Jump to content

ఇస్రో ప్రయోగించిన విదేశ ఉపగ్రహాలు

వికీపీడియా నుండి

భారతదేశం, 2023 జూలై 30 నాటికి 34 వేర్వేరు దేశాలకు చెందిన 431 ఉపగ్రహాలను ప్రయోగించింది.[1] భారతదేశంలో ఉపగ్రహాలను ప్రయోగించే సంస్థ ప్రభుత్వ సంస్థ అయిన భారతీయ అంతరిక్ష పరిశోధన సంస్థ (ఇస్రో) ఒక్కటే. అది, తన వాణిజ్య సంస్థ అయిన న్యూస్పేస్ ఇండియా లిమిటెడ్ ద్వారా విదేశాలతో వాణిజ్య ప్రయోగాలకు సంబంధించిన చర్చలను జరుపుతుంది. గతంలో ఈ పని అంత్రిక్స్ కార్పొరేషను చేసేది. ఈ ఉపగ్రహాలను ఇస్రో, పోలార్ శాటిలైట్ లాంచ్ వెహికల్ (PSLV), ఎల్‌విఎమ్-3 ఎక్స్పెండబుల్ ప్రయోగ వ్యవస్థలను ఉపయోగించి ప్రయోగించింది. 2013, 2015 మధ్యకాలంలో, 9 దేశాలకు చెందిన 28 ఉపగ్రహాలను ప్రయోగించి ఇస్రో, 801 మిలియన్ US డాలర్ల ఆదాయాన్ని ఆర్జించింది.[2]

ఇస్రో 2017 ఫిబ్రవరి 15 లో ఒక్క రాకెట్ ద్వారా 104 ఉపగ్రహాలను విజయవంతంగా ప్రయోగించింది, వీటిలో 3 ఉపగ్రహాలు భారత ఉపగ్రహాలు, మిగిలినవి విదేశీ వాణిజ్య ఉపగ్రహాలు. ఇరవై-ఆరు ఉపగ్రహాలు అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలు, యుఎఇ, కజకస్తాన్, నెదర్లాండ్స్, బెల్జియం, జర్మనీలకు సంబంధించినవి. ఇది ఏ అంతరిక్ష సంస్థ ద్వారా ఒకేసారి ప్రయోగించిన అత్యదికమైన ఉపగ్రహాల సంఖ్య.

1990 లు

[మార్చు]
వరుస సంఖ్య పేరు దేశం ప్రయోగ తేది ఉపగ్రహం బరువు, కిలో ఉపగ్రహ వాహకనౌక
1 DLR-TUBSAT జర్మనీ 26-05-1999 45 PSLV-C2[3]
2 KITSAT-3 కొరియా 26-05-1999 110 PSLV-C2
3 BIRD జర్మనీ 22-10-2001 92 PSLV-C3[4]

2000 లు

[మార్చు]
వరుస సంఖ్య పేరు దేశం ప్రయోగ తేది ఉపగ్రహం బరువు, కిలో ఉపగ్రహ వాహకనౌక
4 PROBA బెల్జియం 22-10-2001 97 PSLV-C3
5 LAPAN-TUBSAT ఇండోనేసియా 10-01-2007 56 PSLV-C7[5]
6 PEHUENSAT-1 అర్జెంటీనా 10-01-2007 6 PSLV-C7
7 AGILE ఇటలీ 23-04-2007 350 PSLV-C8[6]
8 TECSAR ఇజ్రాయిల్ 21-01-2008 300 PSLV-C10[7]
9 CAN-X2 కెనడా 28-04-2008 7 PSLV-C9[8]
10 CUTE-1.7 జపాన్ 28-04-2008 5 PSLV-C9
11 DELFI-C3 నెదర్లాండ్స్ 28-04-2008 6.5 PSLV-C9
12 AAUSAT-II డెన్మార్క్ 28-04-2008 3 PSLV-C9
13 COMPASS-1 జర్మనీ 28-04-2008 3 PSLV-C9
14 SEEDS జపాన్ 28-04-2008 3 PSLV-C9
15 NLS5 కెనడా 28-04-2008 16 PSLV-C9
16 RUBIN-8 జర్మనీ 28-04-2008 16 PSLV-C9
17 CUBESAT-1 జర్మనీ 23-09-2009 1 PSLV-C14[9]
18 CUBESAT-2 జర్మనీ 23-09-2009 1 PSLV-C14
19 CUBESAT-3 టర్కీ 23-09-2009 1 PSLV-C14
20 CUBESAT-4 స్విట్జర్లాండ్ 23-09-2009 1 PSLV-C14
21 RUBIN-9.1 జర్మనీ 23-09-2009 1 PSLV-C14
22 RUBIN-9.2 జర్మనీ 23-09-2009 1 PSLV-C14

2010 లలో

[మార్చు]
వరుస సంఖ్య పేరు దేశం ప్రయోగ తేది ఉపగ్రహం బరువు, కిలో ఉపగ్రహ వాహకనౌక ఇతర వివరాలు
23 ALSAT-2A అల్జీరియా 12-07-2010 116 PSLV-C15[10]
24 NLS-6.1 AISSAT-1 కెనడా 12-07-2010 6.5 PSLV-C15
25 NLS-6.2 TISAT-1 స్విట్జర్లాండ్ 12-07-2010 1 PSLV-C15
26 X-SAT సింగాపుర్ 20-04-2011 106 PSLV-C16[11]
27 VesselSat-1 లాగ్జెంబోర్గ్ 12-10-2011 28.7 PSLV-C18[12]
28 SPOT-6 ఫ్రాన్స్ 09-09-2012 712 PSLV-C21[13]
29 PROITERES జపాన్ 09-09-2012 15 PSLV-C21
30 SAPPHIRE కెనడా 25-02-2013 148 PSLV-C20[14]
31 NEOSSAT కెనడా 25-02-2013 74 PSLV-C20
32 NLS8.1 ఆస్ట్రియా 25-02-2013 14 PSLV-C20
33 NLS8.2 ఆస్ట్రియా 25-02-2013 14 PSLV-C20
34 NLS8.3 డెన్మార్క్ 25-02-2013 3 PSLV-C20
35 STRAND-1 UK 25-02-2013 6.5 PSLV-C20
36 స్పాట్-7 ఫ్రాన్స్ 30-06-2014 714 PSLV-C23[15]
37 AISAT జర్మనీ 30-06-2014 14 PSLV-C23
38 NLS7.1 (CAN-X4) కెనడా 30-06-2014 15 PSLV-C23
39 NLS7.2 (CAN-X5) కెనడా 30-06-2014 15 PSLV-C23
40 VELOX-1 సింగాపుర్ 30-06-2014 7 PSLV-C23
41 DMC3-1 UK 10-07-2015 447 PSLV-C28[16]
42 DMC3-2 UK 10-07-2015 447 PSLV-C28
43 DMC3-3 UK 10-07-2015 447 PSLV-C28
44 CBNT-1 UK 10-07-2015 91 PSLV-C28
45 De-orbitSail UK 10-07-2015 7 PSLV-C28
46 LAPAN-A2 ఇండోనేసియా 28-09-2015 76 PSLV-C30[17]
47 NLS-14 (Ev9)  కెనడా 14 kg
48 Lemur-2-Peter  United States 28 kg together
49 Lemur-2-Jeroen
50 Lemur-2-Joel
51 Lemur-2-Chris
52 TeLEOS-1  Singapore 16 December 2015 400 kg PSLV-C29 6 సింగపూరు ఉపగ్రహాలను ప్రయోగించారు
53 VELOX-C1 123 kg
54 VELOX-II 13 kg
55 Athenoxat-1 <5 kg
56 Kent Ridge 1 (KR 1) 78 kg
57 Galassia 3.4 kg
58 LAPAN A3  Indonesia 22 June 2016 120 kg PSLV-XL C34 3 భారతీయ ఉపగ్రహాలతో సహా మొత్తం 20 ఉపగ్రహాల ప్రయోగం. అప్పటివరకూ ఒకే ప్రయోగంలో తీసుకువెళ్ళిన అత్యధిక ఉపగ్రహాల సంఖ్య.[18][19]
59 BIROS  జర్మనీ 130 kg
60 M3MSat  కెనడా 85 kg
61 GHGsat-D 25.5 kg
62 SkySat Gen2-1  United States 110 kg
63-74 12 x Dove (satellite) 4.7 kg each
75 AlSAT-1N  Algeria 26 September 2016 7 kg PSLV-G C35 ISRO launches 8 satellites in its 15th flight of the 'XL' version of the PSLV - 5 foreign satellites and 3 Indian satellites (SCATSAT-1, PRATHAM and PISAT).[20]
76 Alsat-1B 103 kg
77 Alsat-2B 117 kg
78 NLS-19  కెనడా 8 kg
79 Pathfinder-1  United States 44 kg
80-167 88 x Flock-3p  United States 15 February 2017 4.7 kg each PSLV-XL 37 ISRO launched 104 satellites, of which 3 were Indian satellites. It was[21] the largest number of satellites launched on a single flight by any space agency.[22]
168-175 8 x Lemur-2 4.6 kg each
176 Al Farabi-1  Kazakhstan 1.7 kg
177 BGUSAT  ఇజ్రాయిల్ 4.3 kg
178 Nayif-1  United Arab Emirates 1.1 kg
179 DIDO-2   Switzerland*
 ఇజ్రాయిల్
4.2 kg
180 PEASS  Netherlands*
 జర్మనీ
 ఇజ్రాయిల్
 Belgium
3 kg
181 Pegasus  Austria 23 June 2017 2 kg PSLV-C38 ISRO launched 31 satellites, of which 29 were foreign.[23]
182 NUDTSat  China[24] 2 kg
183 SUCHAI-1  Chile 1 kg
184 VZLUSAT-1  Czech Republic 2 kg
185 Aalto-1  Finland 3.9 kg
186 ROBUSTA-1B  France 1 kg
187 COMPASS-2/Dragsail  జర్మనీ 4 kg
188 URSAMAIOR  Italy 3 kg
189 D-SAT 4.5 kg
190 Max Valier  Italy*

 జర్మనీ

15 kg
191 CE-SAT1  జపాన్ 60 kg
192 Venta-1  Latvia 7.5 kg
193 LituanicaSAT-2  Lithuania 4 kg
194 skCUBE  Slovakia 1 kg
195 InflateSail  United Kingdom 3.2 kg
196 UCLSat 2 kg
197-199 3 x Diamond Satellites 18 kg
200 CICERO-6  United States 1.2 kg
201-208 8 x Lemur-2 4 kg each
209 Tyvak-53b ?
210 Telesat Phase-1 LEO  కెనడా 12 January 2018 168 kg PSLV-XL C40 ISRO Launched 31 satellites, of which 28 were foreign.[25]
211 POC-1  Finland ?
212 PicSat  France 3.5 kg
213 CBNT-2  United Kingdom 42.7 kg
214 CANYVAL-X  South Korea 4 kg
215 CNUSAIL-1 4 kg
216 KAUSAT-5 3.2 kg
217 SIGMA 3.8 kg
218 STEP CUBE LAB 1 kg
219-222 4 x Flock-3p  United States 4.7 kg each
223-226 4 x Lemur-2 4 kg each
227-230 4 x SpaceBEE 1 kg each
231 DemoSat-2 ?
232 Micromas-2 3.8 kg
233 Tyvak-61C ?
234 Fox-1D 1.5 kg
235 Corvus BC3 10 kg
236 Arkyd-6 10 kg
237 CICERO-7 10 kg
238 NovaSAR  United Kingdom 16 September 2018 445 kg PSLV-CA C42 Exclusive commercial launch of two foreign satellites belonged to Surrey Satellite Technologies Ltd (SSTL),  United Kingdom. The satellites were put into Sun-synchronous orbit under a commercial arrangement with Antrix Corp Ltd, the commercial arm of the ISRO.
239 S1-4 444 kg
240 Centauri -1  Australia 29 November 2018 10 kg PSLV-CA C43 -
241 Kepler (CASE)  కెనడా <15 kg
242 FACSAT-1  Colombia 4 kg
243 Reaktor Hello World  Finland <1 kg
244 InnoSAT-2  Malaysia 4 kg
245 HIBER-1  Netherlands ?
246 3Cat-1  Spain 1.2 kg
247 CICERO-8  United States 10 kg
248-263 16x FLOCK 3R 4 kg
264 Global -1 56 kg
265 HSAT-1 13 kg
266-269 4 x Lemur-2 4 kg each
270 Bluewalker 1  Lithuania 1 April 2019 10 kg PSLV-QL C45
271 M6P 6.8 kg
272 Aistechsat-3  Spain 2.3 kg
273 Astrocasr-2   Switzerland 3.8 kg
274–293 20 x Flock 4a (Doves)  United States 5.7 kg each
294–297 4 x Lemur-2 5.2 kg each
298 Meshbed  United States 27 November 2019 03:58 UTC 4.5 kg PSLV-XL C47
299–310 12 x Flock 4p (Super Doves) ?
311 Izanagi (QPS-SAR)  జపాన్ 11 December 2019, 09:55 UTC ~100 kg PSLV-QL C48
312 Duchifat-3  ఇజ్రాయిల్ 2.3 kg
313 1HOPSAT  United States 22 kg
314–317 4 x Lemur-2 ?
318 Tyvak-0129 (PTD 1) 11 kg
319 Tyvak-0092 (COMMTRAIL)  Italy ?

2020 లు

[మార్చు]

*=నాలుగు ఉపగ్రహాల మొత్తం బరువు 28 కిలోలు

దేశాల వారీగా భారతదేశం ప్రయోగించిన ఉపగ్రహాలు

[మార్చు]
No. దేశం ఉపగ్రహాల సంఖ్య
1  United States 232
2  United Kingdom 86
3  Singapore 20
4  జర్మనీ 13*
5  కెనడా 12
6  South Korea 6
7  ఇజ్రాయిల్ 5*
8  Italy 5
9  జపాన్ 5
10  Luxembourg 5
11  Algeria 4
12  France 4
13  Lithuania 4
14   Switzerland 4*
15  Netherlands 3*
16  Austria 3
17  Finland 3
18  Indonesia 3
19  Belgium 2*
20  Denmark 2
21  Spain 2
22  Argentina 1
23  Australia 1
24  Brazil 1
25  Chile 1
26  Colombia 1
27  Czech Republic 1
28  China 1
29  Kazakhstan 1
30  Latvia 1
31  Malaysia 1
32  Mexico 1*
33  Norway 1
34  Slovakia 1
35  Turkey 1
36  United Arab Emirates 1
 European Union 1
Total 36 దేశాలు + ఐరోపా సమాఖ్య 433 ఉపగ్రహాలు

మూలాలు/ఆధారాలు

[మార్చు]
  1. "List of International Customer Satellites Launched by ISRO" (PDF). 23 October 2022. Archived from the original (PDF) on 24 October 2022. Retrieved 24 October 2022.
  2. "India says PSLV launches generated $101 million in commercial launch fees 2013-2015 - SpaceNews".
  3. "PSLV-C2". isro.gov.in. Archived from the original on 2016-04-02. Retrieved 2015-10-09.
  4. "PSLV-C3". isro.gov.in. Archived from the original on 2016-03-05. Retrieved 2015-10-09.
  5. "PSLV-C7". isro.gov.in. Archived from the original on 2016-04-02. Retrieved 2015-10-09.
  6. "PSLV-C8". isro.gov.in. Archived from the original on 2016-03-05. Retrieved 2015-10-09.
  7. "PSLV-C10". isro.gov.in. Archived from the original on 2016-04-02. Retrieved 2015-10-09.
  8. "PSLV-C9". isro.gov.in. Archived from the original on 2016-03-05. Retrieved 2015-10-09.
  9. "PSLV-C14". isro.gov.in. Archived from the original on 2016-03-05. Retrieved 2015-10-09.
  10. "PSLV-C15". isro.gov.in. Archived from the original on 2016-03-05. Retrieved 2015-10-09.
  11. "PSLV-C16". isro.gov.in. Archived from the original on 2015-09-28. Retrieved 2015-10-09.
  12. "PSLV-C18". isro.gov.in. Archived from the original on 2015-05-07. Retrieved 2015-10-09.
  13. "PSLV-C21". isro.gov.in. Archived from the original on 2015-08-31. Retrieved 2015-10-09.
  14. "PSLV-C20". isro.gov.in. Archived from the original on 2016-03-05. Retrieved 2015-10-09.
  15. "PSLV-C23". isro.gov.in. Archived from the original on 2015-10-31. Retrieved 2015-10-09.
  16. "PSLV-C28". isro.gov.in. Archived from the original on 2015-09-29. Retrieved 2015-10-09.
  17. "ISRO Crosses 50 International Customer Satellite Launch Mark". isro.gov.in. Archived from the original on 2015-10-01. Retrieved 2015-10-04.
  18. "ISRO sets record with 20 satellites launched at once: All you need to know". The Indian Express. 22 June 2016. Retrieved 22 June 2016.
  19. "Full coverage: ISRO's 20-satellite launch, its largest ever, successful". The Indian Express. 22 June 2016. Retrieved 22 June 2016.
  20. "PSLV-C35 / SCATSAT-1 Brochure - ISRO". www.isro.gov.in. Archived from the original on 27 సెప్టెంబరు 2016. Retrieved 26 September 2016.
  21. "KickSat 1, 2". space.skyrocket.de. Retrieved 11 May 2020.
  22. "PSLV-C37 Successfully Launches 104 Satellites in a Single Flight - ISRO". www.isro.gov.in (in ఇంగ్లీష్). Archived from the original on 5 సెప్టెంబరు 2018. Retrieved 15 August 2018.
  23. "PSLV-C38 Successfully Launches 31 Satellites in a Single Flight - ISRO". www.isro.gov.in (in ఇంగ్లీష్). Retrieved 15 August 2018.
  24. "NUDTSat (QB50 CN06)". Grunter's Space Page. Retrieved 19 January 2020.
  25. Edmond, Deepu Sebastian (12 January 2018). "ISRO workhorse PSLV-C40 puts 31 satellites in space". The Hindu (in Indian English). ISSN 0971-751X. Retrieved 15 August 2018.