ఒలక్కన్నేశ్వర ఆలయం
| ఒలక్కన్నేశ్వర ఆలయం | |
|---|---|
 ఒలక్కన్నేశ్వర ఆలయం | |
| Religion | |
| Affiliation | Hinduism |
| District | కాంచీపురం జిల్లా |
| Deity | శివుడు |
| Location | |
| Location | మామల్లపురం |
| State | తమిళనాడు |
| Country | భారతదేశం |
 Interactive map of ఒలక్కన్నేశ్వర ఆలయం | |
| Coordinates | 12°37′00″N 80°11′30″E / 12.6167°N 80.1917°E |
| Architecture | |
| Type | ద్రావిడ శిల్పకళ |
| Creator | పల్లవ రాజ్యం |
| Temple | 1 |
ఒలక్కన్నేశ్వర ఆలయం ("జ్వాలా నేత్రం";[1] సాధారణంగా ఒలక్కన్నాథ అని కూడా పిలుస్తారు; అలాగే "పాత దీపస్తంభం" అని కూడా ప్రసిద్ధి చెందింది)[2] భారతదేశంలోని తమిళనాడు రాష్ట్రం కాంచీపురం జిల్లాలో ఉన్న మహాబలిపురం పట్టణంలో ఉంది. ఇది బంగాళాఖాతం లోని కోరమండల్ తీరమును ఎదుర్కొని ఉన్నది. తీర ఆలయాల మాదిరిగానే, ఒలక్కన్నేశ్వర ఆలయం కూడా ఒక నిర్మాణ ఆలయం.[3] ఈ ఆలయం 8వ శతాబ్దంలో నిర్మించబడింది.[2] ఇది పట్టణానికి అందమైన దృశ్యాలను అందించే ఒక కొండపై, మహిషాసురమర్దిని మండపంకు నేరుగా పైభాగంలో ఉంది. ఈ ప్రాంతానికి దక్షిణంగా కొన్ని కిలోమీటర్ల దూరంలో అణు విద్యుత్ కేంద్రం ఉండటం వల్ల ఇది అధిక భద్రతా మండలంగా పరిగణించబడుతుంది. అందువల్ల ఇక్కడ ఫోటోగ్రఫీ నిషేధించబడింది.[4] ఒలక్కన్నేశ్వర ఆలయాన్ని కొన్నిసార్లు పొరపాటుగా మహిషాసుర దేవాలయంగా భావిస్తారు. ఇది శివుడు యొక్క ఒక అవతారానికి అంకితమైంది.[5] ఈ ఆలయం మహాబలిపురంలోని స్మారక సమూహంలో భాగంగా ఉంది. దీనిని 1984 నుండి యునెస్కో ప్రపంచ వారసత్వ స్థలంగా గుర్తించారు.[6]
నామవ్యుత్పత్తి
[మార్చు]
సాధారణంగా ఈ కట్టడాన్ని "ఒలక్కన్నాథ ఆలయం"గా పిలుస్తారు. అయితే, దీని అసలు పేరు ఒలక్కన్నేశ్వర. ఇది "ఉలైక్కణ్ణిస్వరమ్" అనే పదం వికృతి రూపంగా భావించబడుతుంది. (దీని అర్థం: నుదిటిపై అర్ధచంద్రం లేదా జ్ఞాననేత్రం కలిగిన శివుని ఆలయం).[7] ఒలక్కన్నేశ్వర ఆలయం మహిషాసురమర్దిని మండపం (గుహా ఆలయం) పై ఉన్నందున, దీన్ని పొరపాటుగా మహిషాసుర ఆలయంగా కూడా పిలుస్తారు.
భౌగోళిక స్థానం
[మార్చు]ఒలక్కన్నేశ్వర ఆలయం మహాబలిపురం పట్టణంలో ఉంది. ఈ ఆలయం తూర్పు ముఖంగా ఉండి, బహిర్గతమైన రాతిపై చెక్కబడిన మెట్ల శ్రేణి ద్వారా మాత్రమే చేరుకోవచ్చు. ఇది ఆధునిక దీపస్తంభం సమీపంలోని మహిషాసురమర్దిని మండపంపై ఉన్న ఒక కొండపై శిఖరభాగంలో స్థితిచెంది ఉంది. ఈ ఆలయం చెన్నై నగరానికి (మునుపటి మద్రాస్) సుమారు 58 కి.మీ దూరంలో, అలాగే చెంగల్పట్టు నుండి సుమారు 32 కి.మీ దూరంలో ఉంది.[8][9] ఈ ప్రాంతానికి దక్షిణంగా కొన్ని కిలోమీటర్ల దూరంలో అణు విద్యుత్ కేంద్రం ఉండటం వల్ల ఇది అత్యంత భద్రతా ప్రాంతంగా పరిగణించబడుతుంది.[4]
చరిత్ర
[మార్చు]షోర్ టెంపుల్ మాదిరిగానే, ఒలక్కన్నేశ్వర ఆలయం కూడా ప్రారంభ 8వ శతాబ్దంలో పల్లవ వంశం రాజు రాజసింహ పాలన కాలంలో నిర్మించబడింది.[10] పురావస్తు శాస్త్రవేత్త ఆల్బర్ట్ లాంగ్హస్ట్ ప్రకారం, 1900లో ఈ ప్రదేశంలో ప్రస్తుతం ఉన్న ఆధునిక దీపస్తంభం నిర్మించడానికి ముందు, ఒలక్కన్నేశ్వర ఆలయ పైకప్పు దీపస్తంభంలా ఉపయోగించబడింది. పైకప్పుపై ఒక చెక్క షెడ్ నిర్మాణం కూడా ఉండి ఉండవచ్చని ఆయన అభిప్రాయపడ్డాడు.[9][11] 19వ శతాబ్దం వరకు ఈ ఆలయంలో పూజా ఆచారాలు నిర్వహించబడినట్లు తెలుస్తుంది.[9][11]
ప్రత్యేక లక్షణాలు
[మార్చు]
ఈ నిర్మాణం బూడిద – తెలుపు రంగు గ్రానైట్ రాయితో నిర్మించబడింది.[12] ఈ ఆలయంలోని శిఖరం (గోపురాకార గోపురం) మొదట షోర్ టెంపుల్ శిఖరంలాగే ద్రావిడ శిల్పకళ శైలిలో నిర్మించబడిందని భావిస్తారు. అయితే ప్రస్తుతం అది కనిపించదు. చిన్న అర్ధమండపం (అర్ధ హాలు) ఒక దీర్ఘచతురస్రాకార గర్భగుడికి దారి తీస్తుంది. ఈ ఆలయ ప్రత్యేక లక్షణాలలో ఒకటి ప్రధాన గర్భగుడి ద్వారపాలకుల శిల్పాల చెక్కుదల. సాధారణంగా సాంప్రదాయకంగా ముందుముఖ శైలిలో పూర్తిగా ముఖచిత్రం చెక్కవచ్చినా, వీటిని అర్ధ ప్రొఫైల్లో చెక్కడం విశేషం. ఇది మహాబలిపురం పల్లవ శైలికి ప్రత్యేక లక్షణం. ఇలాంటి ద్వారపాలకుల శిల్పాలు త్రిమూర్తి గుహా ఆలయంలో కూడా కనిపిస్తాయి.
ఇది మహేంద్ర శైలిలోని నిర్మాణం నుండి రాజసింహ శైలికి మారుతున్న మధ్యంతర దశగా భావించబడుతుంది. ఈ మార్పు పూర్తిగా ముందుముఖం నుండి మూడు-వంతుల ప్రొఫైల్కు, ఆపై అర్ధ ప్రొఫైల్గా మారినట్లు అర్థం చేసుకోవచ్చు. అయితే ఆలయ వెనుక గోడపై చెక్కబడిన ద్వారపాలకులు మాత్రం పూర్తిగా ముందుముఖంగా కనిపిస్తారు.[9][11]
ఈ భవనం ఒకప్పుడు ఇటుకల మేసన్రీతో పూతపోసి ఉండేదని కూడా పేర్కొనబడింది.[13] బాహ్య గోడలపై ఉన్న అర్ధమండపంలోని కోనల్లో రెండు శిల్పాలు ఉన్నాయి. పిలాస్టర్లలో చుట్టబడి ఉన్న ఈ శిల్పాలలో శివుడు కాలాంతకుడుగా "కాలం" (యముడు)ను సంహరించే రూపంలో చూపబడుతున్నాడు. ఇవి పల్లవుల కాలానికి చెందనివిగా, తరువాతి కాలంలో జోడించబడినవి. ప్రధాన గర్భగుడి బాహ్య గోడలపై మరికొన్ని దేవకోష్టాలు ఉన్నాయి. దక్షిణ గోడపై చెట్టు క్రింద కూర్చున్న దక్షిణామూర్తి రూపంలో శివుని శిల్పం ఉంది. పడమర గోడపై కైలాస పర్వతంపై శివపార్వతులు కూర్చుని ఉండగా రావణుడు పర్వతాన్ని కదిలించడానికి ప్రయత్నించే శిల్పం ఉంది. ఉత్తర గోడపై నటరాజు రూపంలో శివుని శిల్పం ఉంది. ఈ శిల్పాలు బాగా దెబ్బతిన్నాయి. వాటిపై పూత వేసి రంగులు పూయడం వల్ల అసలు స్వరూపం స్పష్టంగా కనిపించదు. గోడలపై అనేక సింహాకార పిలాస్టర్లు ఉన్నాయి. ఆలయం లోపల ఎటువంటి దేవతా విగ్రహాలు లేవు.[9][11]
ఉల్లేఖనలు
[మార్చు]- ↑ Sivaramamurti, C. (1978). Mahābalipuram. Director General, Archaeological Survey of India. p. 18. Retrieved 18 March 2013.
- 1 2 "Olakkannesvara Temple". Brigham Young University.
- ↑ "Group of Monuments at Mahabalipuram". UNESCO. 15 October 1982. p. 3.
- 1 2 Singh, Sarina; Karafin, Amy; Mahapatra, Anirban (1 September 2009). South India. Lonely Planet. pp. 411–. ISBN 978-1-74179-155-6. Retrieved 18 March 2013.
- ↑ Ward, Philip (1991). South India: Tamil Nadu, Kerala, Goa : a travel guide. Oleander. p. 37. ISBN 978-0-900891-31-1. Retrieved 18 March 2013.
- ↑ "Group of Monuments at Mahabalipuram". UNESCO. Retrieved 2007-03-03.
- ↑ Mārg̲. Marg Publications. 1969. p. 77. Retrieved 18 March 2013.
- ↑ Ayyar, P. V. Jagadisa (1982). South Indian Shrines: Illustrated. Asian Educational Services. pp. 157–. ISBN 978-81-206-0151-2. Retrieved 7 February 2013.
- 1 2 3 4 5 "Mahabalipuram – The Workshop of Pallavas – Part V – Structural Temples". Olakkanneshvara Temple. Puratattva.in. 4 August 2010. Archived from the original on 23 January 2014. Retrieved 23 February 2013.
- ↑ Sharma, Dr. K.K.; Jain, Dr. Amit Rai (2019). Cave temples of India. New Delhi: Kitabwale. p. 122-3. ISBN 978-93-85754-64-7.
- 1 2 3 4 "Mahabalipuram – The Workshop of Pallavas – Part II". Olakkanneshvara Temple. Puratattva.in. 4 August 2010. Archived from the original on 21 April 2012. Retrieved 23 February 2013.
- ↑ Tömöry, Edith (1 June 1982). A history of fine arts in India and the West. Orient Longman. ISBN 9780861313211. Retrieved 18 March 2013.
- ↑ Madras literary society (1881). J.C. Morris (ed.). The Journal [afterw.] The Madras journal of literature and science (Public domain ed.). p. 120. Retrieved 18 March 2013.
మహాబలిపురంలోని స్మారక చిహ్నాల సమూహం | ||
|---|---|---|
| రథాలు |  | |
| గుహాలయాలు | ||
| రాతి శిల్పాలు | ||
| నిర్మాణ దేవాలయాలు | ||