ఎబోలా వైరస్
ఎబోలా వైరస్ (ఆంగ్లం: Ebola Virus) ఒక ప్రమాదకరమైన వైరస్ ప్రపంచవ్యాప్తంగా విస్తరిస్తూ ఉన్న వైరస్లలో ఇది ఒకటి. ఎబోలా అనేది వైరస్ వల్ల కలిగే ప్రాణాంతక వ్యాధి. ఈ వ్యాధి సోకిన వ్యక్తి బ్రతకడం అంత సులభం కాదు. ఇది అంటువ్యాధి కాదు, గాలి ద్వారా సోకదు. వైరస్ సోకిన వ్యక్తిని తాకడం ద్వారా కూడా ఇది ఇతరులకు సోకదు. నీటి ద్వారా మాత్రమే అంటే వైరస్ సోకిన వ్యక్తిల శరీర ద్రవాలతో ప్రత్యక్ష సంబంధం ద్వారా మాత్రమే ఇతరుల మనిషి శరీరంలోకి ఇది ప్రవేశిస్తుంది.
ఎబోలా వైరస్ మొట్టమొదట 1976లో ఆఫ్రికాలో రెండు వ్యాప్తి సమయంలో కనిపించింది. డెమోక్రాటిక్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ కాంగోలోని ఒక గ్రామానికి సమీపంలో ఉన్న ఎబోలా నది నుండి ఎబోలాకు ఈ పేరు వచ్చింది.[1] ఎబోలా వైరస్ ఐదు రకాలు. వాటిలో నాలుగు మానవులలో వ్యాధికి కారణమవుతాయి. ఎబోలా అనేది అరుదైనదే కానీ అత్యంత ప్రమాదకరమైన వైరస్, ఇది జ్వరం, శరీర నొప్పులు విరేచనాలకు కారణమవుతుంది కొన్నిసార్లు శరీరం లోపల వెలుపల రక్తస్రావం అవుతుంది.
ఎబోలా వైరస్ సంక్రమణ
[మార్చు]వైరస్ శరీరం గుండా వ్యాపించడంతో, ఇది రోగనిరోధక శక్తిని అవయవాలను దెబ్బతీస్తుంది. అంతిమంగా, ఇది రక్తం గడ్డకట్టే కణాల స్థాయిని తగ్గిస్తుంది. ఇది తీవ్రమైన, అనియంత్రిత రక్తస్రావంకు దారితీస్తుంది. ఈ వ్యాధిని ఎబోలా హెమరేజిక్ జ్వరం అని పిలుస్తారు, కాని ఇప్పుడు దీనిని ఎబోలా వైరస్ అని పిలుస్తారు. ఇది సోకిన 90% మందిని చంపుతుంది.
ఎబోలా అంటే ఏమిటి ?
[మార్చు]ఎబోలా అనేది వైరస్ వల్ల కలిగే ప్రాణాంతక వ్యాధి. ఐదు జాతులు ఉన్నాయి, వాటిలో నాలుగు ప్రజలను అనారోగ్యానికి గురి చేస్తాయి. శరీరంలోకి ప్రవేశించిన తరువాత, ఇది కణాలను చంపుతుంది, వాటిలో కొన్ని మనిషి శరీరంలోకి చేరిన తరువాత చనిపోతాయి. ఇది రోగనిరోధక శక్తిని నాశనం చేస్తుంది, శరీరం లోపల భారీ రక్తస్రావం కలిగిస్తుంది. దాదాపు ప్రతి అవయవాన్ని దెబ్బతీస్తుంది. వైరస్ సోకితే భయానకంగా ఉంటుంది, కానీ ఇది కూడా చాలా అరుదు. సోకిన వ్యక్తి శరీర ద్రవాలతో ప్రత్యక్ష సంబంధం నుండి మాత్రమే ఇతరులకు మనిషి శరీరంలోకి ఇది ప్రవేశిస్తుంది.
ఎబోలా ఎలా వస్తుంది?
[మార్చు]జలుబు, ఇన్ఫెక్షన్లు, ఎంజా లేదా మీజిల్స్ వంటి సాధారణ వైరస్ల వలె ఎబోలా అంటువ్యాధి కాదు. ఇది కోతి, చింప్ లేదా ఫ్రూట్ బ్యాట్ వంటి సోకిన జంతువు చర్మం లేదా శారీరక ద్రవాలతో పరిచయం ద్వారా ప్రజలకు వ్యాపిస్తుంది. అప్పుడు అది వ్యక్తి నుండి వ్యక్తికి అదే విధంగా కదులుతుంది. జబ్బుపడిన వ్యక్తిని చూసుకునేవారు లేదా వ్యాధితో మరణించిన వారిని పాతిపెట్టిన వారు అతి చనువు అయిన సంబంధం ఉన్నవారికి ఇది సోకుతుంది. ఇలాంటి వాటికి దూరంగా ఉండాలి.
- ఎబోలా పొందడానికి ఇతర మార్గాలు కలుషితమైన సూదులు లేదా ఉపరితలాలను తాకడం.
- మీరు గాలి, నీరు లేదా ఆహారం నుండి ఎబోలా పొందలేరు. ఎబోలా ఉన్న కానీ లక్షణాలు లేని వ్యక్తి వ్యాధిని వ్యాప్తి చేయలేరు.
ఎబోలా లక్షణాలు ఏమిటి?
[మార్చు]ప్రారంభంలో, ఎబోలా ఫ్లూ లేదా ఇతర అనారోగ్యాల వలె అనిపించవచ్చు. సంక్రమణ తర్వాత 2 నుండి 21 రోజుల వరకు లక్షణాలు కనిపిస్తాయి సాధారణంగా ఇవి ఉంటాయి.[2]
- తీవ్ర జ్వరం
- తలనొప్పి
- కీళ్ల, కండరాల నొప్పులు
- గొంతు మంట
- బలహీనత
- కడుపు నొప్పి
- ఆకలి లేకపోవడం
వ్యాధి తీవ్రమవుతున్నప్పుడు, ఇది శరీరం లోపల, అలాగే కళ్ళు, చెవులు ముక్కు నుండి రక్తస్రావం కలిగిస్తుంది. కొంతమంది రక్తాన్ని వాంతి చేస్తారు, లేదా దగ్గుతారు, నెత్తుటి విరేచనాలు కలిగి ఉంటారు, దద్దుర్లు వస్తారు.
లక్షణాల నుండి ఒక వ్యక్తికి ఎబోలా ఉందో లేదో కొన్నిసార్లు చెప్పడం కష్టం. కలరా లేదా మలేరియా వంటి ఇతర వ్యాధులను తోసిపుచ్చడానికి వైద్యులు పరీక్షించవచ్చు.
రక్తం కణజాల పరీక్షలు కూడా ఎబోలాను నిర్ధారిస్తాయి.
మీకు ఎబోలా ఉంటే, వ్యాప్తిని నివారించడానికి మీరు వెంటనే ప్రజల నుండి వేరుచేయబడతారు.
ఎబోలాకు ఎలా చికిత్స
[మార్చు]ఎబోలాకు చికిత్స లేదు, పరిశోధకులు దానిపై పని చేస్తున్నారు. ఎబోలా చికిత్స కోసం రెండు మందుల చికిత్సలు ఆమోదించబడ్డాయి. ఇన్మాజెబ్ మూడు మోనోక్లోనల్ యాంటీబాడీస్ (అటోల్టివిమాబ్, మాఫ్టివిమాబ్ ఒడెసివిమాబ్-ఎబ్గ్న్) మిశ్రమం. అన్సువిమాబ్-జైక్ల్ (ఎబాంగా) ఒక మోనోక్లోనల్ యాంటీబాడీ, ఇది ఇంజెక్షన్గా ఇవ్వబడుతుంది. ఇది సెల్ రిసెప్టర్ నుండి వైరస్ను నిరోధించడంలో సహాయపడుతుంది, కణంలోకి ప్రవేశించకుండా చేస్తుంది.
వైద్యులు ఎబోలా లక్షణాలను వీటితో నిర్వహిస్తారు:[3]
- ద్రవాలు ఎలక్ట్రోలైట్స్
- ఆక్సిజన్ రక్తపోటు మందులు
- రక్త మార్పిడి
- ఇతర ఇన్ఫెక్షన్లకు చికిత్స
ఎబోలాను ఎలా నివారించగలరు?
[మార్చు]ఎబోలాను నివారించడానికి వ్యాక్సిన్ ఉంది, కానీ (ఎర్వెబో) వైరస్ జైర్ రకం జాతిని మాత్రమే నివారిస్తుంది. వైరస్ ఉన్న ప్రాంతాలకు వెళ్లకపోవడమే రోగికి దూరంగా ఉండాలి ఇదే ఉత్తమ మార్గం. ఎబోలా ఉన్న ప్రాంతాల్లో ఈ జంతువులు ఎబోలాను ప్రజలకు వ్యాపిస్తాయి. కాబట్టి గబ్బిలాలు, కోతులు, చింపాంజీలు గొరిల్లాతో సంబంధాన్ని నివారించండి. ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ నుండి వ్యాక్సిన్ పొందవచ్చు. ఆరోగ్య సంరక్షణ కార్మికులు ఎబోలా ఉన్న వ్యక్తుల వద్దకు వెళ్ళవలసి వచ్చినప్పుడల్లా ముసుగులు, చేతి తొడుగులు ధరించడం ద్వారా సంక్రమణను నివారించవచ్చు.
అప్రమత్తం
[మార్చు]కరోనా వైరస్తో ప్రపంచం 2020 - 2021లో ఈ వ్యాధి ప్రాణాంతక ఎబోలా (Ebola) వైరస్ విజృంభిస్తూన్నది అని ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (WHO) అప్రమత్తం చేసింది. ఆఫ్రికాలోని పలు దేశాల్లో ఎబోలా విజృంభిచింది. గినియాలో ఈ వ్యాధి 2021 జనవరిలో ఐదుగురు మరణించారు. మరిన్ని దేశాలకు వైరస్ ముప్పు పొంచి ఉన్న ప్రమాదంలో ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (WHO) ఆఫ్రికాలోని ఆరు దేశాలను హెచ్చరించింది. 2021 జనవరి వరకు 300 ఎబోలా కేసులను కాంగో దేశంలోనే గుర్తించినట్లు డబ్ల్యూహెచ్ఓ ప్రతినిధి మార్గరెట్ హారిస్ తెలిపారు. గినియాలో సుమారు 109 కేసులు నమోదైనట్లు వెల్లడించారు. మరో రెండు దేశాల్లోనూ ఎబోలా కేసులు గుర్తించి,మూలాలను తెలుసుకునేందుకు నమూనాలను విశ్లేషిస్తున్నట్లు ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ తెలిపింది. 2013-16 సంవత్సరాలలో ఎబోలా వైరస్ ప్రపంచాన్ని కుదిపి వేసి, 30 వేల మంది వరకు ఈ వైరస్ బారినపడ్డారు. వీరిలో 11,323 మంది ప్రాణాలు కోల్పోయారు. ప్రధానంగా ఆఫ్రికా దేశాలు. ముఖ్యంగా కాంగోలో ఎబోలా విజృంభించింది[4]
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ "Ebola virus disease". who.int/news-room. 10 February 2020. ఒరిజినల్ నుండి 16 ఫిబ్రవరి 2021 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 17 February 2021.
{{cite web}}: CS1 maint: bot: original URL status unknown (link) - ↑ "Ebola Virus Infection". webmd.com/a-to-z-guides/ebola-fever-. ఒరిజినల్ నుండి 10 ఫిబ్రవరి 2021 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 17 February 2021.
{{cite web}}: CS1 maint: bot: original URL status unknown (link) - ↑ "What is the medical treatment for Ebola hemorrhagic fever?". medicinenet.com/ebola. ఒరిజినల్ నుండి 25 ఫిబ్రవరి 2021 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 17 February 2021.
{{cite web}}: CS1 maint: bot: original URL status unknown (link) - ↑ "ఎబోలా వైరస్ విజృంభణ.. 6 దేశాలకు WHO అలర్ట్". telugu.samayam.com/. 17 February 2021. ఒరిజినల్ నుండి 2021-02-16 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 17 February 2021.
{{cite web}}: CS1 maint: bot: original URL status unknown (link)