ఒపెరెట్టా

ఒపెరెట్టా అనేది ఒక నాటక రూపం, లఘు ఒపెరాలోని ఒక ప్రక్రియ. ఇందులో సంభాషణలు, పాటలు, నృత్యాలు కూడా ఉంటాయి. సంగీతం, ఆర్కెస్ట్రా పరిమాణం, [1], రచన నిడివి [2] పరంగా ఇది ఒపెరా కంటే తేలికైనది. దాని తక్కువ నిడివి కాకుండా, ఒపెరెట్టా సాధారణంగా తేలికైన, వినోదాత్మక స్వభావాన్ని కలిగి ఉంటుంది. [3] ఈ కథాంశం "ప్రేమికుల తగాదాలు, తప్పుడు గుర్తింపులు, అకస్మాత్తుగా మారే అదృష్టాలు, ఆడంబరమైన పార్టీలను" చిత్రీకరించవచ్చు. ఇందులో కొన్నిసార్లు వ్యంగ్య వ్యాఖ్యానాలు కూడా ఉంటాయి. [4]

"ఒపెరెట్టా" అనేది "ఒపెరా" ఇటాలియన్ సంక్షిప్త రూపం, దీనిని మొదట ఒపెరా కంటే చిన్నదైన, బహుశా తక్కువ ప్రతిష్టాత్మకమైన రచనను వివరించడానికి ఉపయోగించారు. ఒపెరెట్టా అనేది ఒపెరా ప్రదర్శనలకు ఒక ప్రత్యామ్నాయాన్ని, భిన్నమైన ప్రేక్షకులను లక్ష్యంగా చేసుకుని, సులభంగా అర్థమయ్యే రూపంలో అందిస్తుంది. 19వ శతాబ్దం మధ్యలో ఫ్రాన్స్లో ఒపెరెట్టా ఒక గుర్తించదగిన రూపంగా మారింది, దాని ప్రజాదరణ అనేక జాతీయ ఒపెరెట్టా శైలుల అభివృద్ధికి దారితీసింది. ఆస్ట్రియా-హంగేరి, జర్మనీ, ఇంగ్లాండ్, స్పెయిన్, ఫిలిప్పీన్స్, మెక్సికో, క్యూబా, యునైటెడ్ స్టేట్స్ వంటి దేశాలలో విలక్షణమైన శైలులు ఉద్భవించాయి. [5] వివిధ దేశాల మధ్య ఒపెరెట్టా బదిలీ ద్వారా, గత శతాబ్దంలో సాంస్కృతిక విశ్వజనీనత ఉద్భవించింది. 1930లలో ఒపెరెట్టా ఒక ప్రక్రియగా ఆదరణ కోల్పోయి, ఆధునిక సంగీత నాటకరంగానికి దారి ఇచ్చింది. [6] ముఖ్యమైన ఒపెరెట్టా కంపోజర్లలో జోహన్ స్ట్రాస్, జాక్వెస్ అఫెన్బాచ్, ఫ్రాంజ్ లెహర్, ఫ్రాన్సిస్కో అలోన్సో ఉన్నారు.
నిర్వచనాలు
[మార్చు]ఒపెరెట్టా అనే పదం పద్దెనిమిదవ శతాబ్దం మధ్యలో ఇటలీలో ఉద్భవించింది, ఇది 1850 ప్రాంతంలో పారిస్లో ఒక స్వతంత్ర ప్రక్రియగా మొదట గుర్తించబడింది. [2] కాస్టిల్-బ్లేజ్ ' డిక్షనైర్ డి లా మ్యూజిక్ మోడర్న్' ప్రకారం ఈ పదానికి సుదీర్ఘ చరిత్ర ఉందని, మొజార్ట్ 'ఒపెరెట్టా' అనే పదాన్ని అవమానకరంగా ఉపయోగించిన మొదటి వ్యక్తులలో ఒకరని పేర్కొంది, [5] ఒపెరెట్టాలను "నిర్దిష్ట నాటకీయ వైఫల్యాలు, వాడేవిల్లే నుండి చల్లని పాటలు, ద్విపదలు మాత్రమే కనిపించే ఆ చిన్న కూర్పులు" అని వర్ణించింది. ఒపెరెట్టా నిర్వచనం శతాబ్దాలుగా మారుతూ వచ్చింది, ఈ ప్రక్రియతో ప్రతి దేశానికి ఉన్న చరిత్రను బట్టి మారుతూ ఉంటుంది. [6] ఆఫెన్బాక్ పూర్తి నిడివి కూర్పులైన 'ఒపెరా-బూఫ్'కు భిన్నంగా, అతని ఏకాంక కూర్పులను పోలిన భాగాలను సూచించడానికి ఇది తరచుగా ఉపయోగించబడుతుంది. [2] ఒకటి కంటే ఎక్కువ అంకాలు లేదా నాలుగు కంటే ఎక్కువ పాత్రలు కలిగిన నాటకాల ప్రదర్శనలపై ఫ్రెంచ్ ప్రభుత్వం విధించిన అణచివేత చట్టాలకు ప్రతిస్పందనగా ఆఫెన్బాచ్ ఈ కళారూపాన్ని కనుగొన్నాడు. [4]

చరిత్ర
[మార్చు]సుమారు 1850లో పారిస్లో ఒపెరెట్టా ఒక సంగీత ప్రక్రియగా గుర్తింపు పొందింది. 1870లో, పారిస్ ప్రష్యన్ల వశమైనప్పుడు ఒపెరెట్టా కేంద్రం వియన్నాకు మారింది. [2] మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం అంతటా ఒపెరెట్టా రూపం అభివృద్ధి చెందుతూనే ఉంది. [2]
1850ల మధ్యకాలం నుండి 1900ల ప్రారంభం వరకు విలసిల్లిన ఒపెరెట్టాలలో కొన్ని సాధారణ లక్షణాలు ఉన్నాయి, ఇవి ఫ్రెంచ్ ఒపెరా-బూఫ్తో ప్రారంభమయ్యాయి. వాటిలో సంగీత సంఖ్యల మధ్యలో సంభాషణలు ఉంటాయి, తరచుగా ప్రధాన పాత్రలు, అలాగే కోరస్ కూడా నృత్యం చేయవలసి ఉంటుంది, అయినప్పటికీ సంగీతం ఎక్కువగా 19వ శతాబ్దపు ఒపెరా శైలుల నుండి తీసుకోబడింది, ఇందులో పాడటానికి వీలైన శ్రావ్యమైన బాణీలకు ప్రాధాన్యత ఇవ్వబడింది. ఇరవయ్యవ శతాబ్దంలో ఒపెరెట్టా మరింత సంక్లిష్టంగా ఉంది, ఆస్ట్రియా, జర్మనీలలో దాని శిఖరాగ్రానికి చేరుకుంది. [5]
ఒపెరెట్టా అనేది ఆధునిక సంగీత నాటకరంగం లేదా "మ్యూజికల్" కు పూర్వగామి. [7] 20వ శతాబ్దం తొలి దశాబ్దాలలో, కొత్తతరం సంగీత నాటకాలతో పాటు ఒపెరెట్టా కూడా కొనసాగుతూ, ఒకదానిపై ఒకటి ప్రభావం చూపుతూ వచ్చాయి. ఒపెరెట్టా విశిష్ట లక్షణాలు జెరోమ్ కెర్న్, రిచర్డ్ రోడ్జర్స్, స్టీఫెన్ సోండ్హీమ్ ల సంగీత నాటక రచనలలో కనిపిస్తాయి. [2]
ఫ్రెంచ్లో ఒపెరెట్టా
[మార్చు]మూలాలు
[మార్చు]క్రమంగా గంభీరంగా మారుతున్న ఒపెరా కామిక్ యొక్క పూర్తి నిడివి వినోదానికి భిన్నంగా, చిన్న, తేలికపాటి రచనల అవసరాన్ని తీర్చడానికి 19వ శతాబ్దం మధ్యలో ఫ్రాన్స్లోని పారిస్లో ఒపెరెట్టా మొదట సృష్టించబడింది. ఈ సమయానికి, ఈ ప్రక్రియ పేరులోని "కామిక్" అనే భాగం తప్పుదోవ పట్టించేదిగా మారింది: జార్జెస్ బిజెట్ యొక్క కార్మెన్ (1875) విషాద కథాంశం కలిగిన ఒపెరా కామిక్కు ఒక ఉదాహరణ. 'కామిక్' అనే పదానికి 'మానవతావాదం'కు దగ్గరగా ఉండే అర్థం ఉంది. శతాబ్దాల క్రితం షేక్స్పియర్ చేసినట్లుగా, విషాదాన్ని, హాస్యాన్ని పక్కపక్కనే ప్రదర్శిస్తూ, 'నిజ జీవితాన్ని' మరింత వాస్తవికంగా చిత్రీకరించడమే దీని ఉద్దేశం. ఈ కొత్త అర్థంతో, 'ట్రాజెడీ లిరిక్' పతనం తర్వాత 'ఒపెరా కామిక్' ఫ్రెంచ్ ఒపెరా రంగస్థలంపై ఆధిపత్యం చెలాయించింది. జాతరలలో బహిరంగ వేదికలపై హాస్య నటులు ప్రజల సమూహాల ముందు నృత్యాలు, పాటలు ప్రదర్శించడంతో ఫ్రెంచ్ ఒపెరెట్టా ఆవిర్భవించింది. 18వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో ఈ నటులు ప్రసిద్ధ ఒపెరాల హాస్య అనుకరణలను ప్రదర్శించడం మొదలుపెట్టారు. ఈ ప్రదర్శనలు ఒపెరా కామిక్ నుండి ఉద్భవించిన ఒక సాధారణ శైలిగా ఒపెరెట్టాను రూపొందించాయి, అదే సమయంలో సంగీతం యొక్క సరళమైన రూపానికి తిరిగి వచ్చాయి. ఒపెరెట్టా ఆవిష్కర్తగా జాక్వెస్ ఆఫెన్బాచ్ లేదా హెర్వేలలో ఎవరికి ఘనత దక్కాలనే దానిపై చాలా మంది పండితులు చర్చించారు. హెర్వే పునాదిని పూర్తి చేయగా, ఆఫెన్బాక్ ఆ కళారూపాన్ని మెరుగుపరిచి, అభివృద్ధి చేసి, నేటి మనకు తెలిసిన ఒపెరెట్టా భావనగా తీర్చిదిద్దాడని నిర్ధారించబడింది. అందువల్ల, "ఆఫెన్బాక్ను ఫ్రెంచ్ ఒపెరెట్టా పితామహుడిగా పరిగణిస్తారు - కానీ హెర్వేను కూడా అంతే." [6]
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ "Opera, Operetta, or Musical Theatre. – Blog". Opera Vivrà (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). 2013-10-19. Retrieved 2020-10-04.
- 1 2 3 4 5 6 Kennedy, Dennis, ed. (2005). "Operetta". The Oxford Encyclopedia of Theatre and Performance. Oxford University Press. ISBN 978-0-19-860174-6.
- ↑ Grout, Donald Jay; Williams, Hermine Weigel (2013). A Short History of Opera. Columbia University Press. p. 378. ISBN 978-0-231-50772-1. Retrieved 2 May 2015.
- 1 2 "The beginner's guide to operetta | English National Opera" (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). Archived from the original on 18 May 2022. Retrieved 2020-10-04.
- 1 2 3 Baranello, Micaela (2016). Operetta. doi:10.1093/obo/9780199757824-0171.
- 1 2 3 Traubner, Richard (2004-06-01). Operetta – A Theatrical History. doi:10.4324/9780203509029. ISBN 978-0-203-50902-9.[page needed]
- ↑ Jones, J. Bush (2003) Our Musicals, Ourselves, pp. 10–11, 2003, Brandeis University Press: Lebanon, New Hampshire ISBN 1584653116
ఇతర మూలాలు
[మార్చు]- Jacobs, Arthur (1984). Arthur Sullivan: A Victorian Musician. Oxford University Press. ISBN 0-19-315443-9.
- Filimon, Rosina Caterina (June 2019). "Ciprian Porumbescu și valorificarea folclorului în creația muzical-dramatică" [Ciprian Porumbescu and the use of folklore in musical-dramatic creation]. Conferința "Patrimoniul muzical din Republica Moldova (folclor şi creaţie componistică)" (in రొమేనియన్). Chişinău, Moldova: 18–19. Retrieved 2025-12-11.
- Firca, Gheorghe (2006). "La Roumanie. Culture musicale au fil de l'histoire" [Romania: Musical culture through history]. Études Balkaniques (in ఫ్రెంచ్). 1 (13). Paris: Association Pierre Belon: 214–229. ISBN 9782910860066. Retrieved 2025-12-11.
{{cite journal}}: CS1 maint: periodical has ISBN (link) - Gridan, Irina (January–March 2011). "Du communisme national au national-communisme – Réactions à la soviétisation dans la Roumanie des années 1960" [From Nationalized Communism to National Communism: Reactions to Sovietization in 1960s Romania]. Vingtième Siècle (in ఫ్రెంచ్) (109). Paris: Presses de Sciences Po Revue d'histoire: 113–127. ISBN 9782724632064. ISSN 0294-1759. Retrieved 2025-12-11.
{{cite journal}}: CS1 maint: periodical has ISBN (link) - Dincă, Răzvan-Ioan (2010). Preface. Opereta de 60 de ani [Operetta of 60 years]. By Moldovan, Ion; Mirescu, Eugenia (in రొమేనియన్). Bucarest: Teatrul National de Opereta Ion Dacian.
- Oltean, Tatiana (20 June 2019). "Lăsați-mă să cânt! [Let me sing!] – a Romanian operetta by Gherase Dendrino: links between the ethical, aesthetic and political content". Artes. Journal of Musicology. 19 (19–20). Iaşi: Universitatea Națională de Arte "George Enescu". Retrieved 2025-12-11.
- Postolache, Inga (2023). "Genres of Non-academic Musical Theater in Romania: Pages of History" (PDF). Învăţământ, Cercetare, Creaţie. 9 (1). Chişinău, Moldova: Facultatea de Arte – Universitatea Ovidiu: 347–356. ISSN 2601-3002. Retrieved 2025-12-11.
మరింత చదవడానికి
[మార్చు]- Bordman, Gerald (1981) American Operetta. New York: Oxford University Press.
- Clarke, Kevin (2007) Glitter and be Gay: Die authentische Operette und ihre schwulen Verehrer. Hamburg: Männerschwarm Verlag. (in German)
- Gänzl, Kurt (2001) The Encyclopedia of Musical Theatre (3 volumes). New York: Schirmer Books.
- Goulet, Charles (1981) Sur la scène et dans la coulisse. Québec: Ministère des Affaires culturelles. ISBN 2-551-04178-3
- Linhardt, Marion (2006) Residenzstadt und Metropole. Zu einer kulturellen Topographie des Wiener Unterhaltungstheaters (1858–1918). Berlin: Max Niemeyer Verlag. (in German)
- Viagrande, Iccardo (2009) Tu che m'hai preso il cuor. Un viaggio nel mondo dell'operetta. Monza: Casa Musicale Eco. (in Italian)
బయటి లింకులు
[మార్చు]- Extensive site with information about operettas, light operas and their composers
- Essay on operettas of Offenbach, Johann Strauss Jr. and their contemporaries
- Operetta Research Center (with a large archive of historical reviews)
- Kurt Gänzl's 2019 favourite operettas
- "Schwarzkopf Sings Operetta", streaming audio (2005), Warner Music, alexanderstreet.com
- The Differences in an Operetta & a Musical: The Business of Singing – Youtube video posted by Expert Village Leaf Group