906 నాటికి కుమారస్వామి భారతీయ కళను పాశ్చాత్య ప్రపంచానికి పరిచయం చేయడం తన లక్ష్యంగా నిర్ణయించుకున్నారు. లండన్‌లో ఆయన పెద్ద సంఖ్యలో ఫోటోలు సేకరించి కళాకారులను కలుసుకుంటూ భారతీయ కళపై అవగాహన కల్పించేందుకు ప్రయత్నించారు.

1908లో ఆయన ఇలా వ్రాశారు: "భారతీయ కళను ఇప్పటివరకు ప్రధానంగా పురావస్తు శాస్త్రజ్ఞులు మాత్రమే అధ్యయనం చేశారు. కానీ కళాకృతుల విలువను అర్థం చేసుకోవడానికి కళాకారులే ఎక్కువగా అర్హులు."

1909 నాటికి ఆయన ప్రముఖ కళాకారులు జేకబ్ ఎప్స్టీన్, ఎరిక్ గిల్లతో పరిచయం ఏర్పరుచుకున్నారు. వారి కళలో భారతీయ సౌందర్యశాస్త్ర ప్రభావం కనిపించసాగింది. ఈ కలయిక ద్వారా ఏర్పడిన శిల్పాలు బ్రిటిష్ ఆధునిక కళా ఉద్యమానికి మూలాలు వేసినవిగా భావిస్తారు.

తరువాత ఆయన బ్రిటిష్ మహిళ అలిస్ ఎథెల్ రిచర్డ్సన్ను వివాహం చేసుకున్నారు. వారు కలిసి కాశ్మీర్‌లోని శ్రీనగర్లో ఒక పడవలో నివసించారు. ఈ సమయంలో కుమారస్వామి రాజ్‌పుత్ చిత్రకళను అధ్యయనం చేశారు. ఆయన భార్య కపుర్థలాకు చెందిన అబ్దుల్ రహీమ్ వద్ద భారతీయ సంగీతాన్ని నేర్చుకున్నారు.

ఇంగ్లాండ్‌కు తిరిగి వచ్చిన తరువాత అలిస్ రత్నా దేవి అనే వేదికపేరుతో భారతీయ గీతాలు పాడుతూ ప్రదర్శనలు ఇచ్చింది. తరువాత వారు అమెరికాకు వెళ్లారు.

1917లో కుమారస్వామిని బోస్టన్ మ్యూజియం ఆఫ్ ఫైన్ ఆర్ట్స్లో భారతీయ కళల మొదటి కీపర్‌గా నియమించారు.

ఈ దంపతులకు నారద అనే కుమారుడు, రోహిణి అనే కుమార్తె జన్మించారు.

తరువాత ఆయన తన రెండవ భార్యతో విడిపోయి 1922లో అమెరికన్ కళాకారిణి స్టెల్లా బ్లోచ్ను వివాహం చేసుకున్నారు. 1920లలో న్యూయార్క్ నగరంలోని కళాకారుల వర్గాలలో వారు ప్రముఖంగా పాల్గొన్నారు.

అదే సమయంలో ఆయన సంస్కృతం, పాళీ భాషల ధార్మిక గ్రంథాలను అధ్యయనం చేశారు. 1927లో ఆయన History of Indian and Indonesian Art అనే గ్రంథాన్ని ప్రచురించారు.

1930లో ఆయన లూయిసా రన్‌స్టీన్ అనే అర్జెంటీనా ఫోటోగ్రాఫర్‌ను వివాహం చేసుకున్నారు. వీరికి రామ పొన్నంబలం అనే కుమారుడు జన్మించాడు.

తన దీర్ఘకాలిక జీవితంలో కుమారస్వామి తూర్పు కళను పాశ్చాత్య ప్రపంచానికి పరిచయం చేయడంలో కీలక పాత్ర పోషించారు. బోస్టన్ మ్యూజియం ఆఫ్ ఫైన్ ఆర్ట్స్‌లో ఆయన అమెరికాలో తొలి పెద్ద భారతీయ కళా సేకరణను నిర్మించారు.

1933లో ఆయన పదవి క్యూరేటర్ నుండి పరిశోధనా ఫెలోగా మార్చబడింది. ఆయన భారతీయ, పర్షియన్ కళ, ఇస్లామీయ కళపై పరిశోధనలు కొనసాగించారు.

కుమారస్వామి మరణించిన తరువాత ఆయన భార్య డోనా లూయిసా రన్‌స్టీన్ ఆయన రచనలపై పరిశోధన చేసే విద్యార్థులకు మార్గదర్శకురాలిగా పనిచేశారు.

కృషి

కుమారస్వామి కళా తత్వశాస్త్రం, సాహిత్యం, మతం రంగాల్లో ముఖ్యమైన కృషి చేశారు. సిలోన్‌లో ఆయన విలియమ్ మోరిస్ ఆలోచనలను సిలోన్ సంస్కృతిపై అన్వయించారు. అలాగే తన భార్య ఎథెల్‌తో కలిసి సిలోన్ కళాకారుల చేతిపనులు, సంస్కృతిపై ఒక ప్రాముఖ్యమైన పరిశోధన గ్రంథాన్ని రూపొందించారు.

భారతదేశంలో ఉన్న సమయంలో ఆయన రబీంద్రనాథ్ ఠాగూర్ చుట్టూ ఏర్పడిన సాహిత్య వర్గంలో భాగమయ్యారు. అలాగే భారత స్వాతంత్ర్య సమర ప్రారంభ దశలో ఉన్న స్వదేశీ ఉద్యమంలో కూడా పాల్గొన్నారు.

1920లలో భారతీయ కళా చరిత్రపై ఆయన కొన్ని ముఖ్యమైన పరిశోధనలు చేశారు. ముఖ్యంగా రాజ్‌పుత్ చిత్రకళ, మొఘల్ చిత్రకళ మధ్య ఉన్న తేడాలను గుర్తించారు. అనంతరం ఆయన Rajput Painting అనే గ్రంథాన్ని ప్రచురించారు. అదే సమయంలో ఆయన రాజ్‌పుత్, మొఘల్ చిత్రాల అద్భుతమైన సేకరణను కూడగట్టారు. 1917లో బోస్టన్ ఫైన్ ఆర్ట్స్ మ్యూజియంలో క్యూరేటర్‌గా చేరినప్పుడు ఆ చిత్రాలను కూడా అక్కడికి తీసుకెళ్లారు.

1932 వరకు బోస్టన్‌ను కేంద్రంగా చేసుకొని ఆయన రెండు రకాల ప్రచురణలు చేశారు. ఒకటి తన క్యూరేటర్ పనికి సంబంధించిన లోతైన పరిశోధనాత్మక రచనలు; మరొకటి భారతీయ, ఆసియా కళా-సంస్కృతులపై సులభమైన పరిచయ గ్రంథాలు. వాటిలో ముఖ్యంగా The Dance of Shiva అనే వ్యాసాల సంకలనం ఇప్పటికీ ప్రచురణలో ఉంది.

ఆయనపై రెనె గ్యునోన్ ఆలోచనలు బలంగా ప్రభావం చూపాయి. అందువల్ల ఆయన ట్రడిషనలిస్ట్ స్కూల్ అనే తత్వపరంపర స్థాపకుల్లో ఒకరిగా గుర్తించబడారు. కళ, సంస్కృతి, ప్రతీకలు, మెటాఫిజిక్స్, ధార్మిక గ్రంథాలు, జానపద కథలు, పురాణాలు వంటి అనేక అంశాలపై ఆయన రాసిన పుస్తకాలు, వ్యాసాలు విస్తృతమైన జ్ఞానాన్ని అందిస్తాయి.

తూర్పు, పాశ్చాత్య సంప్రదాయాలను సమన్వయంగా పరిశీలించడం ఆయన రచనల ప్రత్యేకత. ఒకసారి ఆయన ఇలా వ్యాఖ్యానించారు:

"నేను తూర్పు, క్రైస్తవ సంప్రదాయాల పరంగా ఒకేసారి ఆలోచిస్తాను—గ్రీకు, లాటిన్, సంస్కృతం, పాళీ, కొంతవరకు ఫార్సీ, చైనా సంప్రదాయాల ఆధారంగా."

ఈ కాలంలో ఆయన లోతైన, కొన్నిసార్లు క్లిష్టమైన రచనలు చేసినప్పటికీ, విస్తృత పాఠక వర్గం కోసం వాదనాత్మక వ్యాసాలు కూడా రాశారు. అందులో ముఖ్యంగా "Why exhibit works of art?" (1943) అనే వ్యాసం ప్రఖ్యాతి పొందింది.

The Information Society: An Introduction (Sage, 2003, p. 44) అనే గ్రంథంలో ఆర్మాండ్ మాటెలార్ట్ ప్రకారం, 1913లో "post-industrial" అనే పదాన్ని మొదట ఉపయోగించిన వ్యక్తిగా కుమారస్వామిని గుర్తించారు.

విధానశాస్త్రం

కుమారస్వామి తులనాత్మక విధానంపై (comparative method) గాఢ విశ్వాసం కలిగినవారు. అనేక సంస్కృతులు, కాలపరిమితులలోని గ్రంథాలు, ప్రతీకలను విశ్లేషించడం ద్వారా స్థానిక వ్యాఖ్యానాలు, మతపరమైన ప్రత్యేకతల ఉపరితలాన్ని దాటి సంప్రదాయాల మౌలిక సారాన్ని ఆయన గుర్తించగలిగారు. ఇక్కడ "సంప్రదాయం" అంటే ఆయన భావనలో, అనాది కాలం నుండి తరతరాలుగా సంక్రమిస్తూ వచ్చిన జ్ఞానం.

జనసామాన్యం ఇలా పాత సంప్రదాయాల అవశేషాలను అవగాహన లేకుండానే సంరక్షించింది. అవి కొన్నిసార్లు ఎంతో దూరమైన గతకాలానికి చెందుతాయి; ఆ కాలాన్ని మనం కేవలం “పూర్వచరిత్ర కాలం”గా మాత్రమే పేర్కొనగలం. ఈ ప్రజా విశ్వాసాలు ఒకప్పుడు నిజంగా అర్థం చేసుకోబడకపోయి ఉంటే, వాటిని ఇప్పుడు తత్వశాస్త్రపరంగా అర్థవంతమైనవిగా చెప్పలేము; లేదా వాటి రూపకల్పనలో ఉన్న ఖచ్చితత్వాన్ని వివరించలేము.

ప్రాచీన భాషలపై ఆయనకు ఉన్న విస్తృత జ్ఞానం కారణంగా ప్రాథమిక మూలగ్రంథాలను నేరుగా అధ్యయనం చేయగలిగారు. అలాగే మెటాఫిజిక్స్‌పై ఉన్న అవగాహన ఆయనకు ఇతర పండితులు తరచూ గుర్తించని లోతైన అర్థాలను గ్రహించడానికి సహాయపడింది. పాశ్చాత్య విద్యా సంప్రదాయంలో ఉన్న విభాగాలుగా జ్ఞానాన్ని విభజించే ధోరణి కారణంగా ఆయన ప్రయత్నాలు ఎల్లప్పుడూ సరైన గుర్తింపు పొందలేదు. ఈ విషయంపై ఆయన గ్రాహం క్యారీకి రాసిన ఒక లేఖలో ఇలా పేర్కొన్నారు:

సెక్యులర్ మనస్తత్వం కలిగిన వారు మేము (ప్రతీకవాదులు) అసలు అర్థం లేని విషయాల్లో అర్థాన్ని చదువుతున్నామని అంటారు; కానీ మా అభిప్రాయం ఏమిటంటే వారు అసలు అర్థాన్ని బయటకు తీయలేకపోతున్నారు. ఈ అర్థాలు ఏకీకృతమయ్యే నమూనాలో కనిపించే సంపూర్ణత, సుస్థిరత, విశ్వవ్యాప్తత మా వాదనకు సాక్ష్యం.

విద్యా ప్రపంచంపై ఆయన విమర్శలు అనేక అంశాలపై కేంద్రీకృతమయ్యాయి. మొదటగా, లిఖితపూర్వక ఆధారాలపై అధికంగా ఆధారపడే అకడమిక్ పద్ధతి, అక్షరజ్ఞానం లేని సంస్కృతులలో ఆలోచనలు ఎలా సంక్రమిస్తాయో అర్థం చేసుకోవడానికి తగిన విధంగా సరిపోదని ఆయన భావించారు. ఫలితంగా అనేక అంశాలు పరిశోధన వెలుపలే మిగిలిపోతాయి.

“ఫోక్‌లోర్” అంటే పుస్తకాలలో కాకుండా మాటల ద్వారా, ఆచరణ ద్వారా తరతరాలుగా సంక్రమించిన సంపూర్ణ సంస్కృతి. ఇది కథలు, జానపద గీతాలు, ఆటలు, బొమ్మలు, చేతిపనులు, వైద్యం, వ్యవసాయం, ఇతర సామాజిక ఆచారాల రూపంలో కనిపిస్తుంది. ముఖ్యంగా “గిరిజన” సంస్కృతులలో ఇది బలంగా కనిపిస్తుంది. ఇది జాతీయ లేదా జాతి పరిమితులకు అతీతమైన సాంస్కృతిక సమాహారం, ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఆశ్చర్యకరమైన సమానత్వాన్ని చూపిస్తుంది.

రెండవ అంశం పాశ్చాత్య పండితులలో కనిపించే మరో ధోరణి. వారు సంస్కృతులు, మతాలు, కాలాలను వేర్వేరు వర్గాలుగా విభజించి అకడమిక్ నిర్మాణాల్లో అమర్చడానికి ప్రయత్నిస్తారు.

ఏదైనా ఒక సందర్భంలో విశ్వవ్యాప్త సిద్ధాంతాన్ని చూసినప్పటికీ, అనేక మంది పండితులు దాన్ని స్థానిక ప్రత్యేకతగా మాత్రమే భావించడం ఆశ్చర్యకరం.

సంప్రదాయవాదిగా కుమారస్వామి సంస్కృతి నిరంతరత్వాన్ని ప్రధానంగా ఉద్ఘాటించారు. చరిత్రలో మార్పులు ఉన్నప్పటికీ, మార్పు, “పురోగతి”పై అతిగా దృష్టి పెట్టడం వల్ల సంస్కృతుల మధ్య ఉన్న అనుసంధాన అంశాలు మరుగున పడిపోయాయని ఆయన భావించారు.

మతం, జానపద సంప్రదాయాల మధ్య ఉన్న విరోధం తరచుగా కొత్త మతం, పాత సంప్రదాయం మధ్య ఏర్పడే పోటీ మాత్రమే. పాత సంప్రదాయాల దేవతలు కొత్త మతంలో దుష్ట ఆత్మలుగా మారిపోతాయి.

గ్రీకు పదమైన daimon యొక్క మూల అర్థం “దివ్యంగా ప్రసాదించబడినది” అని ఆయన పేర్కొన్నారు. ఇది క్రైస్తవ మతంలోని పవిత్రాత్మ భావనతో సమానమని ఆయన అభిప్రాయం. అయితే క్రైస్తవ ప్రచారకులు daimon అనే భావనను “డెమన్”గా ప్రతికూలంగా చూపించడం తమ లక్ష్యాలకు అనుకూలంగా చేశారని ఆయన విమర్శించారు. ఇలాంటి అభిప్రాయాలు ఇతర పండితులకు అంతగా నచ్చకపోయాయి; ఆయన లేఖలలో కొన్ని కోపభరితమైన లేదా తక్కువచేసే ప్రతిస్పందనలు కనిపిస్తాయి, అయితే ఆయన వాటికి జ్ఞానం, సమతుల్యత, హాస్యంతో స్పందించారు.

మూడవ సమస్య పాశ్చాత్య ప్రపంచంలో సంప్రదాయ, గిరిజన సంస్కృతులపై ఉన్న వర్ణవివక్షపూరిత దృక్కోణం. అక్షరజ్ఞానం, “పురోగతి” భావనలతో ఈ దృక్కోణం బలంగా అనుసంధానమై ఉంది.

అరిస్టాటిల్ అభిప్రాయం ప్రకారం సంస్కారవంతుడు అక్షరజ్ఞానం కలిగి ఉండవచ్చు; అయితే అక్షరజ్ఞానం, సంస్కృతి మధ్య అనివార్య సంబంధం ఉందా లేదా అనేది ప్రశ్నించవచ్చు. కానీ కొందరికి అక్షరజ్ఞానం లేకపోవడం అంటే అజ్ఞానం, వెనుకబాటు, స్వయంపాలనకు అనర్హత అనే భావన సహజంగా కనిపిస్తుంది. అందువల్ల అక్షరజ్ఞానం లేని ప్రజలను అసభ్యులుగా భావిస్తారు.

ఫ్రాంజ్ బోవాస్ వంటి కొందరు పండితులతో కలిసి కుమారస్వామి వర్ణవివక్షకు వ్యతిరేకంగా నిరంతరం పోరాటం చేశారు. భారత స్వాతంత్ర్యానికి ఆయన బలమైన మద్దతుదారు. మొదటి ప్రపంచ యుద్ధంలో భారతీయులు పోరాడకూడదని బహిరంగంగా సూచించినందుకు ఆయన ఇంగ్లాండ్‌ను విడిచిపెట్టాల్సి వచ్చింది.

రెనె గ్యునోన్ వంటి పండితులతో ఆయన అనేక విషయాల్లో ఏకీభవించినప్పటికీ, కుమారస్వామి సంప్రదాయ ఆలోచనలను కేవలం మెటాఫిజికల్ కోణంలో మాత్రమే వివరించడం సరిపోదని భావించారు. ఆయన దృష్టిలో శాస్త్రం, మెటాఫిజిక్స్ పరస్పర విరోధకాలు కావు; అవి ప్రపంచాన్ని చూడడానికి రెండు వేర్వేరు దృక్కోణాలు మాత్రమే.

కార్ల్ యుంగ్ రచనలు, థియోసఫీ ఉద్యమంపై కూడా ఆయన విమర్శలు చేశారు. ఇవి సంప్రదాయ ఆలోచనల అసలు అర్థాన్ని వక్రీకరిస్తాయని ఆయన భావించారు.

తులనాత్మక పద్ధతి భాషాశాస్త్రంలో విజయవంతంగా ఉపయోగించబడినప్పటికీ, సంస్కృతి అధ్యయనంలో అది అనేక సందర్భాల్లో కేవలం పత్రాల సేకరణకే పరిమితమైందని కుమారస్వామి అభిప్రాయం. ఈ పరిస్థితిని మార్చడంలో ఆయన కృషి ముఖ్యమైనదిగా భావించబడుతుంది.

సంప్రదాయ ప్రతీకలు

కుమారస్వామి చేసిన ముఖ్యమైన కృషుల్లో ఒకటి చిత్రాల్లో కనిపించే ప్రతీకల (symbolism) భాషను అధ్యయనం చేయడంలో ఉంది.

ప్రతీకల రూపంలో ఆలోచించే కళను కోల్పోవడం అంటే మెటాఫిజిక్స్‌కు సరైన భాషను కోల్పోవడమే; దాని బదులు “తత్వశాస్త్రం” అనే పదబద్ధమైన తర్కానికి దిగజారడమే.

సంప్రదాయ ప్రతీకలపై చేసిన అధ్యయనంలో ఆయనకు తెలిసిన విషయం ఏమిటంటే, ప్రతీకలు భావోద్వేగాలను వ్యక్తపరచడానికి కాకుండా ఆలోచనలను వ్యక్తపరచడానికి ఉద్దేశించబడ్డాయి. కేవలం “శైలులు” లేదా “ప్రభావాలు” గురించి అధ్యయనం చేయడం ద్వారా కళ యొక్క అసలు అర్థం బయటపడదని ఆయన భావించారు.

కళా చరిత్రను అర్థం చేసుకోవడానికి ధర్మశాస్త్రం, విశ్వసృష్టి సిద్ధాంతాలపై సరైన అవగాహన అవసరం. ఎందుకంటే కళాఖండాల ఆకారాలు, నిర్మాణాలు వాటి అసలు భావాల ఆధారంగా రూపొందుతాయి. ఉదాహరణకు క్రైస్తవ కళ మొదట దేవతను అబ్స్ట్రాక్ట్ ప్రతీకల రూపంలో చూపించింది. అవి జ్యామితీయ, వృక్షాకార లేదా జంతువుల రూపాల్లో ఉండేవి, వాటిలో భావోద్వేగాలకు చోటుండేది కాదు. తరువాత మానవాకార ప్రతీకలు వచ్చాయి; అయితే అవి ఇంకా ఒక రూపం మాత్రమే, జీవశాస్త్రం లేదా నాటకీయ భావప్రకటనను చూపే చిత్రణ కాదు. తరువాతి కాలంలో ఆ రూపం భావోద్వేగభరితంగా మారింది; శిలువ వేయబడిన క్రీస్తు రూపం మానవ బాధను చూపేలా మారింది. చివరికి మనం దేవుని ఆలోచనను సూచించే మానవ రూపం నుండి కళాకారుడి ప్రేయసిని మడోన్నాగా చూపించే చిత్రానికి చేరుకుంటాం; క్రీస్తు ఇక మనిషి-దేవుడు కాదు, మనకు నచ్చే ఒక సాధారణ మనిషిగా మారిపోతాడు.

సంప్రదాయవాద దృక్కోణం ప్రకారం ఈ ప్రక్రియను ఆయన క్రమంగా జరిగిన క్షీణతగా చూశారు. మానవ జీవన ప్రపంచం దివ్య ప్రపంచంలోకి ప్రవేశించడంతో భావోద్వేగం పెరిగి అసలు అర్థం తగ్గిపోతుందని ఆయన భావించారు. ఈ సందర్భంలో ఆయన క్యూరేటర్ జాన్ లాడ్జ్ చెప్పిన మాటలను తరచుగా ఉటంకించేవారు: “శిలాయుగం నుండి ఇప్పటివరకు — ఎంతటి పతనం!”

కుమారస్వామి విస్తృతంగా కనిపించే చాలా పురాతన అంశాలు, చిత్రాలను నమోదు చేయడంలో ఎక్కువ సమయం కేటాయించారు. ఆయన అధ్యయనం చేసిన ముఖ్యమైన ప్రతీకాత్మక అంశాలు ఇవి:

• సూర్య ప్రతీకలు
• చక్ర ప్రతీకలు
• మహాప్రళయ కథ
• “జల విశ్వసృష్టి సిద్ధాంతం”, “వృక్ష శైలి”
• సోమ, జీవజలం
• సంప్రదాయ విశ్వసృష్టి సిద్ధాంతాలు (మూడు లోకాలు)
• పాములు, సర్పాల ప్రతీకలు
• పక్షులు, ఇతర “ఆత్మ మార్గదర్శకులు” (psychopomps)
• స్వర్గానికి వెళ్లే మెట్టు (heavenly ladder)
• ఆకాశ గోపురం, దానిలోని రంధ్రం, దాని రక్షకుడు
• తంతు కళల ప్రతీకలకు ఆధారమైన సూత్రాత్మన్ (sutratman) సిద్ధాంతం
• ఆకాశతత్త్వం (ether), అగ్ని ప్రతీకలు
• దైవ ద్వంద్వ ఏకత్వం (పురుష/స్త్రీ)
• తలక్రిందుల చెట్టు, వృక్ష ప్రతీకలు
• సింప్లెగాడ్స్ (Clashing Rocks), విరుద్ధాల ఏకత్వం

ఈ ప్రతీకలను ఆయన వివిధ సంస్కృతులు, కాలాల్లో పరిశీలించారు. మతగ్రంథాలలోనే కాకుండా జానపద కథల్లో కూడా ఇవి కనిపించాయి. మతం, జానపద సంప్రదాయాల మధ్య పెద్ద వ్యత్యాసం లేదని ఆయన భావించారు. మతగ్రంథాలు పవిత్ర భాషల్లో రాయబడితే, జానపద సంప్రదాయాలు స్థానిక భాషల్లో మౌఖికంగా సంక్రమించాయి. జానపద కథలు నైతికతపై తక్కువ దృష్టి పెట్టినా, వాటి మూలభావాలు మతంతో ఒకే మూలం నుంచి వచ్చాయని ఆయన పేర్కొన్నారు. ఉదాహరణకు జాక్ బీన్‌స్టాక్ కథలోని మెట్టు, బైబిల్లోని జేకబ్ మెట్టుతో పోల్చవచ్చు. మతం జానపద సంప్రదాయాలతో “కాలుష్యం” చెందలేదు; బదులుగా వాటిని ఉపయోగించి అదే ఆలోచనలను మరింత తాత్వికంగా, నైతికంగా వ్యక్తపరిచింది, ప్లేటో తన తత్వశాస్త్రాన్ని వివరించడానికి పురాణాలను ఉపయోగించినట్లే.

నియోలిథిక్ కాలంలో కనిపించే ఆకృతులు ఇంకా పాత చిత్రాల నుంచి వచ్చినవని ఆయన పేర్కొన్నారు. అందువల్ల సంప్రదాయం యొక్క నిరంతరత్వం కళలో స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది. ఎందుకంటే కళ ఆలోచనలను వ్యక్తపరుస్తుంది. రచనల ద్వారా తత్వశాస్త్రాలు అభివృద్ధి చెందిన తరువాత కూడా పాత, కొత్త భావాలు ఒకేసారి కొనసాగాయి.

వేదాల్లో “సర్వ జీవం జలాల నుంచి పుట్టింది” అనే విశ్వాసం ఒక పాత ప్రజాప్రచార సిద్ధాంతంగా కనిపిస్తుంది. తరువాతి కాలంలో దానికి స్థల విశ్వసృష్టి సిద్ధాంతం, శూన్యం నుంచి సృష్టి, సత్త్వం నుంచి సృష్టి వంటి మరింత తాత్విక భావనలు వచ్చాయి. చివరికి బ్రహ్మం (పరమసత్యం) ప్రపంచానికి మూలమని భావన ఏర్పడింది. అయినప్పటికీ జల విశ్వసృష్టి సిద్ధాంతం ఈ భావనలతో పాటు తరువాతి వేద సాహిత్యంలో కూడా కొనసాగింది. ఇది వేదాల సృష్టి కాదు; వేదాల కంటే పాత ఆలోచనా స్థాయికి చెందినదిగా కనిపిస్తుంది.

చిత్రాల్లో వ్యక్తమైన భావాలను తరువాత రచనలు స్పష్టంగా వివరించాయి. రచనల వల్ల మరింత సారాంశాత్మకత, విస్తరణ సాధ్యమైంది. అయితే సారాంశ భావనలకు ముందు స్పష్టమైన రూపాలు వచ్చినందున, ప్రతి తత్వశాస్త్రం కూడా మొదట చిత్రాల నుంచే ప్రారంభమైంది. రచనల లేని గిరిజన సంస్కృతులు ఈ పాత ప్రతీకల సంప్రదాయాన్ని ఇప్పటికీ కొంతవరకు సంరక్షించాయి.

సూది లేదా అగ్ని త్రిప్పే పరికరం వంటి సంప్రదాయ సాంకేతికతలు కూడా మెటాఫిజికల్ ఆలోచనల అన్వయాలేనని కుమారస్వామి పేర్కొన్నారు. ఇదే విధంగా ఆధునిక సాంకేతికత శాస్త్రీయ సిద్ధాంతాల ప్రతిబింబం.

ప్రాచీన మనిషికి కార్యం, అర్థం వేరుగా ఉండే అవకాశం తెలియదు; అతని ప్రతి ఆవిష్కరణ అర్థంతో కూడుకున్నదే.

అమెరికన్ కళా చరిత్రకారుడు కార్ల్ షూస్టర్ కుమారస్వామితో లేఖల ద్వారా సంప్రదింపులు జరిపి ఆయన నుండి చాలా నేర్చుకున్నాడు. తరువాత ఆయన ఈ ప్రతీకలలో కొన్ని ప్యాలియోలిథిక్ కాలపు మూలాలను కూడా గుర్తించాడు.

శాశ్వత తత్వశాస్త్రం

కుమారస్వామి చిత్రం, 1916 ఏప్రిల్ సంచికలో ప్రచురితమైన The Hindusthanee Student పత్రికలో ముద్రించబడింది.

కుమారస్వామిని హైన్రిచ్ జిమ్మర్ “మనము ఇప్పటికీ ఆధారపడుతున్న గొప్ప పండితుడు”గా వర్ణించారు. జీవితాంతంలో ఆయన బోస్టన్ ఫైన్ ఆర్ట్స్ మ్యూజియంలో క్యూరేటర్‌గా పనిచేస్తున్న సమయంలో సంప్రదాయ మెటాఫిజిక్స్, ప్రతీకల అర్థాన్ని వివరిస్తూ తన పరిశోధనలను కొనసాగించారు. ఈ కాలానికి చెందిన ఆయన రచనల్లో ప్లేటో, ప్లోటినస్, అలెగ్జాండ్రియాకు చెందిన క్లెమెంట్, ఫిలో, హిప్పోకు చెందిన ఆగస్టిన్, థామస్ అక్వినాస్, ఆది శంకరాచార్యులు, మైస్టర్ ఎకార్ట్, రూమీ వంటి మిస్టిక్ పండితులపై విస్తృతమైన సూచనలు కనిపిస్తాయి.

తనను తాను ఎలా నిర్వచించుకుంటారు అని అడిగినప్పుడు, కుమారస్వామి తాను ప్రధానంగా “మెటాఫిజిషియన్” అని పేర్కొన్నారు. ఆయన ఉద్దేశం శాశ్వత తత్వశాస్త్రం లేదా sophia perennis అనే భావనను సూచించడమే.

రెనె గ్యునోన్, ఫ్రిత్జోఫ్ షువోన్లతో కలిసి కుమారస్వామి పెరెనియలిజం లేదా ట్రడిషనలిస్ట్ స్కూల్గా పిలవబడే తత్వపరంపర స్థాపకుల్లో ఒకరిగా గుర్తించబడారు. హిందూ మతం, శాశ్వత తత్వశాస్త్రంపై కుమారస్వామి రాసిన అనేక వ్యాసాలు ఆయన మరణానంతరం Studies in Comparative Religion అనే త్రైమాసిక పత్రికలో ప్రచురించబడ్డాయి. ఆ పత్రికలో షువోన్, గ్యునోన్ రచనలు కూడా ప్రచురితమయ్యాయి.

సార్వత్రిక సూత్రాల విషయంలో గ్యునోన్‌తో ఆయన ఏకీభవించినప్పటికీ, వారి రచనల రూపం మాత్రం భిన్నంగా ఉంది. వృత్తిపరంగా కుమారస్వామి ఒక పండితుడు; జీవితాంతంలోని దశాబ్దాలను ఆయన “పవిత్ర గ్రంథాలను పరిశీలించడం”కు అంకితం చేశారు. ఆయన సంప్రదాయంపై గ్యునోన్ ఆలోచనలను పూరకంగా వివరించే దృక్కోణాన్ని అందించారు.

అందాలశాస్త్రం (aesthetics) విషయంలో ఆయన అత్యంత లోతైన అవగాహన కలిగినవారు. సంప్రదాయ కళలు, పురాణాలపై ఆయన డజన్ల కొద్దీ వ్యాసాలు రాశారు. ఆయన రచనలు మేధోపరంగా సమతుల్యంగా ఉంటాయి. ఆయన హిందూ సంప్రదాయంలో జన్మించినప్పటికీ పాశ్చాత్య ప్రపంచం సంప్రదాయాలపై కూడా లోతైన అవగాహన కలిగి ఉన్నారు. ముఖ్యంగా నియోప్లాటోనిజం స్థాపకుడు అయిన ప్లోటినస్ తత్వశాస్త్రంపై ఆయనకు విశేష ఆసక్తి, ప్రావీణ్యం ఉంది.

కుమారస్వామి తూర్పు, పాశ్చాత్య ప్రపంచాల మధ్య ద్విముఖ వంతెనను నిర్మించారు. ముఖ్యంగా ఆయన మెటాఫిజికల్ రచనలు వేదాంతం, ప్లాటోనిజం మధ్య ఉన్న ఏకత్వాన్ని చూపించడానికి ప్రయత్నించాయి. అలాగే ఆయన రచనలు మూల బౌద్ధంను పునరుద్ధరించడానికి కూడా ప్రయత్నించాయి. బౌద్ధమతం, హిందూమతం మధ్య ఉన్న విభేదాలు పాశ్చాత్య ఇండాలజిస్టులు కృత్రిమంగా సృష్టించారని ఆయన అభిప్రాయం.

తన గ్రంథం Hinduism and Buddhism లో ఆయన ఇలా పేర్కొన్నారు:

బౌద్ధమతాన్ని ఉపరితలంగా పరిశీలిస్తే అది పుట్టుకొచ్చిన బ్రాహ్మణ సంప్రదాయం నుండి చాలా భిన్నంగా కనిపిస్తుంది. కానీ దాన్ని లోతుగా అధ్యయనం చేస్తే బౌద్ధమతాన్ని బ్రాహ్మణ సంప్రదాయం నుండి స్పష్టంగా వేరుచేయడం కష్టం అవుతుంది; లేదా అది నిజంగా ఏ విషయంలో భిన్నమో చెప్పడం కూడా కష్టమవుతుంది.

ఆలోచనలు, ప్రధాన రచనలు

కుమారస్వామి మేధోపరమైన రచనలు భారతీయ కళ, ప్రతీకల భావం, మతం, తత్వశాస్త్రం వంటి విభాగాలను ఆవరించాయి. సంప్రదాయ సంస్కృతుల మెటాఫిజికల్, ఆధ్యాత్మిక పునాదులను ఆయన ప్రత్యేకంగా ప్రాముఖ్యం ఇచ్చారు. సంప్రదాయ సమాజాల సమగ్ర దృక్కోణంతో పోల్చితే ఆధునిక పారిశ్రామిక, భౌతికవాద దృక్కోణాలను ఆయన విమర్శించారు. ఆయన ముఖ్య రచనల్లో The Dance of Shiva, Hinduism and Buddhism, The Religious Basis of the Forms of Indian Society (1946) అనే ప్రసంగం ఉన్నాయి. ఈ ప్రసంగంలో భారతీయ సామాజిక సంస్థలను మతపరమైన, తత్వశాస్త్రీయ కోణంలో ఆయన వివరించారు.

కులవ్యవస్థ, సామాజిక క్రమంపై అభిప్రాయాలు

The Religious Basis of the Forms of Indian Society గ్రంథంలో కుమారస్వామి సంప్రదాయ భారతీయ సామాజిక వ్యవస్థను, ముఖ్యంగా కులవ్యవస్థ (వర్ణం)ను, కేవలం స్థాయి ఆధారిత విభజనగా కాకుండా మెటాఫిజికల్ సూత్రాలు, వృత్తి బాధ్యతల వ్యక్తీకరణగా వివరించారు. కుల విభజనలు “యజ్ఞం నుండి పుట్టినవి” అని ఆయన పేర్కొన్నారు, అవి జాతి లేదా కేవలం ఆర్థిక తర్కం ఆధారంగా కాకుండా దైవిక లేదా విశ్వ క్రమానికి అనుగుణంగా లక్షణాలు, కార్యాలు విభజించబడిన భావనతో సంబంధం కలిగి ఉన్నాయని వివరించారు.

సామాజిక పాత్రలకు ఆధారంగా స్వధర్మం (వ్యక్తిగత కర్తవ్యము) అనే భావనను ఆయన ప్రాముఖ్యంగా వివరించారు. సంస్థలు మెటాఫిజికల్ సిద్ధాంతాల అన్వయంగా ఏర్పడతాయని, అవి విశ్వ క్రమాన్ని ప్రతిబింబించే విధంగా ఉన్నందున స్థిరంగా కొనసాగుతాయని ఆయన వాదించారు.

ఆధునిక సమానత్వ భావనలపై కూడా కుమారస్వామి విమర్శలు చేశారు. మానవ వృత్తిని కేవలం ఆర్థిక అవసరాల ఆధారంగా నిర్ణయించే ఉద్యోగాలుగా తగ్గించడం తప్పు అని ఆయన పేర్కొన్నారు. అటువంటి నమూనాల కోసం కులవ్యవస్థను పూర్తిగా రద్దు చేయడం “సమస్యకు పరిష్కారం కాదు; అది సమాజాన్ని మరింత విచ్ఛిన్నం చేసే ప్రక్రియ అవుతుంది” అని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు.

రచనలు

పూర్తి గ్రంథసూచిక కోసం జేమ్స్ ఎస్. క్రౌచ్ రచించిన A Bibliography of Ananda Kentish Coomaraswamy గ్రంథాన్ని చూడండి. ఇది ఇందిరా గాంధీ జాతీయ కళా కేంద్రం, మనోహర్ ప్రచురణ, న్యూ ఢిల్లీ (2002) ద్వారా ప్రచురించబడింది. పై గ్రంథానికి సంబంధించిన సవరణలు (Corrigenda) ఇక్కడ చూడవచ్చు: Corrigenda to A Bibliography of Ananda Kentish Coomaraswamy.

విస్తృత గ్రంథసూచికను రచయిత కుమారుడు కూడా సంకలనం చేశారు:

Ananda Kentish Coomaraswamy: A Working Bibliography, సంకలనం: డా. రామా పి. కుమారస్వామి (న్యూ ఢిల్లీ: లలిత్ కళా అకాడమీ, తేదీ లేని ప్రచురణ)

సంప్రదాయ కళ

• "A Plea for the Teaching of Indian Music in Ceylon", Journal of the Ceylon University Association (కొలంబో, 1906)
• Elements of Buddhist Iconography, హార్వర్డ్ విశ్వవిద్యాలయం ప్రచురణ, 1935.
• Figures of Speech or Figures of Thought?: The Traditional View of Art, (World Wisdom, 2007)
• Introduction To Indian Art, (Kessinger Publishing, 2007)
• Buddhist Art, (Kessinger Publishing, 2005)
• Guardians of the Sundoor: Late Iconographic Essays, (Fons Vitae, 2004)
• History of Indian and Indonesian Art, (Kessinger Publishing, 2003)
• Teaching of Drawing in Ceylon (1906, కొలంబో)
• The Indian Craftsman (1909, Probsthain, లండన్)
• Voluspa; The Sibyl's Saying (1909, Essex House Press, లండన్)
• Viśvakarmā; Examples of Indian Architecture, Sculpture, Painting, Handicraft (1914, లండన్)
• Vidyāpati: Bangīya Padābali; Songs of the Love of Rādhā and Krishna (1915, లండన్)
• The Mirror of Gesture: Being the Abhinaya Darpaṇa of Nandikeśvara (with దుగ్గిరాల గోపాలకృష్ణ) (1917, Harvard University Press)
• Indian Music (1917, G. Schirmer; 2006, Kessinger Publishing)
• A Catalog of Sculptures by John Mowbray-Clarke (1919, న్యూయార్క్, Kevorkian Galleries; సహరచయిత: John Frederick Mowbray-Clarke)
• Rajput Painting, (B.R. Publishing Corp., 2003)
• Early Indian Architecture: Cities and City-Gates, (South Asia Books, 2002)
• The Origin of the Buddha Image, (Munshiram Manoharlal, 2001)
• The Transformation of Nature in Art, (Sterling Publishing, 1996)
• Bronzes from Ceylon, chiefly in the Colombo Museum, (1978)
• Early Indian Architecture: Palaces, (Munshiram Manoharlal, 1975)
• The Arts & Crafts of India & Ceylon, (1964)
• Christian and Oriental Philosophy of Art, (1956)
• Archaic Indian Terracottas, (1928)
• Yaksas, (Munshiram Manoharlal, 1998) ISBN 978-81-215-0230-6

మెటాఫిజిక్స్

• Hinduism and Buddhism, (Kessinger Publishing, 2007)
• Myths of the Hindus & Buddhists (with సిస్టర్ నివేదిత) (1914)
• Buddha and the Gospel of Buddhism (1916)
• A New Approach to the Vedas: An Essay in Translation and Exegesis, (1994)
• The Living Thoughts of Gotama the Buddha, (2001)
• Time and Eternity, (1947)
• Perception of the Vedas, (2000)
• Coomaraswamy: Selected Papers, Volume 2, Metaphysics, (1977)

సామాజిక విమర్శ

• Am I My Brothers Keeper, (1947)
• The Dance of Shiva – Fourteen Indian Essays
• The village community and modern progress (1908)
• Essays in National Idealism (1910)
• Bugbear of Literacy, (1979)
• What is Civilisation?: and Other Essays
• Spiritual Authority and Temporal Power in the Indian Theory of Government, (Oxford University Press)
• The Religious Basis of the Forms of Indian Society, (1946)

మరణానంతర సంకలనాలు

• The Door in the Sky. Coomaraswamy on Myth and Meaning, (Princeton University Press, 1997)
• Coomaraswamy: Selected Papers (3 సంపుటాలు), Princeton University Press, 1977
• The Essential Ananda K. Coomaraswamy, (2003, World Wisdom)
• Guardians of the Sun-Door, (Fons Vitae, 2004)