ఎస్. షకీర్ అలీ
సయ్యద్ షకీర్ అలీ | |
|---|---|
| జననం | 1956 (age 69–70) |
| వృత్తి | సూక్ష్మ చిత్రకారుడు |
| పురస్కారాలు | పద్మశ్రీ జాతీయ పురస్కారం నెక్స్జెన్ ఎక్సలెన్స్ పురస్కారం |
సయ్యద్ షకీర్ అలీ ఒక భారతీయ చిత్రకారుడు. అతను మొఘల్, పర్షియన్ సూక్ష్మ చిత్రాలకు ప్రసిద్ధి చెందాడు.[1][2] కళారంగానికి అతను చేసిన కృషికి గాను భారత ప్రభుత్వం 2013లో అతనికి నాల్గవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారం పద్మశ్రీని ప్రదానం చేసి గౌరవించింది.[3]
జీవిత చరిత్ర
[మార్చు]సయ్యద్ షకీర్ అలీ 1915లో జైపూర్లో "చున్ను మియాన్"గా స్థానికంగా పిలువబడే కళాఖండాల సేకకర్త సయ్యద్ సాబీర్ అలీకి జన్మించాడు. అతని తాత సయ్యద్ హమీద్ అలీ కూడా ఆస్థాన కళాకారుడు. సయ్యద్ షకీర్ అలీ 1978లో రాజస్థాన్ విశ్వవిద్యాలయం నుండి ఆర్ట్స్లో పట్టభద్రుడయ్యాడు.[4] ఆ తరువాత మొఘల్, కంపెనీ శైలి చిత్రలేఖనాలతో పాటు సాంప్రదాయ కళలను నేర్చుకోవడానికి ప్రసిద్ధ చిత్రకారులు రామ్ గోపాల్ విజయవర్గియ, వేద్ పాల్ శర్మ (బన్ను)[5] వద్ద శిష్యరికం చేశాడు.[6][7]
కళా నేపథ్యం
[మార్చు]అతని తల్లిదండ్రులు అతను వైద్యుడు కావాలని ఆశించినప్పటికీ, అతను జీవశాస్త్రంలో అత్యుత్తమ గ్రేడ్లతో రాణించినప్పటికీ, అతని మనసు మాత్రం వేరే వైపు ఉండేది. అతను గీసిన జీవశాస్త్ర పటాలు ఎంత కళాత్మకంగా ఉండేవంటే, అవి తరచుగా బహుమతులను గెలుచుకునేవి. చివరికి, అతను కళనే తన నిజమైన వృత్తిగా ఎంచుకుని, బ్యాచిలర్ ఆఫ్ ఆర్ట్స్ పూర్తి చేసి, సూక్ష్మ చిత్రలేఖనానికి పూర్తిగా అంకితమయ్యాడు.
షకీర్ అలీకి, సూక్ష్మ కళ అంటే కేవలం చిన్న పరిమాణంలో ఉండటం మాత్రమే కాదు—అది అత్యంత సూక్ష్మమైన వివరాలను పక్కాగా చిత్రించడం. 12 నుండి 16 అంగుళాల చిన్న కాగితాలపై ముఖ కవళికలు, కనురెప్పలు, చర్మపు ఆకృతి, పక్షులు, చెట్లు, పువ్వులు, ప్రకృతి దృశ్యాలను ఎంత సన్నగా చిత్రీకరిస్తాడో ఆయన వివరిస్తాడు; ఆ చిత్రాల పూర్తి లోతును ఆస్వాదించడానికి తరచుగా భూతద్దం అవసరమవుతుంది. "కళను నేర్పలేము—దానిని పరిశీలించి నేర్చుకోవాలి" అని ఆయన అంటాడు. "కొందరు సంవత్సరాలలో నేర్చుకుంటారు, కొందరు రోజుల్లోనే నేర్చుకుంటారు." ఆయన అభిప్రాయం ప్రకారం, ఈ కళలో ప్రావీణ్యం కేవలం సహనం, అంకితభావం, సంవత్సరాల తరబడి చేసే నిరంతర సాధన ద్వారా మాత్రమే వస్తుంది.
1992లో, ఇస్లామాబాద్లో జరిగిన 10వ సార్క్ జానపద ఉత్సవంలో ఆయన భారతదేశానికి ప్రాతినిధ్యం వహించి, ప్రథమ బహుమతిని గెలుచుకున్నాడు. మరుసటి సంవత్సరం, ఆయన భారత ప్రభుత్వం నుండి జాతీయ పురస్కారాన్ని అందుకున్నాడు. ఈ గుర్తింపులు ఆయనకు ప్రపంచ వేదికల ద్వారాలను తెరిచాయి. అప్పటి నుండి ఆయన ఇరాన్, టర్కీ, అల్జీరియా, అమెరికా, యు.కె.లతో సహా దాదాపు 15 దేశాలలో (దుబాయ్లో ఏడుసార్లు) భారతదేశానికి ప్రాతినిధ్యం వహించి, ఎన్నో అత్యున్నత పురస్కారాలను పొందాడు. ఆయన వేసిన చిత్రాలు ప్రధానమంత్రి నివాసపు గోడలను అలంకరించాయి. అంతేకాకుండా, ఆయన చిత్రాలను విదేశీ ప్రముఖులకు, విదేశాలలో జరిగే అధికారిక కార్యక్రమాలలో బహుమతులుగా అందించారు.
కాలక్రమేణా, ఆయన ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రత్యక్ష చిత్రలేఖన ప్రదర్శనలు కూడా నిర్వహించాడు. తరచుగా ఒక వారం పాటు రోజుకు 2 గంటల చొప్పున, ప్రేక్షకులు, న్యాయనిర్ణేతలు గమనిస్తుండగా ఆయన ఈ చిత్రాలను గీసేవాడు. కళాఖండాల విక్రయాలు అరుదుగా జరిగే దుబాయ్లో సైతం, ఆయన పనితీరు అరబ్ ప్రేక్షకులను ఆకర్షించి, వారి విశేష ప్రశంసలు అందుకుంది.
సయ్యద్ షకీర్ అలీ జైపూర్లోని జవహర్ నగర్లో నివసిస్తున్నాడు.[2] సయ్యద్ షాకిర్ అలీ కుమారుడు సయ్యద్ జోహైబ్ అలీ కూడా తండ్రి అడుగుజాడల్లో నడుస్తున్నాడు. అతను ప్రసిద్ధ చిత్రకారుడు, పరంపారిక్ కారిగర్ నుండి ఆర్ట్స్, క్రాఫ్ట్స్ విభాగంలో రోషన్ కలపెసి మెమోరియల్ అవార్డ్ గ్రహీత.[6]
వృత్తిపరమైన ముఖ్యాంశాలు, ప్రదర్శనలు
[మార్చు]రాష్ట్ర ప్రముఖులకు, ఇతర ముఖ్య వ్యక్తులకు బహుమతిగా ఇవ్వడానికి సయ్యద్ షకీర్ అలీ గీసిన అనేక చిత్రాలను విదేశీ వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ ఎంపిక చేసింది.[6] 1992లో ఇస్లామాబాద్లో జరిగిన 10వ సార్క్ జానపద ఉత్సవాల్లో భారతదేశానికి ప్రాతినిధ్యం వహించి, కళల పోటీలో ప్రథమ బహుమతిని గెలుచుకున్నాడు. జైపూర్ సిటీ ప్యాలెస్, ముంబైలోని ప్రిన్స్ ఆఫ్ వేల్స్ మ్యూజియమ్స్లో కొన్ని పాత చిత్రాలను పునరుద్ధరించిన ఘనత కూడా అతనికే దక్కుతుంది.[6]
సయ్యద్ షకీర్ అలీ 1981 నుండి భారతదేశంతో పాటు మిలన్, పారిస్, బ్యాంకాక్, దుబాయ్, పాకిస్థాన్ లాంటి విదేశీ ప్రదేశాలలో ప్రదర్శనలు నిర్వహిస్తున్నాడు.[7][8] అతని కొన్ని ముఖ్యమైన ప్రదర్శనలు:
- సయ్యద్ షకీర్ అలీ, బాబూలాల్ మారోటియా వేసిన సూక్ష్మ చిత్రాలు - అక్టోబర్, నవంబర్ 2013 - ఆర్ట్ హెరిటేజ్, న్యూఢిల్లీ[8][9]
- 10వ సార్క్ జానపద ఉత్సవం - 1992 - ఇస్లామాబాద్[6]
- ఇండియా ఫెయిర్ - 1995, 1996, 1999 - దుబాయ్[6]
- మిలీనియం ఫెస్టివల్ - 2003 - హాంకాంగ్[6]
- SME, హ్యాండిక్రాఫ్ట్స్ ఫెయిర్ - 2005 - మారిషస్[6]
- ఫెస్టివల్ ఆఫ్ ఇండియా - 2006 - బ్రస్సెల్స్, బెల్జియం[6]
- సాంస్కృతిక, అంతర్జాతీయ సూక్ష్మ, ప్రకాశ చిత్రాల ఉత్సవం - 2007, 2009 - అల్జీరియా[6]
- హార్మొనీ ఆర్ట్ ఫౌండేషన్ - 2009 - ముంబై[6]
సయ్యద్ షకీర్ అలీ క్రమం తప్పకుండా ప్రత్యక్ష ప్రదర్శనలు ఇస్తుంటాడు. వాటిలో మొదటిది 1981లో న్యూఢిల్లీలోని క్రాఫ్ట్ మ్యూజియంలో జరిగింది. ఆ తరువాత అతను అమెరికన్, బ్రిటిష్ రాయబార కార్యాలయాలలో, తాజ్ హోటల్స్ రిసార్ట్స్, ప్యాలెస్లు, అశోక్ గ్రూప్ లాంటి ప్రధాన హోటల్ సమూహాలలో జరిగిన ఇతర ప్రదర్శనలలో పాల్గొన్నాడు.[6]
పురస్కారాలు, గుర్తింపులు
[మార్చు]2013లో భారత ప్రభుత్వం సయ్యద్ షకీర్ అలీని నాల్గవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారం పద్మశ్రీతో సత్కరించింది.[3] అతను 1993లో లలిత కళా అకాడమీ జాతీయ అవార్డును కూడా అందుకున్నాడు.[1][7] అక్టోబర్ 2014లో అతనికి ప్రదానం చేసిన నెక్స్జెన్ ఎక్సలెన్స్ అవార్డును కూడా అతను అందుకున్నాడు.[6]
ఇప్పుడు 71 ఏళ్ల వయసులో కూడా, షకీర్ అలీ ఎంతో ఉత్సాహంతో, లక్ష్యశుద్ధితో ఉన్నాడు. ఆయన తన కళాఖండాలతో కూడిన ఒక కాఫీ టేబుల్ బుక్పై పనిచేస్తున్నాడు. ఇందులో ఆయన కుంచె వాడకం, రంగుల కూర్పు, మెలకువలకు సంబంధించిన వివరాలతో పాటు వీడియో పాఠాలు కూడా ఉంటాయి. యువత ముఖ్యంగా పిల్లలు దీని నుండి నేర్చుకుని, ఈ ప్రాచీన కళారూపాన్ని పునరుద్ధరించడానికి సహాయపడతారని ఆయన ఆశిస్తున్నాడు.
మూలాలు
[మార్చు]- 1 2 "Rajasthan Voice". Rajasthan Voice. 26 January 2013. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 17 October 2014.
- 1 2 "TOI". TOI. 26 January 2013. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 17 October 2014.
- 1 2 "Padma 2013". The Hindu. 26 January 2013. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 10 October 2014.
- ↑ "Art Of The Earth". www.artsoftheearthindia.in. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2026-03-16.
- ↑ "Ved Pal Sharmaand". India Today. 30 June 1994. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 17 October 2014.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 "Paramparik Karigar". Paramparik Karigar. 10 October 2014. the original నుండి 15 మే 2019 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 17 October 2014.
- 1 2 3 "Paramparik Miniature". Paramparik Miniature. 2013. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 17 October 2014.[permanent dead link]
- 1 2 "Times City". Times City. 2013. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 17 October 2014.
- ↑ "Delhi Events". Delhi Events. 2013. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 17 October 2014.
బయటి లింకులు
[మార్చు]- "Padma Awards List". Indian Panorama. 2014. the original నుండి 16 మే 2021 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 12 October 2014.