Jump to content

ఆస్టెన్స్ బ్రౌన్ హార్న్‌బిల్

వికీపీడియా నుండి

ఆస్టెన్స్ బ్రౌన్ హార్న్‌బిల్
మగ పక్షి
CITES Appendix II (CITES)[2]
Scientific classification Edit this classification
Unrecognized taxon (fix): Anorrhinus
Species:
Binomial name
Template:Taxonomy/AnorrhinusAnorrhinus austeni
     ప్రస్తుతం ఉన్న ప్రాంతాలు (నివాస ప్రాంతం)
Synonyms

Anorrhinus tickeli austeni,
Ptilolaemus tickeli austeni,
Ptilolaemus austeni

ఆస్టెన్స్ బ్రౌన్ హార్న్‌బిల్ (Anorrhinus austeni), దీనిని వైట్-త్రోటెడ్ బ్రౌన్ హార్న్‌బిల్ లేదా సాధారణంగా బ్రౌన్ హార్న్‌బిల్ అని కూడా పిలుస్తారు. ఇది ఈశాన్య భారతదేశం నుండి వియత్నాం, ఉత్తర థాయిలాండ్ వరకు ఉన్న అడవులలో కనిపించే ఒక మధ్యస్థ పరిమాణపు హార్న్‌బిల్ (గరుడ పక్షి వంటి జాతి) పక్షి. ఇది తన నివాస పరిధి అంతటా చాలా అరుదుగా కనిపిస్తుంది. అడవుల నరికివేత, నివాస ప్రాంతాలు ముక్కలు ముక్కలు కావడం వల్ల ఈ జాతి ప్రస్తుతం ముప్పును ఎదుర్కొంటోంది.

వివరణ

[మార్చు]

ఆస్టెన్స్ బ్రౌన్ హార్న్‌బిల్ ముదురు గోధుమ రంగు పైభాగం (వెనుక భాగం, రెక్కలు, తోక), లేత రంగు పొత్తికడుపు, బుగ్గలు, గొంతును కలిగి ఉంటుంది. దీని తోక, రెక్కల చివరలు తెల్లగా ఉంటాయి. కళ్ల చుట్టూ నీలిరంగులో ఉన్న ఒట్టి చర్మం ఉంటుంది.[3] ఈ జాతి పక్షులలో లైంగిక ద్విరూపకత (మగ, ఆడ పక్షుల మధ్య శారీరక తేడాలు) స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది. ఆడ పక్షులలో ముక్కు, దానిపై ఉండే హెల్మెట్ వంటి భాగం (కాస్క్) ఐవరీ వైట్ (ఏనుగు దంతపు రంగు) లో ఉండగా, మగ పక్షులలో క్రీమ్ రంగులో ఉంటాయి. ఆడ పక్షులకు బూడిద-గోధుమ రంగు గొంతు, పొత్తికడుపు, బుగ్గలు ఉంటాయి.[3] కాగా మగ పక్షులకు తెల్లటి గొంతు, బుగ్గలు, ఎరుపు రంగు పొత్తికడుపు ఉంటాయి. ఆడ పక్షికి కంటి కింద పసుపు రంగు చార ఉంటుంది. పిల్ల పక్షులు చూడటానికి వయోజన మగ పక్షులలాగే ఉంటాయి, కానీ చిన్న పసుపు రంగు ముక్కు, కంటి చుట్టూ నారింజ రంగు చర్మం, లేత-గోధుమ రంగు ఈకల చివరలను కలిగి ఉంటాయి. మగ పక్షి బరువు 710–900 g (25–32 oz) వరకు, పొడవు 73–80 cm (29–31 in) వరకు ఉంటుంది.[4] ఆడ పక్షి పరిమాణంలో దీనికంటే చిన్నదిగా ఉంటుంది.

వర్గీకరణ

[మార్చు]

థామస్ సి. జెర్డాన్ 1872లో భారతదేశంలోని అస్సాం రాష్ట్రం, కాచర్ హిల్స్ లోని అసాలు అనే ప్రాంతంలో ఈ ఆస్టెన్స్ బ్రౌన్ హార్న్‌బిల్‌ను అధికారికంగా Anorrhinus austeni గా 'ది ఐబిస్' అనే జర్నల్‌లో వివరించారు.[5] దీని ప్రజాతి (జనరస్) పేరు గ్రీకు పూర్వపదమైన 'అనో-' (అనగా పైన)[6], 'రినస్' (అనగా ముక్కు)[7] నుండి వచ్చింది. ఈ పక్షికి ప్రకృతి శాస్త్రవేత్త అయిన హెన్రీ హావర్షమ్ గాడ్విన్-ఆస్టెన్ జ్ఞాపకార్థం ఈ పేరు పెట్టినట్లు భావిస్తారు.

గతంలో ఆస్టెన్స్ బ్రౌన్ హార్న్‌బిల్‌ను 'టికెల్స్ బ్రౌన్ హార్న్‌బిల్' యొక్క ఉపజాతిగా పరిగణించేవారు. అప్పట్లో ఆస్టెన్స్, టికెల్స్ బ్రౌన్ హార్న్‌బిల్స్ రెండింటినీ 'Ptilolaemus' ప్రజాతిలో ఉంచారు.[8] ఆస్టెన్స్ బ్రౌన్ హార్న్‌బిల్ యొక్క ఈ ఉపజాతి వర్గీకరణ 1945[9] నుండి 2003[10] వరకు ఆమోదించబడింది. అయితే ఇటీవలి జన్యుపరమైన అధ్యయనాలు[8] ఆస్టెన్స్ బ్రౌన్ హార్న్‌బిల్, టికెల్స్ బ్రౌన్ హార్న్‌బిల్‌లను 'Anorrhinus' ప్రజాతిలోనే వేర్వేరు సోదర జాతులుగా వర్గీకరించాయి. 'Anorrhinus' ప్రజాతిలో ఉన్న మరొక ఏకైక పక్షి 'బుషీ-క్రెస్టెడ్ హార్న్‌బిల్'.[11]

థాయిలాండ్, ఇండోచైనాలలో ఉండే ఈ పక్షి జనాభాను కొన్నిసార్లు 'indochinensis' అనే రకంగా పిలుస్తారు.[4]

పంపిణీ, నివాస ప్రాంతం

[మార్చు]

ఆస్టెన్స్ బ్రౌన్ హార్న్‌బిల్ ఈశాన్య భారతదేశం, మధ్య, ఉత్తర థాయిలాండ్, మయన్మార్, లావోస్, వియత్నాం, కంబోడియాలలో కనిపిస్తుంది. గతంలో చైనాలో కూడా ఉన్నట్లు ఆధారాలు ఉన్నాయి, కానీ ఇటీవలి కాలంలో అక్కడ కనిపించినట్లు నివేదికలు లేవు.[1] ఇది తన నివాస పరిధిలోని చాలా ప్రాంతాలలో చాలా అరుదుగా ఉంటుంది. ఇది ప్రధానంగా అడవులు రక్షించబడే జాతీయ పార్కులు, అభయారణ్యాలలో మాత్రమే కనిపిస్తుంది. ఉదాహరణకు భారతదేశంలోని పట్కై వన్యప్రాణి అభయారణ్యం, నామ్దఫా టైగర్ రిజర్వ్ లలో ఇది కనిపిస్తుంది. లావోస్‌లో ఇవి ఎక్కువగా ఉన్నప్పటికీ, అక్కడ కూడా వీటి జనాభా క్రమంగా తగ్గుతోంది.[1]

ఇది ప్రధానంగా మైదానాలు, కొండల దిగువన ఉండే దట్టమైన సతత హరిత అడవులలో నివసిస్తుంది.[1] ఆకురాల్చే అడవులలో ఇవి చాలా అరుదుగా కనిపిస్తాయి.[3] ఇది భారతదేశంలో 1,000 m (3,300 ft) ఎత్తు వరకు, ఆగ్నేయాసియాలో 1,500 m (4,900 ft) ఎత్తు వరకు, టిబెట్‌లో 1,800 m (5,900 ft) ఎత్తు వరకు ఉన్న ప్రాంతాలలో కనిపించినట్లు నమోదైంది.[4] ఇది అడవిలో చెట్ల పైభాగం (కానోపీ) లేదా దానికంటే కింద ఉన్న పొరలలో తిరుగుతుంది,[4] అయితే చెట్ల అన్ని పొరలను సమానంగా ఉపయోగిస్తుంది.[12]

ప్రవర్తన

[మార్చు]

శబ్దాలు

[మార్చు]

ఆస్టెన్స్ బ్రౌన్ హార్న్‌బిల్ చాలా ఎక్కువ శబ్దం చేసే పక్షి. ఇది పెద్ద గొంతుతో అరుస్తూ, వివిధ రకాల శబ్దాలు, తక్కువ స్థాయి కీచు శబ్దాలు చేస్తుంటుంది.[3] ఇది ఆహారం తినేటప్పుడు ఒకదానికొకటి సంకేతాలు ఇచ్చుకోవడానికి గట్టిగా అరుస్తుంది.[3] దీని శబ్దం చూడటానికి 'మలబార్ పిడ్ హార్న్‌బిల్'[3] మరియు 'బుషీ-క్రెస్టెడ్ హార్న్‌బిల్'[4] ల వలె ఉంటుంది, కానీ వాటి కంటే కొంచెం తక్కువ తీవ్రతతో ఉంటుంది.

ఆహారం

[మార్చు]
భారతదేశంలోని నామ్దఫా జాతీయ పార్కులో ఉన్న పక్షుల సమూహం

ఆస్టెన్స్ బ్రౌన్ హార్న్‌బిల్ పండ్లు, చిన్న జంతువులను తింటుంది. దీని ఆహారంలో జంతువుల వాటా 40–79% వరకు ఉంటుంది.[4][13] ఇందులో కీటకాలు, నత్తలు, వానపాములు, సరీసృపాలు, గబ్బిలాలు, ఇతర పక్షుల గుడ్లు, వాటి పిల్లలు ఉంటాయి.[3] పండ్ల వాటా 20–60% వరకు ఉంటుంది,[4][13] ఇందులో అత్తి పండ్లు (figs) ప్రధానమైనవి. ఇతర హార్న్‌బిల్ జాతులతో పోలిస్తే, ఆస్టెన్స్ బ్రౌన్ హార్న్‌బిల్ జంతువులను వేటాడటంలో ప్రత్యేకత కలిగి ఉంటుంది. చెట్ల కింద ఉండే పొరలలో జంతువులను వేటాడటానికి ఇది ఎక్కువ సమయం గడుపుతుంది. సంతానోత్పత్తి కాలంలోని వివిధ దశలను బట్టి ఇవి తినే ఆహార పదార్థాల పరిమాణంలో మార్పులు వస్తుంటాయి.[13]

సామాజిక సమూహాలు

[మార్చు]

ఇవి సాధారణంగా 2 నుండి 15 పక్షుల చిన్న సమూహాలుగా జీవిస్తాయి, సగటున ఒక గుంపులో 6 పక్షులు ఉంటాయి.[12] అయితే కొన్నిసార్లు 80 పక్షులు ఒకే చోట గుమిగూడి విశ్రాంతి తీసుకోవడం కూడా కనిపిస్తుంది.[4] ఈ సమూహాలు తమదైన నిర్దిష్ట భూభాగాన్ని కలిగి ఉండి, ఒకే చోట స్థిరంగా నివసిస్తాయి. వీటి నివాస పరిధి కేవలం 4.3–5.9 km2 (1.7–2.3 sq mi) మాత్రమే ఉంటుంది.[4] సంతానోత్పత్తి చేయని యువ పక్షులు తమ తల్లిదండ్రుల సమూహంలోనే కలిసి జీవిస్తాయి.[13]

ప్రత్యుత్పత్తి

[మార్చు]

ఆస్టెన్స్ బ్రౌన్ హార్న్‌బిల్ ఏకపత్నీ వ్రతాన్ని పాటిస్తూ, సామూహికంగా సంతానోత్పత్తి (cooperative breeding) జరుపుకునే పక్షి. ఒక ప్రధాన మగ-ఆడ పక్షుల జంటకు గూడును చూసుకోవడానికి సగటున రెండు సహాయక పక్షులు (helpers) ఉంటాయి, వీటి సంఖ్య కొన్నిసార్లు ఐదు వరకు ఉండవచ్చు.[4][13] ఈ సహాయక పక్షులు ఆ జంట యొక్క మునుపటి సంతానోత్పత్తికి చెందిన పిల్ల పక్షులు. ఇవి ఎక్కువగా వయోజన మగ పక్షులు లేదా కొన్నిసార్లు చిన్న పక్షులు అయి ఉంటాయి.[13] ఈ సహాయక పక్షులు గూటిలో ఉన్న ఆడ పక్షికి, పిల్లలకు ఆహారాన్ని తీసుకురావడంలోనూ, గూటిని ఇతర శత్రు పక్షులు, జంతువుల నుండి రక్షించడంలోనూ సహాయపడతాయి.[3] ఇవి ఆహారాన్ని మింగి, తిరిగి నోటి ద్వారా గూటిలోకి అందిస్తాయి.[12]

ఆస్టెన్స్ బ్రౌన్ హార్న్‌బిల్స్ నేల నుండి సుమారు 5–7 m (16–23 ft) ఎత్తులో ఉండే చెట్ల సహజ తొర్రలలో లేదా వడ్రంగి పిట్టలు చేసిన పాత రంధ్రాలలో గూళ్లను ఏర్పాటు చేసుకుంటాయి,[13] కొన్నిసార్లు ఇవి 27 m (89 ft) ఎత్తులో కూడా ఉండవచ్చు.[4] ఇవి గూళ్ల కోసం ప్రధానంగా కొన్ని రకాల స్థానిక పెద్ద చెట్లను ఉపయోగిస్తాయి.[12] ప్రాంతాన్ని బట్టి ఫిబ్రవరి-మార్చి నెలల్లో, సాధారణంగా వర్షాకాలం ప్రారంభానికి ముందే వీటి సంతానోత్పత్తి ప్రక్రియ మొదలవుతుంది.[13] ఇతర హార్న్‌బిల్ పక్షుల లాగే, ఆడ పక్షి గూటి తొర్రలోకి వెళ్లిన తర్వాత రంధ్రం మొత్తాన్ని మూసివేసుకుని, కేవలం ఆహారం తీసుకోవడానికి చిన్న చీలికను మాత్రమే ఉంచుకుంటుంది. ఆ సమయంలో అది తన రెక్కల ఈకలను పూర్తిగా రాల్చుకుంటుంది (moulting).[4] ఇవి సాధారణంగా రెండు గుడ్లు పెడతాయి,[13] అరుదుగా ఐదు వరకు పెట్టవచ్చు.[4] గుడ్లు పొదగడానికి 24–30 రోజుల సమయం పడుతుంది, పిల్లలు గూటిలో ఉండే కాలం 57–62 రోజులు ఉంటుంది.[13] మే-జూలై నెలల కాలంలో ఆడ పక్షి, పిల్ల పక్షులు ఒకేసారి గూటి నుండి బయటకు వస్తాయి. మొత్తం గూటి చక్రం 73 నుండి 112 రోజుల పాటు సాగుతుంది.[4]

ముప్పులు, పరిరక్షణ

[మార్చు]

ఆస్టెన్స్ బ్రౌన్ హార్న్‌బిల్ ఐయుసిఎన్ (IUCN) రెడ్ లిస్ట్‌లో 'ముప్పునకు గురవుతున్న స్థితికి దగ్గరగా ఉన్న జాతి' (Near Threatened) గా జాబితా చేయబడింది.[1] అడవుల నరికివేత, రహదారుల విస్తరణ, మానవ నివాసాల ఏర్పాటు, వేట వంటి వాటి వల్ల ఇవి తీవ్రమైన ముప్పును ఎదుర్కొంటున్నాయి. కొన్ని గిరిజన తెగల ప్రజలు వీటి మాంసం, ఈకలు, ముక్కు భాగాల కోసం వీటిని వేటాడుతుంటారు. సంతానోత్పత్తి కాలంలో వేట ఆడకపోయినప్పటికీ, శీతాకాలంలో జరిగే వేట వీటి జనాభాపై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతోంది. ఈ పక్షులు నరికివేతకు గురైన అడవులలో కూడా నివసించగలవని కొన్ని ఆధారాలు ఉన్నప్పటికీ, అక్కడ వీటి సంతానోత్పత్తి విజయవంతం కావడం తక్కువగా ఉన్నట్లు తేలింది.[12] మానవ కార్యకలాపాల వల్ల కలిగే అంతరాయం ఈ పక్షులపై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతుంది, అందుకే ఇవి ప్రస్తుతం ప్రధానంగా రక్షిత అడవులలో మాత్రమే కనిపిస్తున్నాయి.

ఐయుసిఎన్ (IUCN) ఈ పక్షుల పరిరక్షణ కోసం కొన్ని సిఫార్సులను చేసింది. మయన్మార్, లావోస్ వంటి వీటి జనాభా వివరాలు సరిగ్గా తెలియని ప్రాంతాలలో కొత్తగా సర్వేలు నిర్వహించాలని, వీటి జనాభా మార్పులను పర్యవేక్షించాలని సూచించింది. వేట ఒత్తిడిని తగ్గించడానికి స్థానిక ప్రజలలో ఈ పక్షుల పరిరక్షణపై అవగాహన కల్పించాలని, వీటి నివాస అవసరాలను గుర్తించి మరింత రక్షిత ప్రాంతాలను ప్రకటించాలని సిఫార్సు చేసింది.[1]

మూలాలు

[మార్చు]
  1. 1 2 3 4 5 6 BirdLife International (2018). "Anorrhinus austeni". IUCN Red List of Threatened Species. 2018 e.T22731941A131871758. doi:10.2305/IUCN.UK.2018-2.RLTS.T22731941A131871758.en. Retrieved 12 November 2021.
  2. "Appendices | CITES". cites.org. Retrieved 2022-01-14.
  3. 1 2 3 4 5 6 7 8 Kemp, Alan (1995). The hornbills: Bucerotiformes (in ఇంగ్లీష్). Oxford; New York : Oxford University Press. pp. 101–104.
  4. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 Ponsawat, Philai (2013). Hornbills of the world: a photographic guide (in ఇంగ్లీష్). Singapore : Draco Publishing and Distribution Pte Ltd; Bangkok : Hornbill Research Foundation. pp. 158–161. ISBN 978-981-07-3528-9.
  5. Salvin, Osbert (1872). "Dr. T. C. Jerdon's Supplementary Notes". The Ibis. 2 (3): 6.
  6. "Definition of ANO-". Merriam-Webster (in ఇంగ్లీష్). Retrieved 2025-11-08.
  7. "Definition of -RHINUS". Merriam-Webster (in ఇంగ్లీష్). Retrieved 2025-11-08.
  8. 1 2 Gonzalez, Juan-Carlos T.; Sheldon, Ben C.; Collar, Nigel J.; Tobias, Joseph A. (2013-05-01). "A comprehensive molecular phylogeny for the hornbills (Aves: Bucerotidae)". Molecular Phylogenetics and Evolution. 67 (2): 468–483. doi:10.1016/j.ympev.2013.02.012. ISSN 1055-7903.
  9. Peters, James Lee; Traylor, Melvin Alvah; Mayr, Ernst; Greenway, James Cowan; Paynter, Raymond A.; Cottrell, G. William (1945). Check-list of birds of the world (in ఇంగ్లీష్) (5 ed.). Harvard University Press.
  10. Dickinson, E.C.; Bahr, N.; Dowsett, R.; Pearson, D.; Remsen, V.; Roselaar, C.S.; Schodde, D. (2004). The Howard and Moore Complete Checklist of Birds of the World (in ఇంగ్లీష్). Londen: A & C Black. hdl:hdl.handle.net/11245/1.225888.
  11. Gonzalez, Juan-Carlos T.; Sheldon, Ben C.; Tobias, Joseph A. (2013-10-07). "Environmental stability and the evolution of cooperative breeding in hornbills". Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences. 280 (1768) 20131297. doi:10.1098/rspb.2013.1297. PMC 3757966. PMID 23926149.
  12. 1 2 3 4 5 Datta, Aparajita (2009). "Observations on Rufous-necked Aceros nipalensis and Austen's Brown Anorrhinus austeni Hornbills in Arunachal Pradesh: natural history, conservation status, and threats" (PDF). Indian Birds. 5 (4): 108–117.
  13. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Bora, Bhaskar; Sonowal, Dhruba; Khakhlari, Nayan; Datta, Aparajita (2023). "The breeding biology of the cooperatively breeding White-throated Brown Hornbill (Anorrhinus austeni)". Hornbill Nat. Hist. & Conserv. 4: 1–19 via ResearchGate.

వెలుపలి లింకులు

[మార్చు]