Jump to content

ఎం.సి.దత్తన్

వికీపీడియా నుండి
ఎం. సి. దత్తన్
2015లో చంద్రదత్తన్
జననంవర్కల, తిరువనంతపురం, భారతదేశం
వృత్తిసంస్థలుభారత అంతరిక్ష పరిశోధనా సంస్థ
విక్రమ్ సారాభాయ్ అంతరిక్ష కేంద్రం
లిక్విడ్ ప్రొపల్షన్ సిస్టమ్స్ సెంటర్
సతీష్ ధావన్ అంతరిక్ష కేంద్రం
కేరళ ప్రభుత్వం
చదువుకున్న సంస్థలుబిర్లా ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ
ప్రభుత్వ ఇంజనీరింగ్ కళాశాల, త్రిస్సూర్
ఎస్.ఎన్. కళాశాల, వర్కల
ప్రసిద్ధిభారత అంతరిక్ష కార్యక్రమం
చంద్రయాన్-1
మార్స్ ఆర్బిటర్ మిషన్
ముఖ్యమైన పురస్కారాలుపద్మశ్రీ (2014)

ఎం. సి. దత్తన్ ఒక భారతీయ అంతరిక్ష శాస్త్రవేత్త, విక్రమ్ సారాభాయ్ అంతరిక్ష కేంద్రం (VSSC) మాజీ డైరెక్టర్.[1][2][3][4] సైన్స్, టెక్నాలజీ రంగాలకు ఆయన చేసిన విశేష కృషికి గాను భారత ప్రభుత్వం 2014లో నాలుగవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారం పద్మశ్రీతో ఆయనను సత్కరించింది.[5] 2016 మేలో, కేరళ ప్రభుత్వం ఎం.సి. దత్తన్‌ను ముఖ్యమంత్రికి శాస్త్రీయ సలహాదారుగా నియమించింది.[6][7]

జీవిత చరిత్ర

[మార్చు]

మాధవన్ చంద్రదత్తన్ వర్కలలో మాధవన్, వసుమతి దంపతులకు జన్మించారు.[1][2][3] ఆయన 1971లో త్రిస్సూర్‌లోని ప్రభుత్వ ఇంజనీరింగ్ కళాశాల నుండి కెమికల్ ఇంజనీరింగ్‌లో పట్టభద్రులయ్యారు,[8] 1985లో బిర్లా ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ నుండి మాస్టర్స్ డిగ్రీ (ఎంటెక్) పొందారు.[9]

చంద్రదత్తన్ 1972లో భారత అంతరిక్ష పరిశోధనా సంస్థ (ISRO) లో చేరి తన వృత్తి జీవితాన్ని ప్రారంభించారు, అక్కడ ఆయన ఎస్‌ఎల్‌వి-3 ప్రాజెక్ట్, సాలిడ్ ప్రొపెల్లెంట్ ఫార్ములేషన్స్ అభివృద్ధి కోసం పనిచేశారు. ఎస్‌ఎల్‌వి-3, ఎఎస్‌ఎల్‌వి, పిఎస్‌ఎల్‌వి ప్రాజెక్టుల సాలిడ్ మోటార్ల రూపకల్పనకు కూడా ఆయన సహకరించారు.[9] ఆ తర్వాత, ప్రధానంగా సాలిడ్ మోటార్ల కోసం రాకెట్ నాజిల్‌లను అభివృద్ధి చేసే బాధ్యతను చంద్రదత్తన్ చేపట్టారు. ఆయన 2000లో అబ్లేటివ్ నాజిల్ ప్రొడక్షన్ యూనిట్ అధిపతిగా మారారు, అక్కడ 2004 వరకు కొనసాగారు. ఈ కాలంలో, ఆయన బృందం ఎస్200 (S200) మోటార్ కోసం ఫ్లెక్స్ నాజిల్‌ను, జిఎస్‌ఎల్‌వి Mk-III ప్రాజెక్ట్ కోసం ఎస్200 బూస్టర్‌ను అభివృద్ధి చేసింది.[9]

పిఎస్‌ఎల్‌వి, జిఎస్‌ఎల్‌వి బూస్టర్ల కోసం ఆయన సాలిడ్ ప్రొపెల్లెంట్ ప్లాంట్ (SPROB) చీఫ్ ఎగ్జిక్యూటివ్‌గా పదోన్నతి పొందారు. ఈ హోదాలో, కొత్త సాలిడ్ ప్రొపెల్లెంట్ ప్లాంట్ (SPP) స్థాపనను చంద్రదత్తన్ పర్యవేక్షించారు, ఇది 2008లో ప్రారంభమైంది.[10]

చంద్రదత్తన్ 2008లో సతీష్ ధావన్ అంతరిక్ష కేంద్రం డైరెక్టర్ అయ్యారు.[9][11][12] డైరెక్టర్‌గా ఆయన పదవీకాలంలో, సాలిడ్ బూస్టర్ల ఉత్పత్తి స్థాయిలను మెరుగుపరచడానికి చంద్రదత్తన్ విశేషంగా కృషి చేశారు. జిఎస్‌ఎల్‌వి Mk-III ఎస్200 విభాగాలకు రెండు గ్రౌండ్ టెస్టులు నిర్వహించడం, సౌకర్యాల విస్తరణ, కొత్త మిషన్ కంట్రోల్ సెంటర్, లాంచ్ కంట్రోల్ సెంటర్ అభివృద్ధి ఘనత కూడా ఆయనకే దక్కుతుంది.[9]

2013 జనవరిలో, ఆయన లిక్విడ్ ప్రొపల్షన్ సిస్టమ్స్ సెంటర్ డైరెక్టర్ అయ్యారు,[13] ఇది ఇస్రోకు చెందిన తిరువనంతపురం, మహేంద్రగిరి, బెంగళూరు క్యాంపస్‌లను పర్యవేక్షిస్తుంది.[1][2][3][9] 2014 జూన్‌లో ఆయన విక్రమ్ సారాభాయ్ అంతరిక్ష కేంద్రం (VSSC) డైరెక్టర్‌గా నియమితులయ్యారు.[1][2][3]

ఆయన చంద్రయాన్-1 ప్రాజెక్ట్ లాంచ్ ఆథరైజేషన్ బోర్డు అధిపతిగా కూడా వ్యవహరించారు.[8]

2016 మేలో, కేరళ ప్రభుత్వం ఎం.సి. దత్తన్‌ను ముఖ్యమంత్రి పినరయి విజయన్కు శాస్త్రీయ సలహాదారుగా నియమించింది.[6][7]

పురస్కారాలు

[మార్చు]

చంద్రదత్తన్ అనేక గౌరవాలు, అవార్డులను అందుకున్నారు, వీటిలో ఇస్రో నుండి పెర్ఫార్మెన్స్ ఎక్సలెన్స్ అవార్డ్ (2009), ఇన్‌స్టిట్యూషన్ ఆఫ్ ఇంజనీర్స్ (ఇండియా) నుండి అవుట్‌స్టాండింగ్ కెమికల్ ఇంజనీర్ అవార్డ్ (2009), ఇస్రో నుండి ఇండివిడ్యువల్ సర్వీస్ అవార్డ్ (2006) ముఖ్యమైనవి.[9]

2014లో, భారత ప్రభుత్వం ఆయనను పౌర పురస్కారం పద్మశ్రీతో సత్కరించింది.[5]

కీలక ఉపన్యాసాలు ఇవ్వడానికి చంద్రదత్తన్ అనేక సదస్సులు, సమావేశాలకు హాజరయ్యారు.[14] ఇంటర్నేషనల్ ఆస్ట్రోనాటికల్ ఫెడరేషన్ వంటి పేరున్న పత్రికలలో కూడా ఆయన అనేక వ్యాసాలు ప్రచురించారు.[15]

ఇవి కూడా చూడండి

[మార్చు]

మూలాలు

[మార్చు]
  1. 1 2 3 4 "Kaumudi". Kaumudi. 5 June 2014. Archived from the original on 6 నవంబర్ 2014. Retrieved 28 October 2014. {{cite web}}: Check date values in: |archive-date= (help)
  2. 1 2 3 4 "Kerala9". Kerala9. 6 July 2014. Archived from the original on 28 October 2014. Retrieved 28 October 2014.
  3. 1 2 3 4 "News Hunt". News Hunt. 5 June 2014. Archived from the original on 28 అక్టోబర్ 2014. Retrieved 28 October 2014. {{cite web}}: Check date values in: |archive-date= (help)
  4. "MC Dathan retiring as VSSC director". The Hindu. 29 May 2015. Retrieved 2016-09-30.
  5. 1 2 "Padma 2014". Press Information Bureau, Government of India. 25 January 2014. Archived from the original on 22 February 2014. Retrieved 28 October 2014.
  6. 1 2 Prasanna, Laxmi (4 June 2016). "VSSC former director MC Dathan to take charge as scientific advisor to Kerala CM". Times of India. Retrieved 10 January 2019.
  7. 1 2 "Advisors to chief minister Pinarayi Vijayan". Retrieved 2016-09-30.
  8. 1 2 "Telegraph India". Telegraph India. 23 October 2008. Archived from the original on 27 October 2008. Retrieved 28 October 2014.
  9. 1 2 3 4 5 6 7 "ISRO profile". Indian Space Research Organisation. 2014. Retrieved 28 October 2014.[permanent dead link]
  10. "SPP". ISRO. 2014. Retrieved 28 October 2014.[permanent dead link]
  11. "India Today". India Today. 2 November 2009. Retrieved 28 October 2014.
  12. "SHAR". Airspace magazine. 20 October 2008. Retrieved 28 October 2014.
  13. "LPSC". LPSC. 2014. Retrieved 28 October 2014.
  14. "Lecture". Indian Express. 15 January 2009. Archived from the original on 4 March 2016. Retrieved 28 October 2014.
  15. "Article". IAFastro. 2014. Retrieved 28 October 2014.[permanent dead link]

బయటి లింకులు

[మార్చు]

మరింత చదవడానికి

[మార్చు]