ఒడెసా ఓబ్లాస్ట్
ఒడెసా ఓబ్లాస్ట్
Одеська область | |
|---|---|
ఓబ్లాస్ట్ | |
| ఒడెసా ఓబ్లాస్ట్[1] | |
 Flag  Coat of arms | |
 | |
 ఉక్రెయిన్‌లోని ఒడెసా ఓబ్లాస్ట్ ఇంటరాక్టివ్ మ్యాప్ | |
| నిర్దేశాంకాలు: 47°00′N 30°00′E / 47.000°N 30.000°E | |
| దేశం | ఉక్రెయిన్ |
| పరిపాలనా కేంద్రం | ఒడెసా |
| ప్రభుత్వం | |
| • గవర్నర్ | ఓలే కిపర్[2] |
| • ఓబ్లాస్ట్ కౌన్సిల్ | 84 సీట్లు |
| • చైర్‌పర్సన్ | హ్రిహోరియ్ డిడెంకో |
| విస్తీర్ణం | |
• మొత్తం | 33,313.69 కి.మీ2 (12,862.49 చ. మై) |
| • Rank | 1వ ర్యాంక్ |
| జనాభా (2022) | |
• మొత్తం | 23,51,392  |
| • ర్యాంకు | 6వ ర్యాంక్ |
| జీడీపీ | |
| • Total | ₴ 272 బిలియన్లు (€7.0 బిలియన్లు) |
| • Per capita | ₴ 115,129 (€3,000) |
| టైమ్ జోన్ | UTC+2 (EET) |
| • Summer (DST) | UTC+3 (EEST) |
| పోస్టల్ కోడ్ | |
| పోస్టల్ కోడ్ | +380-48 |
| ISO 3166 code | UA-51 |
| రైయోన్స్ | 26 |
| నగరాలు | 19 |
| సెటిల్మెంట్లు | 33 |
| గ్రామాలు | 1138 |
| v (2022) | 0.740[4] high |
| FIPS 10-4 | UP17 |
| గణాంకాల కోసం ప్రాదేశిక యూనిట్ల నామకరణం | UA42 |
ఒడెసా ఒబ్లాస్ట్ (ఉక్రేనియన్: Одеська область, రోమనీకరించబడింది: ఒడెస్కా ఒబ్లాస్టా) అనేది నల్ల సముద్రం ఉత్తర తీరం వెంబడి ఉన్న నైరుతి ఉక్రెయిన్ ఒక ఒబ్లాస్టు. దీని పరిపాలనా కేంద్రం ఒడెస నగరం. జనాభా: 2,351,382 (2022 అంచనా.
తీరప్రాంతం (సముద్ర తీరం & నదీముఖాలు) పొడవు 300 కి.మీ (190 మైళ్ళు) వరకు ఉంటుంది, అయితే రాష్ట్ర సరిహద్దు 1,200 కి.మీ (750 మైళ్ళు) వరకు విస్తరించి ఉంది.[5] ఈ ప్రాంతంలో ఎనిమిది సముద్ర ఓడరేవులు, ఉక్రెయిన్‌లోని యాల్పుహ్ సరస్సుతో సహా ఐదు అతిపెద్ద సరస్సులు ఉన్నాయి.[5] 80,000 హెక్టార్లకు పైగా (200,000 ఎకరాలు)[5] ద్రాక్ష తోటలతో ఇది ఉక్రెయిన్‌లో అతిపెద్ద వైన్ పండించే ప్రాంతం కూడా .
చరిత్ర
[మార్చు]
ఈ ప్రాంతంలోని మొట్టమొదటి నివాసుల ఆధారాలు నియోలిథిక్ గుమెల్నిటా, కుకుటెని-ట్రిపిల్లియా, ఉసాటోవ్ సంస్కృతుల స్థావరాలు, ఖననం మైదానాల నుండి, అలాగే కాంస్య యుగం ప్రోటో-ఇండో-యూరోపియన్ల తుములి, నిల్వలు నుండి వచ్చాయి. క్రీస్తుపూర్వం 1 వ సహస్రాబ్దిలో, మిలెసియన్ గ్రీకులు నల్ల సముద్రం ఉత్తర తీరం వెంబడి కాలనీలను స్థాపించారు, వీటిలో ఆధునిక ఒడెసా ఓబ్లాస్ట్‌లోని టైరాస్, నికోనియం పట్టణాలు ఉన్నాయి. గ్రీకులు తమ పురాతన నాగరికత శ్రేయస్సును సూచించే చిత్రించిన నాళాలు, సెరామిక్స్, శిల్పాలు, శాసనాలు, కళలు, చేతిపనులను విడిచిపెట్టారు.
క్రీ. పూ. మొదటి సహస్రాబ్దిలో నల్ల సముద్రం సముద్రతీర మైదానాలలో నివసించే సిథియన్ తెగల సంస్కృతి ఆయుధాలు, కాంస్య కుండలు, ఇతర పాత్రలు, అలంకరణలతో సహా స్థావరాలు, శ్మశానవాటికల్లో కళాఖండాలను వదిలివేసింది. క్రీ. శ. 1వ సహస్రాబ్ది ప్రారంభంలో సర్మటియన్లు సిథియన్లను స్థానభ్రంశం చేశారు. 3 వ-4 వ శతాబ్దాలలో చెర్న్యాఖోవ్ సంస్కృతి వస్తువులచే ప్రాతినిధ్యం వహించిన గిరిజన కూటమి అభివృద్ధి చెందింది. మొదటి సహస్రాబ్ది మధ్యలో నుండి స్లావిక్ ప్రజల ఏర్పాటు ప్రారంభమైంది. 9వ శతాబ్దంలో తూర్పు స్లావ్లు కీవ్ కేంద్రంగా ఒక రాష్ట్రంగా ఏకం అయ్యారు. ఖజార్లు, పోలోవ్ట్సీ, పెచెనెగ్లు వేర్వేరు సమయాల్లో స్లావ్లకు పొరుగువారు. 9వ-14వ శతాబ్దాల కాలానికి సంబంధించిన పురావస్తు ఆధారాలు కీవన్ రస్ ', కాఫా-థియోడోసియా, బెరెజాన్ ద్వీపం స్థావరాలు, నగరాల నుండి వచ్చిన వస్తువులలో ఉన్నాయి.
13వ శతాబ్దంలో మంగోలులు నల్ల సముద్ర తీర ప్రాంతాన్ని ఆక్రమించుకున్నారు.
సుమారు 1290 నుండి ఈ ప్రాంతంలోని కొన్ని భాగాలు జెనోవా రిపబ్లిక్ భూభాగాలుగా ఉన్నాయి, కనీసం 14వ శతాబ్దం మధ్యకాలం వరకు జెనోవా వాణిజ్య కార్యకలాపాలకు కేంద్రంగా మారాయి.[6]
లిథువేనియా గ్రాండ్ డచీ 15వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో ఈ ప్రాంతాన్ని స్వాధీనం చేసుకుంది.
1593లో ఒట్టోమన్ సామ్రాజ్యం దాని డ్నీపర్ ప్రావిన్స్ (Ózü Eyalet′) అని అనధికారికంగా ఉక్రెయిన్ ఖానేట్ అని పిలువబడే ప్రాంతంలో స్థాపించబడింది.[7] ప్రస్తుత ఒబ్లాస్ట్ ఉత్తర శివార్లు, పోడోలియా భాగంగా, లిథువేనియాలోనే ఉండిపోయాయి, తరువాత 1569లో పోలాండ్ రాజ్యానికి చేరాయి, దీనిలో అవి లెస్సర్ పోలాండ్ ప్రావిన్స్లోని బ్రాక్లా వోయివోడెషిప్ బ్రాక్లో కౌంటీలో ఉన్నాయి. సావ్రాన్, కోడిమా, జోజెఫ్గ్రాడ్ పోలిష్ ప్రైవేట్ పట్టణాలు, లుబోమిర్స్కీ కుటుంబం స్థాపించిన రెండు.[8] 18వ శతాబ్దం చివరలో నల్ల సముద్రం వైపు రష్యన్ దక్షిణ విస్తరణ సమయంలో 1791లో ఒడెసా ఒబ్లాస్ట్ భూభాగంలో ఎక్కువ భాగం రష్యన్ నియంత్రణలోకి వెళ్ళింది, అయితే 1793లో పోలాండ్ రెండవ విభజన ఉత్తర శివార్లను రష్యా స్వాధీనం చేసుకుంది. రష్యన్ చరిత్ర 1791 నుండి స్వాధీనం చేసుకున్న ప్రాంతాన్ని ఓచాకోవ్ ఒబ్లాస్ట్గా సూచిస్తుంది.[9]
రష్యాలో 1917 ఫిబ్రవరి విప్లవం తరువాత ఈ ప్రాంతం ఉక్రేనియన్ పీపుల్స్ రిపబ్లిక్ (1917–1918)లో భాగంగా మారింది, కానీ త్వరలోనే మొదట రష్యన్ వాలంటీర్ ఆర్మీ ( వైట్ ఉద్యమంలో భాగం), తరువాత రష్యన్ బోల్షెవిక్ రెడ్ ఆర్మీ వశమైంది. 1920 నాటికి సోవియట్ అధికారులు ఒడెసా ఓబ్లాస్ట్ భూభాగాన్ని స్వాధీనం చేసుకున్నారు, ఇది ఉక్రేనియన్ SSR లో భాగంగా మారింది. ఈ ఓబ్లాస్ట్ 27 ఫిబ్రవరి 1932న ఒడెసా ఓక్రుహా, పెర్వోమైస్క్ ఓక్రుహా, కిరోవోగ్రాడ్ ఓక్రుహా, మైకోలైవ్ ఓక్రుహా, ఖేర్సన్ ఓక్రుహా అనే ఐదు జిల్లాల నుండి స్థాపించబడింది. ఇది 1932–1933 నాటి హోలోడోమోర్, 1937 నాటి NKVD పోలిష్ ఆపరేషన్‌తో సహా సోవియట్ జాతి నిర్మూలన నేరాలకు వేదికైంది.[10]
1937లో సోవియట్ యూనియన్ కేంద్ర కార్యనిర్వాహక కమిటీ ఒడెసా ఓబ్లాస్ట్ తూర్పు భాగాలను వేరు చేసి మైకోలైవ్ ఓబ్లాస్ట్ను ఏర్పాటు చేసింది.
రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం సమయంలో యాక్సిస్ దళాలు ఈ ప్రాంతాన్ని స్వాధీనం చేసుకున్నాయి, రొమేనియా ఈ ఓబ్లాస్ట్ను ఆక్రమించి ట్రాన్స్నిస్ట్రియా గవర్నరేట్ (1941-1944) లో భాగంగా పరిపాలించింది. యుద్ధం తర్వాత సోవియట్ పరిపాలన ఈ ఓబ్లాస్ట్ను దాని యుద్ధానికి పూర్వపు సరిహద్దులతో పునఃస్థాపించింది.
బెస్సరాబియా, ఉత్తర బుకోవినా (రొమేనియా నుండి బెస్సరాబియాలోని ఉత్తర, దక్షిణ భాగాలు ఉక్రేనియన్ ఎస్ఎస్ఆర్కు ఇవ్వబడినప్పుడు) సోవియట్ ఆక్రమణ ఫలితంగా 1940లో ఏర్పడిన ఇజ్మెయిల్ ఒబ్లాస్ట్ (బెస్సరాబియాల బుజ్జాక్ ప్రాంతం అని కూడా పిలుస్తారు) గ్రహించడానికి 1954లో ఒడెసా ఒబ్లాస్ట్ విస్తరించింది. జూన్ 1941లో సోవియట్ అధికారులు ఇజ్మాయిల్ ఓబ్లాస్ట్ నుండి 3,767 మందిని సైబీరియా & కజకిస్తాన్‌లకు బహిష్కరించారు, లేదా బహిష్కరణకు అర్హులైన వారి జాబితాలో ఉన్నారు.[11] 1951లో ఇజ్మాయిల్ ఓబ్లాస్ట్ నుండి బహిష్కరించబడిన వారిలో 1,136 మంది మాత్రమే పశ్చిమ సైబీరియాలో (టామ్స్క్ ప్రాంతం) జీవించి ఉన్నారు.[12]
1991 ప్రజాభిప్రాయ సేకరణ సమయంలో , ఒడెసా ఓబ్లాస్ట్‌లో 85.38% ఓట్లు ఉక్రెయిన్ స్వాతంత్ర్య ప్రకటనకు అనుకూలంగా వచ్చాయి . కీవ్ ఇంటర్నేషనల్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ సోషియాలజీ డిసెంబర్ 2014లో నిర్వహించిన ఒక సర్వేలో, ఓబ్లాస్ట్ జనాభాలో 2.3% మంది తమ ప్రాంతం రష్యాలో చేరడానికి మద్దతు ఇచ్చారని, 91.5% మంది ఈ ఆలోచనకు మద్దతు ఇవ్వలేదని, మిగిలిన వారు నిర్ణయం తీసుకోలేదని లేదా స్పందించలేదని తేలింది.[13] అలెక్సీ నవల్నీ నివేదించిన, సెప్టెంబర్ 2014లో నిర్వహించిన ఒక పోల్‌లో కూడా ఇలాంటి ఫలితాలే వచ్చాయి.[14]
4–5 జూలై 2022న లుగానోలో జరిగిన అంతర్జాతీయ ఉక్రెయిన్ రికవరీ కాన్ఫరెన్స్ (URC 2022) సందర్భంగా స్విట్జర్లాండ్ ఒడెసా ప్రాంత పునర్నిర్మాణానికి మద్దతు ఇస్తామని ప్రతిజ్ఞ చేసింది.[15]
గ్యాలరీ
[మార్చు]
ఇంటర్సెషన్ కేథడ్రల్, ఇజ్మాయిల్
పోటెంకిన్ మెట్లు, ఒడెసా
ఆర్కాడియా బీచ్
షాబోలోని ద్రాక్షతోట
డాన్యూబ్ బయోస్పియర్ రిజర్వ్
షహానీ లగూన్
కుయాల్నిక్ నదీముఖద్వారం ఎండిపోయిన భాగం
ట్రాన్స్‌ఫిగరేషన్ కేథడ్రల్, బోల్‌హ్రాడ్
పాత అర్మేనియన్ చర్చి, బిల్హోరోడ్-డ్నిస్ట్రోవ్స్కీ
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ Syvak, Nina; Ponomarenko, Valerii; Khodzinska, Olha; Lakeichuk, Iryna (2011). Veklych, Lesia (ed.). Toponymic Guidelines for Map and Other Editors for International Use (PDF). scientific consultant Iryna Rudenko; reviewed by Nataliia Kizilowa; translated by Olha Khodzinska. Kyiv: DerzhHeoKadastr and Kartographia. p. 20. ISBN 978-966-475-839-7. Retrieved 2020-10-06 – via United Nations Statistics Division.
- ↑ "Zelensky appoints controversial official as governor of Odesa Oblast". The Kyiv Independent (in ఇంగ్లీష్). 2023 మే 31. Wikidata Q118917482.
{{cite journal}}: Check date values in:|publication-date=(help)CS1 maint: deprecated archival service (link) - ↑ "Валовии регіональнии продукт".
- ↑ "Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab". hdi.globaldatalab.org (in ఇంగ్లీష్).
- 1 2 3 Tell about Ukraine.
- ↑ Browning, Robert (1991). "Asprokastron". In Kazhdan, Alexander (ed.). The Oxford Dictionary of Byzantium. Oxford and New York: Oxford University Press. p. 212. ISBN 978-0-19-504652-6.
- ↑ Secrieru, Mihaela. "Republic of Moldavia – an Intermezzo on the Signing and the Ratification of the European Charter for Regional and Minority Languages" (PDF). Iași: "Alexandru Ioan Cuza" University of Iaşi. p. 2. Archived from the original (PDF) on 2014-12-27. Retrieved 2014-09-19.
On the left shore of the River Nistru [Dniester] there was the Khanate of Ukraine and of the properties of the Polish Crown, and their inhabitants, until the end of the 18th century, were the Moldavians[.]
- ↑ Krykun, Mykola (2012). Воєводства Правобережної України у XVI-XVIII століттях: Статті і матеріали (in ఉక్రెయినియన్ and పోలిష్). Ukraïns'kij katolickij unìversitet. pp. 525, 531–532. ISBN 978-617-607-240-9.
- ↑ Friesen, Leonard G. (2008). Rural Revolutions in Southern Ukraine: Peasants, Nobles, and Colonists, 1774–1905. Harvard series in Ukrainian studies. Vol. 59. Harvard University Press. p. 40. ISBN 9781932650006. Retrieved 2014-09-19.
[...] the war with the Ottoman Empire [...] ended with the Treaty of Eternal Peace in December 1791, whereby the so-called Ochakiv (Ochakov) oblast was brought into the empire.
- ↑ Deportacje ludności polskiej do Kazachstanu w 1936 roku. Zarys historyczny (in పోలిష్). Warszawa: Kancelaria Senatu. 2016. p. 37.
- ↑ Nikolai Bougai, The Deportation of Peoples in the Soviet Union (New York: Nova Science Publishers, Inc., 1996), p. 153.
- ↑ Bougai, p. 158.
- ↑ Лише 3% українців хочуть приєднання їх області до Росії [Only 3% of Ukrainians want their region to become part of Russia]. Dzerkalo Tyzhnia (in ఉక్రెయినియన్). 3 January 2015.
- ↑ "Провідні країни Європи відбудовуватимуть Україну, – Гайдай". LB.ua. 5 July 2022. Retrieved 2022-07-11.
- ↑ "В Одеській області стався землетрус шкалою 4,6 бала, — місцеві канали". www.instagram.com (in ఉక్రెయినియన్). Retrieved 2025-05-11.
{{cite web}}: CS1 maint: deprecated archival service (link)