కపుర్తలా తారా దేవి
తారా దేవి (జనవరి 22, 1911 - డిసెంబర్ 8, 1946), యూజీనీ గ్రోసప్ గా జన్మించారు, 1942లో భారతదేశంలోని కపుర్తలా మహారాజా జగత్జిత్ సింగ్ ఆరవ భార్య అయిన చెక్ నటి, నర్తకి. వారు చాలా సంవత్సరాల క్రితం వియన్నాలో కలుసుకున్నారు , అక్కడ ఆమె హెన్రిక్ ఇబ్సెన్ నాటకం పీర్ జింట్ ఎట్ ది బర్గ్ థియేటర్లో అనిత్రా పాత్ర పోషించింది .
ఆ జంట 1945లో విడిపోయారు, ఆ తర్వాత ఆమెను అమెరికాకు వెళ్లడానికి అనుమతించాలనే ప్రణాళికలు విఫలమైనాయి. డిసెంబర్ 8, 1946న, ఆమె ఢిల్లీలోని కుతుబ్ మినార్ నుండి పడి మరణించింది .
ప్రారంభ జీవితం
[మార్చు]నినా అని కూడా పిలువబడే తారా దేవి, వియన్నాలోని మున్జ్వార్డింగాస్సేలో నటి మరియా ఎలియనోరా గ్రోసప్ (1889–1945) దంపతులకు యూజీనీ గ్రోసప్గా జన్మించారు . 1918 నాటి వియన్నా కాథలిక్ చర్చి రిజిస్ట్రీ బాప్టిజం రికార్డులు ఆమె పుట్టిన తేదీని 22 జనవరి 1911గా నమోదు చేస్తాయి, ఆమెను అక్రమ స్త్రీగా వర్ణిస్తాయి. నేషనల్ ఆర్కైవ్స్ ఆఫ్ ఇండియా ఆమె పేరును 'ఎంజెనీ' అని తప్పుగా వ్రాసిన రిజిస్ట్రేషన్ పత్రాన్ని కలిగి ఉంది, ఆమె పుట్టిన సంవత్సరాన్ని 1914గా నమోదు చేస్తుంది. న్యూఢిల్లీలోని చెక్ రిపబ్లిక్ రాయబార కార్యాలయం ఆమె తండ్రిని హంగేరియన్ కౌంట్ కరాట్సోని అని పేర్కొంది. ఆమె సంరక్షకుడు లియోన్ పిస్టల్.[1][2]
1935లో, వియన్నాలోని బర్గ్థియేటర్లో హెన్రిక్ ఇబ్సెన్ నాటకం పీర్ జింట్లో అనిత్రా పాత్ర పోషించడానికి ఆమె ఎంపికైంది . పిస్టల్ ప్రకారం, ఆమె ప్రదర్శనలలో ఒకదానిలోనే మహారాజా జగత్జిత్ సింగ్ ఆమెను మొదటిసారి చూశాడు.[1][3]
తరువాతి జీవితం
[మార్చు]గ్రోసప్, ఆమె కుటుంబం, ఆమె అమ్మమ్మతో సహా, 1937లో ప్రేగ్ నుండి బయలుదేరారు. మే 1939లో, 28 ఏళ్ల యూజీనీ గ్రోసప్, ఆమె తల్లి మరియా గ్రోసప్, 66 ఏళ్ల మహారాజా జపాన్లోని యోకోహామా నుండి అమెరికాలోని శాన్ ఫ్రాన్సిస్కోకు వెళ్లే టాట్సుటా మారు ప్రయాణీకుల జాబితాలో పేరు పెట్టారు.
భారతదేశంలో, గ్రోసప్స్ కపుర్తలాలోని ప్యాలెస్లోని మహిళల గృహాలలో నివసించారు . మహారాజా మనవడు బ్రిగేడియర్ సుఖ్జిత్ సింగ్ తన తాత, యువరాజు, పోషకుడు, పాట్రియార్క్ జీవిత చరిత్ర (2019)లో, భారతదేశం విడిచి నాజీ ఆక్రమిత యూరప్కు తిరిగి రావాలని బహిష్కరణ నోటీసు అందుకున్న తర్వాత, తనను వివాహం చేసుకోమని గ్రోసప్ను కోరినట్లు పేర్కొన్నాడు. ఆమె తల్లి ఆమెను వివాహానికి అంగీకరించమని ఒప్పించింది, 1942లో, యూజీని గ్రోసప్ ముస్సోరీలో మహారాజాను వివాహం చేసుకుంది . తరువాత ఆమెను కపుర్తలాకు చెందిన తారా దేవి అని పిలుస్తారు. సంబుయ్ ప్రకారం, ఆమె భారతదేశంలోని బ్రిటిష్ వారితో లేదా మహారాజా ఇంటితో అనుకూలంగా ఉండటానికి దూరంగా ఉంది; వారు ఆమెను సామాన్యురాలిగా చూశారు. 1945 లో ముస్సోరీ పర్యటనలో ఆమె అమ్మమ్మ, తల్లి ఇద్దరూ అకస్మాత్తుగా మరణించారు. అక్కడ, దేవి విషప్రయోగం జరిగిందని నమ్మి, ఆమె నాడీ విచ్ఛిన్నానికి గురైంది . సుఖ్జిత్ సింగ్ ప్రకారం, ఆమె ఇప్పటికే పదేపదే నిరాశను ఎదుర్కొంటోంది, కాన్సంట్రేషన్ క్యాంపుల్లో కుటుంబం, స్నేహితుల గురించి యూరప్ నుండి వచ్చిన వార్తలతో ఇది మరింత దిగజారింది . తదనంతరం, ఆ జంట విడిపోయారు, ఆమె ఢిల్లీలోని ఒక హోటల్కు వెళ్లింది. బ్రిటిష్ అధికారులు ఆమెకు పాస్పోర్ట్ నిరాకరించడంతో యునైటెడ్ స్టేట్స్లోని తన ఆస్ట్రియన్ స్నేహితుల వద్దకు ఆమెను అనుమతించే ప్రణాళికలు విఫలమయ్యాయి.[4][5]
మరణం
[మార్చు]
డిసెంబర్ 8, 1946న, ఆమె తాను నివసిస్తున్న మైడెన్స్ హోటల్ నుండి బయలుదేరి, కుతుబ్ మినార్కు తీసుకువెళ్లబడింది , అక్కడ నుండి ఆమె తన రెండు పోమెరేనియన్ కుక్కలతో సహా పడి మరణించింది . ఆ సమయంలో వార్తాపత్రికలు డిసెంబర్ 9న ఆమె మరణం సంభవించిందని, ఆమె జ్ఞాపకార్థం కపుర్తలలోని రాష్ట్ర పాఠశాలలు, కళాశాలలు, కార్యాలయాలు మూసివేయబడ్డాయని, ఆమె మరణంపై విచారణ జరగాల్సి ఉందని నివేదించాయి. అప్పుడు న్యూయార్క్లో నివసిస్తున్న పిస్టల్, "దుష్ప్రవర్తన"ని అనుమానించాడు, దేవి తనకు రాసిన లేఖలు "నిరంతర మరణ భయం గురించి చెబుతున్నాయని, ఆమె యునైటెడ్ స్టేట్స్కు రావాలని ప్లాన్ చేస్తోందని" పత్రికలకు చెప్పాడు. ఆమెను న్యూఢిల్లీలోని నికల్సన్ స్మశానవాటికలో ఖననం చేశారు.[5][6]
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ 1.0 1.1 "75 let od úmrtí české manželky indického mahárádži Eugenie Grosupové". www.mzv.cz (in చెక్). Ministry of Foreign Affairs. 9 January 2022. Archived from the original on 14 October 2023. Retrieved 14 October 2023.
- ↑ "Foul play suspected by former guardian: letters tell of constant fear". Civil & Military Gazette. 13 December 1946. p. 10.
- ↑ Gaur, Abhilash (2 December 2021). Nina Grosup-Karatsonyi a.k.a. Rani Tara Devi of Kapurthala.
- ↑ Sambuy, Livia Manera (2023). "A most Parisian Maharajah". In Search of Amrit Kaur: An Indian Princess in Wartime Paris (in ఇంగ్లీష్). Random House. ISBN 978-1-4735-4629-5.
- ↑ 5.0 5.1 ""Not due to foul play". Death of Kapurthala Ruler's Wife". Civil & Military Gazette. 17 December 1946. p. 8.
- ↑ "Maharani Tara Devi dead: Fall from Qutb Minor in Delhi". Civil & Military Gazette. 11 December 1946. p. 8.