Jump to content

ఓరియెంటల్ డార్టర్

వికీపీడియా నుండి

ఓరియెంటల్ డార్టర్
కొమ్మపై రెక్కలు ఆరబెట్టుకుంటున్న దృశ్యం
Scientific classification Edit this classification
Unrecognized taxon (fix): Anhingidae
Genus: Anhinga
Species:
A. melanogaster
Binomial name
Anhinga melanogaster
Pennant, 1769
      సుమారు వ్యాప్తి ప్రాంతం
Synonyms

Plotus melanogaster

ఓరియెంటల్ డార్టర్ (Anhinga melanogaster) అనేది ఉష్ణమండల దక్షిణ ఆసియా, ఆగ్నేయ ఆసియా ప్రాంతాలలో కనిపించే ఒక జలపక్షి. దీని మెడ పొడవుగా, సన్నగా ఉండి, నిటారుగా ఉన్న మొనదేలిన ముక్కును కలిగి ఉంటుంది. కార్మొరాంట్‌ల మాదిరిగా ఇది నీటిలో శరీరాన్ని ముంచి చేపలను వేటాడుతుంది. నీటిలో చేపను పొడిచి, దానిని పైకి తీసుకువచ్చి, గాల్లోకి విసిరి, తల ముందుగా మింగుతుంది. ఇది ఈదుతున్నప్పుడు శరీరం నీటిలోనే మునిగి ఉండి, పొడవైన మెడ మాత్రమే నీటి పైభాగంలో కనిపిస్తుంది. అందువల్ల దీనికి సాధారణంగా స్నేక్‌బర్డ్ అనే పేరు వచ్చింది. కార్మొరాంట్‌ల మాదిరిగానే దీని ఈకలు నీటిని పీల్చుకుంటాయి. అందువల్ల ఇది తరచుగా రాళ్లపై లేదా చెట్టు కొమ్మలపై రెక్కలను విప్పి ఆరబెట్టుకుంటూ కనిపిస్తుంది.

వివరణ

[మార్చు]
చేపను ముందుగా పొడిచి, తరువాత పాము వంటి మెడను నీటి పైకి తీసుకువచ్చి చేపను తల ముందుగా మింగుతుంది.

ఓరియెంటల్ డార్టర్ అన్ని ఇతర అన్హింగా జాతుల మాదిరిగానే చాలా పొడవైన మెడ కలిగిన కార్మొరాంట్ పోలికలున్న పక్షి. దీని మెడ నిర్మాణం ఇతర డార్టర్ జాతుల మాదిరిగానే ఉంటుంది. మెడలోని 8వ, 9వ వెన్నెముకల వద్ద బలమైన కండరాలు ఉండటంతో మెడను వేగంగా ముందుకు విసిరి నీటిలో చేపలను పొడవగలదు.[2] దిగువ దవడ అంచుల వద్ద లోపలికి తిరిగిన చిన్న రంధ్రాల్లాంటి దంతాకార నిర్మాణాలు ఉండటంతో పొడిచిన చేపలు జారిపోకుండా ఉంటాయి.[3]

పూర్తిగా ఎదిగిన పక్షి పైభాగం నలుపు రంగులో ఉండి, రెక్కలపై వెండి రంగు గీతలు కనిపిస్తాయి. తలపై భాగం, మెడ గోధుమరంగులో ఉండి వెనుక వైపు నల్లగా మారుతుంది. కింద భాగం నలుపు-గోధుమరంగులో ఉంటుంది. కళ్లపై భాగం, గొంతు, మెడ పక్కల వెంట తెల్లటి గీతలు ఉండటం వల్ల గీతల మాదిరి రూపం కనిపిస్తుంది. కంటి కణుపు తెల్లగా ఉండి దాని చుట్టూ పసుపు వలయం ఉంటుంది. పెంపుడు కాలంలో ఈ పసుపు మరింత ప్రకాశవంతంగా కనిపిస్తుంది.[4]

ఆడ, మగ పక్షులను తేలికగా వేరు చేయలేము. అయితే మగ పక్షుల తెల్ల గొంతుపై నల్లటి మచ్చలు కలిసిపోతూ కనిపిస్తాయి.[5] ఆడ పక్షులకు కొంచెం చిన్న ముక్కు ఉంటుంది. మెడ అడుగు భాగంలోని నల్లటి రంగు వెనుక మెడ నుంచి వెడల్పాటి పసుపు-గోధుమ పట్టీ ద్వారా వేరుపడుతుంది. చిన్న వయస్సు పక్షుల మెడ లేత గోధుమ రంగులో ఉండి, కింది భాగం తెల్లగా కనిపిస్తుంది. వీటిలో మెడ పక్కన తెల్లటి గీత ఉండదు.[6]

ఎగురుతున్నప్పుడు దీని పొడవైన మెడ, వెడల్పాటి రెక్కలు, గుదిగుచ్చిన ఆకారంలోని తోక దీన్ని ప్రత్యేకంగా గుర్తించేటట్లు చేస్తాయి.[7] చిన్న పక్షుల రెండవ రెక్క ఈకలు, మధ్య తోక ఈకలు అలల మాదిరిగా వంకరలతో కనిపిస్తాయి.[8] దీని పొడవైన తోకలో పన్నెండు గట్టి ఈకలు ఉంటాయి. నేలపై నడిచేటప్పుడు ఇవి నేలను తాకుతూ లాగుతూ ఉంటాయి.[9]

వర్గీకరణ

[మార్చు]

ఓరియెంటల్ డార్టర్ అనేది అన్‌హింగైడే కుటుంబానికి చెందినది. ఇది అమెరికన్ డార్టర్, ఆఫ్రికన్ డార్టర్, ఆస్ట్రేలేషియన్ డార్టర్ జాతులతో అత్యంత సమీప సంబంధం కలిగి ఉంటుంది. ఒకప్పుడు ఇవన్నీ Anhinga melanogaster ఉపజాతులుగా పరిగణించబడ్డాయి.[10] అయితే ఓరియెంటల్ డార్టర్ మెడ పక్కల తెల్లటి గీతల వల్ల అమెరికన్ డార్టర్‌లతో పోలిస్తే స్పష్టంగా భిన్నంగా కనిపిస్తుంది.[4]

ప్రవర్తన, పర్యావరణం

[మార్చు]
పొడిచిన చేపను ముందుగా నీటి పైకి తీసుకువస్తుంది.

ఓరియెంటల్ డార్టర్ ప్రధానంగా మంచినీటి సరస్సులు, వాగుల్లో కనిపిస్తుంది. ఇవి సాధారణంగా ఒంటరిగా ఆహారం వెతుకుతాయి. శరీరం మొత్తం నీటిలో మునిగి ఉండగా, తల, మెడను నీటి పైభాగంలో కదుపుతూ ముందుకు సాగుతాయి. చేపను గుచ్చి, దానిని నీటి పైకి తీసుకువచ్చి గాల్లోకి విసిరి తల ముందుగా మింగేస్తాయి.

కొన్నిసార్లు ఇవి కార్మొరాంట్‌లతో కలిసి కనిపిస్తాయి. నీటి దగ్గర రాళ్లపై లేదా చెట్లపై కూర్చుని రెక్కలను విప్పి ఆరబెట్టుకోవడం వీటి సాధారణ అలవాటు. వేడి సమయంలో గాలివేగాలను ఉపయోగించి ఎత్తుకు ఎగురుతాయి. సాధారణ విమానంలో రెక్కలు ఆడిస్తూ, కొంతసేపు తేలియాడుతూ ప్రయాణిస్తాయి.[11]

ఇవి ఇతర జలపక్షులతో కలిసి గూళ్లు కట్టే ప్రాంతాలలో నివసిస్తాయి. నీటితో చుట్టుముట్టబడిన చెట్లపై కర్రలతో గూడు నిర్మిస్తాయి. అనేక జంటలు దగ్గర దగ్గరగా గూళ్లు కట్టవచ్చు.[12]

ఉత్తర భారతదేశంలో వర్షాకాలమైన జూన్–ఆగస్టు మధ్య వీటి పెంపుడు కాలం ఉంటుంది. దక్షిణ పశ్చిమ భారతదేశంలో ఏప్రిల్–మేలో, ఆగ్నేయ భారతదేశంలో ఈశాన్య మాన్సూన్ సమయంలో పెంపుడు జరుగుతుంది.[13]

ఒక గూడు సాధారణంగా మూడు నుంచి ఆరు వరకు నీలి-ఆకుపచ్చ రంగు గుడ్లను కలిగి ఉంటుంది. వాటిపై తెల్లటి సున్నపు పొర ఉంటుంది. కాలక్రమంలో అది మురికిగా మారుతుంది. తల్లిదండ్రులు ఇద్దరూ గుడ్లను పొదుగుతారు. మొదటి గుడ్డు పెట్టిన వెంటనే పొదగడం ప్రారంభమవడంతో పిల్లలు వేర్వేరు సమయాల్లో బయటకు వస్తారు. కొత్తగా పుట్టిన పిల్లలకు ఈకలు ఉండవు. తరువాత తెల్లటి మృదువైన ఈకలు వస్తాయి. పిల్లలు తల్లిదండ్రుల గొంతులో తలను పెట్టి ఆహారం తీసుకుంటాయి.[11]

భుజ, తోక ఈకలు అలల మాదిరిగా వంకరలతో కనిపిస్తాయి.

పెంపుడు కాలం తరువాత పెద్ద పక్షులు ఒకేసారి రెక్క ఈకలను మార్చుకుంటాయి. ఈ సమయంలో కొంతకాలం ఎగరలేవు. ప్రమాదం ఎదురైతే నీటిలోకి దూకి ఈదుకుంటూ తప్పించుకుంటాయి.[11] గూళ్లలో ఉన్న పిల్లలు కూడా ఇదే రీతిలో తప్పించుకునే ప్రయత్నం చేస్తాయి.[14]

ఇవి సాధారణంగా నిశ్శబ్దంగా ఉంటాయి. అయితే గూళ్ల వద్ద గుసగుసలు, కరకరల శబ్దాలు చేస్తాయి. పిల్లలు ఆహారం అడుగుతున్నప్పుడు బిగ్గరగా శబ్దం చేస్తాయి.[11] పెద్ద పక్షులు నీటి సమీపంలోని చెట్లపై గుంపులుగా విశ్రాంతి తీసుకుంటాయి.[15]

నీటి నుంచి ఎగురుతున్న డార్టర్

పెరిగిన పిల్లలను కొన్నిసార్లు పల్లాస్ చేపల గద్ద వంటి మాంసాహారి పక్షులు వేటాడుతాయి.[11] దీని పొడవైన భుజ ఈకలను ఒకప్పుడు టోపీల అలంకరణకు ఉపయోగించేవారు.[16]

ఈ జాతిలో Schwartzitrema anhingi, Petasiger nicolli, Mesorchis pendulus, Echinorhynchotaenia tritesticulata వంటి పరాన్నజీవులు గుర్తించబడ్డాయి.[17]

భారతదేశంలోని ఈశాన్య ప్రాంతాలలో కొన్ని ఆదివాసి తెగలు ఈ పక్షులను చేపల వేటకు ఉపయోగించేవారు.[11] ఇవి చేపలను మింగకుండా ఉండేందుకు మెడకు ఉంగరం కట్టేవారు. ఇది ఆగ్నేయ ఆసియాలో కనిపించే కార్మొరాంట్ ఫిషింగ్ పద్ధతితో సమానంగా ఉంటుంది.[18]

మూలాలు

[మార్చు]
  1. BirdLife International (2024). "Anhinga melanogaster". IUCN Red List of Threatened Species. 2024 e.T22696712A218634665. doi:10.2305/IUCN.UK.2024-2.RLTS.T22696712A218634665.en. Retrieved 11 November 2021.
  2. Forbes, WA (1882). "On some Points in the Anatomy of the Indian Darter (Plotus melanogaster), and on the Mechanism of the Neck in the Darters (Plotus), in connexion with their Habits". Proceedings of the Zoological Society of London. 50 (1): 208–212. doi:10.1111/j.1096-3642.1882.tb02736.x.
  3. Beddard, Frank E. (1892). "Notes on the Anatomy and Osteology of the Indian Darter (Plotus melanogaster)". Proceedings of the Zoological Society of London. 60 (2): 291–296. doi:10.1111/j.1469-7998.1892.tb06831.x.
  4. 1 2 Schodde, R; Guy M. Kirway; Richard Porter (2012). "Morphological differentiation and speciation among darters (Anhinga)". Bulletin of the British Ornithologists' Club. 132 (4): 283–294.
  5. Rasmussen, PC; JC Anderton (2005). Birds of South Asia. The Ripley Guide. Volume 2. Smithsonian Institution and Lynx Edicions. p. 53.
  6. Sharpe, RB; W R Ogilvie-Grant (1898). Catalogue of the birds in the British Museum. Volume 26. British Museum.
  7. Whistler, Hugh (1949). Popular handbook of Indian birds (4th ed.).
  8. Sinclair, WF (1899). "Plumage of the Snake-bird Plotus melanogaster". J. Bombay Nat. Hist. Soc. 12 (4): 784.
  9. Baker, ECS (1929). The Fauna of British India, Including Ceylon and Burma. Birds. Volume 6.
  10. Harrison, CJO (1978). "Osteological differences in the leg bones of two forms of Anhinga". Emu. 78: 230–231.
  11. 1 2 3 4 5 6 Ali, Salim; Ripley, S.D. (1978). Handbook of the birds of India and Pakistan. Volume 1 (2nd ed.). Oxford University Press. pp. 43–46.
  12. Pathak, B. J.; Vijayan, S.; Pati, B. P. (2004). "Observations on chick mortality in Darter Anhinga melanogaster in Gir forest". J. Bombay Nat. Hist. Soc. 101 (2): 310.
  13. Neginhal, SG (1982). "The birds of Ranganathittu". J. Bombay Nat. Hist. Soc. 79 (3): 581–593.
  14. Abdulali, Humayun (1948). "Peculiar behaviour of the Darter (Anhinga melanogaster Pennant)". J. Bombay Nat. Hist. Soc. 47 (3): 549.
  15. Neelakantan, KK (1976). "Where do Darters sleep?". Newsletter for Birdwatchers. 16 (6): 9.
  16. "Keswal (1886). "Notes on the waters of Western India". J. Bombay Nat. Hist. Soc. 1.
  17. Rev. Biol. Trop. 12 (1): 75–79. 1964. {{cite journal}}: Missing or empty |title= (help)
  18. Stonor, CR (1948). "Fishing with the Indian Darter (Anhinga melanogaster) in Assam". J. Bombay Nat. Hist. Soc. 47 (4): 746–747.

బాహ్య లింకులు

[మార్చు]