ఇటా కోట
| ఇటా కోట | |
|---|---|
 దక్షిణ ద్వారం, ఇటా కోట | |
 Interactive map of ఇటా కోట | |
| 27°05′31″N 93°37′55″E / 27.092°N 93.632°E | |
| రకం | కోట |
| ప్రదేశం | ఇటానగర్ , అరుణాచల్ ప్రదేశ్, భారతదేశం |
| Part of | అరుణాచల్ ప్రదేశ్ |
| చరిత్ర | |
| Built | 14వ–15వ శతాబ్దం |
| Built by | చుటియా రాజ్యం |
| Site notes | |
| Material | ఇటుకలు , గ్రానైట్ & మట్టి సున్నం |
| Condition | శిధిలాలు |
| Management | అరుణాచల్ ప్రదేశ్ ప్రభుత్వం |
ఇటానగర్ పట్టణంలోని ఇటా కోట భారతదేశంలోని అరుణాచల్ ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో ఒక ముఖ్యమైన చారిత్రక ప్రదేశం. ఈ పేరుకు అక్షరాలా "ఇటుకల కోట" అని అర్ధం (ఇటుకను అస్సామీ భాష "ఇటా" అని పిలుస్తారు. ఇది అరుణాచల్ ప్రదేశ్ రాజధాని ఇటానగర్ నగరానికి కూడా దాని పేరును ఇస్తుంది. 14వ-15వ శతాబ్దానికి చెందిన ఇటా కోటను ఆ కాలంలో ఈ ప్రాంతాన్ని పాలించిన చుటియా రాజులు నిర్మించారని సాధారణంగా నమ్ముతారు.[1] ఈ కోటను చుటియా రాజు గౌరీ నారాయణ్ ఆపాదించబడిన కొండ కోటల శ్రేణితో తాత్కాలికంగా ముడిపెట్టవచ్చు. చుటియా వృత్తాంతాల ప్రకారం, గౌరీ నారాయణ్ తన రాజ్యాన్ని ఏకీకృతం చేసిన తరువాత, పెద్ద చెరువులు, దేవాలయాలతో పాటు "కొండల దిగువ భాగంలో కోటల వరుసను నిర్మించారు".[2]
మొత్తం ఇటుక పని 16,200 క్యూబిక్ మీటర్ల పొడవు ఉంటుంది. ఈ ప్రదేశం నుండి లభించిన పురావస్తు అవశేషాలు ఇటానగర్లోని జవహర్లాల్ నెహ్రూ మ్యూజియంలో ప్రదర్శించబడుతున్నాయి.[3]
చరిత్ర
[మార్చు]
కోటలో ఉపయోగించిన ఇటుకలు 14-15వ శతాబ్దాలలో దాని నిర్మాణాన్ని సూచిస్తాయి. ఈ కోటను చుటియా రాజు గౌరీ నారాయణ్ ఆపాదించబడిన కొండ కోటల శ్రేణితో తాత్కాలికంగా ముడిపెట్టవచ్చు. చుటియా వృత్తాంతాల ప్రకారం, గౌరీ నారాయణ్ తన రాజ్యాన్ని ఏకీకృతం చేసిన తరువాత, పెద్ద చెరువులు, దేవాలయాలతో పాటు "కొండల దిగువ భాగంలో కోటల వరుసను నిర్మించాడు".[4] బురాయ్ నది ఒడ్డున ఉన్న ఒక కొండ కోట శిధిలాలు సాదియా సమీపంలోని తమ్రేశ్వరి ఆలయ శిధిలాలలో కనిపించే అదే బిల్డర్ గుర్తులను కలిగి ఉన్నాయి, ఇది చుటియా కోటలు బిశ్వనాథ్ వరకు విస్తరించి ఉన్నాయని సూచిస్తుంది.[5] బురోయికి తూర్పున ఉన్న ఇటా కోట స్థానం, ఇది కూడా చుటియా రాజ్యం అటువంటి కొండ కోటలలో ఒకటి అని చూపిస్తుంది.[6] ఇటా కోటకు దక్షిణాన, ఆగ్నేయంలో ఉన్న మైదానాలు, సుబన్సిరి-బ్రహ్మపుత్ర లోయలో , చారిత్రాత్మక హబుంగ్ ప్రాంతం తో సహా, 14వ-15వ శతాబ్దంలో చుటియా రాజ్యంలో భాగంగా ఏర్పడ్డాయి, ఈ ప్రాంతంలోని చుటియా రాజుల భూ మంజూరు నుండి ఇది స్పష్టమవుతుంది.[7][8][9]
ఇతర చుటియా రాజ్య ప్రదేశాలతో అనుబంధాలు
[మార్చు]ఇటా కోట వద్ద దాని నిర్మాణకర్తలకు పేరు పెట్టబడిన శాసనం ఇంకా కనుగొనబడనప్పటికీ, ఈ కోట తరచుగా అస్సాం-అరుణాచల్ పర్వత ప్రాంతాల చుటియా-కాలం నిర్మాణ సంప్రదాయంతో ముడిపడి ఉంది. ఈ స్మారక చిహ్నం సాధారణంగా క్రీ. శ. 14-15వ శతాబ్దాలకు చెందినది, ఇది చుటియా రాజ్యం తరువాతి దశకు అనుగుణంగా ఉంటుంది. ఈ సమయంలో ఈ ప్రాంతాన్ని పాలించిన చుటియా రాజులు దీనిని నిర్మించారని విస్తృతంగా నమ్ముతారు.[10]
నిర్మాణపరంగా, ఇటా కోట సాంప్రదాయకంగా చుటియా రాజ్యంతో ముడిపడి ఉన్న మధ్యయుగ ప్రదేశాలతో పోల్చదగిన అనేక లక్షణాలను చూపిస్తుంది. ఈ కోటను రాతి రాతి ఆధారం, ఇటుకల ఉపరితలంతో నిర్మించారు, రుక్మిణి నగర్ లోని తమ్రేశ్వరి ఆలయ సముదాయం ఆవరణ గోడలలో కూడా గమనించిన నిర్మాణ సాంకేతికత, సాదియా ప్రాంతంలోని పెద్ద మధ్యయుగ కోటలో కనుగొనబడిన ఇటుక ట్యాంక్.[11][12] సాదియా ప్రాంతంలోని ప్రదేశాల మాదిరిగానే, ఇటా కోట ఇటుక ప్రాకారాలు కూడా మట్టి ఫిరంగులతో వేయబడ్డాయి, సున్నం ఫిరంగి లేదా కొన్ని ప్రదేశాలలో ఇనుప బిగింపులు, గోళ్ళతో సమానమైన బైండింగ్ మెటీరియల్ లేకుండా.[13][14] అటువంటి స్థాయిలో ఇటుకల ఉపయోగం కూడా ఇటా కోటను విస్తృత చుటియా-కాలపు నిర్మాణ సముదాయంతో కలుపుతుంది. ఇటుక నిర్మాణానికి ఈ ప్రాధాన్యత సాదియా ప్రాంతంలోని బలవర్థకమైన, మతపరమైన ప్రదేశాలతో పోల్చవచ్చు, ఇక్కడ ఇటుక గోడలు, ద్వారాలు, పీఠాలు, చెరువులు, ట్యాంకులు, నిర్మాణ అవశేషాలు పురావస్తు రికార్డులో ప్రముఖ భాగంగా ఉన్నాయి.[15] ఇటా కోట ప్రవేశ ద్వారం ప్రణాళికను కూడా భీష్మక్నగర్ , రుక్మిణినగర్, చపఖోవా రాజ్గఢ్ లతో పోల్చవచ్చు, ఎందుకంటే ఈ ప్రదేశాలన్నీ ప్రాకారం గుండా సరళమైన నేరుగా తెరవడానికి బదులుగా అస్థిరమైన లేదా ఆఫ్సెట్ ప్రవేశ మార్గాన్ని సృష్టించడానికి ప్రొజెక్టింగ్, తిరిగి వచ్చే ఇటుక గోడ-విభాగాలను ఉపయోగిస్తున్నట్లు అనిపిస్తుంది.[16][17][18]
శిల్పకళా మూలాంశాలలో అదనపు సమాంతరాలు కనిపిస్తాయి. ఇటా కోట నుండి ఒక రాతి తలుపు-జంబ్ శకలం సింహం, ఏనుగును వర్ణిస్తుంది, అయితే రుక్మిణి నగర్ వద్ద కనుగొనబడిన చుటియా ఇటుకలు సింహం, గజం మూలాంశాలను జత చేశాయి. బేస్ రిలీఫ్ మీద కనిపించే సింహ చిత్రాలు చుటియా కాలంలో కనిపించే బిస్మక్ నగర్, తమ్రేశ్వరి ఆలయం, రుక్మిణి నగర్ అవశేషాలతో దగ్గరగా సరిపోలుతాయి, ఈ ప్రదేశాలలో భాగస్వామ్య సంకేత, కళాత్మక పదజాలాన్ని సూచిస్తుంది.
ఇటా కోట స్థానం కూడా ముఖ్యమైనది. బురాయి నదిపై ఉన్న ఒక కొండ కోట శిధిలాలు (బురాయి కోటలు) భిస్మక్, చుటియా పాలకులతో సంబంధం ఉన్న సాదియా సమీపంలోని శిధిలాలలో కనిపించే మాదిరిగానే మేసన్ గుర్తులను కలిగి ఉన్నాయని మునుపటి పండితులు గుర్తించారు.[19] తరువాత చరిత్రకారులు వాదించారు, సాదియా ప్రాంతం కోటలకు, బురాయ్ శిధిలాల వంటి మరింత పశ్చిమాన ఉన్న ప్రదేశాలకు మధ్య నిర్మాణ కొనసాగింపును అంగీకరించినట్లయితే, ఇది బ్రహ్మపుత్ర ఉత్తర ఒడ్డున విస్తరించి ఉన్న విస్తృత చుటియా సాంస్కృతిక లేదా రాజకీయ రంగాన్ని సూచించవచ్చు.[20] ఇటా కోట బురాయ్ ప్రదేశానికి తూర్పున, అదే పర్వత ప్రాంతం లోపల ఉన్నందున, ఇది చుటియా-సంబంధిత కొండ కోటల ఈ విస్తృత గొలుసులో భాగంగా అర్థం చేసుకోబడింది.
అస్సాం-అరుణాచల్ పర్వత ప్రాంతంలోని కోట కాలక్రమం, ఇటుక, రాతి నిర్మాణం, శిల్పకళా మూలాంశాలు, భౌగోళిక స్థానం కలిసి చూస్తే, ఇటా కోట సాదియా, రుక్మిణి నగర్, భీష్మకనగర్, తమ్రేశ్వరి, సంబంధిత ప్రదేశాల చుటియా-కాల స్మారక చిహ్నాల మాదిరిగానే నిర్మాణ సంప్రదాయానికి చెందినదని సూచిస్తున్నాయి.
చారిత్రక వాదనలు, వివరణలు
[మార్చు]1941లో, మాజీ బలిపారా సరిహద్దు ప్రాంతం రాజకీయ అధికారి డి. ఎన్. దాస్, అస్సాం రీసెర్చ్ సొసైటీ జర్నల్లో ప్రచురించిన ఒక వ్యాసంలో, ఇటా కోట మాయాపూర్ అని పిలువబడే రామచంద్ర లేదా మాయామట్ట అని గుర్తించబడిన ఒక పురాణ పాలకుడికి రాజధాని అయి ఉండవచ్చని పేర్కొన్నారు.[21]
అయితే, ఈ వాదన సందేహాస్పదంగా ఉంది. 1586 శక (క్రీ. శ. 1664) నాటి అస్సామీ చరిత్ర ఆది చరిత, ఇది రామచంద్ర-అరిమత్త పురాణానికి మూలం-ఇది సందేహాస్పదంగా పరిగణించబడినప్పటికీ -రామచంద్ర రాజధాని ప్రతాపపురాలో ఉందని, దాని నుండి అతను ప్రతాపపురియా అనే బిరుదును పొందాడని పేర్కొంది.[22][23][24][25] కొంతమంది పండితులు ఈ ప్రతాపపురను బిశ్వనాథ్ సమీపంలోని ఒక ప్రదేశంతో గుర్తించారు, బిశ్వనాథ్ సమీపంలోని ఉమా-తుమాని రాతి శాసనం, ఈ గుర్తింపుకు మద్దతుగా ఒక పాలకుడిని ప్రతాపపురధికారిగా సూచిస్తుంది.[26][27] అయితే, మరొక మూలం పురాణం ప్రతాపపురను రత్నపీఠ రత్నపుర రాజుతో గుర్తిస్తుంది.[28] రత్నపీఠం సాధారణంగా కరోయా, సంకోష్ నదుల మధ్య ఉన్న ప్రాంతంగా భావించబడుతుంది, ఇది చారిత్రక కామతాపూర్ ప్రాంతానికి విస్తృతంగా అనుగుణంగా ఉంటుంది, ఈ గుర్తింపు ఈ సంప్రదాయాన్ని బిశ్వనాథ్ కంటే చాలా పశ్చిమాన ఉంచుతుంది. కామరూపర్ బురంజీ భద్రపరచబడిన పురాణ వృత్తాంతాలు కూడా రామచంద్ర-అరిమత్త చక్రాన్ని విస్తృత కామరూప నేపధ్యంలో ఉంచాయి. ఇది రామచంద్రను కామరూప రాజుగా, ఫెంగువాను కామతాపుర రాజుగా, నీలాచల్, వైద్యగఢ్, ప్రతాపపుర వంటి ప్రదేశాలను సంప్రదాయంతో అనుబంధంగా వర్ణిస్తుంది.[29] రామచంద్ర కుమారుడు అరిమట్టతో సంబంధం ఉన్న ఇతర సంప్రదాయాలు (ససంక అని కూడా పిలుస్తారు) అతని డొమైన్ను ప్రస్తుత కామరూప్, దర్రంగ్, సోనిత్పూర్ జిల్లాల్లో రాజధాని బైదర్గఢ్ (బెట్నా) వద్ద ఉంచారు, కామతా రాజ్యాన్ని జయించడాన్ని అతనికి ఆపాదించారు.[30] డింబేశ్వర్ నియోగ్ & ఎడ్వర్డ్ గైట్ వంటి పండితులు ఆది చరిత చారిత్రకతను సందేహాస్పదంగా పరిగణించారు, దాని వృత్తాంతాలు ప్రధానంగా ఇతిహాసాలు, ప్రసిద్ధ సంప్రదాయాలపై ఆధారపడి ఉన్నట్లు కనిపించాయి, అరిమట్టాను "ఉత్తమంగా, ఒక పురాణ వ్యక్తి" గా అభివర్ణించారు.[31][32][33]
ఈ వృత్తాంతాల వెలుగులో, బిశ్వనాథ్, ప్రతాపపుర, కామరూప్ లేదా కామటాకు దూరంగా ఉన్న ఇటా కోట స్థానం అరిమట్ట రేఖ అని పిలవబడే దానితో దాని అనుబంధాన్ని అసంభవం చేస్తుందని పండితులు వాదిస్తున్నారు. అంతేకాకుండా, రామచంద్ర, అరిమట్టల చరిత్ర అనిశ్చితంగా ఉంది, ఎందుకంటే వాటి ఉనికి, కాలక్రమం సమకాలీన ఆధారాల ద్వారా మద్దతు ఇవ్వబడలేదు, వాటికి సంబంధించిన మనుగడలో ఉన్న సంప్రదాయాలు ఆలస్యమైనవి, విభిన్నమైనవి, భారీగా పురాణాలు.
ఆర్కిటెక్చర్
[మార్చు]ఇటా కోట ప్రస్తుత ఇటానగర్ కొండ భూభాగానికి అనుగుణంగా ఉన్న రక్షణ సముదాయాన్ని సూచిస్తుంది. దీని నిర్మాణం కృత్రిమ ఇటుక ప్రాకారాలను సహజ గట్లు, శిఖరాలు, వాలులతో మిళితం చేస్తుంది, ఇది నిర్మించిన, సహజ రక్షణ రెండింటినీ ఉపయోగించే బలవర్థకమైన ఆవరణను సృష్టిస్తుంది. మనుగడలో ఉన్న అవశేషాలలో ప్రాకారాలు, మూడు ద్వారాలు, ఇటుకలు, రాతి రాతి, చెల్లాచెదురుగా ఉన్న నిర్మాణ శిధిలాలు, కుండల శకలాలు ఉన్నాయి, ఇవి వివిక్త సైనిక స్థావరం కాకుండా బలవర్థకమైన స్థావరాన్ని సూచిస్తాయి.
కోటలు
[మార్చు]ఇటా కోట అనేది ఇటుకలతో నిర్మించిన పెద్ద, క్రమరహిత ప్రణాళికతో కూడిన బలవర్థకమైన సముదాయం, ఇది పాక్షికంగా కృత్రిమ ప్రాకారాల ద్వారా పాక్షికంగా కొండ సహజ స్థలాకృతి ద్వారా ఏర్పడింది. ప్రాకారాలను ఇటుక, మట్టి ఫిరంగులను ఉపయోగించి నిర్మించారు. నిర్మాణకర్తలు ప్రాకారానికి రెండు వైపులా సమాంతర ఇటుక గోడలను నిర్మించి, మధ్యలో ఉన్న స్థలాన్ని మట్టి, ఇటుక శకలాలతో నింపారు. మిగిలి ఉన్న కొన్ని భాగాలలో, అసలు పునాది పొరలు చెక్కుచెదరకుండా ఉంటాయి, ఇవి సుమారు 2.06-2.08 m వెడల్పు, 1.4 మీటర్ల ఎత్తు ఉంటాయి. ఈ కోట 1 చదరపు కిలోమీటర్లకు పైగా విస్తీర్ణంలో దక్షిణం నుండి ఉత్తరం వరకు వాలులను కలిగి ఉంది. పశ్చిమ, తూర్పు పార్శ్వాలు ఇటుక ప్రాకారాలతో మూసివేయబడ్డాయి, అయితే ఉత్తర, దక్షిణ వైపులా నిటారుగా ఉన్న సహజ గట్లు, శిఖరాలు సహజ రక్షణను అందిస్తాయి. పశ్చిమ ప్రాకారం దాదాపు ఒకటిన్నర కిలోమీటర్ల వరకు విస్తరించి రెండు ద్వారాలను కలిగి ఉండగా, తూర్పు ప్రాకారానికి ఒక ద్వారం ఉంది. ఉత్తర, దక్షిణ వైపులా ఒక కిలోమీటరు కంటే ఎక్కువ విస్తరించి ఉన్న క్రమరహిత నిటారుగా ఉన్న గట్లు ఉన్నాయి. ప్రాకారం సగటు వెడల్పు సుమారు 11.5 మీటర్లు, దాని అసలు ఎత్తు సుమారు 5 మీటర్లు గా అంచనా వేయబడింది.[34] అందువల్ల ఈ కోటను పొడవైన పాక్షిక వృత్తాకార ప్రణాళికతో అటవీ లేదా కొండ కోటగా వర్ణించబడింది.[35]
కోట మూడు ద్వారాలు
[మార్చు]ఈ కోటకు తూర్పు, దక్షిణ, పశ్చిమ వైపులా మూడు ప్రధాన ద్వారాలు ఉన్నాయి. కోట ఎత్తైన ప్రదేశంలో ఉన్న తూర్పు ద్వారం భారీగా దెబ్బతింది, డిక్రాంగ్ లోయలో డోయిముఖ్ వైపు రాతి రాతి నిర్మాణంపై నిర్మించబడింది. గోహ్పూర్, రామ్ఘాట్ ప్రాంతానికి ఎదురుగా ఉన్న దక్షిణ ద్వారం, రాయి, రాతి పలకలను పరిమితంగా ఉపయోగించడంతో ఎక్కువగా ఇటుకలతో నిర్మించబడింది. ఇది కోటకు ప్రధాన ద్వారంగా పనిచేసినట్లు, ఇతర ద్వారాల కంటే ఎక్కువగా రక్షించబడినట్లు కనిపిస్తుంది. దక్షిణ ద్వారం లోపలి భాగానికి ఇరువైపులా రెండు గదులు సైనికుల కోసం ఉపయోగించబడి ఉండవచ్చు, ఆ మార్గంలో ద్వారం గోడకు సమాంతరంగా నడుస్తున్న ఒక కారిడార్ ఉండవచ్చు. ద్వారాలకు ఎత్తైన చెక్క తలుపులు అమర్చబడి ఉండవచ్చు, అయితే అవి ఇప్పుడు లేవు.[36]
దక్షిణ ద్వారం సమీపంలో గమనించిన సెంట్రీ ఏర్పాట్లు లేనందున, అవసరమైనప్పుడు తప్ప తూర్పు ద్వారం మూసి ఉండి ఉండవచ్చు. పశ్చిమ ద్వారం సెంఖి నదికి ఎదురుగా ఉంది, ఇది తక్కువ రక్షణ ఏర్పాట్లను కలిగి ఉన్నట్లు కనిపిస్తుంది. దిగువ అస్సాం మైదానాల వీక్షణలను ఆదేశించడానికి తూర్పు, పశ్చిమ ద్వారాలు వ్యూహాత్మకంగా ఉంచబడ్డాయి, అయితే దక్షిణ ద్వారం గోహ్పూర్, రామ్ఘాట్, పిసోకా వైపు వీక్షణను ఆదేశించింది, ఆ దిశల నుండి సంభావ్య దాడులను గుర్తించడంలో సహాయపడింది.[37] దక్షిణ ద్వారం సగటు సముద్ర మట్టానికి సుమారు 480 మీటర్ల ఎత్తులో ఉంది. ఇది సుమారు 340 మీటర్ల కొలత కలిగిన ప్రక్కనే ఉన్న ప్రాకారంతో ముడిపడి ఉంది, సుమారు 15,105 చదరపు మీటర్లు లేదా సుమారు 3.7 ఎకరాల విస్తీర్ణంలో ఉంది. పశ్చిమ ద్వారం ప్రస్తుత ఇటానగర్ క్యాపిటల్ కాంప్లెక్స్ మధ్య భాగంలో ఉంది, సగటు సముద్ర మట్టానికి సుమారు 379.17 మీటర్ల ఎత్తులో ఉంది. పశ్చిమ ద్వారం చుట్టూ ఉన్న రక్షిత ప్రాంతం సుమారు 2,643 చదరపు మీటర్లు. తూర్పు ద్వారం ఇటానగర్లోని రాజ్భవన్కు సమీపంలో ఉంది, దాని సంరక్షిత ప్రాంతం సుమారు 2,283 చదరపు మీటర్లు, లేదా దాదాపు 0.564 ఎకరాలు.
నిర్మాణ సామగ్రి
[మార్చు]
ఈ కోటను ప్రధానంగా ఇటుకలు, రాళ్లతో నిర్మించారు. ఉపయోగించిన రాళ్ళు ప్రధానంగా ఇసుకరాయి, అయితే ఇటుకలు అలంకార ఇటుకలతో సహా వివిధ పరిమాణాలలో ఉంటాయి. కోట ఎత్తైన ప్రదేశంలో ఉన్న తూర్పు ద్వారం, ఒక రాతి రాతి స్థావరంపై నిర్మించబడింది, డిక్రాంగ్ లోయలోని దోయిముఖ్ ప్రాంతాన్ని విస్మరించింది. దిగువ రాతి పైన ఇటుకల పని కలయికను అస్సాం-అరుణాచల్ పర్వత ప్రాంతంలోని ఇతర మధ్యయుగ బలవర్థకమైన ప్రదేశాల నిర్మాణ శైలితో పోల్చారు. పశ్చిమ, తూర్పు ద్వారాలలో కూడా రాళ్ళు కనిపిస్తాయి. ద్వారాలపై యానిమేటెడ్, పూల నమూనాలను ఉపయోగించారు. ఇటుక ప్రాకారాలు మట్టి ఫిరంగితో వేయబడ్డాయి, సున్నం ఫిరంగి లేదా ఇలాంటి బైండింగ్ మెటీరియల్ నివేదించబడలేదు. కోట నిర్మాణంలో ఇనుప బిగింపులు, గోర్లు కూడా ఉపయోగించబడ్డాయి.[38]
పురావస్తు అవశేషాలు
[మార్చు]కోట ప్రాంతం లోపల నిలబడి ఉన్న నిర్మాణం గుర్తించబడలేదు. అయితే, ఇటా కోట ప్రాంతంలోని వివిధ ప్రాంతాలలో చెల్లాచెదురుగా ఉన్న ఇటుకలు బలవర్థకమైన ఆవరణలో మధ్యయుగ స్థావరం అవశేషాలను సూచిస్తున్నాయి. ఈ ప్రదేశం నుండి స్వాధీనం చేసుకున్న కుండలలో గిన్నెలు, కుండలు, ముక్కుగల పాత్రలుగా గుర్తించదగిన ముతక, భారీగా దెబ్బతిన్న శకలాలు ఉన్నాయి. ఒక ముక్కుగల కుండల ముక్కలో పెద్ద మొత్తంలో కయోలిన్ ఉంది, ఇది బ్రహ్మపుత్ర లోయలో మధ్యయుగ కుండల లక్షణంగా వర్ణించబడింది. 1905 నాటి దర్రాంగ్ జిల్లా గెజిటీర్ పేర్కొన్నట్లుగా, ఇరవయ్యవ శతాబ్దం ప్రారంభంలో ఈ ప్రదేశం అడవులతో కప్పబడి ఉందని, 1970లలో పురావస్తు పరిశీలనల్లో అటవీప్రాంతం అని కూడా వర్ణించబడింది.[39]
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ "Itanagar Capital Complex". Arunachalpradesh.nic.in.
- ↑ Brown, W.B. (1895). An Outline Grammar Of The Deori Chutiya Language. Shillong: Assam Secretariat Printing Office. pp. 75, 84.
Returning with his bride to his chosen seat of government, he (Gaurinarayan) sought no further extension of his dominions, bur directed his whole attention to the improvement of what he had acquired and to the consolidation of his power. He built a line of forts along the foot of the hills, probably to restrain the hungry barbarians, his former countrymen; made large tanks and founded temples.
- ↑ "Jawahar Lal Nehru Museum". Incredible India. Ministry of Tourism, Government of India. Retrieved 3 June 2026.
A floor filled with archaeological finds also takes your breath away with age-old pottery shards and stone tools that show the reform of tools and pottery over time. There are findings from Ita Fort as well, and from Noksparbat and Malinithan in the West Siang district, which include tools, pots, religious objects, clothes and much more. Thereby making it one of the best and the oldest museums in the north-east.
- ↑ Brown, W.B. (1895). An Outline Grammar Of The Deori Chutiya Language. Shillong: Assam Secretariat Printing Office. pp. 75, 84.
Returning with his bride to his chosen seat of government, he (Gaurinarayan) sought no further extension of his dominions, bur directed his whole attention to the improvement of what he had acquired and to the consolidation of his power. He built a line of forts along the foot of the hills, probably to restrain the hungry barbarians, his former countrymen; made large tanks and founded temples.
- ↑ Barua, K.L An Early History of Kamrupa 1933, p. 271.
- ↑ "Though the geographical extent of these rulers' power is not yet known in detail, according to Neog, the present day North Lakhimpur district of Assam, which covers the find sites of most inscriptions, perhaps formed a part of their political dominion. If architectural continuity is admitted between the fortifications in the Sadiya region and the Burai river ruin site, it would be possible to believe that the kingdom of these rulers extended as far as the outer limit of Darrang district, in the westernmost extent of which Ahom conquerors settled the vanquished Chutiyas in the early part of the sixteenth century." (Shin 2020)
- ↑ Nath, D. (2013). "State Formation in the Peripheral Areas: A Study of the Chutiya Kingdom in the Brahmaputra Valley". In Bhattacharjee, J. B.; Syiemlieh, David R. (eds.). Early States in North East India. Delhi: Regency Publications. pp. 24–49. ISBN 978-81-89233-86-0.
In the main, however, their territory was confined to the river valleys of the Suvansiri, Brahmaputra, Lohit, and the Dihing and hardly extended to the hills at its zenith.
- ↑ . "The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228–1714)".
- ↑ . "Light on a Ruling Dynasty of Arunachal Pradesh in the Fourteenth and Fifteenth Centuries".
- ↑ "Itanagar Capital Complex". Arunachalpradesh.nic.in. Retrieved 3 June 2026.
- ↑ Eastern gate, the highest point of the fort, is heavily damaged one. Built on stone masonry, this gate overlooks Doimukh in the Dikrong valley."(Tada 2011)
- ↑ (Hannay 1848)
- ↑ (Hannay 1848)
- ↑ (Tada 2011)
- ↑ (Tada 2011)
- ↑ (Tada 2011)
- ↑ (Hannay 1848)
- ↑ (Baruah 2007)
- ↑ "A large number of these stones were found to contain marks, cut deeply into the sandstone... identical marks were found also in the marked stones found by Hannay in the fort near Sadiya assigned to Bhismak. It is therefore evident that the ruins near Sadiya and those on the banks of the Burai river can be assigned to the same period...The dynasty is evidently the line of Chutia kings who assumed the surname Pala." (Barua 1933)
- ↑ "Though the geographical extent of these rulers' power is not yet known in detail, according to Neog, the present-day North Lakhimpur district of Assam, which covers the find sites of most inscriptions, perhaps formed a part of their political dominion. If architectural continuity is admitted between the fortifications in the Sadiya region and the Burai river ruin site, it would be possible to believe that the kingdom of these rulers extended as far as the outer limit of Darrang district, to the westernmost extent of which Ahom conquerors settled the vanquished Chutiyas in the early part of the sixteenth century." (Shin 2020)
- ↑ (Neog 2008)
- ↑ "It is supposed to have been written in 1586 saka (1664 AD)"(Neog 1980)
- ↑ Maheswar Neog states that the Adi-charita, ascribed to Madhavadeva, has created much ill feeling among the Vaisnavas of Assam, and has been denounced by the more considerate section of sattra pontiffs and literary men alike.
- ↑ Sarma, Satyendranath (1985). Madhavadeva (PDF). Makers of Indian Literature. New Delhi: Sahitya Akademi. p. 25.
Besides the above genuine works, a few more apocryphal works by later writers, viz., Adi-carita, Amulyaratna, Guptamani, and Guptastir are ascribed to Madhavadeva. The language, style and contents of these works clearly expose the spuriousness of these works.
- ↑ Error on call to Template:cite paper: Parameter title must be specified
- ↑ Journal of Asiatic Society of Bengal, p.190-191, Pratappura, capital city of Ramachandra was located near Biswanath, in the vicinity of Agnigarh.
- ↑ The Uma-tumani Rock inscription has the word Pratapapuradhikari indicating Pratappura to be located nearby.
- ↑ Neog, Maheswar, "Early History of the Vaiṣṇava Faith and Movement in Assam: Śaṅkaradeva and His Times, pp.51-52
- ↑ Bhuyan, Suryya Kumar, ed. (1930). Kamrupar Buranji: Or an Account of Ancient Kamarupa and a History of the Mogul Conflicts with Assam and Cooch Behar, up to A.D. 1682. Gauhati: Department of Historical and Antiquarian Studies, Assam. pp. 2–4. Retrieved 22 June 2026.
- ↑ Gait, Edward A. (1926). A History of Assam. Calcutta and Simla: Thacker, Spink & Co. p. 18.
It is not certain where Arimatta ruled but most accounts place his kingdom in Lower Assam. His capital is said to have been at the Baidargarh, near Betna in Kamrup, where a high embankment forming a square, each side of which is about four miles long, is still in existence. He was attacked by a king named Phengua, of the house of Kamatapur, who advanced with an army of Meches and Koches, armed with bows and arrows, and threw up an embankment ten miles west of the Baidargarh; this embankment is in the Dhumdhuma Mauza and is still known as Phenguagarh.
- ↑ Neog, Dimbeswar (1947). Introduction to Assam. pp. 72, 74.
Like the authorship, the historicity of Adi charita is doubtful. As the composition seems to lack the serenity and classicism of Madhawadew, the accounts also appear to be mainly based on legends and popular traditions, and as such are less than authentic. Arimatta himself is at best a legendary figure.
- ↑ Gait, Edward A. (1926). A History of Assam. Calcutta and Simla: Thacker, Spink & Co. p. 19.
Many legends cluster round Arimatta, but it would serve no useful purpose to discuss them further, as it is quite impossible to unravel the truth from the various conflicting stories that are current amongst the people.
- ↑ Neog, Dimbeswar (1947). Introduction to Assam. p. 72.
The Arimatta legends are so hopelessly divergent that it will simply be a wild goose chase here to make an attempt to reconcile them.
- ↑ (Tada 2011)
- ↑ (Tada 2011)
- ↑ (Tada 2011)
- ↑ (Tada 2011)
- ↑ (Tada 2011)
- ↑ (Tada 2011)