ఇటహారి
ఇటహరి
ईटहरी | |
|---|---|
ఉప-మహానగర నగరం | |
| Motto(s): "పరిశుభ్రమైన, పచ్చదనంతో కూడిన, వాణిజ్య నగరం" | |
![]() Interactive map of ఇటహరి | |
కోషి ప్రావిన్స్లో ఇటహరి స్థానం | |
| Coordinates: 26°39′47″N 87°16′28″E / 26.66306°N 87.27444°E | |
| దేశం | |
| ప్రావిన్స్ | |
| జిల్లా | సున్సరి జిల్లా |
| వార్డులు | 20 |
| స్థాపన | - |
| ప్రభుత్వం | |
| • రకం | మేయర్-కౌన్సిల్ |
| • మేయర్ | హేమ్ కర్ణ పౌడెల్ (నేపాలీ కాంగ్రెస్) |
| • ఉప మేయర్ | సంగీతా కుమారి చౌధరి (సీపీఎన్-యూఎంఎల్) |
| విస్తీర్ణం | |
• మొత్తం | 93.78 కి.మీ2 (36.21 చ. మై) |
| ఎత్తు | 110 మీ (360 అ.) |
| జనాభా | |
• మొత్తం | 1,98,098 |
| • ర్యాంకు | నేపాల్లో 9వ స్థానం కోషి ప్రావిన్స్లో 2వ స్థానం |
| • జనసాంద్రత | 2,100/కి.మీ2 (5,500/చ. మై.) |
| • జాతులు | బాహున్ ఛేత్రి తమాంగ్ లింబు రాయ్ థారు మగర్ నేవార్ |
| భాషలు | |
| • అధికారిక | నేపాలీ భాష |
| టైమ్ జోన్ | UTC+5:45 (నేపాల్ ప్రామాణిక కాలం) |
| పోస్టల్ కోడ్ | 56705 |
| Area code | 025 |
| వాతావరణం | Cwa |

ఇటహరి (Nepali: ईटहरी) నేపాల్లోని కోషి ప్రావిన్స్ కు చెందిన సున్సరి జిల్లాలో ఉన్న ఒక ఉప-మహానగర నగరం. తూర్పు నేపాల్లో ఇటహరి ఒక ముఖ్యమైన వ్యాపార కేంద్రంగా అభివృద్ధి చెందింది. బిరాట్నగర్ తర్వాత తూర్పు నేపాల్లో అత్యధిక జనాభా కలిగిన రెండవ నగరంగా ఇది నిలిచింది.
ఇటహరి, ప్రావిన్స్ రాజధాని బిరాట్నగర్ కు ఉత్తరంగా 25 కిలోమీటర్లు, ధరాన్ కు దక్షిణంగా 16 కిలోమీటర్లు, కాకర్భిట్టాకు పశ్చిమాన 92 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది. ఇది తూర్పు-పడమర దిశలో సాగుతున్న మహేంద్ర రహదారి, ఉత్తర-దక్షిణ దిశలో సాగుతున్న కోషి రహదారి కలిసే ముఖ్య కూడలిగా ఉంది.
2021 నేపాల్ జనగణన ప్రకారం, ఇటహరిలో 40,207 గృహాలలో సుమారు 2,00,000 మంది నివసిస్తున్నారు. ఇది తూర్పు నేపాల్లో అత్యంత వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న నగరాలలో ఒకటి.
ఇటహరి, బిరాట్నగర్, గోత్గావ్, బిరాచ్ౌక్, ధరాన్ నగరాలను కలుపుకొని ఏర్పడిన గ్రేటర్ బిరాట్ అభివృద్ధి ప్రాంతంలో భాగంగా ఉంది.[1] ఈ పట్టణ సముదాయ ప్రాంతం ప్రధానంగా కోషి రహదారి వెంట విస్తరించి ఉండి, మొత్తం 1,59,332 గృహాలలో సుమారు 8,04,300 మంది జనాభాను కలిగి ఉంది.[2]
నేపాల్ సమాఖ్య వ్యవహారాలు, స్థానిక అభివృద్ధి మంత్రిత్వ శాఖ ప్రకారం, 2011 నేపాల్ జనగణన నాటికి ఇటహరి విస్తీర్ణం 93.78 square kilometres (36.21 mi2) కాగా, 33,794 గృహాలలో 1,40,517 మంది నివసిస్తున్నారు.[3][4][5][6]
ఈ నగరం మొత్తం 20 వార్డులుగా విభజించబడింది.[3] 1997లో మునిసిపాలిటీగా స్థాపించబడిన ఇటహరి, 2014లో ఉప-మహానగర నగర హోదాను పొందింది.

వాతావరణం
[మార్చు]శీతాకాలంలో ఇటహరిలో ఉష్ణోగ్రత సాధారణంగా 10–18 °సె. మధ్య ఉంటుంది. వేసవికాలంలో ఇది 30–45 °సె. వరకు పెరుగుతుంది.[7][8]
ఇటహరిలో సంవత్సరానికి సగటున సుమారు 2007 మిల్లీమీటర్ల వర్షపాతం నమోదవుతుంది. డిసెంబరులో కేవలం 4 మిల్లీమీటర్ల వర్షపాతం మాత్రమే ఉండగా, జూలై నెలలో అత్యధికంగా సగటున 571 మిల్లీమీటర్ల వర్షపాతం కురుస్తుంది.[9]
| శీతోష్ణస్థితి డేటా - ఇటహరి (తరహారా) (1991–2020 సాధారణ గణాంకాలు) | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| నెల | జన | ఫిబ్ర | మార్చి | ఏప్రి | మే | జూన్ | జూలై | ఆగ | సెప్టెం | అక్టో | నవం | డిసెం | సంవత్సరం |
| సగటు అధిక °C (°F) | 22.7 (72.9) |
25.7 (78.3) |
30.9 (87.6) |
33.2 (91.8) |
33.3 (91.9) |
32.8 (91.0) |
32.2 (90.0) |
32.4 (90.3) |
32.2 (90.0) |
31.4 (88.5) |
28.9 (84.0) |
25.3 (77.5) |
30.1 (86.1) |
| రోజువారీ సగటు °C (°F) | 15.6 (60.1) |
18.1 (64.6) |
23.3 (73.9) |
26.1 (79.0) |
28.3 (82.9) |
28.8 (83.8) |
28.8 (83.8) |
28.9 (84.0) |
28.2 (82.8) |
26.1 (79.0) |
21.7 (71.1) |
17.8 (64.0) |
24.3 (75.8) |
| సగటు అల్ప °C (°F) | 8.5 (47.3) |
10.5 (50.9) |
15.6 (60.1) |
18.9 (66.0) |
23.3 (73.9) |
24.8 (76.6) |
25.4 (77.7) |
25.4 (77.7) |
24.2 (75.6) |
20.7 (69.3) |
14.5 (58.1) |
10.3 (50.5) |
18.5 (65.3) |
| సగటు అవపాతం mm (inches) | 16.5 (0.65) |
13.2 (0.52) |
20.7 (0.81) |
69.6 (2.74) |
174.5 (6.87) |
295.1 (11.62) |
538.2 (21.19) |
376.0 (14.80) |
294.9 (11.61) |
93.8 (3.69) |
14.1 (0.56) |
13.0 (0.51) |
1,919.6 (75.57) |
| Source 1: జలవిజ్ఞాన, వాతావరణ శాఖ[10] | |||||||||||||
| Source 2: దక్షిణ ఆసియా వ్యవసాయ విస్తరణ సంస్థ (1976–2005 వర్షపాతం గణాంకాలు)[11] | |||||||||||||
విద్య
[మార్చు]జనాభా గణాంకాలు
[మార్చు]భాషలు
[మార్చు]ఇటహరిలో మాట్లాడే భాషలు
2011 జనగణన ప్రకారం ఇటహరిలో నేపాలీ అత్యధికంగా మాట్లాడే భాషగా ఉంది. జనాభాలో 56.7% మంది నేపాలీ భాషను మాతృభాషగా మాట్లాడుతారు. థారు (16.3%), మైథిలీ (8.7%), లింబు (2.4%), తమాంగ్ (2.1%), రాయ్ (2.0%) భాషలు కూడా ప్రాముఖ్యంగా మాట్లాడబడుతున్నాయి. మిగిలిన 11.8% మంది ఇతర భాషలను ఉపయోగిస్తున్నారు. 2021 నేపాల్ జనగణన సమయానికి నగర జనాభాలో 56.7% మంది నేపాలీ, 16.3% మంది థారు, 8.7% మంది మైథిలీ, 2.0% మంది రాయ్, 2.4% మంది లింబు, 2.1% మంది తమాంగ్ భాషలను తమ మాతృభాషగా మాట్లాడగా, మిగిలిన 11.8% మంది ఇతర భాషలను తమ మొదటి భాషగా పేర్కొన్నారు.[13]
జాతి సమూహాలు
[మార్చు]ఇటహరిలో అతిపెద్ద జాతి సమూహం ఛేత్రి, వీరు మొత్తం జనాభాలో 20.8% ఉన్నారు. తదుపరి స్థానాల్లో పర్వత బ్రాహ్మణులు (16.9%), థారు (15.9%) ఉన్నారు. ఇతర ముఖ్య జాతి సమూహాలలో రాయ్ (7.9%), నేవార్ (4.5%), లింబు (3.4%) ఉన్నారు. మిగిలిన 30.6% జనాభా వివిధ ఇతర జాతి సమూహాలకు చెందినవారు.[14]
స్థానిక స్థాయి ఎన్నికలు
[మార్చు]2079 స్థానిక స్థాయి ఎన్నికలు
[మార్చు]| పార్టీ | మేయర్/అధ్యక్షుడు | ఉప మేయర్/ఉపాధ్యక్షుడు | ఫలితం |
|---|---|---|---|
| నేపాలీ కాంగ్రెస్ | హేమ్ కర్ణ పౌడెల్ | - | |
| కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ నేపాల్ (యునిఫైడ్ మార్క్సిస్ట్–లెనినిస్ట్) | యామ్ కుమార్ చుంగ్వాంగ్ లింబు | సంగీతా కుమారి చౌధరి | |
| కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ నేపాల్ (మావోయిస్టు కేంద్రం) | - | - | |
| కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ నేపాల్ (యునిఫైడ్ సోషలిస్ట్) | - | కేశవ్ కుమార్ బిస్తా | |
| రాష్ట్రీయ ప్రజాతంత్ర పార్టీ | ఆకాశ్ హాంగ్ లింబు | బబితా కుమారి చౌధరి | |
| సీపీఎన్ మావోయిస్ట్ సోషలిస్ట్ | భాను భక్త కొయిరాలా | - | |
| జనతా సమాజవాదీ పార్టీ | దిల్లీ ప్రసాద్ లింబు | యమునా గురగైన్ | |
| ఖంబువాన్ రాష్ట్రీయ మోర్చా నేపాల్ | దేశ్ మాయా రాయ్ | - | |
| మౌలిక్ జరోకిలో పార్టీ | రామేశ్వర్ థాపా | శర్మిలా బరాల్ | |
| సంఘీయ లోకతాంత్రిక్ రాష్ట్రీయ మంచ్ | భీమ్ కుమార్ లింబు | దిలితా లింబు | |
| నగరిక్ ఉన్ముక్తి పార్టీ | అక్షయ్ కుమార్ చౌధరి | - | |
| మంగోల్ నేషనల్ ఆర్గనైజేషన్ | దీపేంద్ర రాయ్ | - | |
| లోకతాంత్రిక్ సమాజవాదీ పార్టీ | గంగా బహదూర్ శ్రేష్ఠ | - | |
| స్వతంత్రులు | ఝమక్ బహదూర్ కార్కీ | - | |
| స్వతంత్రులు | దిల్లీ రామ్ దహాల్ | - | |
| స్వతంత్రులు | పదమ్ కుమార్ అధికారి | - | |
| స్వతంత్రులు | టెక్ రాజ్ భుజెల్ | - | |
| స్వతంత్రులు | - | అంజు కుమారి సింగ్ |
ప్రముఖ వ్యక్తులు
[మార్చు]- రీతేష్ థాపా – జాతీయ స్థాయి ఫుట్బాల్ క్రీడాకారుడు[15]
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ "Capital of Province 1 to be scattered in various districts - myRepublica - the New York Times Partner, Latest news of Nepal in English, Latest News Articles". myrepublica.nagariknetwork.com. the original నుండి 13 May 2021 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 14 March 2022.
- ↑ "Census Nepal 2021". censusnepal.cbs.gov.np. the original నుండి 27 January 2022 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 22 February 2022.
- 1 2 "स्थानीय तहहरुको विवरण". www.mofald.gov.np/en. MoFALD. the original నుండి 31 August 2018 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 16 April 2018.
- ↑ "CITY POPULATION – statistics, maps & charts". www.citypopulation.de. 8 October 2017. ఒరిజినల్ నుండి 16 April 2018 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 16 April 2018.
- ↑ "Itahari Sub-Metropolitan City Office (Government of Nepal)". itaharimun.gov.np. 14 January 2018. ఒరిజినల్ నుండి 15 January 2018 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 14 January 2018.
- ↑ "Itahari Sub Metropolitan City". nepaloutlook.com. 14 January 2018. ఒరిజినల్ నుండి 15 January 2018 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 14 January 2018.
- ↑ "Archived copy" (PDF). the original (PDF) నుండి 4 March 2016 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 29 April 2018.
{{cite web}}: CS1 maint: archived copy as title (link) - ↑ Itahari Monthly Climate Averages, ఒరిజినల్ నుండి 29 April 2018 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది, ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 28 April 2018
- ↑ "Climate: Itahari". www.climate-data.org. ఒరిజినల్ నుండి 29 April 2018 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 29 April 2018.
- ↑ "Climate Division (Climate Analysis Section)". Department of Hydrology and Meteorology. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 8 February 2025.
- ↑ "TEMPORAL AND SPATIAL VARIABILITY OF CLIMATE CHANGE OVER NEPAL (1976-2005)" (PDF). Agricultural Extension in South Asia. the original (PDF) నుండి 13 October 2023 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 14 October 2023.
- ↑ "NepalMap profile: itahari Sub-Metropolitan City". NepalMap. the original నుండి 15 జూలై 2022 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 15 July 2022.
- ↑ https://censusnepal.cbs.gov.np/results/cast-ethnicity?province=1&district=13&municipality=6
- ↑ https://censusnepal.cbs.gov.np/results/cast-ethnicity?province=1&district=13&municipality=6
- ↑ మూస:NFT player
బాహ్య లింకులు
[మార్చు]- క్లుప్త వివరణ ఉన్న వ్యాసాలు
- Pages using infobox settlement with possible motto list
- Pages using infobox mapframe without shape links in Wikidata
- Articles containing Nepali (macrolanguage)-language text
- ఇటహరి
- 1997లో స్థాపించబడిన నేపాల్ మున్సిపాలిటీలు
- నేపాల్ ఉప-మహానగర మున్సిపాలిటీలు
- సున్సరి జిల్లాలోని మున్సిపాలిటీలు
