Jump to content

ఎర్రపొట్ట గద్ద

వికీపీడియా నుండి

ఎర్రపొట్ట గద్ద
Scientific classification Edit this classification
Unrecognized taxon (fix): Lophotriorchis
Species:
Template:Taxonomy/LophotriorchisL. kienerii
Binomial name
Template:Taxonomy/LophotriorchisLophotriorchis kienerii
(డి స్పారే, 1835)[2]
ఉపజాతులు[3]
  • L. k. kienerii - (డి స్పారే, 1835)
  • L. k. formosus - (స్ట్రెస్‌మన్, 1924)
Synonyms
  • Hieraaetus kienerii[4]
  • Astur Kienerii ప్రోటోనిమ్

ఎర్రపొట్ట గద్ద లేదా రుఫస్-బెల్లీడ్ ఈగిల్ (శాస్త్రీయ నామం: Lophotriorchis kienerii) అనేది అక్సిపిట్రిడే (Accipitridae) కుటుంబానికి చెందిన ఒక వేట పక్షి. ఇది ప్రధానంగా ఉష్ణమండల ఆసియాలోని అటవీ ప్రాంతాలలో కనిపిస్తుంది. సాధారణ గద్దలతో పోలిస్తే ఇది పరిమాణంలో చిన్నదిగా ఉండి, డేగ (Falcon) వంటి రంగుల అమరికను కలిగి ఉంటుంది. పూర్వం ఈ జాతిని హీరాటస్ (Hieraaetus) మరియు కొన్నిసార్లు అక్విలా (Aquila) ప్రజాతులలో (Genera) చేర్చారు. అయితే దీని ప్రత్యేక లక్షణాల కారణంగా దీనిని ఒక ప్రత్యేక ప్రజాతిగా గుర్తించారు.

వర్గీకరణ నామకరణం

[మార్చు]
బంధనంలో ఉన్న ఒక ఎర్రపొట్ట గద్ద (వయోజన పక్షి).

హిమాలయాలలో లభించిన ఒక పక్షి నమూనా ఆధారంగా ఈ గద్దను మొదట ఆస్టర్ కీనెరి (Astur kienerii) గా వర్ణించారు. ఆ తర్వాత థామస్ సి. జెర్డాన్ దీనిని లిమ్నేటస్ ప్రజాతిలోకి, ఆ తర్వాత లోఫోట్రియోర్చిస్ ప్రజాతిలోకి మరియు తదనంతరం "హాక్-ఈగిల్స్" అని పిలవబడే హీరాటస్ ప్రజాతిలోకి మార్చారు.[5] కొన్ని డేగ జాతులపై జరిగిన జన్యుపరమైన (DNA) అధ్యయనాల ఆధారంగా, ఈ 'కీనెరి' జాతి మిగిలిన వాటికంటే భిన్నంగా ఉన్నందున దీనిని ప్రత్యేక ప్రజాతిలోనే ఉంచాలని శాస్త్రవేత్తలు నిర్ణయించారు.[4]

దీని విస్తృతమైన నివాస పరిధిలో రెండు ఉపజాతులు గుర్తించబడ్డాయి:

  1. L. k. kienerii: భారతదేశం మరియు శ్రీలంకలలో కనిపించే జాతి (ఉత్తర ప్రాంత పక్షులు పరిమాణంలో పెద్దవిగా ఉంటాయి).
  2. L. k. formosus: 1924లో ఎర్విన్ స్ట్రెస్‌మన్ చేత వర్ణించబడింది. ఇది బర్మా నుండి సులవేసి వరకు ఆగ్నేయాసియా అంతటా విస్తరించి ఉంది.[6]

ఈ పక్షి శాస్త్రీయ నామమైన 'కీనెరి' అనేది ఫ్రెంచ్ ప్రకృతి శాస్త్రవేత్త 'లూయిస్ చార్లెస్ కీనర్' (1799-1881) గౌరవార్థం కౌంట్ లూయిస్ ఎర్నెస్ట్ గుస్టావ్ డి స్పారే చేత పెట్టబడింది.

శారీరక లక్షణాలు

[మార్చు]

ఎర్రపొట్ట గద్దలు వాటి ప్రత్యేకమైన రంగుల అమరిక ద్వారా సులభంగా గుర్తింపు పొందుతాయి. ఇవి చిన్న జూలు (Crest) తో కూడిన నల్లటి తల భాగాన్ని (Hood) కలిగి ఉంటాయి. వీటి గొంతు మరియు రొమ్ము భాగం తెల్లగా ఉండి, పొట్ట మరియు రెక్కల లోపలి భాగం ముదురు ఎరుపు-గోధుమ (Chestnut) రంగులో ఉండి స్పష్టమైన వ్యత్యాసాన్ని చూపిస్తుంది. ఆడ, మగ పక్షులు చూడటానికి ఒకేలా ఉన్నప్పటికీ, ఆడ పక్షులు పరిమాణంలో కొద్దిగా పెద్దవిగా ఉండి ముఖంపై ఎక్కువ నలుపు రంగును కలిగి ఉంటాయి. ఇవి చెట్లపై నిటారుగా కూర్చుంటాయి. వీటి కాళ్లు (Tarsus) పూర్తిగా ఈకలతో కప్పబడి ఉంటాయి. చిన్న వయసులో ఉన్న పక్షుల పొట్ట భాగం తెల్లగా ఉండి శరీర పక్క భాగాలలో నల్లటి గుర్తులు ఉంటాయి.[7][8]

నివాస ప్రాంతం మరియు విస్తరణ

[మార్చు]
ఎగురుతున్న ఎర్రపొట్ట గద్ద

ఎర్రపొట్ట గద్ద దక్షిణ మరియు ఆగ్నేయ ఆసియా ప్రాంతాలలో, అలాగే సులవేసి ద్వీపం వరకు విస్తరించి ఉంది. ఈ జాతి ప్రధానంగా కొండ ప్రాంతాలలోని దట్టమైన అడవులలో నివసిస్తుంది. భారతదేశంలో ఇవి హిమాలయాల కంటే ఎక్కువగా పశ్చిమ కనుమలలో (నేపాల్ నుండి అస్సాం వరకు) కనిపిస్తాయి. అంతేకాకుండా ఇవి తూర్పు కనుమలలోని కొన్ని ప్రాంతాలలో (ఆంధ్రప్రదేశ్, జార్ఖండ్ వంటి రాష్ట్రాలలో) కూడా ఉన్నట్లు నమోదైంది.[9][10]

ప్రవర్తన మరియు జీవపరిస్థితి

[మార్చు]
Measurements
హిమాలయాలు[7]
Length ♂ 490–505 మిమీ[convert: unknown unit]
♀ 535–560 మిమీ[convert: unknown unit]
Tail ♂ 210–230 మిమీ[convert: unknown unit]
♀ 236–250 మిమీ[convert: unknown unit]
Tarsus ♂ 150–160 మిమీ[convert: unknown unit]
♀ 165–175 మిమీ[convert: unknown unit]
శ్రీలంక[7]
Length ♂ 450–475 మిమీ[convert: unknown unit]
♀ 120–200 మిమీ[convert: unknown unit]
Tail ♂ 180–200 మిమీ[convert: unknown unit]
♀ 100–200 మిమీ[convert: unknown unit]
Tarsus ♂ 150–200 మిమీ[convert: unknown unit]

ఈ గద్దలు సాధారణంగా అడవి పైభాగంలో (Canopy) ఎత్తులో ఎగురుతూ కనిపిస్తాయి. ఇవి ఆకాశంలో ఎగురుతున్న పక్షులను లేదా చెట్లపై, అడవి నేలపై ఉండే చిన్న క్షీరదాలను వేగంగా దూసుకొచ్చి (Dive) వేటాడతాయి. శ్రీలంక అడవి పావురాలు, అడవి కోళ్లు మరియు నెమలి కోళ్లను ఇవి వేటాడినట్లు ఆధారాలు ఉన్నాయి.[11][12]

వీటి సంతానోత్పత్తి కాలం శీతాకాలంలో ప్రారంభమవుతుంది. వసంతకాలం నాటికి పిల్లలు పెద్దవవుతాయి. ఇవి ఎగిరేటప్పుడు విభిన్నమైన విన్యాసాలు చేస్తూ 'ఫవిక్, ఫవిక్...' లేదా 'స్వీక్!' అంటూ పెద్దగా అరుస్తాయి. ఇవి అడవిలో ఎత్తైన, ఆకులు లేని చెట్లపై ఎండు కొమ్మలతో పెద్ద వేదిక లాంటి గూడును నిర్మిస్తాయి.[13] గూటి లోపల పచ్చటి ఆకులను పరుస్తాయి. ఆడ పక్షి ఒకే ఒక గుడ్డు పెడుతుంది. తల్లిదండ్రులు ఇద్దరూ కలిసి గుడ్డును పొదగడం, పిల్లలకు ఆహారం అందించడం మరియు గూటిని సంరక్షించడం వంటి పనులను పంచుకుంటాయి.[8]

ఇవి కూడా చూడండి

[మార్చు]

మూలాలు

[మార్చు]
  1. ↑ BirdLife International (2020) [amended version of 2018 assessment]. "Lophotriorchis kienerii". IUCN Red List of Threatened Species. 2020 e.T22696111A176625288. doi:10.2305/IUCN.UK.2020-3.RLTS.T22696111A176625288.en. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 6 November 2021.
  2. ↑ Dickinson, E.C. (2005). "The correct authorship of the name Astur kienerii (Rufous-bellied Hawk Eagle)". Bulletin of the British Ornithologists' Club. 125: 317–320.
  3. ↑ Gill F, D Donsker & P Rasmussen (Eds). 2020. IOC World Bird List (v10.2). doi : 10.14344/IOC.ML.10.2.
  4. 1 2 Lerner, H.R.L.; Mindell, D.P. (2005). "Phylogeny of eagles, Old World vultures, and other Accipitridae based on nuclear and mitochondrial DNA". Molecular Phylogenetics and Evolution. 37 (2): 327–346. Bibcode:2005MolPE..37..327L. doi:10.1016/j.ympev.2005.04.010. PMID 15925523.
  5. ↑ Blanford, W.T. (1895). The Fauna of British India. Birds. Vol. 3. London: Taylor and Francis. pp. 345–346.
  6. ↑ Mayr, E.; Cottrell, G.W., eds. (1979). Check-list of birds of the world. Vol. 1 (2nd ed.). Cambridge, Massachusetts: Museum of Comparative Zoology. pp. 384–385.
  7. 1 2 3 Rasmussen, P.C.; Anderton, J.C. (2005). Birds of South Asia. The Ripley Guide. Vol. 2. Washington DC and Barcelona: Smithsonian Institution and Lynx Edicions. p. 108. ISBN 978-84-87334-67-2.
  8. 1 2 Ali, S.; Ripley, S.D. (1978). Handbook of the Birds of India and Pakistan. Vol. 1 (2nd ed.). New Delhi: Oxford University Press. pp. 270–272.
  9. ↑ Taher, Humayun (1992). "Rufous bellied Hawk-Eagle Hieraaetus kienerii (E. Geoffroy) in Andhra Pradesh". Journal of the Bombay Natural History Society. 89 (3): 368.
  10. ↑ Sajan, S.K.; Xaxa, Sanjay; Bakshi, M.K.; Srivastava, D.S. (2016). "First Sighting of Rufous-Bellied Eagle Hieraaetus kienerii (E. Geoffroy, 1835) from Jharkhand, India:A Note on its Description and Conservation". Indian Forester. 142 (4): 405–406.
  11. ↑ Baker, E.C.S. (1928). Fauna of British India. Birds. Vol. 5 (2nd ed.). London: Taylor and Francis. pp. 80–82.
  12. ↑ Bligh, Samuel (1886). "Note on Kiener's Hawk-Eagle". Ibis. 28 (3): 299. doi:10.1111/j.1474-919X.1886.tb06291.x.
  13. ↑ Kinloch, A.M. (1907). "The nesting of the Rufous-bellied Hawk-Eagle (Lophotriorchis kieneri)". Journal of the Bombay Natural History Society. 17 (4): 1027–1028.
  14. Gjershaug, Jan Ove (2006). Taxonomy and conservation status of hawk-eagles (genus Nisaetus) in South-East Asia. Unpublished thesis (Thesis). Norwegian University of Science and Technology.
  15. Iqbal, Muhammad; Mulyawati, Dwi; Fujita, Motoko Sugimoto; Hua, Fangyuan; Zetra, Berly (2011). "A Breeding Record of the Rufous-bellied Eagle Lophotriorchis (Hieraaetus) kienerii in Sumatra" (PDF). Kukila. 15: 75–79.[permanent dead link]
  16. Jayaneththi, H. Bandula (2010). "Some observations of nesting behavior of endangered Rufous-bellied Hawk Eagle (Hieraaetus kienerii) in Udagama-kegalle mountains of central Sri Lanka" (PDF). Tigerpaper. 33 (2): 1–3.
ఉల్లేఖన లోపం: <references> లో "Gjershaug2006" అనే పేరుతో నిర్వచించిన <ref> ట్యాగును ముందరి పాఠ్యంలో వాడలేదు.ఉల్లేఖన లోపం: <references> లో "Iqbal2011" అనే పేరుతో నిర్వచించిన <ref> ట్యాగును ముందరి పాఠ్యంలో వాడలేదు.ఉల్లేఖన లోపం: <references> లో "Jayaneththi" అనే పేరుతో నిర్వచించిన <ref> ట్యాగును ముందరి పాఠ్యంలో వాడలేదు.

వెలుపలి లింకులు

[మార్చు]
"https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=ఎర్రపొట్ట_గద్ద&oldid=4912746" నుండి వెలికితీశారు