Jump to content

ఉమయ్యద్ మసీదు

Umayyad Mosque
ٱلْجَامِع ٱلْأُمَوِي
Aerial view of the Umayyad Mosque within the Old City of Damascus
Religion
AffiliationSunni Islam
StatusActive
Location
LocationDamascus, Damascus Governorate
CountrySyria
పటం
Interactive map of Umayyad Mosque
Coordinates33°30′41″N 36°18′24″E / 33.51139°N 36.30667°E / 33.51139; 36.30667
Architecture
TypeMosque
StyleUmayyad
FounderAl-Walid ibn Abd al-Malik
Completed715 CE
Specifications
Minaret3
Minaret height
77 m (253 ft)
MaterialsStone, marble, tile, mosaic
అధికారిక పేరుAncient City of Damascus
రకంCultural
క్రైటేరియాi, ii, iii, iv, vi
గుర్తించిన తేదీ1979 (3rd session)
రిఫరెన్సు సంఖ్య.20
RegionArab States

ఉమయ్యద్ మసీదు (డమాస్కస్ గొప్ప మసీదు) అనేది సిరియా రాజధాని అయిన డమాస్కస్ పాత నగరంలో ఉన్న ఈ మసీదు, ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద, పురాతన మసీదులలో ఒకటి. మసీదుకు సంబంధించిన అంత్యకాల ప్రవచనాలు, దానితో ముడిపడి ఉన్న చారిత్రక సంఘటనల నుండి దీని మతపరమైన ప్రాముఖ్యత ఉద్భవించింది. క్రైస్తవ, ముస్లిం సంప్రదాయాలు రెండూ దీనిని బాప్టిస్ట్ యోహాను తల ఖననం చేసిన ప్రదేశంగా భావిస్తాయి, ఈ సంప్రదాయం 6వ శతాబ్దంలో ప్రారంభమైంది. ఆవరణలోని రెండు మందిరాలు ఇస్లాం ప్రవక్త ముహమ్మద్ మనవడైన హుస్సేన్ ఇబ్న్ అలీ జ్ఞాపకార్థం నిర్మించబడ్డాయి, అతని అమరత్వాన్ని తరచుగా బాప్టిస్ట్ జాన్ అమరత్వంతో పోలుస్తారు. ఇది దాని అసలు రూపంలో ఇప్పటికీ వాడుకలో ఉన్న అతి పురాతన మసీదుగా పరిగణించబడుతుంది. [1]

ఇనుప యుగం నుండి ఈ ప్రదేశం ఒక ప్రార్థనా మందిరంగా ఉపయోగించబడుతోంది; ఆ కాలంలో అరామీయులు తమ వర్ష దేవుడైన హదాద్‌కు అంకితం చేస్తూ ఇక్కడ ఒక ఆలయాన్ని నిర్మించారు. తరువాత హెలెనిస్టిక్ కాలంలో దీనిని గ్రీకు దేవుడైన జ్యూస్‌తో అనుబంధించారు. క్రీ.శ. 64 తర్వాత రోమన్ల పాలనలో, ఇది వర్షానికి అధిపతియైన రోమన్ దేవుడు జూపిటర్ సామ్రాజ్య ఆరాధనకు కేంద్రంగా మార్చబడింది, సిరియాలోని అతిపెద్ద దేవాలయాలలో ఒకటిగా మారింది. మసీదు ప్రస్తుత గోడలు, జూపిటర్ దేవాలయం (క్రీ.పూ. 1వ శతాబ్దం నుండి క్రీ.శ. 4వ శతాబ్దం వరకు నిర్మించబడింది) లోపలి గోడలు.

సిరియాలోని సామ్రాజ్యం క్రైస్తవ బైజాంటైన్ పాలనలోకి మారినప్పుడు, చక్రవర్తి థియోడోసియస్ I ( పా.379 395 ) దీనిని ఒక కేథడ్రల్‌గా మార్చారు, [2], ఆంటియోక్ పాట్రియార్కేట్‌లో రెండవ అత్యున్నత ర్యాంకింగ్ బిషప్ పీఠం. 634లో డమాస్కస్‌ను ముస్లింలు జయించిన తరువాత, కేథడ్రల్‌లోని కొంత భాగాన్ని ముస్లిం విజేతల కోసం ఒక చిన్న ప్రార్థనా మందిరం ( ముసల్లా )గా కేటాయించారు, ఈ భాగాన్ని తూర్పు, పడమర వైపులుగా విభజించారు. [2] ముస్లిం సమాజం వృద్ధి చెందుతున్న కొద్దీ, ఉమయ్యద్ ఖలీఫా అల్-వలీద్ I ( పా.705 715 ) కేథడ్రల్‌లోని మిగిలిన భాగాన్ని ముస్లింల ఉపయోగం కోసం స్వాధీనం చేసుకుని, నగరంలోని ఇతర ఆస్తులను క్రైస్తవులకు పరిహారంగా తిరిగి ఇచ్చారు.

ప్రార్థనా మందిర నిర్మాణాన్ని కూల్చివేసి, దాని స్థానంలో ఒక బృహత్తర సామూహిక మసీదు సముదాయాన్ని నిర్మించారు. ఇస్లామిక్, బైజాంటైన్ సామ్రాజ్యాల నలుమూలల నుండి వచ్చిన వేలాది మంది కార్మికులు, కళాకారులు తొమ్మిదేళ్ల పాటు గణనీయమైన వ్యయంతో ఈ కొత్త నిర్మాణాన్ని నిర్మించారు. దీనికి నిధులు ఉమయ్యద్ విజయాల ద్వారా లభించిన యుద్ధ సంపద, డమాస్కస్‌లోని అరబ్ సైనికులపై విధించిన పన్నుల నుండి సమకూరాయి. ఆ కాలంలోని సరళమైన మసీదుల వలె కాకుండా, ఉమయ్యద్ మసీదు మూడు సమాంతర నడవలతో కూడిన ఒక పెద్ద బాసిలికల్ నిర్మాణాన్ని కలిగి ఉంది. దీనిలో ఒక లంబ మధ్య భాగం మసీదు ప్రవేశద్వారం నుండి ప్రపంచంలోని రెండవ పుటాకార మిహ్రాబ్ (ప్రార్థనా గూడు) వరకు దారితీస్తుంది. ఈ మసీదు దాని అద్భుతమైన పాలరాతి పలకల అమరికలకు, సుమారు 4,000 square metres (43,000 ft2) విస్తీర్ణంలో ఉన్న వృక్ష సంబంధిత ఆకృతులతో కూడిన విస్తృతమైన బంగారు మొజాయిక్‌లకు ప్రసిద్ధి చెందింది. , బహుశా ప్రపంచంలోనే అతిపెద్దది.

అబ్బాసిద్ పాలనలో (750–860), ఖజానా గోపురం, వధువు మినార్ వంటి కొత్త కట్టడాలు జోడించబడ్డాయి, అయితే మమ్లూకులు (1260–1516) ప్రధాన పునరుద్ధరణ ప్రయత్నాలను చేపట్టి ఖైత్‌బే మినార్‌ను జోడించారు. ఉమయ్యద్ మసీదు, మునుపటి మసీదులతో పోలిస్తే మరింత వ్యవస్థీకృతమైన, స్మారక నిర్మాణాన్ని ప్రవేశపెట్టడం ద్వారా, ఆవిర్భవిస్తున్న ఇస్లామిక్ వాస్తుశిల్పాన్ని నూతనంగా ప్రభావితం చేసింది. ఇది దాని చరిత్ర అంతటా గొప్ప ప్రతిష్టను పొందింది, చాలా మంది మధ్యయుగ ముస్లిం రచయితలచే "ప్రపంచ అద్భుతం"గా పరిగణించబడింది. [3] అగ్నిప్రమాదాలు, యుద్ధ నష్టం, మరమ్మతుల కారణంగా అసలు నిర్మాణం అనేకసార్లు మార్చబడినప్పటికీ, ఇది తన 8వ శతాబ్దపు నిర్మాణపు రూపాన్ని, వాస్తు లక్షణాలను, అలాగే ఉమయ్యద్ స్వభావాన్ని నిలుపుకున్న కొన్ని మసీదులలో ఒకటి.

చరిత్ర

[మార్చు]

ఇస్లాం పూర్వ కాలం

[మార్చు]

ఉమయ్యద్ మసీదు ఉన్న ప్రదేశం ఇనుప యుగం నుండి ప్రార్థనా స్థలంగా ఉన్నట్లుగా ఆధారాలు ఉన్నాయి. డమాస్కస్ అరామియన్ రాజ్యమైన అరామ్-డమాస్కస్‌కు రాజధానిగా ఉండేది, ఉరుములు, వర్షాలకు అధిపతి అయిన హదాద్-రమ్మన్‌కు అంకితం చేయబడిన ఒక పెద్ద ఆలయాన్ని ప్రస్తుత మసీదు ఉన్న ప్రదేశంలో నిర్మించారు. అరామియన్ దేవాలయం నుండి ఒక రాయి మిగిలి ఉంది, ఇది రాజు హజాయేల్ పాలన కాలం నాటిది, ప్రస్తుతం డమాస్కస్ జాతీయ సంగ్రహాలయంలో ప్రదర్శనలో ఉంది. [4]

ఆ తర్వాత కూడా హదాద్-రమ్మన్ దేవాలయం నగరంలో కేంద్ర పాత్రను పోషిస్తూనే ఉంది. హెలెనిస్టిక్ కాలంలో సెల్యూసిడ్‌ల పాలనలో, బహుశా క్రీ.పూ. 2వ శతాబ్దంలో, [5] ఈ దేవాలయం అధికారికంగా గ్రీకు దేవుడైన జ్యూస్‌కు అంకితం చేయబడింది, ఇతను హద్దాద్-రమ్మన్‌గా మార్చబడ్డాడు. [5] [6] క్రీ.పూ. 64లో రోమన్ సామ్రాజ్యం డమాస్కస్‌ను జయించిన తర్వాత, వారు రోమన్ దేవుడైన జూపిటర్ ఆరాధనను ప్రవేశపెట్టారు. అందువల్ల, వారు ఆలయాన్ని పునర్నిర్మించి, విస్తరించే ప్రాజెక్టును చేపట్టారు, బహుశా ఇది అగస్టస్ ( పా.27 BC 14 AD ). [6] [7] తరువాత డమాస్కస్‌లో జన్మించిన వాస్తుశిల్పి అపోలోడోరస్ ఈ రూపకల్పనలో పాలుపంచుకుని ఉండవచ్చు. [8]

ఆ తర్వాత కూడా హదాద్-రమ్మన్ దేవాలయం నగరంలో కేంద్ర పాత్రను పోషిస్తూనే ఉంది. హెలెనిస్టిక్ కాలంలో సెల్యూసిడ్‌ల పాలనలో, బహుశా క్రీ.పూ. 2వ శతాబ్దంలో, [5] ఈ దేవాలయం అధికారికంగా గ్రీకు దేవుడైన జ్యూస్‌కు అంకితం చేయబడింది, ఇతను హద్దాద్-రమ్మన్‌గా మార్చబడ్డాడు. [5] [6] క్రీ.పూ. 64లో రోమన్ సామ్రాజ్యం డమాస్కస్‌ను జయించిన తర్వాత, వారు రోమన్ దేవుడైన జూపిటర్ ఆరాధనను ప్రవేశపెట్టారు. అందువల్ల, వారు ఆలయాన్ని పునర్నిర్మించి, విస్తరించే ప్రాజెక్టును చేపట్టారు, బహుశా ఇది అగస్టస్ ( పా.27 BC 14 AD ). [6] [7] తరువాత డమాస్కస్‌లో జన్మించిన వాస్తుశిల్పి అపోలోడోరస్ ఈ రూపకల్పనలో పాలుపంచుకుని ఉండవచ్చు. [8]

కొత్త జూపిటర్ దేవాలయం జూపిటర్ సామ్రాజ్య ఆరాధనకు కేంద్రంగా మారింది, జెరూసలేంలోని రెండవ దేవాలయానికి ప్రతిస్పందనగా పనిచేసింది. [9] ప్రారంభ రోమన్ కాలంలో జూపిటర్ ఆలయానికి మరిన్ని చేర్పులు జరిగాయి, వాటిలో కొన్నింటికి వ్యక్తుల విరాళాల ద్వారా నిధులు సమకూర్చబడ్డాయి. [10] సెప్టిమియస్ సెవెరస్ ( పా.193 211 పాలనలో ఈ దేవాలయం మరింతగా పునరుద్ధరించబడి, అలంకరించబడింది.పా.193 211 ). ఈనాడు కనిపించే పశ్చిమ ప్రొపైలియం అవశేషాలు బహుశా అతని కాలం నాటివి. [11] 4వ శతాబ్దం నాటికి, ఈ దేవాలయం ముఖ్యంగా దాని పరిమాణం, సౌందర్యానికి ప్రసిద్ధి చెందింది. అది రెండు గోడల సమూహాలచే నగరం నుండి వేరు చేయబడింది. మొదటి, బయటి గోడ మార్కెట్‌తో సహా విశాలమైన ప్రాంతంలో విస్తరించి ఉండగా, రెండవ లోపలి గోడ జూపిటర్ అసలైన ఆలయాన్ని చుట్టుముట్టింది. ఇది రోమన్ సిరియాలోని అతిపెద్ద దేవాలయం. [12]

391లో, క్రైస్తవ చక్రవర్తి థియోడోసియస్ I ( పా.379 395 జూపిటర్ ఆలయాన్ని కేథడ్రల్‌గా మార్చారు.పా.379 395 ). [13] ఆ చర్చి బహుశా ఆ కాలంలోని అతిపెద్ద చర్చిలలో ఒకటి. [14] ఇది డమాస్కస్ బిషప్ పీఠంగా పనిచేసింది, అతను ఆంటియోక్ పాట్రియార్కేట్‌లో పాట్రియార్క్ తర్వాత రెండవ స్థానంలో ఉన్నాడు. [15]

ఆర్కిటెక్చర్

[మార్చు]

ఉమయ్యద్ మసీదు భూ ప్రణాళిక దీర్ఘచతురస్రాకారంలో ఉంటుంది, దాని కొలతలు 97 meters (318 ft) 156 meters (512 ft) . [16] మసీదు సముదాయంలోని ఉత్తర భాగంలో ఒక విశాలమైన ప్రాంగణం ఉండగా, దక్షిణ భాగంలో ప్రార్థనా మందిరం లేదా హరమ్ ('పవిత్ర స్థలం') ఉంది. ఈ మసీదు నాలుగు బాహ్య గోడలతో చుట్టుముట్టబడి ఉంది, ఇవి అసలు రోమన్ దేవాలయం టెమెనోస్‌లో భాగంగా ఉండేవి. [17]

మూలాలు

[మార్చు]
  1. Kuban, Doğan (1974). The Mosque and Its Early Development (in ఇంగ్లీష్). BRILL. ISBN 978-90-04-03813-4.
  2. 1 2 Fergusson, James (1874). A history of architecture in all countries, from the earliest times to... (in ఇంగ్లీష్). p. 505.
  3. Flood 2001, pp. 4–8.
  4. Burns 2007, p. 16.
  5. 1 2 3 4 Burns 2005, pp. 38–40.
  6. 1 2 3 4 George 2001, p. 44.
  7. 1 2 Burns 2005, p. 62.
  8. 1 2 Abdulkarim 2003, p. 28.
  9. Burns 2007, p. 65.
  10. Burns 2007, p. 62.
  11. Burns 2007, pp. 65, 71–72.
  12. Bowersock & Brown 2001, pp. 47–48.
  13. Burns 2007, p. 88.
  14. Macaulay-Lewis, Elizabeth. "The Great Mosque of Damascus". Khan Academy.
  15. Darke 2010, p. 72.
  16. "Jami' al-Umawi al-Kabir (Damascus)". ArchNet. Archived from the original on 2021-11-27. Retrieved 2021-11-27.
  17. Burns 2007, pp. 112–114.

గ్రంథసూచి

[మార్చు]

బాహ్య లింకులు

[మార్చు]