ఒడిశా దినోత్సవం
1936 ఏప్రిల్ 1 మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీ నుండి అవిభక్త కోరాపుట్ జిల్లా, గంజాం జిల్లా కలిపి బీహార్ & ఒరిస్సా ప్రావిన్స్ నుండి ప్రత్యేక రాష్ట్రంగా రాష్ట్రం ఏర్పడిన జ్ఞాపకార్థం ఒడిశా దినోత్సవాన్ని, ఉత్కళ దివస్ అని కూడా పిలుస్తారు.[1][2] చివరి రాజు ముకుంద దేవ్ ఓటమి, మరణం తరువాత 1568లో దాని రాజకీయ గుర్తింపును పూర్తిగా కోల్పోయిన తరువాత, ప్రయత్నాల ఫలితంగా 1936 ఏప్రిల్ 1న భాషా ప్రాతిపదికన బ్రిటిష్ పాలన రాజకీయంగా ప్రత్యేక రాష్ట్రం ఏర్పడింది.[3]
రాష్ట్ర చరిత్ర
[మార్చు]ఈ ప్రత్యేక రాష్ట్రంలో ప్రధాన విప్లవం ఉత్కల సమ్మిలాని ఏర్పడిన రోజు నుండి మూడు దశాబ్దాల పాటు కొనసాగింది, ఇది ప్రత్యేక ఒడిశా ప్రావిన్స్ స్థాపనకు దారితీసింది. ఉత్కల గౌరబా మధుసూదన్ దాస్, ఉత్కల మణి గోపబంధు దాస్, మహారాజా శ్రీ రామ్ చంద్ర భంజ్ దేవ్, బ్రజా సుందర్ దాస్, మహారాజా కృష్ణ చంద్ర గజపతి, పండిట్ నీలకంఠ దాస్, ఫకీర్ మోహన్ సేనాపతి, దివాన్ అథర్ మొహమ్మద్, గంగాధర్ మెహర్, బసుదేవ సుదలదేవ, రాధనాథ్ రే, సయీద్ మొహమ్మద్, భుబనానంద దాస్, ఎ. పి. పాత్రో & అనేక మంది ప్రజల మద్దతుతో ఉద్యమం మరింత తీవ్రంగా మారింది. కొత్తగా ఏర్పడిన ఒడిశాలో కటక్, పూరి, బాలేశ్వర్, సంబల్పూర్, కోరాపుట్, గంజాం అనే ఆరు జిల్లాలు ఉన్నాయి, దీని రాజధాని కటక్. జాన్ ఆస్టిన్ హుబాక్ ప్రమాణ స్వీకారం చేసి ఒడిశా ప్రావిన్స్ మొదటి గవర్నర్ అయ్యారు.[4][5]
వేడుకలు
[మార్చు]ఒడిశా దివస లేదా ఉత్కళా దివసను ప్రతి సంవత్సరం ఏప్రిల్ 1వ తేదీన ఒడిశా అంతటా జరుపుకుంటారు. వేలాది దీపాలు ఝాంకీలు ఈ పండుగను మరింత అందంగా చేస్తాయి. ప్రముఖ స్థానిక రాజకీయ నాయకులు బాణాసంచా పోటీ వంటి పోటీలను ఏర్పాటు చేస్తారు . ఆకాశాన్ని మరింత అద్భుతంగా మార్చే ఈ బాణాసంచా ప్రదర్శనలను ఆస్వాదించవచ్చు. ఆ రోజున దేశవ్యాప్తంగా ఒడియా కుటుంబాలు పాటల కార్యక్రమం వంటి వివిధ సాంస్కృతిక కార్యక్రమాలను ఏర్పాటు చేస్తాయి. అందరినీ ఐక్యంగా ఉంచడానికి సహాయపడిన ఒడియా ప్రజలందరినీ స్మరించుకునే రోజు ఉత్కళా దివస.
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ "Utkala Dibasa also called Odisha Day is celebrated on April 1st today". infocera.com. 2012. Archived from the original on 5 May 2011. Retrieved 3 July 2012.
The Odisha province was formed on the basis of linguistic pattern of people in the area on April 1, 1936
- ↑ "Poor water management has made Odisha victim of drought and floods". The Hindu. 2009-04-06. Archived from the original on 9 April 2009. Retrieved 6 April 2006.
- ↑ . Orissareview. p. 17-19 http://orissagov.nic.in/e-magazine/Orissareview/2008/april-2008/engpdf/17-19.pdf. Retrieved 1 April 2008.
{{cite web}}: Missing or empty|title=(help) - ↑ "Formation of Orissa as a Separate Province by Pareswar Sahoo" (PDF). Orissareview. Archived from the original (PDF) on 7 April 2014. Retrieved 1 April 2006.
- ↑ Orissa's new name is Odisha The Times Of India
- ↑ "Districts of Odisha". Official Portal. Bhubaneswar: Government of Odisha. Retrieved 16 December 2025.
- ↑ "Districts of Orissa". Archived from the original on 16 January 2012. Retrieved 13 January 2012.
- ↑ "List of Districts" (PDF). Retrieved 13 January 2012.