ఉత్తర ప్రదేశ్ శాసనవ్యవస్థ
| ఉత్తర ప్రదేశ్ శాసనసభ उत्तर प्रदेश विधानमंडल | |
|---|---|
 ఉత్తర ప్రదేశ్ ముద్ర | |
| రకం | |
| రకం | ద్విసభ శాసనసభ |
| సభలు | ఉత్తర ప్రదేశ్ శాసనమండలి (ఎగువసభ) ఉత్తర ప్రదేశ్ శాసనసభ (దిగువసభ) |
| చరిత్ర | |
| స్థాపితం | 1956 |
| నాయకత్వం | |
ఆనందిబెన్ పటేల్ 2019 జూలై 29 నుండి | |
డిప్యూటీ చైర్మన్ | ఖాళీ, ప్రకటించాలి |
సభ నాయకుడు శాసన మండలి | |
ప్రతిపక్ష నాయకుడు శాసన మండలి | లాల్ బిహారీ యాదవ్, ప్రకటించాలి 2024 జూలై నుండి |
| నిర్మాణం | |
| సీట్లు | 503 |
 | |
ఉత్తర ప్రదేశ్ శాసనమండలి రాజకీయ వర్గాలు | ప్రభుత్వం (83)
అధికారిక ప్రతిపక్షం (10)
ఇతర ప్రతిపక్షం (6) ఖాళీ (1)
|
 | |
ఉత్తర ప్రదేశ్ శాసనసభ రాజకీయ వర్గాలు | ప్రభుత్వం (290)
'అధికారిక ప్రతిపక్షం (109) ఇతర ప్రతిపక్షం (3)' ఖాళీ (1)
|
| ఎన్నికలు | |
ఉత్తర ప్రదేశ్ శాసనమండలి ఓటింగ్ విధానం | ఒకే ఓటు బదిలీ |
ఉత్తర ప్రదేశ్ శాసనసభ ఓటింగ్ విధానం | ఫస్ట్-పాస్ట్-ది-పోస్ట్ |
మొదటి ఎన్నికలు | మొదటి ఎన్నికలు |
ఉత్తర ప్రదేశ్ శాసనమండలి చివరి ఎన్నికలు | 2023 మే 04 |
ఉత్తర ప్రదేశ్ శాసనసభ చివరి ఎన్నికలు | 2022 ఫిబ్రవరి 10 - 2022 మార్చి 07 |
ఉత్తర ప్రదేశ్ శాసనమండలి తదుపరి ఎన్నికలు | 2024] ]|next_election2=2027 ఫిబ్రవరి |session_room=Vidhan Sabha Lucknow.jpg |meeting_place=విధాన్ భవన్, లక్నో |
| వెబ్సైటు | |
| Legislative Council Legislative Assembly | |
| రాజ్యాంగం | |
| భారత రాజ్యాంగం | |
ఉత్తర ప్రదేశ్ శాసనవ్యవస్థ, అనేది భారతదేశంలోని ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి చెందిన ద్విసభ శాసనసభ. ఇది గవర్నరు, రాష్ట్ర శాసనసభ ఉభయసభలతో కూడి ఉంటుంది. శాసనసభ అధిపతిగా గవర్నరు తన/ఆమె పాత్రను కలిగి ఉంటారు. శాసనసభను పిలిపించడానికి, ప్రోరోగ్ చేయడానికి లేదా విధానసభను రద్దు చేయడానికి పూర్తి అధికారాలను కలిగి ఉంటారు. ముఖ్యమంత్రి, అతని మంత్రి మండలి సలహా మేరకు మాత్రమే గవర్నరు ఈ అధికారాలను ఉపయోగించగలరు. లక్నోలోని విధాన్ భవన్లో శాసనసభ సంవత్సరానికి 3 సార్లు సమావేశమవుతుంది.
కూర్పు
[మార్చు]
.jpg)
ఉత్తర ప్రదేశ్ శాసనసభలో రెండు సభలు ఉంటాయి. అవి విధానసభ, విధాన పరిషత్, వాటికి అధిపతిగా గవర్నరు వ్యవహరిస్తారు.
గవర్నరు
[మార్చు]ఉత్తర ప్రదేశ్ గవర్నరు శాసనసభకు అధిపతిగా వ్యవహరిస్తారు. రాష్ట్ర కార్యనిర్వాహక, శాసన, విచక్షణ అధికారాలను కలిగి ఉంటారు. భారతదేశంలోని రాష్ట్రాల గవర్నర్లకు కేంద్ర స్థాయిలో భారత రాష్ట్రపతికి ఉన్న అధికారాలు,విధులు రాష్ట్ర స్థాయిలో ఉంటాయి. గవర్నరును భారత రాష్ట్రపతి 5 సంవత్సరాల కాలానికి నియమిస్తారు.
శాసన మండలి (విధాన పరిషత్)
[మార్చు]విధాన పరిషత్ (శాసనమండలి) లేదా ఎగువసభ రద్దుకు లోబడి లేని శాశ్వత సంస్థ. సభ్యులలో మూడింట ఒక వంతు ప్రతి రెండవ సంవత్సరాలకు ఆరు సంవత్సరాల పదవీకాలమ ముగిసిన సభ్యులు పదవీ విరమణ చేస్తారు. వారి స్థానంలో కొత్తగా ఎన్నికైన సభ్యులు ఉంటారు.
విధానసభ (శాసనసభ) లేదా దిగువసభ 403 మంది సభ్యులను కలిగి ఉంటుంది. రాష్ట్రవ్యాప్తంగా ఉన్న శాసనసభ నియోజకవర్గాలకు ప్రాతినిధ్యం వహించే సార్వత్రిక వయోజన ఓటర్లు ఆధారంగా రాష్ట్ర పౌరులు సభ్యులును నేరుగా ఎన్నుకుంటారు. లింగం, కులం, మతం లేదా జాతితో సంబంధం లేకుండా 18 ఏళ్లు నిండిన ప్రతి భారతీయ పౌరుడు ఓటు హక్కుకు అర్హులు. వారు శాసనసభ సభ్యులకు ఓటు వేయడానికి అర్హత కలిగి ఉంటారు..
శాసనసభ ఉనికి కాలపరిమితి ఐదు సంవత్సరాలు ఉంటుంది. శాసనసభలో సభ్యత్వానికి అర్హత పొందేందుకు, ఆ వ్యక్తి తప్పనిసరిగా భారత పౌరుడిగా ఉండాలి. అతని వయస్సు 25 సంవత్సరాలకు తగ్గకుండా ఉండాలి. మానసికంగా దృఢంగా ఉండాలి.ఆర్థిక దివాలా తీయకూడదు.
శాసనసభ సమావేశాలు
[మార్చు]తమ వ్యాపారాన్ని నిర్వహించడానికి ఉభయ సభలు సమావేశమయ్యే కాలాన్ని సెషన్ అంటారు. రెండు సెషన్ల మధ్య ఆరు నెలల కంటే ఎక్కువ వ్యవధి ఉండకూడదు.అలాంటి వ్యవధిలో ప్రతి సభను పిలిపించడానికి రాజ్యాంగం గవర్నరుకు అధికారం ఇచ్చింది. అందుచేత శాసనసభ కనీసం సంవత్సరానికి రెండుసార్లు సమావేశం కావాలి. భారతదేశంలో, ప్రతి రాష్ట్ర శాసనసభ ప్రతి సంవత్సరం మూడు సమావేశాలను నిర్వహిస్తుంది.
- బడ్జెట్ సెషన్ : జనవరి/ఫిబ్రవరి నుండి మే
- వర్షాకాల సెషన్ : జూలై నుండి ఆగస్టు/సెప్టెంబర్
- శీతాకాల సెషన్ : నవంబర్ నుండి డిసెంబర్ వరకు
సమావేశ స్థలం
[మార్చు]రాష్ట్ర రాజధాని లక్నోలోని వి.ఎస్. మార్గ్లో ఉన్న విధాన్ భవన్ శాసనసభ ఉభయ సభలకు స్థానంగా, సమావేశ స్థలంగా పనిచేస్తుంది. మూడు శాసనసభ సమావేశాలు ఇక్కడ మాత్రమే జరుగతాయి.