Jump to content

ఇంద్రా దేవి

వికీపీడియా నుండి
ఇంద్రా దేవి
1963 నాటి ఆల్బమ్ ముఖచిత్రంలో, చీర కట్టులో ఇంద్రా దేవి (ఎడమవైపు పైభాగంలో).
జననం
యుజెనియా పీటర్సన్‌

1899 మే 12
రీగా, లివోనియా గవర్నరేట్, రష్యన్ సామ్రాజ్యం
మరణం2002 ఏప్రిల్ 25(2002-04-25) (వయసు: 102)
బ్యూనస్ ఎయిర్స్, అర్జెంటీనా
వృత్తియోగా గురువు
పేరుపడ్డదిహాలీవుడ్‌కు యోగాను తీసుకురావడం
ఒత్తిడి ఉపశమనానికి యోగా ప్రాచుర్యం కల్పించడం
భాగస్వామిజాన్ స్ట్రాకాటీ (1930–1946; ఆయన మరణం వరకు)
సిగ్ఫ్రిడ్ నావర్ (1953–1984; ఆయన మరణం వరకు)
వెబ్‌సైటుOfficial webpage (స్పానిష్ భాషలో)

యుజెనియా పీటర్సన్‌ (ఆంగ్లం: Eugenie Peterson; 1899 మే 12 - 2002 ఏప్రిల్ 25), ఇంద్రా దేవిగా ప్రసిద్ధి చెందిన యోగా ఉపాధ్యాయురాలు, "ఆధునిక యోగా పితామహుడు" అయిన తిరుమలై కృష్ణమాచార్య శిష్యురాలు.[1][2][3]

ఆమె తన ఇరవైలలో భారతదేశానికి వచ్చి, భారతీయ సినిమాలో నటిగా ఇంద్రా దేవి అనే రంగస్థల పేరును సంపాదించుకుంది. మైసూరు ప్యాలెస్ లో యోగా గురువు కృష్ణమాచార్య ఆధ్వర్యంలో అధ్యయనం చేసిన మొదటి మహిళ ఆమె, తరువాత బి. కె. ఎస్ అయ్యంగార్, కె. పట్టాభి జోయిస్ లతో పాటు యోగా గురువుగా మారినది. చైనాకు వెళ్లి, ఆమె ఆ దేశంలో మొదటి యోగా తరగతులను చియాంగ్ కై-షేక్ భార్య సూంగ్ మీ-లింగ్ ఇంట్లో బోధించింది.

హాలీవుడ్ లో తన అనేక ప్రముఖ విద్యార్థుల ద్వారా అమెరికాలో యోగా ప్రాచుర్యం పొందడం, ఒత్తిడి ఉపశమనం కోసం యోగాను సమర్ధించే ఆమె పుస్తకాలు ఆమెకు "యోగ ప్రథమ మహిళ" అనే మారుపేరును సంపాదించాయి. ఆమె జీవితచరిత్ర రచయిత మిచెల్ గోల్డ్బెర్గ్, ఇంద్రా దేవి "1990ల యోగా విజృంభణకు విత్తనాలను నాటారు" అని కొనియాడాడు.[4]

ప్రారంభ సంవత్సరాలు

[మార్చు]

యుజెనియా పీటర్సన్‌ 1899 మే 12న రష్యన్ సామ్రాజ్యం రీగాలో (ప్రస్తుతం లాట్వియా) స్వీడిష్ బ్యాంక్ డైరెక్టర్ వాసిలీ పీటర్సన్, నెజ్లోబినా థియేటర్లో నటించిన రష్యన్ కులీన మహిళ అలెగ్జాండ్రా లబున్స్కాయా దంపతులకు జన్మించింది. ఆమెకి రష్యన్ ఆర్థోడాక్స్ బాప్టిజం ఇవ్వబడింది. ఆమె సెయింట్ పీటర్స్బర్గ్ లో ఉన్నత పాఠశాలకు వెళ్లి, 1917లో బంగారు పతకంతో పట్టభద్రురాలైంది. ఆమె మాస్కో డ్రామా పాఠశాలలో కొంతకాలం చదివింది. ఆమె తండ్రి సైనిక అధికారిగా పనిచేసి, అంతర్యుద్ధంలో కనిపించకుండా పోయాడు. 1917లో బోల్షెవిక్లు అధికారంలోకి రావడంతో ఆమెని, ఆమె తల్లి లాట్వియాకు పారిపోయారు, 1920లో వారు పోలాండ్ కు, 1921లో బెర్లిన్ కు తరలివెళ్లారు, అక్కడ ఆమె నటి, నర్తకిగా మారింది.[5][6][7]

1926లో, టాలిన్ లో ఒక పుస్తక దుకాణంలో ఒక నోటీసు చూసి, ఆమె నెదర్లాండ్స్ లోని థియోసాఫికల్ సొసైటీ సమావేశంలో జిడ్డు కృష్ణమూర్తి ఉపన్యాసం వినడానికి వెళ్ళింది, హోమగుండం చుట్టూ ఆయన సంస్కృత మంత్రాలను జపించడం ఆమెపై శక్తివంతమైన ప్రభావాన్ని చూపింది.

భారతదేశ పర్యటన

[మార్చు]

15 సంవత్సరాల వయస్సులో కవి, తత్వవేత్త రవీంద్రనాథ్ ఠాగూర్ రాసిన పుస్తకం, యోగి రామచరక రాసిన యోగా బోధనా పుస్తకాన్ని చదివినప్పుడు ఆమెకి భారతదేశం పట్ల మోహం మొదలైంది. బెర్లిన్ లో, ఆమె ది బ్లూ బర్డ్ లో నటిగా పనిచేసి, యూరప్ పర్యటనలో ఉండి, బ్యాంకర్ హెర్మన్ బోల్మ్ నుండి వివాహ ప్రతిపాదనను అంగీకరించింది, షరతుపై ఆమె మొదట భారతదేశానికి పర్యటనకు చెల్లించాడు. ఆమె 1927 నవంబరు 17న బయలుదేరి, మొదటిసారి చీర ధరించి, నేలపై కూర్చుని, తన వేళ్ళతో భోజనం చేస్తూ, దక్షిణం నుండి ఉత్తరం వైపు భారతదేశాన్ని దాటింది. మూడు నెలల తరువాత, భారతదేశం గురించి మాత్రమే మాట్లాడే ఒక మహిళగా మారింది. ఆమె తన విలువైన వస్తువులను విక్రయిస్తూ భారతదేశంలో పర్యటన కొనసాగించింది. అడయార్ లోని థియోసాఫికల్ సొసైటీ (మద్రాస్, ఇప్పుడు చెన్నై)లో భారతీయ ఆలయ నృత్యం చేస్తూ, ఆమె జవాహర్ లాల్ నెహ్రూను కలుసుకుని, దీర్ఘకాలిక స్నేహాన్ని కొనసాగించింది. షేర్-ఎ-అరబ్ (అరేబియన్ నైట్ః 1930 ప్రీమియర్)లో ఆమెకు ఒక పాత్ర ఇచ్చిన భారతీయ చిత్ర దర్శకుడు భగవతి మిశ్రా ఆమెకు ఇంద్రా దేవి అని నామకరణం చేసాడు.[8] 1930లో, ఆమె బొంబాయిలోని చెకోస్లోవేకియా కాన్సులేట్ కు వాణిజ్య అనుబంధం కలిగిన జాన్ స్ట్రాకటీని వివాహం చేసుకుంది, అక్కడ కొన్ని సంవత్సరాలు సొసైటీ హోస్టెస్ గా చేసింది.

ఆమె యోగాపై ఆసక్తి కనబరిచింది, నేపాల్ యువరాజు ముస్సూరీ ఆమెకు కొన్ని ఆసనాలు చూపించాడు, యోగా గురువు కృష్ణమాచార్య తన హృదయాన్ని ఆపివేసిన ప్రదర్శనతో ఆమె ఆకట్టుకుంది. ఆమె 1938లో అతని వద్ద శిష్యరికం కోరింది, తన యజమాని మైసూర్ మహారాజు ఆమె తరపున మాట్లాడిన తరువాత అతను అయిష్టంగానే ఆమెను విద్యార్థిగా అంగీకరించాడు. రాత్రి 9 గంటలకు లైట్లు వెలిగించి, కఠినమైన శాఖాహార ఆహారం, సన్యాసుల సమయాలను పాటించవలసి వచ్చింది. మైసూరు ప్యాలెస్లోని యోగశాలలో అతని విద్యార్థులలో మొదటి విదేశీ మహిళ ఆమె, ప్రపంచ ప్రఖ్యాత యోగా ఉపాధ్యాయులుగా మారిన బి. కె. ఎస్ అయ్యంగార్, కె. పట్టాభి జోయిస్ లతో కలిసి ఆమె సాధన చేసింది. ఆమె తన భర్తను అనుసరించడానికి చైనాకు వెళ్ళేటప్పుడు, కృష్ణమాచార్య ఆమెను అక్కడ యోగా గురువుగా పనిచేయమని కోరాడు.[9]

మూలాలు

[మార్చు]
  1. "Indra Devi: ఇంద్రా... తొలి యోగా మహిళ". EENADU. Retrieved 2026-06-21.
  2. Aboy, Adriana (2002). "Indra Devi's Legacy". Hinduism Today. Retrieved 13 September 2008.
  3. Mohan, A. G.; Mohan, Ganesh (5 April 2017). "Memories of a Master". Yoga Journal.
  4. Michelle Goldberg 2016, p. 271.
  5. MacVean, Mary (28 May 2015). "Michelle Goldberg's book 'The Goddess Pose' paints vivid picture of yoga pioneer Indra Devi". Los Angeles Times. Retrieved 18 April 2020.
  6. Martin, Douglas (30 April 2002). "Indra Devi, 102, Dies; Taught Yoga to Stars and Leaders". The New York Times. Retrieved 5 April 2019.
  7. Witt, Emily (27 May 2016). "The Goddess Pose by Michelle Goldberg review – the strange story of how yoga became popular". The Guardian. Retrieved 18 April 2020.
  8. Rolfe, Lionel (17 April 2015). "Indra Devi was not just a nice old lady". Huffington Post. Retrieved 18 April 2020.
  9. Martin, Douglas (30 April 2002). "Indra Devi, 102, Dies; Taught Yoga to Stars and Leaders". The New York Times. Retrieved 5 April 2019.