ఓటరు టర్నవుట్
ఓటర్ టర్నవుట్, అనేది రాజకీయ శాస్త్రంలో ఓటర్ల భాగస్వామ్య రేటు లేదా శాతాన్ని సూచించడానికి తరచుగా వాడే పదం. ఎన్నికలలో పోలైన (నమోదైన) బ్యాలెట్ల ఆధారంగా దీనిని లెక్కిస్తారు. ఇది సాధారణంగా మొత్తం నమోదైన ఓటర్లలో, అర్హత కలిగిన ఓటర్లలో లేదా ఓటు వేసే వయస్సు గల ప్రజలలో ఎంత శాతం మంది ఓటు వేశారనే దాన్ని తెలియజేస్తుంది. దీనినే తెలుగులో సాధారణంగా ఓటింగ్ సరళి, ఓటింగ్ శాతం లేదా ఓటర్ల శాతం అని కూడా వ్యవహరిస్తారు.
స్టాన్ఫోర్డ్ విశ్వవిద్యాలయ రాజకీయ శాస్త్రవేత్తలు ఆడమ్ బోనికా, మైఖేల్ మెక్ఫాల్ అభిప్రాయం ప్రకారం—"ఎక్కువ మంది ప్రజలు ఓటు వేసినప్పుడు ప్రజాస్వామ్యాలు మెరుగ్గా పనిచేస్తాయి" అనే విషయంలో రాజకీయ శాస్త్రవేత్తలలో ఏకాభిప్రాయం ఉంది.[1]
"ఎన్నికల వ్యవస్థలు, నియమాలు మారే కొద్దీ ఓటింగ్ శాతం కూడా మారుతుందిs.[2]ఉదాహరణకు—తక్కువ బ్యాలెట్లు, తక్కువ ఎన్నికలు ఉంటూ, ప్రజలకు సులభంగా జవాబుదారీగా ఉండే బహుళ-పార్టీ పార్లమెంటరీ వ్యవస్థల్లో ఓటింగ్ చాలా ఎక్కువగా ఉంటుంది. దీనితో పోలిస్తే అమెరికా, జపాన్, స్విట్జర్లాండ్ లాంటి దేశాల క్లిష్టమైన వ్యవస్థల్లో ఓటింగ్ శాతం తక్కువగా నమోదవుతుంది.".[3]
ప్రాముఖ్యత
[మార్చు]సమాజంలోని కొన్ని వర్గాల ప్రజలు ఇతరులకన్నా ఎక్కువగా ఓటింగ్లో పాల్గొనే అవకాశం ఉంది. ఎన్నికలలో ఓటింగ్ శాతం 90% లేదా అంతకంటే ఎక్కువ ఉన్నప్పుడు... ఓటు వేసేవారికి, వేయనివారికి మధ్య ఉండే సామాజిక, ఆర్థిక వ్యత్యాసాల ప్రభావం పెద్దగా కనిపించదు. కానీ, ఓటింగ్ శాతం తక్కువగా నమోదైనప్పుడు మాత్రం ఓటు వేసినవారి, వేయనివారి మధ్య ఉండే తేడాలు చాలా స్పష్టంగా, తీవ్రంగా కనిపిస్తాయి.
"నిర్దిష్ట ఎన్నికల్లో ఏ పార్టీ గెలిచింది అనే దానికంటే... ఓటింగ్ శాతంలో వచ్చే మార్పులే ప్రజాస్వామ్య దేశాల భవిష్యత్తుపై, వాటి పనితీరుపై అత్యంత తీవ్రమైన, దీర్ఘకాలిక ప్రభావాన్ని చూపుతాయి."[4] ఉదాహరణకు, తక్కువ ఓటింగ్ శాతం నమోదయ్యే ప్రజాస్వామ్య దేశాల్లో 'నియంత్రణల దుర్వినియోగం' (రెగ్యులేటరీ క్యాప్చర్ - అంటే ప్రభుత్వ వ్యవస్థలపై లేదా పాలసీలపై కొన్ని ప్రత్యేక ప్రయోజన సమూహాలు/శక్తులు పట్టు సాధించడం) ఎక్కువగా జరుగుతుంది. ఇది ఎన్నికలను క్రమబద్ధీకరించడం వంటి ప్రజోపయోగ ప్రజాస్వామ్య సంస్కరణలను కూడా అడ్డుకుంటుంది.[5]
ఓటింగ్ శాతాన్ని లెక్కించే విధానం
[మార్చు]వివిధ దేశాలు ఓటింగ్ శాతాన్ని లెక్కించడానికి వేర్వేరు పద్ధతులను ఉపయోగించడం వల్ల కూడా నివేదికల్లో వ్యత్యాసాలు కనిపిస్తాయి. ఓటింగ్ శాతాన్ని లెక్కించేటప్పుడు — లవంలో (Numerator) ఉండే 'మొత్తం పోలైన ఓట్ల సంఖ్య'ను, అలాగే హారంలో (Denominator) ఉండే 'ఓటు వేయడానికి అర్హులైన ఓటర్ల సంఖ్య'ను ఖచ్చితంగా కొలవడంలో అనేక ఇబ్బందులు ఉన్నాయి. పైగా, ఎన్నికల తర్వాత నిర్వహించే సర్వేలు కొన్నిసార్లు తప్పుడు సమాచారానికి దారితీయవచ్చు; ఎందుకంటే చాలామంది తాము ఓటు వేయకపోయినా, వేసినట్లుగా సర్వేలలో తప్పుడు అంచనాలు ఇచ్చే అవకాశం ఉంది.[6]
ఓటరు టర్నవుట్ను లెక్కించడానికి ఒక సాధారణ గణిత సూత్రాన్ని ఉపయోగిస్తారు. ఒక ఎన్నికలలో పోలైన మొత్తం ఓట్లను, ఆ ప్రాంతంలో అధికారికంగా నమోదైన మొత్తం ఓటర్ల సంఖ్యతో భాగించి, వందతో గుణించడం ద్వారా ఈ శాతాన్ని గుర్తిస్తారు.
లెక్కింపు సూత్రం:
ఓటింగ్ శాతం (Voter Turnout) = పోలైన మొత్తం ఓట్లు
మొత్తం నమోదైన ఓటర్ల సంఖ్య× 100
ఉదాహరణకు: ఒక గ్రామంలో మొత్తం నమోదైన ఓటర్ల సంఖ్య 1000 మంది అనుకుందాం. ఎన్నికల రోజున వారిలో 750 మంది వచ్చి తమ ఓటు హక్కును ఉపయోగించుకుంటే, ఆ గ్రామంలో ఓటర్ టర్నవుట్ కింది విధంగా ఉంటుంది:
ఓటింగ్ శాతం = 750
1000× 100 = 75%
కాబట్టి, అక్కడ 75% ఓటింగ్ శాతం నమోదైనట్లు లెక్క.
ఓటర్ టర్నవుట్ ప్రాధాన్యత
[మార్చు]ప్రజాస్వామ్య రాజకీయ వ్యవస్థలలో ఓటింగ్ శాతం అనేది కేవలం ఒక సంఖ్య మాత్రమే కాదు, అది ప్రజల చైతన్యానికి ప్రతీక. దీని ప్రాధాన్యతను కింది అంశాల ద్వారా అర్థం చేసుకోవచ్చు:
- ప్రజాస్వామ్య బలం: ఎన్నికలలో ఓటింగ్ శాతం ఎక్కువగా నమోదైతే, ప్రజలు రాజకీయ ప్రక్రియలో చురుగ్గా పాల్గొంటున్నారని అర్థం. ఇది ప్రజాస్వామ్య పునాదులు బలంగా ఉన్నాయనే దానికి స్పష్టమైన సంకేతం.
- ప్రజా తీర్పుకు స్పష్టత (చట్టబద్ధత): ఎక్కువ మంది ఓటర్లు పోలింగ్ ప్రక్రియలో పాల్గొన్నప్పుడు, గెలిచిన ప్రభుత్వానికి ప్రజాదరణ మరియు నైతిక చట్టబద్ధత (Legitimacy) ఎక్కువగా ఉంటుంది. తక్కువ ఓటింగ్ శాతంతో గెలిచిన ప్రభుత్వం కంటే, మెజారిటీ ప్రజల మద్దతుతో ఏర్పడిన ప్రభుత్వ నిర్ణయాలకు విలువ పెరుగుతుంది.
- ప్రభుత్వంపై వ్యతిరేకత లేదా అనుకూలత ప్రతిబింబం: రాజకీయ విశ్లేషణలలో ఓటింగ్ శాతానికి చాలా ప్రాముఖ్యత ఉంటుంది.
- కొన్నిసార్లు ఓటింగ్ శాతం సాధారణం కంటే భారీగా పెరిగితే, అది ప్రభుత్వ వ్యతిరేకత (Anti-incumbency) ను సూచిస్తుంది. ప్రస్తుత పాలనపై అసంతృప్తితో ఉన్న ప్రజలు మార్పు కోసం పెద్ద ఎత్తున తరలివచ్చారని విశ్లేషకులు భావిస్తారు.
- మరికొన్ని సందర్భాల్లో, ప్రభుత్వం ప్రవేశపెట్టిన సంక్షేమ పథకాలు లేదా ప్రజాకర్షక విధానాల పట్ల ఆకర్షితులై, ప్రభుత్వానికి మళ్ళీ మద్దతు ఇవ్వడానికి (Pro-incumbency) కూడా ప్రజలు భారీగా ఓటు వేయవచ్చు.
| ఎన్నికల సంవత్సరం | లోక్సభ సంఖ్య | పురుషుల ఓటింగ్ శాతం (%) | మహిళల ఓటింగ్ శాతం (%) | మొత్తం ఓటింగ్ శాతం (%) |
|---|---|---|---|---|
| 1951–52 | 1వ లోక్సభ | లభ్యంలో లేదు | లభ్యంలో లేదు | 45.70% |
| 1957 | 2వ లోక్సభ | లభ్యంలో లేదు | లభ్యంలో లేదు | 45.40% |
| 1962 | 3వ లోక్సభ | 63.31% | 46.63% | 55.42% |
| 1967 | 4వ లోక్సభ | 66.70% | 55.50% | 61.33% |
| 1971 | 5వ లోక్సభ | 60.90% | 49.10% | 55.27% |
| 1977 | 6వ లోక్సభ | 65.63% | 54.91% | 60.49% |
| 1980 | 7వ లోక్సభ | 62.16% | 51.22% | 56.92% |
| 1984–85 | 8వ లోక్సభ | 68.31% | 58.60% | 64.01% |
| 1989 | 9వ లోక్సభ | 66.13% | 57.32% | 61.95% |
| 1991–92 | 10వ లోక్సభ | 61.58% | 51.35% | 55.88% |
| 1996 | 11వ లోక్సభ | 62.06% | 53.41% | 57.94% |
| 1998 | 12వ లోక్సభ | 65.72% | 57.88% | 61.97% |
| 1999 | 13వ లోక్సభ | 63.92% | 56.46% | 59.99% |
| 2004 | 14వ లోక్సభ | 61.69% | 53.64% | 57.98% |
| 2009 | 15వ లోక్సభ | 60.24% | 55.82% | 58.19% |
| 2014 | 16వ లోక్సభ | 67.09% | 65.63% | 66.44% |
| 2019 | 17వ లోక్సభ | 67.01% | 67.18% | 67.40% |
| 2024 | 18వ లోక్సభ | 65.80% | 65.78% | 65.79% |
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ "Opinion | Want Americans to vote? Give them the day off". Washington Post (in ఇంగ్లీష్). Archived from the original on 2020-04-30. Retrieved 2018-10-11.
- ↑ Michael McDonald and Samuel Popkin. "The Myth of the Vanishing Voter" in American Political Science Review. December 2001. p. 970.
- ↑ Michael McDonald and Samuel Popkin. "The Myth of the Vanishing Voter" in American Political Science Review. December 2001. p. 970.
- ↑ Badger, Emily. "What If Everyone Voted? Archived 2024-06-05 at the Wayback Machine", The New York Times, 29 October 2018, pp. 12–13.
- ↑ Anzia, Sarah F. (2013). Timing and Turnout: How Off-Cycle Elections Favor Organized Groups (in ఇంగ్లీష్). University of Chicago Press. ISBN 978-0-226-08695-8. p. 210
- ↑ Error on call to Template:cite paper: Parameter title must be specified
- ↑ "Statistical Reports of General Elections to Lok Sabha". Election Commission of India. Retrieved 2026-07-08.
- ↑ "Women participation outnumbers men in Lok Sabha Elections". Press Information Bureau, Government of India. 2019-05-20. Retrieved 2026-07-08.