ఇండియన్ కాఫీ హౌస్
| ఉత్పత్తి రకం |
|
|---|---|
| దేశం | భారతదేశం |
| పరిచయకర్త | 1958 |
| మార్కెట్లు | భారతదేశం |
ఇండియన్ కాఫీ హౌస్ అనేది భారతదేశంలో కార్మికుల సహకార సంఘాలచే నిర్వహించబడుతున్న రెస్టారెంట్ గొలుసు. ఇది దాదాపు 400 కాఫీ హౌస్లతో భారతదేశం అంతటా బలమైన ఉనికిని కలిగి ఉంది.[1][2]
చరిత్ర
[మార్చు]టర్కిష్ కాఫీ వినియోగం, మొఘల్ ఆస్థానంలో ధృవీకరించబడింది, 16వ శతాబ్దం నుండి మొఘల్ కళలో కనిపిస్తుంది, అలాగే షాజహనాబాద్ (పాత ఢిల్లీ, లక్నో)లో కాఫీహౌస్లు 'కహ్వా ఖానాలు' ఉనికిలో ఉన్నాయి.[3][4] 18వ శతాబ్దం నుండి డచ్ ఇండియా, పోర్చుగీస్ ఇండియా, ఫ్రెంచ్ ఇండియా దేశీయంగా కాఫీ సాగు, వినియోగం కూడా గమనించబడింది, నివేదించబడింది.[3][5][6] ఫ్రెంచ్ ఇండియా కాఫీని అందించే వారసత్వాన్ని వదిలివేస్తోంది.[7]
1890ల చివరిలో, "ఇండియన్ కాఫీ హౌస్" గొలుసు ఆలోచన ఏర్పడింది.[6] ఇండియా కాఫీ హౌస్ గొలుసును కాఫీ సెస్ కమిటీ ప్రారంభించింది, మొదటి అవుట్లెట్-అప్పుడు ఇండియా కాఫీ హౌస్ అని పేరు పెట్టారు-1936లో బొంబాయిలోని చర్చిగేట్లో ప్రారంభించబడింది, దీనిని ఇండియన్ కాఫీ బోర్డు నిర్వహించింది.[8] 1940ల కాలంలో బ్రిటిష్ ఇండియా అంతటా దాదాపు 50 కాఫీ హౌస్లు ఉండేవి. విభజన తరువాత, పాకిస్తాన్ తన ప్రధాన నగరాల్లో భారతీయ కాఫీ హౌస్ల శాఖలను వారసత్వంగా పొందింది, మేధో చర్చలను ప్రోత్సహించడంలో కాఫీ హౌస్ వారసత్వాన్ని ఒక సామాజిక ప్రదేశంగా కొనసాగించింది.[9]
భారతదేశంలో 1950ల మధ్యలో విధానంలో మార్పు కారణంగా, కాఫీ బోర్డు కాఫీ హౌస్లను మూసివేయాలని నిర్ణయించింది. కమ్యూనిస్టు నాయకుడు ఎ. కె. గోపాలన్ (ఎకెజి) ప్రోత్సాహంతో కాఫీ బోర్డు కార్మికులు ఒక ఉద్యమాన్ని ప్రారంభించి, ఆ దుకాణాలను కార్మికులకు అప్పగించడానికి అంగీకరించమని కాఫీ బోర్డును ఒప్పించారు, వారు ఆ తరువాత ఇండియన్ కాఫీ వర్కర్స్ కో-కో-ఆపరేటివ్స్ను ఏర్పాటు చేసి, ఆ నెట్వర్క్కు ఇండియన్ కాఫీ హౌస్ అని పేరు మార్చారు.[10] 1957 ఆగస్టు 19న బెంగళూరు ఒక సహకార సంస్థ ప్రారంభమైంది, 1957 డిసెంబర్ 27న ఢిల్లీ ఒక సహకార సంస్థ స్థాపించబడింది.[1][11] తరువాత బళ్లారి, మద్రాసు సొసైటీలు వారి మాతృ సొసైటీల నుండి వేరు చేయబడ్డాయి. జబల్పూర్లోని మాల్వియా మార్గ్ కరమ్ చంద్ చౌక్ బ్రాంచ్ ICWCS ప్రధాన కార్యాలయంగా పనిచేస్తుంది. 2018 అక్టోబరులో, ఇండియన్ కాఫీ హౌస్ జబల్పూర్లో తన 8వ శాఖను ప్రారంభించింది.[12]
నిర్వహణ
[మార్చు]దేశంలో కాఫీ హౌస్లను నడపడానికి 13 సహకార సంఘాలు ఉన్నాయి. ఈ సంఘాలను ఉద్యోగుల నుండి ఎన్నుకోబడిన నిర్వహణ కమిటీలు నిర్వహిస్తాయి. ఆల్ ఇండియా కాఫీ వర్కర్స్ కో-ఆపరేటివ్ సొసైటీస్ ఫెడరేషన్ క్రింద అనుబంధంగా ఉన్న సంఘాలు 1960 డిసెంబర్ 17న ఏర్పడ్డాయి.[13][14]
శాఖలు
[మార్చు]కేరళ
[మార్చు]కేరళలో రెండు సంఘాలు ఉన్నాయి.
- ఇండియా కాఫీ బోర్డ్ వర్కర్స్ కో-ఆపరేటివ్ సొసైటీ లిమిటెడ్, త్రిస్సూర్: 1958 ఫిబ్రవరి 10న స్థాపించబడింది. మొదటి భారతీయ కాఫీ హౌస్ 1958 మార్చి 8న త్రిస్సూర్లో ప్రారంభించబడింది. ఇది దేశంలో నాల్గవ ఐసిహెచ్ కూడా. త్రిస్సూర్, ఎర్నాకుళం, ఇడుక్కి, కొట్టాయం, పతనంతిట్ట, అలప్పుజ, కొల్లం, తిరువనంతపురం అంతటా ఈ సొసైటీకి 50 కి పైగా శాఖలు ఉన్నాయి.
.JPG)
త్రిస్సూర్ కమ్యూనిస్టు నాయకుడు అడ్వకేట్ టి. కె. కృష్ణన్, ఇండియా కాఫీ బోర్డు లేబర్ యూనియన్ రాష్ట్ర కార్యదర్శి, ఐసిహెచ్ ఉద్యోగి ఎన్ఎస్ పరమేశ్వరన్ పిళ్ళై కేరళలోని ఐసిహెచ్ ల వ్యవస్థాపకులు
- ఇండియా కాఫీ బోర్డ్ వర్కర్స్ కో-ఆపరేటివ్ సొసైటీ లిమిటెడ్. నెం.4227, త్రిస్సూర్: 10 ఫిబ్రవరి 1958న స్థాపించబడింది. మొదటి ఇండియన్ కాఫీ హౌస్ 8 మార్చి 1958న త్రిస్సూర్లో ప్రారంభించబడింది. ఇది దేశంలో నాల్గవ ఐసిహెచ్ కూడా. ఈ సొసైటీకి త్రిస్సూర్, ఎర్నాకులం, ఇడుక్కి, కొట్టాయం, పతనంతిట్ట, అలప్పుజ, కొల్లం, తిరువనంతపురం అంతటా 50కి పైగా శాఖలు ఉన్నాయి.
ఐసిహెచ్ ఉద్యమం గురించి మలయాళం ఎన్. ఎస్. పరమేశ్వరన్ పిళ్ళై రాసిన కాఫీ హౌసింటే కథా లేదా హిస్టరీ ఆఫ్ కాఫీ హౌస్ అనే పుస్తకం కూడా ఉంది, నడక్కల్ పరమేశ్వరన్ పిళ్ళై (కరెంట్ బుక్స్, త్రిస్సూర్ ప్రచురించింది). ఏ భాషలోనైనా ఐసిహెచ్ ఉద్యమం వ్రాతపూర్వక చరిత్ర ప్రచురించబడిన ఏకైక చిత్రం ఇది. ఈ పుస్తకం 2007లో ఉత్తమ ఆత్మకథగా అబుదాబి శక్తి అవార్డును గెలుచుకుంది.
కేరళలోని కాఫీ హౌస్ దుకాణాలు తమ వంటలలో బీట్రూట్ విస్తృతంగా ఉపయోగించడం వల్ల ప్రసిద్ధి చెందాయి.[15]
పశ్చిమ బెంగాల్
[మార్చు]
ఇండియన్ కాఫీ హౌస్కు కోల్కతా కాలేజ్ స్ట్రీట్ బ్రాంచ్, సెంట్రల్ అవెన్యూ బ్రాంచ్, మెడికల్ కాలేజ్ కోల్కతా బ్రాంచ్, జాదవ్పూర్ బ్రాంచ్లతో సహా అనేక శాఖలు ఉన్నాయి. విద్యార్థులు, యువతకు ఇష్టమైన సమావేశ స్థలాలు ఇవి, అయినప్పటికీ అనేక మంది వృద్ధులు క్రమం తప్పకుండా ఈ కాఫీ హౌస్లకు వస్తూ కనిపిస్తారు.
కాలేజ్ స్ట్రీట్లోని కాఫీ హౌస్
కోల్కతాలోని అత్యంత ప్రసిద్ధ కాఫీ హౌస్ శాఖ కాలేజ్ స్ట్రీట్ వద్ద ఉంది, దీనిని "కాలేజ్ స్ట్రీట్ లోని కాఫీ హౌస్" అని కూడా పిలుస్తారు. కాలేజ్ స్ట్రీట్ కాఫీ హౌస్ అని ప్రసిద్ధి చెందినప్పటికీ, ఈ శాఖ వాస్తవానికి బంకిమ్ ఛటర్జీ వీధిలో ఉంది.
కాలేజ్ స్ట్రీట్ లోని కాఫీ హౌస్ చరిత్రను 1876 ఏప్రిల్లో స్థాపించబడిన ఆల్బర్ట్ హాల్ లో కనుగొనవచ్చు.[16] తరువాత, 1942లో ఆల్బర్ట్ హాల్ నుండి కాఫీ జాయింట్ను ప్రారంభించాలని కాఫీ బోర్డు నిర్ణయించింది. అపర్ణ సేన్, సునీల్ గంగోపాధ్యాయ సహా ప్రముఖ పౌరులు ఈ ప్రదేశాన్ని తరచుగా సందర్శించేవారు. 1947లో కేంద్ర ప్రభుత్వం ఈ ప్రదేశం పేరును "కాఫీ హౌస్" గా మార్చింది.[17] ఈ ప్రదేశం కవులు, కళాకారులు, సాహిత్యవేత్తలు, కళ, సంస్కృతి ప్రపంచానికి చెందిన వ్యక్తుల సమావేశ ప్రదేశంగా మారింది. ఈ కాఫీ హౌస్ అడ్డాల సమావేశాలకు, అనేక రాజకీయ, సాంస్కృతిక ప్రముఖులు, ఉద్యమాలకు సంతానోత్పత్తి ప్రదేశంగా ప్రసిద్ధి చెందింది. మన్నా డే పాడిన ప్రసిద్ధ పాట "కాఫీ హౌస్-ఎర్ సీ అడ్డా-టా" ఈ కాఫీ హౌస్ ఆధారంగా రూపొందించబడింది.
ఛత్తీస్గఢ్
[మార్చు]ఇండియన్ కాఫీ హౌస్ ఛత్తీస్గఢ్లోని పట్టణ కేంద్రాలలో రాయ్పూర్, కోర్బా, దుర్గ్, భిలాయ్, బిలాస్పూర్, రాయ్గఢ్, అంబికాపూర్, జగదల్పూర్ వంటి బహుళ రెస్టారెంట్లను కలిగి ఉంది.
చండీగఢ్
[మార్చు]చండీగఢ్ సెక్టార్ 17లో ఇండియన్ కాఫీ హౌస్ శాఖ 1964లో ప్రారంభించబడింది, నిపుణులు, పాత్రికేయులు, వైద్యులు, బ్యూరోక్రాట్లు, న్యాయవాదులు, సీనియర్ అధికారులలో ప్రజాదరణ పొందింది.[18] ఈ శాఖ మొదట సెక్టార్ 22లో పనిచేసింది, 1971లో సెక్టార్ 17కి మార్చబడింది. పంజాబ్ విశ్వవిద్యాలయ క్యాంపస్లోని కాఫీ హౌస్ విద్యార్థులకు బాగా ప్రాచుర్యం పొందింది. 2016లో సెక్టార్ 36లో కొత్త శాఖను ప్రారంభించారు. ఐసిహెచ్ సెక్టార్ 17 1969లో ప్రారంభించబడింది. సెక్టార్ 22 ఐసిహెచ్ ఫౌంటెన్ సమీపంలో మార్చారు, ఇప్పుడు సిమ్లా సమీపంలోని కుసుమ్తికి మార్చారు. పంజాబ్ విశ్వవిద్యాలయ విద్యార్థి కేంద్రం, కాఫీ హౌస్ను నడపడానికి కొంతమంది మాజీ ఐసిహెచ్ ఉద్యోగులకు కేటాయించబడింది, ఐసిహెచ్ శాఖకు కాదు. ఐసిహెచ్ ప్రధాన కార్యాలయాలు జనపథ్ న్యూ ఢిల్లీలో ఉన్నాయి.[19]
హిమాచల్ ప్రదేశ్
[మార్చు]ధర్మశాల ఇండియన్ కాఫీ హౌస్ శాఖ నగరంలో మేధావుల ప్రసిద్ధ సమావేశ స్థలంగా ఉండేది. 1991లో జిల్లా యంత్రాంగం ఢిల్లీ ఇండియన్ కాఫీ వర్కర్స్ కో-ఆపరేటివ్ సొసైటీని సంప్రదించిన తరువాత దీనిని ఏర్పాటు చేశారు. 35 లక్షల రూపాయలకు పైగా నష్టాల తరువాత 2006లో సొసైటీ దానిని మూసివేయాలని నిర్ణయించింది.[2] ఇండియన్ కాఫీ హౌస్కు సిమ్లాలో ఒక శాఖ ఉంది.
మధ్యప్రదేశ్
[మార్చు]ఇండియన్ కాఫీ వర్కర్స్ కో-ఆపరేటివ్ సొసైటీ లిమిటెడ్, జబల్పూర్
మధ్యప్రదేశ్లో 35 కి పైగా శాఖలు ఉన్నాయి, 10 కి పైగా శాఖలను కేవలం జబల్పూర్ అనే మార్గదర్శక నగరంలో మాత్రమే ఉన్నాయి. జబల్పూర్లోని మాల్వియా మార్గ్ శాఖ ఐసిడబ్ల్యుసిఎస్ ప్రధాన కార్యాలయం. ఇండియన్ కాఫీ హౌస్ నగరంలో విద్యార్థుల ప్రసిద్ధ సమావేశ స్థలం. కొన్ని పాత శాఖలు ఇప్పటికీ వృద్ధులను సంతోషపరుస్తున్నాయి. ఇవి దశాబ్దాలుగా ప్రజాదరణ పొందిన వేడుకలు, సమావేశ స్థలాలుగా ఉన్నాయి.
కర్ణాటక
[మార్చు]
ఇండియన్ కాఫీ వర్కర్స్ కోఆపరేటివ్ సొసైటీ లిమిటెడ్ ప్రాంగణంలో కొనసాగడానికి భవనం యజమానితో చట్టపరమైన యుద్ధంలో ఓడిపోయిన తరువాత, బెంగళూరు ఎం. జి. రోడ్ వద్ద ఉన్న 50 ఏళ్ల ఇండియన్ కాఫీ హౌస్ 5 ఏప్రిల్ 2009న మూసివేయబడింది.[20] ఇది వంద మీటర్ల కన్నా తక్కువ దూరంలో ఉన్న చర్చి వీధిలో తిరిగి తెరవబడింది. మరొకటి జ్యోతి నివాస్ కళాశాల ఎదురుగా ఉన్న కోరమంగలలో ఉంది, అయితే ఇది జబల్పూర్ సహకార సంఘానికి చెందినది. ఇండియన్ కాఫీ హౌస్కు చెందిన నాలుగు శాఖలు హోసూర్ రోడ్డులోని క్రైస్ట్ యూనివర్సిటీ ప్రధాన క్యాంపస్లో, బన్నేరుఘట్ట రోడ్డులో, కెంగేరి క్యాంపస్లో ఇండియన్ కాఫీ హౌస్ నాలుగు శాఖలు పనిచేస్తున్నాయి.
రాజస్థాన్
[మార్చు]జైపూర్లో రెండు శాఖలు ఉన్నాయి: ఎంఐ రోడ్, జవహర్ కళా కేంద్రం.
ఢిల్లీ
[మార్చు]
ఢిల్లీ మూడు శాఖలు ఉన్నాయి, అవి కమలా నగర్, సుప్రీం కోర్ట్, కన్నాట్ ప్లేస్.[21]
పాకిస్తాన్
[మార్చు]విభజన తరువాత కరాచీ, లాహోర్లలో ప్రధాన శాఖలతో కూడిన భారతీయ కాఫీ గృహాలను కూడా పాకిస్తాన్ వారసత్వంగా పొందింది, ఇవి యాజమాన్యంలో మార్పుకు గురయ్యాయి. 1947లో స్వాతంత్ర్యం తరువాత తిరిగి పేరు మార్చబడ్డాయి. ఇతర కాఫీ హౌస్లు కూడా స్థాపించబడ్డాయి, ముఖ్యంగా కరాచీలో పయనీర్ కాఫీ హౌస్ను ఇండియన్ కాఫీ బోర్డు మాజీ సభ్యుడు షెరీఫ్ మర్చంట్ స్థాపించారు, పాకిస్తాన్ స్వాతంత్ర్యం తరువాత కరాచీలోని ఇండియన్ కాఫీ హౌస్కు మేనేజర్గా కూడా పనిచేశారు.[22][9] పాక్ టీ హౌస్ అనేది పాకిస్తాన్లోని పంజాబ్ లాహోర్ ఉన్న ఒక టీ హౌస్, కేఫ్, ఇది విద్యావేత్తలు, రచయితలు, కవులు, మేధావులతో అనుబంధానికి ప్రసిద్ధి చెందింది.[23][24][25]
మూలాలు
[మార్చు]- 1 2 "More than just coffee 'n snacks". The Hindu MetroPlus Kochi. 23 September 2002. Archived from the original on 2 May 2009. Retrieved 13 May 2007.
- 1 2 Vibhor Mohan (27 September 2006). "Crisis in a coffee cup". The Tribune. Retrieved 13 May 2007.
- 1 2 Gupta, Hriday (2024-02-07). "History of Coffee in India". DRWakefield (in ఇంగ్లీష్). Retrieved 2026-01-02.
- ↑ "Invigorating the spirits: In search of India's lost coffee culture". Middle East Eye (in ఇంగ్లీష్). Retrieved 2026-01-02.
- ↑ "We are but cups, constantly and quietly being filled | Tata Coffee". www.tatacoffee.com. Retrieved 2026-01-02.
- 1 2 Wild, Anthony (10 April 1995). The East India Company Book of Coffee. Harper Collins. ISBN 0004127390.
- ↑ Kumar, Sandip (2025-01-01). "Revisiting Coffee Consumption in Early Modern India". Food & History (in ఇంగ్లీష్). 23 (2): 35–54. doi:10.1484/J.FOOD.5.151474. ISSN 1780-3187.
- ↑ Nambiar, Sridevi (2018-03-01). "The Story Behind India's Most Historic Coffee Chain". Culture Trip. Retrieved 2022-02-18.[permanent dead link]
- 1 2 "Origins of Coffee in Pakistan: Part Two". Nomad Coffee Studio (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). 2021-06-15. Archived from the original on 2022-02-18. Retrieved 2022-02-28.
- ↑ Plys, Kristin (2026-02-16). "The Indian Coffee House Workers Movement, 1936–1977: From Colonial Firm to Workers Cooperative". International Labor and Working-Class History (in ఇంగ్లీష్): 1–19. doi:10.1017/S0147547926100222. ISSN 0147-5479.
- ↑ "History". Indian Coffee House Kannur. Archived from the original on 18 September 2013. Retrieved 22 August 2015.
- ↑ "Indian Coffee House opens 8th branch in Jabalpur". Thehitavada.com. Archived from the original on 1 November 2017. Retrieved 2017-11-16.
- ↑ "Our History". www.indiancoffeehousekannur.com. Archived from the original on 1 మార్చి 2019. Retrieved 15 September 2018.
- ↑ Indian coffee House Archived 24 జూలై 2008 at the Wayback Machine
- ↑ "Indian Coffee House's tryst with Beetroot". Food, Manorama Online. Malayala Manorama. 13 July 2016.
- ↑ "NDTV". Ndtv.com. Retrieved 7 August 2018.
- ↑ "Flavours of another era". Thehindu.com. 29 January 2006. Retrieved 7 August 2018.
- ↑ "The Tribune, Chandigarh, India - Chandigarh Stories". Tribuneindia.com. Retrieved 7 August 2018.
- ↑ "New old adda! Coffee House to have another branch in Chandigarh". Hindustantimes.com. 31 May 2016. Retrieved 7 August 2018.
- ↑ "Bangalore's Coffee House shuts after 50 charming years". yahoo.com. Retrieved 7 August 2018.
- ↑ "Restaurant – Indian Coffee House Delhi" (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). Retrieved 2026-03-10.
- ↑ InpaperMagazine, Dawn (2012-02-25). "Flashback: A taste of yesterday". DAWN.COM (in ఇంగ్లీష్). Retrieved 2022-02-28.
- ↑ Adnan Ali (4 October 2000). "Lahore tea house under threat (Pak Tea House)". BBC News website. Archived from the original on 1 July 2022. Retrieved 29 March 2025.
- ↑ Abid Hussain (15 September 2012). "Not everyone's cup of tea (Pak Tea House)". Herald magazine (Dawn Group of Newspapers). Archived from the original on 12 March 2013. Retrieved 28 March 2025.
- ↑ Ayesha Siddiqa (6 March 2013). "The end of Pak Tea House". The Express Tribune newspaper. Archived from the original on 9 March 2013. Retrieved 29 March 2025.