Jump to content

కమ్యానిట్స్-పోడిల్స్కీ

వికీపీడియా నుండి
కమ్యానిట్స్-పోడిల్స్కీ
Кам'янець-Подільський
నగరం
బరోక్ సెయింట్ జోసాఫట్ చర్చి
పవిత్ర ట్రినిటీ చర్చి
పోలిష్ మార్కెట్ స్క్వేర్ వద్ద ఉన్న చారిత్రక గృహాలు
పోలిష్ టౌన్ హాల్
  • పైనుండి, ఎడమ నుండి కుడికి: కోట
  • సెయింట్ జోసాఫట్ చర్చి
  • పవిత్ర ట్రినిటీ చర్చి
  • పోలిష్ మార్కెట్ స్క్వేర్
  • పోలిష్ టౌన్ హాల్
  • పాత నగర పనోరమా
Flag of కమ్యానిట్స్-పోడిల్స్కీ
Flag
Coat of arms of కమ్యానిట్స్-పోడిల్స్కీ
Coat of arms
పటం
Interactive map of కమ్యానిట్స్-పోడిల్స్కీ
కమ్యానిట్స్-పోడిల్స్కీ is located in Ukraine
కమ్యానిట్స్-పోడిల్స్కీ
కమ్యానిట్స్-పోడిల్స్కీ
ఉక్రెయిన్ లో స్థానం
నిర్దేశాంకాలు: 48°41′00″N 26°35′00″E / 48.68333°N 26.58333°E / 48.68333; 26.58333
దేశం Ukraine
ఒబ్లాస్ట్ఖ్మెల్నిట్స్కీ ఒబ్లాస్ట్
రయాన్కమ్యానిట్స్-పోడిల్స్కీ రయాన్
హ్రోమాడాకమ్యానిట్స్-పోడిల్స్కీ అర్బన్ హ్రోమాడా
మొదటి ప్రస్తావన1062
నగర హక్కులు1432
ప్రభుత్వం
 • మేయర్మైఖైలో పోసిట్కో (స్వోబోడా[1])
విస్తీర్ణం
 • మొత్తం
27,871 కి.మీ2 (10,761 చ. మై)
జనాభా
 (2022)[2]
 • మొత్తం
96,896
 • జనసాంద్రత3.5/కి.మీ2 (9.0/చ. మై.)
టైమ్ జోన్UTC+2 (EET)
 • Summer (DST)UTC+3 (EEST)
పోస్టల్ కోడ్
32300—32318
Area code+380-3849

కమ్యానిట్స్-పోడిల్స్కీ (Ukrainian: Кам'янець-Подільський, IPA: [kɐmjɐˈnɛt͡sʲ poˈd⁽ʲ⁾ilʲsʲkɪi̯, ˈkamjɐnet͡sʲ] ⓘ; Polish: Kamieniec Podolski) పశ్చిమ ఉక్రెయిన్ లోని స్మోట్రిచ్ నదిపై ఉన్న ఒక నగరం. ఇది చెర్నివ్ట్సీకి ఈశాన్యంగా ఉంది. గతంలో ఖ్మెల్నిట్స్కీ ఒబ్లాస్ట్ పరిపాలనా కేంద్రంగా ఉన్న ఈ నగరం, ఇప్పుడు ఆ ఒబ్లాస్ట్ లోని కమ్యానిట్స్-పోడిల్స్కీ రయాన్‌కు పరిపాలనా కేంద్రంగా ఉంది. ఇది కమ్యానిట్స్-పోడిల్స్కీ అర్బన్ హ్రోమాడా పరిపాలనను నిర్వహిస్తుంది.[3]

కమ్యానిట్స్-పోడిల్స్కీ పోడిలియా ప్రాంత చారిత్రక కేంద్రం, పోడోలియా డచీ, పోడోలియన్ వోయివోడెషిప్, పోడోలియా ఎయాలెట్, పోడోలియా గవర్నరేట్, పోడోలియన్ జిల్లాలకు రాజధానిగా పనిచేసింది. ఉక్రేనియన్-సోవియట్ యుద్ధం సమయంలో, ఈ నగరం 1919 నుండి 1920 వరకు ఉక్రేనియన్ పీపుల్స్ రిపబ్లిక్ తాత్కాలిక రాజధానిగా అధికారికంగా పనిచేసింది.[4]

పేరు

[మార్చు]

అసలు కమ్యానిట్స్ అని పిలువబడే ఈ నగరం పేరు, పోలాండ్ విభజనలు, 1795 లో రష్యన్ సామ్రాజ్యం ఆక్రమణ తరువాత ప్రస్తుత పేరుకు మార్చబడింది.

నగరం ద్వంద్వ పేరులో మొదటి భాగం పాత స్లావిక్ భాషలో 'రాయి' అని అర్థం వచ్చే kamin' (Ukrainian: камiнь, Polish: kamień) లేదా kamen నుండి ఉద్భవించింది. రెండవ భాగం చారిత్రక ప్రాంతమైన పోడిలియా (Ukrainian: Подíлля, Polish: Podole) తో ముడిపడి ఉంది, దీనికి కమ్యానిట్స్-పోడిల్స్కీ చారిత్రక రాజధానిగా పరిగణించబడుతుంది. అందువల్ల, పట్టణం పేరుకు అక్షరాలా 'పోడిలియా రాయి' అని అర్థం వస్తుంది.

ఇతర భాషలలో ఈ పేరు సమానార్థకాలు: Polish: Kamieniec Podolski; Russian: Каменец-Подольский, romanized: Kamenets-Podolsky[5] లేదా Каменец-Подольск, Kamenets-Podolsk;[6] Romanian: Camenița Podoliei; Latin: Camenecium; Ottoman Turkish: كامانىچه, romanized: Kamaniçe; Hungarian: Kamenyeck-Podolszk; Yiddish: קאָמענעץ ,קאמיניץ, romanized: Komenets, Komenits.[7]

చరిత్ర

[మార్చు]

సాంప్రదాయిక ప్రాచీన కాలం

[మార్చు]

ప్రస్తుత రొమేనియా, మోల్డోవా, ఉక్రెయిన్ లోని కొన్ని ప్రాంతాలలో నివసించిన పురాతన డాసియన్లు ఈ ప్రదేశంలో ఒక నగరాన్ని స్థాపించారని పలువురు చరిత్రకారులు భావిస్తున్నారు.[8] గ్రీకు పదం పెట్రా లేదా లాటిన్ పదం లాపిస్ 'రాయి', డాసియన్ పదం దావా 'నగరం' నుండి ఉద్భవించిన పెట్రిడావా లేదా క్లెపిడావా అని స్థాపకులు ఈ స్థావరానికి పేరు పెట్టారని చరిత్రకారులు వ్రాశారు.[8][9]

హాలిచ్, టాటర్ల రాచరికం (11వ శతాబ్దం–1241)

[మార్చు]
గలీసియన్-వోల్హీనియన్ రాచరికం (1323—1340), ఇందులో కమ్యానిట్స్-పోడిల్స్కీ ఉంది
కమ్యానిట్స్ చారిత్రక చిహ్నం

ఆధునిక కమ్యానిట్స్-పోడిల్స్కీ మొట్టమొదట 1062 లో ప్రస్తావించబడింది. ఆ సమయంలో ఇది చిన్నదైన టెరెబోవ్లియా రాచరికానికి, తరువాత హాలిచ్ రాచరికానికి[10], గలీసియా-వోల్హీనియా రాజ్యానికి చెందింది. 1230 లో, గలీసియన్ యువరాజు లెవ్ డానిలోవిచ్ తన రాష్ట్ర తూర్పు సరిహద్దును రక్షించడానికి తన సైన్యంలో చేరమని ఆర్మేనియన్లను ఆహ్వానించాడు. వారి మంచి సైనిక సేవకు కృతజ్ఞతగా, యువరాజు వారికి కమ్యానిట్స్ సమీపంలో ఎస్టేట్లు, భూమితో బహుమతి ఇచ్చాడు. 1241 లో మంగోలియన్ ఆక్రమణదారులు దీనిని నాశనం చేశారు.[11]

పోలిష్ పాలన (1352–1672)

[మార్చు]

1352 లో, దీనిని పోలిష్ రాజు కాసిమిర్ III వారసత్వంగా పొందాడు. 1374 లో నగరానికి యువరాజు జార్జ్ కోరియాటోవిచ్ మాగ్డెబర్గ్ చట్టాన్ని మంజూరు చేశాడు.[12] 1370 లో డొమినికన్ సన్యాసుల క్రమం కమ్యానిట్స్ లో పనిచేయడం ప్రారంభించింది, ఒక మఠం స్థాపించబడింది, త్వరలోనే ఫ్రాన్సిస్కాన్లు నగరంలో వారి స్వంత మఠాన్ని స్థాపించారు. తరువాత ఇతర వర్గాలకు చెందిన సన్యాసులు మారారు: జెస్యూట్లు (1608), డిస్కాల్స్డ్ కార్మెలైట్స్ (1623), ట్రినిటేరియన్లు (1699).[13] 1378 లో ఇది లాటిన్ కాథలిక్ డయోసెస్ కు స్థానంగా మారింది. 1432 లో సిగిస్మండ్ I రాజు కమ్యానిట్స్-పోడిల్స్కీకి నగర హక్కులను మంజూరు చేశాడు. ఇది పోలాండ్ కు చెందిన ఒక ముఖ్యమైన రాజ నగరం. 1434 లో ఇది పోడోలియన్ వోయివోడ్ షిప్ రాజధానిగా, స్థానిక పౌర, సైనిక పరిపాలనా స్థానంగా మారింది.[11] 15 వ శతాబ్దం చివరి నుండి, ప్రతి సంఘం సంబంధిత చట్టం ఆధారంగా నగరంలో ప్రత్యేక రుథేనియన్, ఆర్మేనియన్ న్యాయస్థానాలు పనిచేశాయి.[14] నైరుతి నుండి పోలాండ్ ను ఒట్టోమన్, టాటర్ దాడుల నుండి రక్షించడానికి పోలిష్ రాజులు ప్రాచీన కోటను పునర్నిర్మించి గణనీయంగా విస్తరించారు, తద్వారా దీనిని పోలాండ్ ప్రవేశద్వారం అని పిలిచేవారు. 1510 లో నగరంలో పోలాండ్, మోల్దావియా రాచరికం మధ్య శాంతి ఒప్పందం కుదిరింది.

పోలాండ్ లో స్వేచ్ఛా ఎన్నికల కాలంలో కమ్యానిట్స్-పోడిల్స్కీ, రాష్ట్రంలోని అత్యంత ప్రభావవంతమైన నగరాలలో ఒకటిగా ఓటింగ్ హక్కులను పొందింది (వార్సా, క్రాకోవ్, పోజ్నాన్, గ్డాన్స్క్, ఎల్వోవ్, విల్నో, లుబ్లిన్, టోరున్, ఎల్బ్లాగ్ లతో పాటుగా).[15] 15 వ శతాబ్దం నుండి ఇది ఎల్వివ్ తో పాటు ఈ ప్రాంతంలో వాణిజ్యానికి అత్యంత ముఖ్యమైన కేంద్రంగా, పోలాండ్ తూర్పు భాగంలో అతిపెద్ద కోటగా ఉంది.[12]

ఒట్టోమన్ పాలన (1672–1699)

[మార్చు]

1672 లో నగరాన్ని టర్క్ లు, వారి మిత్రుడు హేట్మాన్ పెట్రో డోరోషెంకో స్వాధీనం చేసుకున్నారు.[12] 1672 బుచాచ్ ఒప్పందం తరువాత, కమ్యానిట్స్-పోడిల్స్కీ కొద్దికాలం పాటు ఒట్టోమన్ సామ్రాజ్యంలో భాగంగా, పోడోల్యా ఎయాలెట్ రాజధానిగా ఉంది. ఇది ఈ ఎయాలెట్ పాషా (కేంద్ర సంజాక్) సంజాక్ గా కూడా ఉంది. దీనిలో ఖ్రోపోటోవా, సటానోవా, ఇస్కాలా, కిరివ్చే, కిటాయ్ హోరడ్, ఇజ్వాన్, మిహాయ్లోవ్ అనే నాహియాలు ఉన్నాయి.[16] పోలిష్-లిథువేనియన్ కామన్వెల్త్ కు టర్కిష్ ముప్పును ఎదుర్కోవడానికి రాజు జాన్ III సోబిస్కీ సమీపంలో ఒకోపీ స్వీటెజ్ ట్రోజ్సీ అనే కోటను నిర్మించాడు (ఇప్పుడు ఇది ఉక్రెయిన్ లోని టెర్నోపిల్ ఒబ్లాస్ట్ కు చెందిన ఒకోపీ; దీని అర్థం "పవిత్ర ట్రినిటీ కందకాలు"). అప్పటి వరకు పోలాండ్ లోని ప్రధాన ఆర్మేనియన్ కమ్యూన్లలో ఒకటిగా ఉన్న స్థానిక ఆర్మేనియన్లను 1674 లో ఒట్టోమన్లు బహిష్కరించారు.[17] బాల్కన్స్ లో సుమారు మూడు సంవత్సరాల ప్రవాసం తరువాత, చాలామంది పోలాండ్ లో మిగిలి ఉన్న భూభాగాలకు, ముఖ్యంగా ఎల్వోవ్ కు మారారు.[18]

1687 లో పోలాండ్ కమ్యానిట్స్-పోడిల్స్కీ, పోడోలియాపై తిరిగి నియంత్రణ సాధించడానికి ప్రయత్నించినప్పుడు, యువరాజు జేమ్స్ లూయిస్ సోబిస్కీ నేతృత్వంలోని పోల్స్ కోటను విఫలముగా ముట్టడించారు. పోలిష్ చరిత్రకారుడు డారియస్జ్ కొలొడ్జీజ్జిక్ ప్రకారం, చుట్టుపక్కల ప్రాంతాన్ని తమ ఆధీనంలో ఉంచుకోలేమని గ్రహించిన తరువాత, ఒట్టోమన్లు కమ్యానిట్స్ బర్గర్లను తిరిగి నివసింపజేసారు, ఆర్మేనియన్లను ఫిలిప్పోపోలిస్ కు, యూదులను అడ్రియానోపుల్ కు మార్చారు.[19]

పోలిష్–లిథువేనియన్ కామన్వెల్త్ (1699–1793)

[మార్చు]
వర్జిన్ మేరీ విగ్రహం
నగర పాత కోట సముదాయంలో భాగమైన స్టీఫెన్ బాథోరి ద్వారం

కార్లోవిట్జ్ ఒప్పందం ప్రకారం 1699 లో ఈ నగరాన్ని పోలాండ్ కు కింగ్ అగస్టస్ II ది స్ట్రాంగ్ ఆధ్వర్యంలో తిరిగి ఇచ్చారు. ఈ కోట నిరంతరం విస్తరించబడింది, పోలిష్-లిథువేనియన్ కామన్వెల్త్ లో అత్యంత బలమైనదిగా పరిగణించబడింది. కోట సంరక్షించబడిన శిథిలాలలో ఇప్పటికీ వివిధ ముట్టడుల నుండి ఇనుప ఫిరంగి గుండ్లు ఇరుక్కుని ఉన్నాయి.

ఈ కాలంలో, బిషప్ డెంబోవ్స్కీ ఫ్రాంకిస్టుల ప్రోద్బలంతో, నవంబర్ 1757 లో కమ్యానిట్స్-పోడిల్స్కీ వద్ద బహిరంగ వివాదాన్ని ఏర్పాటు చేశాడు. తన బిషప్రిక్ లో దొరికిన తాల్ముడ్ కాపీలన్నింటినీ జప్తు చేసి కాల్చివేయాలని ఆదేశించాడు.[20] తాల్ముడ్ దహనం గురించి రికార్డులు వేర్వేరుగా ఉన్నాయి—సమకాలీన మూలాలు వెయ్యి తాల్ముడ్ కాపీలు నాశనం చేయబడ్డాయని చెబుతాయి, అయితే ఇతర నివేదికలు ఒకే ఒక్క కాపీని మాత్రమే కాల్చివేసినట్లు చెబుతున్నాయి. డెంబోవ్స్కీ స్వయంగా సంఘటనలు జరిగిన కొద్ది రోజులకే మరణించాడు. ఒక ప్లేగు వ్యాధి వ్యాపించింది, స్థానిక పూజారులు తదుపరి విపత్తును నివారించడానికి అతని మృతదేహాన్ని వెలికితీసి తల నరికేశారు.[21]

రష్యన్ పాలన (1793–1915)

[మార్చు]

1793 లో పోలాండ్ రెండవ విభజన తరువాత, నగరం రష్యన్ సామ్రాజ్యానికి చెందింది. అక్కడ అది పోడోలియా గవర్నరేట్ రాజధానిగా ఉంది. 19 వ శతాబ్దంలో, సైనిక సాంకేతిక పరిజ్ఞానం అభివృద్ధి కారణంగా నగర కోటలు వాటి ప్రాముఖ్యతను కోల్పోయాయి, 1808 లో రద్దు చేయబడ్డాయి,[12] కోటను జైలుగా మార్చారు. టవర్లలో ఒకదానిని 19 వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో ప్రముఖ రైతు తిరుగుబాటు నాయకుడు ఉస్టిమ్ కర్మెలియుక్ కు జైలు గదిగా ఉపయోగించారు. అతను దాని నుండి మూడుసార్లు తప్పించుకోగలిగాడు. 1798 లో పోలిష్ ఉన్నత వంశీయుడు ఆంటోని జ్మిజెవ్స్కీ నగరంలో పోలిష్ థియేటర్ ను స్థాపించాడు. ఇది పురాతన పోలిష్ థియేటర్లలో ఒకటి. 1867 లో కమ్యానిట్స్-పోడిల్స్కీ డయోసెస్ రష్యన్ అధికారులచే రద్దు చేయబడింది. దీనిని 1918 లో పోప్ బెనెడిక్ట్ XV తిరిగి స్థాపించారు.

రష్యా, ఆస్ట్రియా, రొమేనియాల సరిహద్దులకు సమీపంలో ఉన్న మారుమూల ప్రదేశం కారణంగా, రైల్వే అనుసంధానం లేకపోవడం వల్ల (ఇది 1914 లో మాత్రమే వస్తుంది) నగరం 19 వ శతాబ్దంలో ఎక్కువ భాగం స్తబ్దుగా ఉండిపోయింది. ఇది ప్రధానంగా హస్తకళలపై ఆధారపడిన ఆర్థిక వ్యవస్థతో పరిపాలనా కేంద్రంగా మిగిలిపోయింది.[12] 1897 రష్యన్ జనాభా లెక్కల ప్రకారం, కమ్యానిట్స్-పోడిల్స్కీ 35,934 జనాభాతో పోడోలియాలో అతిపెద్ద నగరంగా కొనసాగింది.

అదే సమయంలో, నగరం అధిక సాంస్కృతిక ప్రాముఖ్యతను కలిగి ఉంది. స్థానిక సెమినరీ స్టెపాన్ రుడాన్స్కీ, మైకోలా లియోంటోవిచ్, అనాటోలీ స్విడ్నిట్స్కీ, మైఖైలో కోట్సియుబిన్స్కీ వంటి అనేక మంది ప్రముఖ ఉక్రేనియన్ కార్యకర్తలను ఉత్పత్తి చేసింది. ఇక్కడ ఒక పురావస్తు సంఘం, మ్యూజియం యూఖిమ్ సిట్సిన్స్కీ చేత స్థాపించబడ్డాయి.[12] 1906 లో "ప్రోస్విటా" అనే స్థానిక సంఘం నగరంలో స్థాపించబడింది, దీని కార్యకలాపాల వల్ల ప్రాథమిక, పారిష్ పాఠశాలల్లో ఉక్రేనియన్ భాషా అధ్యయనం ప్రవేశపెట్టబడింది.[22] 1914 లో ప్రత్యక్ష రైల్వే మార్గం నగరాన్ని ప్రోస్కురోవ్ కు కలిపింది.

మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం, ఉక్రేనియన్ పీపుల్స్ రిపబ్లిక్

[మార్చు]
సైమన్ పెట్లియురా స్మారక ఫలకం

మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం సమయంలో, నగరాన్ని 1915 లో ఆస్ట్రియా-హంగేరీ ఆక్రమించింది.

1917 లో రష్యన్ సామ్రాజ్యం పతనం తరువాత, నగరాన్ని కొద్దికాలం పాటు ఉక్రేనియన్ పీపుల్స్ రిపబ్లిక్, హెట్మానేట్ నియంత్రించాయి.[23] మార్చి 6, 1918 న ఉక్రేనియన్ పీపుల్స్ రిపబ్లిక్ లో కొత్తగా ఏర్పడిన పోడిలియా జెమ్లియా (పరిపాలనా విభాగం) కు ఈ నగరం కేంద్రంగా మారింది. దీనిని ఏప్రిల్ 29, 1918 న ఉక్రెయిన్ హెట్మాన్ పావ్లో స్కోరోపాడ్స్కీ రద్దు చేశాడు, అతను రష్యన్ సామ్రాజ్యపు పాత గవర్నరేట్ విభాగాలను తిరిగి తీసుకువచ్చాడు. ఆ కాలంలో నగరంలో ఒక విశ్వవిద్యాలయం స్థాపించబడింది.[12]

ఉక్రెయిన్ డైరెక్టరేట్ కాలంలో, రష్యన్ కమ్యూనిస్ట్ దళాలు కీవ్ ను ఆక్రమించిన తరువాత నగరాన్ని ఉక్రెయిన్ వాస్తవిక రాజధానిగా ఎంచుకున్నారు.[24][23] 1919 లో ఇది పశ్చిమ ఉక్రెయిన్ ప్రభుత్వ స్థానంగా కూడా పనిచేసింది.[12] పోలిష్-సోవియట్ యుద్ధ సమయంలో, ఈ నగరాన్ని నవంబర్ 16-17, 1919 రాత్రి పోలిష్ సైన్యం ఆక్రమించింది.[24] ఇది నవంబర్ 16, 1919 నుండి జూలై 12, 1920 వరకు పోడోలియన్ జిల్లా రాజధానిగా పోలిష్ పరిపాలనలో ఉంది.

జూలై 1920 లో వెలికి జొజులింట్సీ గ్రామంలో, కమ్యానిట్స్-పోడిల్స్కీ సమీపంలోని చుట్టుపక్కల గ్రామాలలో ఉక్రేనియన్ పీపుల్స్ రిపబ్లిక్ (UPR) సైన్యం, ఎర్ర సైన్యం విభాగాల మధ్య యుద్ధాలు జరిగాయి.[25] జూలై 7, 1920 న UPR సైన్యం 6 వ రిజర్వ్ రైఫిల్ బ్రిగేడ్ సైనికులను బోల్షెవిక్ లు ఖైదీలుగా పట్టుకున్నారు.[25] ఎర్ర సైన్యంలో చేరడానికి నిరాకరించిన తరువాత పట్టుబడిన UPR సైనికులను ఉరితీశారు.[25] వెలికి జొజులింట్సీ లో 26 UPR సైనికుల సామూహిక సమాధి ఉంది.[25]

సోవియట్ పాలన (1921–1991)

[మార్చు]

1920 చివరలో,[12] ఉక్రేనియన్-సోవియట్ యుద్ధంలో ఉక్రేనియన్ పీపుల్స్ రిపబ్లిక్ ఓటమి తరువాత నగరాన్ని ఎర్ర సైన్యం ఆక్రమించింది. కమ్యానిట్స్-పోడిల్స్కీ తో సహా ఈ ప్రాంతం 1921 రిగా ఒప్పందంలో సోవియట్ ఉక్రెయిన్ కు అప్పగించబడింది, ఇది ఉక్రేనియన్ SSR లో భాగంగా తదుపరి ఏడు దశాబ్దాల పాటు దాని భవిష్యత్తును నిర్ణయించింది. ఆ తరువాత ఇది పరిపాలనాపరంగా ఉక్రెయిన్ పోడోలియా గవర్నరేట్ లో భాగంగా ఉంది.[26][27][28]

నగర జనాభాలో పోల్స్, యూదులు, ఉక్రేనియన్లు ఎల్లప్పుడూ ఆధిపత్యం వహించారు. అయితే వాణిజ్య కేంద్రంగా కమ్యానిట్స్-పోడిల్స్కీ గణనీయమైన ఆర్మేనియన్ మైనారిటీతో బహుళజాతి, బహుళ-మత నగరంగా ఉంది. సోవియట్ పాలనలో ఇది తీవ్రమైన పీడనకు గురైంది. చాలా మంది పోల్స్ బలవంతంగా మధ్య ఆసియాకు తరలించబడ్డారు. స్వతంత్ర ఉక్రెయిన్ చివరి రిసార్ట్ అయిన పోడోలియా అంతటా విన్నిట్సియా ఊచకోత వంటి ఊచకోతలు జరిగాయి. ప్రారంభంలో కమ్యానిట్స్-పోడిల్స్కీ ఉక్రేనియన్ SSR కమ్యానిట్స్-పోడిల్స్కీ ఒబ్లాస్ట్ పరిపాలనా కేంద్రంగా ఉండేది. కానీ 1940 లో[12] పరిపాలనా కేంద్రం ప్రోస్కురివ్ (ఇప్పుడు ఖ్మెల్నిట్స్కీ) కి మార్చబడింది.

డిసెంబర్ 1927 లో, సోవియట్ అధికారులకు వ్యతిరేకంగా మొహిలివ్-పోడిల్స్కీ, కమ్యానిట్స్-పోడిల్స్కీ, టిరాస్పోల్ తదితర నగరాల చుట్టూ దక్షిణ ఉక్రెయిన్ లో రైతులు, ఫ్యాక్టరీ కార్మికుల భారీ తిరుగుబాట్లు జరిగాయని టైమ్ మ్యాగజైన్ నివేదించింది. మాస్కో నుండి దళాలు ఈ ప్రాంతానికి పంపబడ్డాయని, ఈ అశాంతిని అణిచివేసి కనీసం 4,000 మరణాలకు కారణమయ్యాయని పొరుగున ఉన్న రొమేనియా నుండి అనేక నివేదికలను కనుగొన్నప్పుడు మ్యాగజైన్ ఆశ్చర్యపోయింది. ఈ సంఘటనలను నిర్ధారించడానికి మ్యాగజైన్ తన విలేకరులను పంపింది. కానీ అధికారిక పత్రికలు వాటిని పూర్తిగా తిరస్కరించాయి, వాటిని నగ్న అబద్ధాలు అని పేర్కొన్నాయి.[29] ఈ తిరుగుబాటు సోవియట్ ప్రభుత్వం సృష్టించిన సమిష్టీకరణ ప్రచారం, నగరాల్లో అరాచక వాతావరణం కారణంగా ఏర్పడింది.

కమ్యానిట్స్-పోడిల్స్కీ లో 1932-1933 కరువు బాధితుల స్మారక చిహ్నం

నియంతృత్వ వ్యవస్థ భయంకరమైన నేరమైన 1932-1933 నాటి హోలోడోమోర్ నగరాన్ని వదిలిపెట్టలేదు. పరిస్థితి ఇతర ప్రాంతాల కంటే కొంత మెరుగ్గా ఉన్నప్పటికీ, ఇది చాలావరకు ఆధునిక పశ్చిమ ఉక్రేనియన్ భూభాగాలతో ఉన్న సరిహద్దు సామీప్యత కారణంగా ఉంది. కమ్యానిట్స్ సరిహద్దు హోదా దృష్ట్యా జనాభా, ముఖ్యంగా జ్బ్రుచ్ నదిపై ఉన్న గ్రామాల నుండి ఆధునిక పశ్చిమ ప్రాంతాలకు వెళ్లడానికి ప్రయత్నించారు. అక్కడ ప్రజలు రొట్టె, ధాన్యం కోసం తమ వస్తువులను ఇచ్చేవారు. తినడానికి అవకాశం కోసం కూలీగా మారిన లేదా రొట్టె కోసం పనిచేసిన సందర్భాలు చాలా ఉన్నాయి. అయితే అందరూ దీన్ని చేయలేకపోయారు: జ్బ్రుచ్ నది వెంబడి పోలాండ్ తో సరిహద్దు వెంబడి, డినీస్టర్ నది వెంబడి రొమేనియా సరిహద్దు వెంబడి అనేక ప్రదేశాలలో బారికేడింగ్ లైన్లు ఏర్పాటు చేయబడ్డాయి. సోవియట్ శిక్షా విభాగాలు సరిహద్దులను కాపలా కాస్తున్నాయి. నగరంలో పరిస్థితి కూడా కష్టంగా ఉంది. 1932-1933 గణాంకాల ప్రకారం 585[30] మంది ఆకలితో మరణించారు.[31][better source needed][32][33]

గ్రేట్ టెర్రర్ సంవత్సరాలలో (1937-1938), కమ్యానిట్స్-పోడిల్స్కీ లో వివిధ జాతీయతలు, వృత్తులకు చెందిన 9,009 మందికి శిక్ష విధించబడింది. గూఢచర్యం ఆరోపణలపై 62 మంది అరెస్టయ్యారు, వందలాది మందిని "ప్రజల శత్రువులు" అనే ముద్రతో కుటుంబాలతో సహా నగరంలో నివసించకుండా తొలగించారు (ఉదాహరణకు 101 పోలిష్ కుటుంబాలు). ఆర్చ్ ఏంజిల్ మైఖేల్ కాథలిక్ చర్చి భూభాగంలో డొమినికన్ సోదరీమణుల మాజీ మఠంలో సోవియట్ అధికారులు ఒక జైలును, దాని నేలమాళిగలో ఒక హింసా గదిని ఏర్పాటు చేశారు. 1930 లలో (ముఖ్యంగా 1937 లో) మఠం బేస్మెంట్ల వద్ద అత్యధిక సంఖ్యలో ప్రజలను కాల్చిచంపారు. కొన్ని జ్ఞాపకాల ప్రకారం రోజుకు వంద మంది వరకు తీసుకురాబడ్డారు. ఇరవై మందిని ఉత్తరాన ఉన్న శిబిరాలకు పంపారు, మిగిలిన వారు కనుమరుగయ్యారు. ఈ కాలంలో 11,634 పోలిష్, జర్మన్ కుటుంబాలను లేదా కనీసం 46,500 మంది పౌరులను పోడోలియా నుండి తొలగించారు.[34][35]

రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం

[మార్చు]
1944 లో కమ్యానిట్స్-పోడోల్స్క్ ప్రాంతంలో వదిలివేయబడిన జర్మన్ ట్యాంక్, వాహనాలు
మార్చి 1944 లో కమ్యానిట్స్-పోడోల్స్కీ వీధుల్లో జర్మన్ సైనికులు

రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం ప్రారంభంలో పోలాండ్ పై సోవియట్ దాడి తరువాత, ఒబ్లాస్ట్ పరిపాలనా కేంద్రం కమ్యానిట్స్-పోడిల్స్కీ నగరం నుండి ఖ్మెల్నిట్స్కీ నగరానికి మార్చబడింది.

ఆపరేషన్ బార్బరోస్సా క్రమంలో జూలై 11, 1941 న కమ్యానిట్స్-పోడిల్స్కీ జర్మన్ దళాల ఆక్రమణకు గురైంది.[36] ఆగస్టు 27-28 తేదీలలో జర్మన్, ఉక్రేనియన్, హంగేరియన్ పోలీసులు 23,000 మంది యూదులను ఊచకోత కోశారు. జర్మన్లు నగరంలో నాజీ జైలును, బలవంతపు కార్మిక శిబిరాన్ని నిర్వహించారు.[37][38]

కమ్యానిట్స్-పోడోల్స్కీ పాకెట్ యుద్ధంలో జర్మన్ ఆక్రమణ తరువాత మార్చి 26, 1944 న పట్టణం ఎర్ర సైన్యం ద్వారా తిరిగి ఆక్రమించబడింది. సోవియట్ సైన్యం నగరాన్ని స్వాధీనం చేసుకున్న తరువాత, సోవియట్ ప్రభుత్వం పట్ల జనాభా అపనమ్మకం, నాజీలపై పోరాటాన్ని కొనసాగించాలనే కోరిక ద్వారా కాకుండా, జర్మన్-సోవియట్ యుద్ధ కష్టకాలంతో అలసిపోవడం ద్వారా వ్యక్తమైంది. కానీ ఎర్ర సైన్యం నగరంలోకి ప్రవేశించిన మొదటి రోజుల నుండే చురుకైన సమీకరణ చర్యలను ప్రారంభించింది. ఇటువంటి చర్యలు నిర్బంధ సైనికుల ఎంపిక నాణ్యతను గణనీయంగా తగ్గించాయి, వారి శిక్షణ స్థాయిని కూడా ప్రతికూలంగా ప్రభావితం చేశాయి. సైనికులను సమీకరించిన మొదటి రోజుల నుండే శత్రుత్వాలలో తక్షణమే ఉపయోగించే హానికరమైన అభ్యాసం ప్రారంభమైంది, అందువల్ల సమీకరించబడిన కమ్యానిట్స్, స్థానిక గ్రామాల నివాసితులలో గణనీయమైన సంఖ్యలో ప్రజలు పొరుగు ప్రాంతాల భూభాగంలో జరిగిన డినీపర్-కార్పాతియన్ దాడి తదుపరి దశలలో మరణించారు. సరిగ్గా శిక్షణ పొందని, తరచుగా సరైన దుస్తులు, ఆయుధాలు లేని వ్యక్తులను యుద్ధానికి పంపడం అనేది 1941 లో స్టాలినిస్ట్ ప్రభుత్వానికి వ్యతిరేకంగా చూపిన అపనమ్మకానికి పగతీర్చుకునే క్రూరమైన చర్యను గుర్తు చేస్తుంది. అటువంటి విభాగాలకు «చోర్నోపిడ్జాచ్నికీ» అనే సాంప్రదాయిక పేరు వచ్చింది.[39] ఆ తరువాత సోవియట్ యూనియన్ రద్దు అయ్యే వరకు కమ్యానిట్స్ సోవియట్ ఉక్రెయిన్ లోనే ఉంది.

ఉక్రేనియన్ ఇన్సర్జెంట్ ఆర్మీ

[మార్చు]

OUN కి చెందిన ఒక నిర్మాణ నెట్ వర్క్ నగరం భూభాగంలో పనిచేసింది: కమ్యానిట్స్-పోడిల్స్కీ జిల్లా, ఇది UPA-South కు చెందింది. జర్మన్ ఆక్రమణ సమయంలో ఉక్రేనియన్ జాతీయ దళాలు స్థానిక స్వయం-ప్రభుత్వ సంస్థలను ఏర్పరుచుకున్నాయి: ప్రాంతీయ పరిపాలన, ప్రాంతీయ విద్యా శాఖ. హ్రిహోరీ కైబెట్స్ ప్రాంతీయ పరిపాలన అధిపతిగా నియమించబడ్డాడు.[40]

1944-45 లో కమ్యానిట్స్ ఉక్రేనియన్ ఇన్సర్జెంట్ ఆర్మీ 19 వ వ్యూహాత్మక విభాగం, లైసోన్యా మిలిటరీ డిస్ట్రిక్ట్, UPA-West మిలిటరీ గ్రూప్ కమ్యానిట్స్ భూభాగంలో పనిచేశాయి. ఈ విభాగం తరువాత 1945 వేసవిలో రెండు భాగాలుగా విభజించబడింది. టెర్నోపిల్ ఒబ్లాస్ట్ నుండి UPA కి చెందిన స్వీయ రక్షణ బుష్ విభాగాలు కూడా దాడులకు వెళ్ళాయి.[41]

1944 తరువాత సోవియట్ పాలన

[మార్చు]
1972 నాటి వీధి దృశ్యం

1946 లో కమ్యానిట్స్-పోడిల్స్కీ కోట అఖిల-యూనియన్ ప్రాముఖ్యత కలిగిన స్మారక హోదాను పొందింది. 1954-1955 లో పాత సిటీ హాల్ లో పునరుద్ధరణ పనులు జరిగాయి.[12]

1986 లో నగర జనాభా 1,00,000 కు చేరుకుంది; ఈ సూచిక ప్రకారం కమ్యానిట్స్ మధ్యస్థాయి నుండి పెద్ద నగరాల వర్గానికి మారింది.

1989 లో, కమ్యానిట్స్-పోడిల్స్కీ లోని కాన్యన్ సాంస్కృతిక ప్రకృతి దృశ్యం ఉక్రెయిన్ తాత్కాలిక ప్రపంచ వారసత్వ జాబితాలో చేర్చబడింది.[42]

జూలై 16, 1990 న కొత్త ఉక్రేనియన్ పార్లమెంట్ రాష్ట్ర సార్వభౌమాధికార ప్రకటనను ఆమోదించింది.[43][44] అక్టోబర్ 16, 1990 న కీవ్ విద్యార్థులకు మద్దతుగా నగరంలో ఒక ర్యాలీ జరిగింది. వీరు ప్రభుత్వ విధానాలకు నిరసనగా నిరాహార దీక్ష ప్రకటించారు. నగర సెంట్రల్ స్క్వేర్ లో స్థానిక స్వయం పరిపాలన, యూనియన్ ఒప్పందంపై సంతకం చేయకపోవడంపై చట్టాల ఆమోదానికి సంబంధించి ఉక్రేనియన్ SSR సుప్రీం సోవియట్ కు, నీలం-పసుపు రంగు జెండాను ఎగురవేయడానికి సంబంధించి సిటీ కౌన్సిల్ కు విద్యార్థుల డిమాండ్లు ఆమోదించబడ్డాయి. అక్టోబర్ 16 న సిటీ కౌన్సిల్ ప్రెసిడియం విద్యార్థుల డిమాండ్ ను సంతృప్తి పరిచింది, ఖ్మెల్నిట్స్కీ ఒబ్లాస్ట్ లో జాతీయ జెండాను ఎగురవేసిన మొదటిదిగా నిలిచింది.[45]

జనవరి 16, 1991 న సోవియట్ పాలనలో రద్దు చేయబడిన కమ్యానిట్స్-పోడిల్స్కీ డయోసెస్ ను పోప్ జాన్ పాల్ II తిరిగి స్థాపించాడు.

స్వతంత్ర ఉక్రెయిన్

[మార్చు]

ఆగస్టు 24, 1991 నుండి కమ్యానిట్స్-పోడిల్స్కీ స్వతంత్ర ఉక్రెయిన్ లో భాగంగా ఉంది. ఇది రాష్ట్రంలోని ఒక ముఖ్యమైన ఆర్థిక, సాంస్కృతిక, విద్యా, పర్యాటక కేంద్రంగా ఉంది.[46][47][48]

కమ్యానిట్స్ లో ఆరెంజ్ విప్లవం, 2004

2004 లో నగరవాసులు ఆరెంజ్ విప్లవంలో చురుకుగా పాల్గొన్నారు, ప్రజలు పునరుజ్జీవన కూడలిలో ర్యాలీలు నిర్వహించారు.[49]

డిసెంబర్ 1, 2013 న ఇవాన్ ఓహియెంకో నేషనల్ యూనివర్సిటీ, పోడోలియా స్టేట్ అగ్రేరియన్, టెక్నికల్ యూనివర్సిటీ, ఇతర విద్యా సంస్థలకు చెందిన నగర విద్యార్థులు నగరంలో నిరసనలు చేపట్టారు. వీధుల గుండా కాలమ్ గా కవాతు చేసి సిటీ కౌన్సిల్ సమీపంలో ఒక విచేను ఏర్పాటు చేసి అధికారుల ఏకపక్ష వైఖరిపై తమ ఆగ్రహాన్ని వ్యక్తం చేశారు.[50]

కమ్యానిట్స్-పోడిల్స్కీలో యూరోమైదాన్, 2013[51]

తరువాతి వారాలలో చాలా మంది నగరవాసులు ప్రతిరోజూ సిటీ కౌన్సిల్ కింద గుమిగూడి పాలనకు వ్యతిరేకంగా తమ నిరసనలను వ్యక్తం చేశారు, కీవ్ లోని యూరోమైదాన్ కు మద్దతు ఇచ్చారు. సంఖ్యల పరంగా అతిపెద్ద ర్యాలీ జనవరి 26, 2014 న జరిగింది, ఇందులో సుమారు 2,000 మంది పాల్గొన్నారు.[52][53][54]

2015 నాటికి కమ్యానిట్స్-పోడిల్స్కీ విన్నిట్సియా, ఖ్మెల్నిట్స్కీ తరువాత పోడోలియాలో మూడవ అతిపెద్ద నగరంగా నిలిచింది. 2015 లో నగర కేంద్రం యూరోపియన్ స్క్వేర్ నిర్మాణాన్ని పూర్తి చేసింది, ఇక్కడ యూరోపియన్ యూనియన్ దేశాల జెండాలు ఎగురుతాయి, అధికారుల అభిప్రాయం ప్రకారం ఇది నగర, ఉక్రెయిన్ యూరోపియన్ ఎంపికను ధృవీకరిస్తుంది.[55]

జూలై 18, 2020 వరకు కమ్యానిట్స్-పోడిల్స్కీ ప్రాంతీయ ప్రాముఖ్యత కలిగిన నగరంగా విలీనం చేయబడింది, ఇది కమ్యానిట్స్-పోడిల్స్కీ రయాన్ కు పరిపాలనా కేంద్రంగా పనిచేసింది. అయితే ఇది ఆ రయాన్ కు చెందినది కాదు. జూలై 2020 లో ఉక్రెయిన్ పరిపాలనా సంస్కరణలో భాగంగా, ఖ్మెల్నిట్స్కీ ఒబ్లాస్ట్ రయాన్ల సంఖ్యను మూడుకు తగ్గించింది, కమ్యానిట్స్-పోడిల్స్కీ నగరం కమ్యానిట్స్-పోడిల్స్కీ రయాన్ లో విలీనం చేయబడింది.[56][57][58]

ఫిబ్రవరి 24, 2022 ఉదయం రాకెట్ దాడుల సమయంలో రష్యన్ దాడి ప్రారంభమైంది.

నగర యూరోపియన్ ఏకీకరణ, యూరోపియన్ యూనియన్ తో సహకారం

[మార్చు]
కమ్యానిట్స్-పోడిల్స్కీలోని యూరోపియన్ స్క్వేర్

2015 లో నగర కేంద్రంలో యూరోపియన్ స్క్వేర్ నిర్మాణం పూర్తయింది. ఇక్కడ యూరోపియన్ యూనియన్ దేశాల జెండాలు ఎగురుతాయి, అధికారుల అభిప్రాయం ప్రకారం ఇది నగర, ఉక్రెయిన్ యూరోపియన్ ఎంపికకు నిర్ధారణ అవుతుంది.[55]

ఆర్థిక వృద్ధి కోసం EU కార్యక్రమం మేయర్లు, ఏడోస్ పబ్లిక్ ఆర్గనైజేషన్ (సెంటర్ ఫర్ పొలిటికల్ స్టడీస్ అండ్ అనాలిసిస్) తో సహకారం ద్వారా, చిన్న, మధ్య తరహా వ్యాపారాలకు మద్దతు ఇవ్వడానికి, సెమినార్లు, వ్యాపార శిక్షణలు నిర్వహించడానికి, ఉత్పత్తులను ప్రోత్సహించడానికి నగరం 1.8 మిలియన్ హ్రైవ్నియా గ్రాంటు పొందింది.[59]

నగరంలో డీకలనైజేషన్

[మార్చు]

2022 వరకు, ఆగస్టు 18, 1992 న లెనిన్ స్మారకాన్ని దాని పీఠం నుండి తొలగించడంతో సోవియట్ గతంతో పోరాటం ప్రారంభమైంది. కమ్యానిట్స్-పోడిల్స్కీ లోని చతురస్రాలు, వీధులు, సందుల డీకమ్యూనైజేషన్ 1990-1993 లో పాక్షికంగా జరిగింది. 2016 లో నగరంలో ఈ ప్రక్రియ కొనసాగించబడింది, 14 వీధులు, 16 సందుల పేర్లు మార్చబడ్డాయి. ఈ వీధుల పేర్లు: మైదాన్ అమరులు, క్రుట్ అమరులు, ఆండ్రీ షెప్టిట్స్కీ, ఉస్టిమ్ కర్మాలుక్, రోమన్ షుఖెవిచ్, జాన్ డి విట్టే మొదలైనవారి పేర్లతో మార్చబడ్డాయి.[60]

2022 రష్యన్ దండయాత్ర తరువాత, తూర్పు ఐరోపా పండితులు రష్యన్ వలసవాదం గురించి అవగాహన పెంచారు, స్కాలర్ షిప్ డీకలనైజింగ్ పై ఆసక్తిని పెంచారు.[61][62][63]

2022 మొదటి దశలో, నగరంలో 18 వీధులు, ఐదు కూడళ్లు, ఒక పార్కుకు కొత్త పేర్లు పెట్టారు. ఈ విధంగా క్విట్కా సిసిక్, యెవ్జెన్ కోనోవాలెట్స్, స్టెపాన్ బండెరా, ఇవాన్ మజెపా, పావ్లో స్కోరోపాడ్స్కీ, యారోస్లావ్ ది వైజ్, మారియుపోల్ అమరులు, ఉక్రెయిన్ పై పూర్తి స్థాయి రష్యన్ దాడిలో పడిపోయిన పాల్గొనేవారి పేర్లతో వీధులు కనిపించాయి. దాని పీఠం నుండి ఒక సోవియట్ ట్యాంక్, కమ్యూనిస్ట్ చిహ్నాలు కూడా తొలగించబడ్డాయి.[64]

2023 రెండవ దశలో, 29 వీధులు, 11 సందులు కొత్త పేర్లను పొందాయి. ఈ వీధుల పేర్లు: ZSU అమరులు, UPA అమరులు, సికోవిచ్ స్ట్రిల్ట్సివ్, సోలోమియా క్రుషెల్నిట్స్కా, లియుబోమిర్ హుజర్, పెట్రో సహైదాచ్ని, వోలోడిమిర్ ఇవాస్యుక్, ఒలెక్సాండర్ కోషిట్స్, జాన్ పాల్ II. సందులు: ద్మిత్రో విష్నెవెట్స్కీ, మైరోస్లావ్ స్కోరిక్, గుస్తావ్ బెల్కే (జంతుశాస్త్రవేత్త), వాసిల్ స్టెఫానిక్ మొదలైనవారి పేర్లతో మార్చబడ్డాయి. హ్రోమాడా గ్రామాలలో 80 కంటే ఎక్కువ స్థలనామాలు వాటి పేర్లను మార్చుకున్నాయి.

యూదుల చరిత్ర

[మార్చు]

రెండవ ప్రపంచ యుద్ధానికి ముందు

[మార్చు]

ఖ్మెల్నిట్స్కీ తిరుగుబాటు (1648-58) సమయంలో కమ్యానిట్స్-పోడిల్స్కీ యూదు సంఘం ఒక వైపు ఖ్మెల్నిట్స్కీ కోసాక్ల నుండి, మరోవైపు క్రిమియన్ టాటర్ల దాడుల నుండి (విరాళాలు వసూలు చేయడం వారి ప్రధాన లక్ష్యం) చాలా బాధలు పడింది.[65]

పాత యూదుల స్మశానవాటిక
యూదుల ప్రార్థనా మందిరం

18 వ శతాబ్దం మధ్యలో, కమ్యానిట్స్-పోడిల్స్కీ తాల్ముడిక్ యూదులు, ఫ్రాంకిస్టుల మధ్య అప్పట్లో చెలరేగుతున్న భయంకరమైన ఘర్షణలకు కేంద్రంగా ప్రసిద్ధి చెందింది. ఈ నగరం బిషప్ డెంబోవ్స్కీ నివాసం. అతను ఫ్రాంకిస్టుల పక్షాన నిలిచాడు. తాల్ముడ్ బహిరంగ దహనానికి ఆదేశించాడు, ఈ శిక్ష 1757 లో బహిరంగ వీధుల్లో అమలు చేయబడింది.[65]

కమ్యానిట్స్-పోడిల్స్కీ సంపన్న జోసెఫ్ యోజెల్ గున్జ్ బర్గ్ కు కూడా నివాసంగా ఉంది. 19 వ శతాబ్దం ద్వితీయార్థంలో కమ్యానిట్స్-పోడిల్స్కీకి చెందిన చాలా మంది యూదులు యునైటెడ్ స్టేట్స్ కు (ముఖ్యంగా న్యూయార్క్ నగరానికి) వలస వచ్చారు, అక్కడ వారు అనేక సంఘాలను ఏర్పాటు చేశారు.[65]

జూలై 1, 1910 న నగర జనాభాలో 48 శాతానికి పైగా యూదులు ఉన్నారు. రష్యన్ సామ్రాజ్యం యూదుల కోసం కేటాయించిన స్థావరాల మండలంలో ఈ నగరం ఉంది.

కమ్యానిట్స్-పోడిల్స్కీ లో హోలోకాస్ట్

[మార్చు]

నాజీ జర్మనీ, సోవియట్ యూనియన్ మధ్య యుద్ధ ప్రారంభ దశలలో నిర్వహించబడిన మొదటి, అతిపెద్ద హోలోకాస్ట్ సామూహిక హత్యలలో ఒకటి ఆగస్టు 27-28, 1941 న కమ్యానిట్స్-పోడిల్స్కీ లో జరిగింది. ఈ హత్యలు ఆర్డర్ పోలీసులకు చెందిన 320 వ పోలీసు బెటాలియన్, ఫ్రీడ్రిక్ జెకెల్న్ కు చెందిన ఐన్సాట్జ్ గ్రూపెన్, హంగేరియన్ సైనికులు, ఉక్రేనియన్ ఆక్సిలరీ పోలీసులు నిర్వహించారు.[66][67] నాజీ జర్మన్ నివేదికల ప్రకారం రెండు రోజుల్లో మొత్తం 23,600 మంది కమ్యానిట్స్-పోడిల్స్కీ ఘెట్టోకు చెందిన యూదులు హత్య చేయబడ్డారు, ఇందులో హంగేరి నుండి బహిష్కరించబడిన 16,000 మంది ఉన్నారు.[68] హోలోకాస్ట్ చరిత్రకారులు ఎత్తిచూపినట్లుగా, ఈ ఊచకోత కొన్ని నెలల తరువాత వాన్సీ వద్ద నాజీలు రూపొందించిన తుది పరిష్కారానికి నాంది పలికింది. దుండగులు స్థానిక జనాభా నుండి తమ పనులను దాచడానికి ఎటువంటి ప్రయత్నం చేయలేదని ప్రత్యక్ష సాక్షులు నివేదించారు.[69]

భౌగోళికం

[మార్చు]

స్థానం, నగర దృశ్యం

[మార్చు]
కోట (ముందు భాగం), పాత పట్టణం (కుడివైపు), న్యూ ప్లాన్ ప్రాంతం (నేపథ్యం) తో కూడిన కమ్యానిట్స్-పోడిల్స్కీ పనోరమా

కమ్యానిట్స్-పోడిల్స్కీ పశ్చిమ ఉక్రేనియన్ ప్రాంతమైన పోడోలియాలోని ఖ్మెల్నిట్స్కీ ఒబ్లాస్ట్ దక్షిణ భాగంలో ఉంది. నగరం ఉన్న ప్రాంతం పోడోలియన్ ఎత్తైన ప్రదేశంలో భాగం, ఇది టోవ్ట్రీ అని పిలువబడే ఎత్తైన ప్రదేశాలకు (పోడిల్స్కీ టోవ్ట్రీ నేషనల్ నేచర్ పార్క్ చూడండి) కాన్యన్ లాంటి ఉపశమన లక్షణాన్ని సృష్టించడానికి ప్రసిద్ధి చెందింది.

ఈ నగరం స్మోట్రిచ్ నదిపై ఉంది, ఇది డినీస్టర్ నదితో కలిసే ప్రదేశానికి 18 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది.[12] నగర మొత్తం విస్తీర్ణం 27.84 square kilometers (10.7 sq mi).[70] పొరుగున ఉన్న ఇతర ముఖ్యమైన నగరాలలో, కమ్యానిట్స్-పోడిల్స్కీ ఒబ్లాస్ట్ పరిపాలనా కేంద్రం ఖ్మెల్నిట్స్కీ నుండి సుమారు 101 kilometres (62.8 mi) దూరంలో ఉంది[70]. నైరుతి దిశలో డినీస్టర్ మీదుగా పొరుగున ఉన్న చెర్నివ్ట్సీ ఒబ్లాస్ట్ పరిపాలనా కేంద్రమైన చెర్నివ్ట్సీ నుండి 88 kilometres (54.7 mi) దూరంలో ఉంది.

కమ్యానిట్స్-పోడిల్స్కీ అనేక భాగాలను కలిగి ఉంది: స్మోట్రిచ్ నది మలుపులో రాతి పీఠభూమిపై ఉన్న పాత పట్టణం, ఒక లోతైన కాన్యన్ తో కోట ప్రాంతం నుండి వేరు చేయబడింది; క్రమబద్ధమైన ప్రాజెక్ట్ ప్రకారం నిర్మించబడిన కొత్త భాగం ("న్యూ ప్లాన్"); రుస్కి ఫిల్వార్కీ, పోల్స్కీ ఫిల్వార్కీ వంటి పూర్వపు శివారు ప్రాంతాలు ఉన్నాయి.[12]

వాతావరణం

[మార్చు]

కమ్యానిట్స్-పోడిల్స్కీ వెచ్చని వేసవికాలంతో తేమతో కూడిన ఖండాంతర వాతావరణంలో ఉంటుంది.

Climate data for కమ్యానిట్స్-పోడిల్స్కీ (1981–2010)
నెల Jan Feb Mar Apr May Jun Jul Aug Sep Oct Nov Dec Year
Mean daily maximum °C (°F) −0.3
(31.5)		 1.4
(34.5)		 7.0
(44.6)		 14.9
(58.8)		 21.2
(70.2)		 23.7
(74.7)		 25.7
(78.3)		 25.2
(77.4)		 19.9
(67.8)		 13.7
(56.7)		 6.0
(42.8)		 0.6
(33.1)		 13.3
(55.9)
Daily mean °C (°F) −3.3
(26.1)		 −2.2
(28.0)		 2.4
(36.3)		 9.2
(48.6)		 15.1
(59.2)		 17.9
(64.2)		 19.8
(67.6)		 19.0
(66.2)		 14.1
(57.4)		 8.6
(47.5)		 2.7
(36.9)		 −2.1
(28.2)		 8.4
(47.1)
Mean daily minimum °C (°F) −6.4
(20.5)		 −5.5
(22.1)		 −1.7
(28.9)		 3.9
(39.0)		 9.3
(48.7)		 12.4
(54.3)		 14.2
(57.6)		 13.4
(56.1)		 9.1
(48.4)		 4.3
(39.7)		 −0.3
(31.5)		 −5.0
(23.0)		 4.0
(39.2)
Average precipitation mm (inches) 31.2
(1.23)		 34.7
(1.37)		 30.9
(1.22)		 46.3
(1.82)		 64.3
(2.53)		 92.6
(3.65)		 96.8
(3.81)		 61.1
(2.41)		 54.1
(2.13)		 38.5
(1.52)		 37.9
(1.49)		 37.5
(1.48)		 625.9
(24.64)
Average precipitation days (≥ 1.0 mm) 7.7 7.6 7.2 7.6 9.2 9.8 10.3 7.5 7.5 6.6 7.0 8.1 96.1
Average relative humidity (%) 85.3 82.9 76.6 68.0 67.5 72.7 73.5 73.6 77.3 80.7 85.3 86.4 77.5
Mean monthly sunshine hours 39.2 64.3 121.2 168.1 241.9 237.5 241.4 234.6 162.7 103.8 48.9 62.7 1,696.3
Source: ప్రపంచ వాతావరణ సంస్థ[71]

జనాభా

[మార్చు]

16 వ శతాబ్దం చివరిలో నగరంలో 10-12 వేల మంది ప్రజలు నివసించారు (పోలిక కోసం: కీవ్ లో 15 వేలు, ఎల్వివ్ లో 18 వేలు). ఒట్టోమన్ పాలన (1672-1699) తరువాత నగర జనాభా దాదాపు 10 రెట్లు తగ్గింది: 700 ఇళ్ల నుండి కేవలం 100 మందికి తగ్గింది.

1926 లో కమ్యానిట్స్-పోడిల్స్కీ లో 32,100 మంది నివాసితులు ఉన్నారు. వీరిలో 45% ఉక్రేనియన్లు, 40% యూదులు, 7% రష్యన్లు, 6% పోల్స్ ఉన్నారు. 1956 లో నగరంలో 33,000 మంది నివాసితులు ఉన్నారు.[12]

1989 జనాభా లెక్కల ప్రకారం, నగర జనాభా 102.2 వేల మంది. 1990 లో 103 వేలు, 1991 లో 105 వేల మంది ఉన్నారు. 2001 లో మొదటి ఆల్-ఉక్రేనియన్ జనాభా లెక్కల డేటా ప్రకారం నగర జనాభా 99,610 మంది.[73] 2022 నాటికి ఇది 96,896 కి తగ్గింది.

రష్యన్ దాడి తరువాత, 2022 నుండి స్థానభ్రంశం చెందిన వ్యక్తుల కారణంగా జనాభా పెరిగింది, వివిధ సమయాల్లో 30-40 వేల మందికి చేరుకుంది. 2024 నాటికి, 22 వేల మంది అంతర్గతంగా స్థానభ్రంశం చెందిన వ్యక్తులు అధికారికంగా నమోదు చేయబడ్డారు. అటువంటి వ్యక్తుల కోసం నగరంలో గృహాలను నిర్మించే సమస్య అపరిష్కృతంగా ఉంది.[74][75] నగర ప్రభుత్వం "హాన్సెన్ విలేజ్" వంటి పెట్టుబడిదారుల కోసం వెతుకుతోంది.[76] వీరు అంతర్గతంగా స్థానభ్రంశం చెందిన వ్యక్తుల కోసం గృహాల నిర్మాణం లేదా నివాసేతర భవనాల పునర్నిర్మాణంలో పెట్టుబడి పెట్టడానికి సిద్ధంగా ఉన్నారు.[77][78]

భాష

[మార్చు]
ఉక్రేనియన్ మాండలికాలు, ఉపమాండలికాల మ్యాప్ (2005).
  ఉత్తర సమూహం
  ఆగ్నేయ సమూహం
  నైరుతి సమూహం

నగరం పోడోలియన్ మాండలికం భూభాగంలో ఉంది, ఇది నైరుతి సమూహానికి చెందిన వోల్హీనియన్-పోడిలియన్ మాండలికాల సమూహానికి చెందింది. డినిస్ట్రియన్ ఉక్రేనియన్ మాండలికంతో ఉమ్మడి లక్షణాలను పంచుకునే వెస్ట్-పోడిలియన్ మాండలికం, పోకుటియా-బుకోవినా మాండలికంతో ఉమ్మడి లక్షణాలను పంచుకునే సౌత్-పోడిలియన్ మాండలికం నగరంలో సాధారణంగా మాట్లాడతారు.[79][80][81]

కోడిపుంజు కోసం కోహుట్/కుహుట్ అనే పదం వాడకం సాధారణంగా పోడోలియన్, ఇతర నైరుతి ఉక్రేనియన్ మాండలికాలు మాట్లాడే ప్రాంతానికి అనుగుణంగా ఉంటుంది
పోడోలియన్, ఇతర నైరుతి ఉక్రేనియన్ మాండలికాలలో బాన్యాక్ అనే పదం ఎక్కువగా వాడే ప్రాంతాలు
కమ్యానిట్స్-పోడిల్స్కీలో వాడే మాండలిక పదాలు[82][83]
పోడోలియన్ మాండలికం ప్రామాణిక ఉక్రేనియన్ తెలుగు అర్థం
నయ్ (nay) ఖాయ్, నేఖాయ్ (khay, nekhay) అలాగే కానివ్వు
కోహుట్/కుహుట్ (kohut/kuhut) పివెన్ (piven') కోడిపుంజు
రిష్చా (rishcha) ఖ్మిజ్ (khmyz) ఎండుకట్టెలు
జవోద్యాట్ (zavod'at') వ్యియుట్ (vyyut') అరుస్తాయి
ష్మాటోక్ (shmatok) కుసోక్ (kusok) ముక్క
వర్ట్సాబా (vartsaba) ఓద్విరోక్ (odvirok) గుమ్మం
బాన్యాక్ (banyak) కాస్ట్రులియా (kastrulya) పాత్ర
బ్యూజోక్ (buzyok) లెలేకా (leleka) కొంగ
క్నయ్పా (knaypa) కోర్చ్మా (korchma) బార్, ధర్మసత్రం
పైసోక్ (pysok) రోట్ (rot) నోరు

కమ్యానిట్స్-పోడిల్స్కీని "అట్లాస్ ఆఫ్ ది ఉక్రేనియన్ లాంగ్వేజ్" లో చేర్చారు.[84]

2001 జనాభా లెక్కల ప్రకారం మాతృభాషల వారీగా జనాభా పంపిణీ:[85]

భాష శాతం
ఉక్రేనియన్ 91.22%
రష్యన్ 7.08%
పోలిష్ 0.1%
యిడ్డిష్ 0.02%
జర్మన్ 0.01%
ఇతర/నిర్ణయించబడనివి 1.57%

జాతులు

[మార్చు]

2001 ఉక్రేనియన్ జాతీయ జనాభా లెక్కల ప్రకారం నగర జాతి కూర్పు:[86]

జాతులు (2001)
శాతం
ఉక్రేనియన్లు
  
 91.21%
రష్యన్లు
  
 5.89%
పోల్స్
  
 0.56%
బెలారసియన్లు
  
 0.27%
యూదులు
  
 0.24%
ఆర్మేనియన్లు
  
 0.07%
మోల్డోవాన్లు
  
 0.06%
టాటర్లు
  
 0.05%
ఇతరులు
  
 1.65%

మతం

[మార్చు]

ఉక్రెయిన్ లోని అన్ని ప్రధాన మత సమూహాలు నగరంలో ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్నాయి. కమ్యానిట్స్ నివాసితులలో అధిక సంఖ్యలో కాథలిక్కులు ఉన్నారు, చాలా మంది ఆర్థడాక్స్ కూడా ఉన్నారు.[87] చరిత్రలో వివిధ కాథలిక్ సన్యాసుల విభాగాలు కమ్యానిట్స్-పోడిల్స్కీలో పనిచేశాయి: డొమినికన్లు, ఫ్రాన్సిస్కాన్లు, జెస్యూట్లు, కపుచిన్లు, డిస్కాల్స్డ్ కార్మెలైట్స్, సెయింట్ జాన్ ఆఫ్ గాడ్ బ్రదర్స్ హాస్పిటలర్స్, ట్రినిటేరియన్లు. 2023 నాటికి నగరంలో పౌలిన్ విభాగాలు, సొసైటీ ఆఫ్ క్రైస్ట్ ఉన్నాయి.[88]

ఆర్థిక వ్యవస్థ

[మార్చు]
ఇవాన్ ఓహియెంకో కమ్యానిట్స్-పోడిల్స్కీ నేషనల్ యూనివర్సిటీ

నగరంలో చాలా కాలంగా పారిశ్రామిక అభివృద్ధి ఉంది. ఫిల్వార్క్స్ నుండి బారోనెస్ ఎవెలీనా జునీకి చెందిన బ్రూవరీ వరకు పరిశ్రమలు కొనసాగాయి. సోవియట్ కాలంలో నగరంలో పారిశ్రామిక యంత్రాలు, డబ్బాల్లో భద్రపరచిన వస్తువులు, అలబాస్టర్, పొగాకు, వస్త్రాలు ఉత్పత్తి చేయబడ్డాయి.[12] ఆధునిక కాలంలో నిర్మాణ వస్తువులు, మెకానికల్ ఇంజనీరింగ్, సాధనాల ఉత్పత్తి ఉన్నాయి. కలప పనిచేసే పరిశ్రమలు (ముఖ్యంగా ఫర్నిచర్), కుట్టు పరిశ్రమ (ముఖ్యంగా వివాహ దుస్తులు కుట్టడం), ఆహార (పాడి) పరిశ్రమలలో నగరంలో సంస్థలు ఉన్నాయి.

2025 నాటికి, నగరం ఒక పారిశ్రామిక ఉద్యానవనాన్ని సృష్టించడంపై దృష్టి సారించింది, ఆర్థిక సహకారాన్ని అభివృద్ధి చేయడానికి పెట్టుబడిదారులు, భాగస్వాములను కనుగొనడంపై దృష్టి కేంద్రీకరించింది. ఇది నగర ఆర్థిక మ్యాప్ లో ప్రదర్శించబడుతుంది.[89]

సైన్స్, విద్య

[మార్చు]

కమ్యానిట్స్-పోడిల్స్కీ లో ఒక విశ్వవిద్యాలయం, ఒక వ్యవసాయ పాఠశాల, అనేక సాంకేతిక పాఠశాలలు ఉన్నాయి. నగరంలో ఒక వృక్షశాస్త్ర ఉద్యానవనం కూడా ఉంది.[12]

రవాణా

[మార్చు]
చెర్నివ్ట్సీ, కమ్యానిట్స్-పోడిల్స్కీ నగరాలను కలిపే కొత్త రైల్వే విభాగం ప్రాజెక్ట్

నగరంలో ఒక బస్ స్టేషన్, ఒక రైల్వే స్టేషన్ కమ్యానిట్స్-పోడిల్స్కీ ఉన్నాయి. నగరంలో పెద్ద విమానాశ్రయం లేదు, చిన్న విమానాల విమానాశ్రయం మాత్రమే పనిచేస్తుంది. సమీపంలోని అంతర్జాతీయ విమానాలతో కూడిన విమానాశ్రయాలు చెర్నివ్ట్సీ, విదేశాలకైతే సుసీవాలో ఉన్నాయి. అంతర నగర, శివారు ప్రయాణీకుల రవాణా ప్రధానంగా ప్రణాళికబద్ధమైన రవాణా ద్వారా జరుగుతుంది. ఎలక్ట్రిక్ వాహనాలతో సహా పలు టాక్సీ సేవలు పనిచేస్తాయి.

రహదారి H03 నగరం గుండా వెళుతుంది. ట్రాఫిక్ ప్రవాహం ప్రధానంగా నగర కేంద్రం గుండా వెళుతుంది కాబట్టి బైపాస్ రహదారి నిర్మించే అవకాశం గురించి చాలా కాలంగా చర్చ జరుగుతోంది. దీని వల్ల నివాసితులకు ఇబ్బంది కలుగుతుంది.

2021 లో, "ఉక్రెయిన్ 30. ఇన్ ఫ్రాస్ట్రక్చర్" ఫోరమ్ లో, కమ్యానిట్స్-పోడిల్స్కీ - ఖోటిన్ - చెర్నివ్ట్సీ రైల్వే మార్గంలో కొత్త విభాగం నిర్మాణ అవకాశం గురించి చర్చించబడింది. 2025 నాటికి ఈ విభాగంలో సమాంతర యూరో-గేజ్ మార్గాన్ని నిర్మించాలని ప్రతిపాదించబడింది.

సంస్కృతి

[మార్చు]

ప్రధాన పర్యాటక ఆకర్షణలు

[మార్చు]
నగర పాత ప్రదేశంలో ఒక పాత వీధి
నగరం మీద హాట్ ఎయిర్ బెలూన్

నగరంలో నివసించిన వివిధ ప్రజలు, సంస్కృతులు ఒక్కొక్కటి తమ స్వంత సంస్కృతిని, వాస్తుశిల్పాన్ని తీసుకువచ్చాయి. ఉదాహరణకు పోలిష్, రుథేనియన్, ఆర్మేనియన్ మార్కెట్ స్క్వేర్లు ఉన్నాయి.[11] ప్రముఖ పర్యాటక ఆకర్షణలలో ప్రాచీన కోట, సెయింట్స్ పీటర్ మరియు పాల్ కేథడ్రల్, పవిత్ర ట్రినిటీ చర్చి, పోలిష్ సిటీ హాల్, అనేక కోటలతో సహా నగర కేంద్రంలోని అనేక వాస్తుశిల్ప ఆకర్షణలు ఉన్నాయి. ఇతర ముఖ్య ప్రదేశాలలో 14 వ శతాబ్దపు "రుథేనియన్ గేట్", 15 వ శతాబ్దపు సెయింట్ నికోలస్ ఆర్మేనియన్ చర్చి, ఆర్థడాక్స్ చర్చ్ ఆఫ్ సెయింట్స్ పీటర్ అండ్ పాల్, డొమినికన్ చర్చి, "టర్కిష్ వంతెన" (14 వ శతాబ్దం), పునరుజ్జీవన, బరోక్ శైలులలో ఉన్న పలు నివాస భవనాలు ఉన్నాయి.[12]

స్మోట్రిచ్ నది కాన్యన్ లో బెలూనింగ్ కార్యకలాపాలు కూడా పర్యాటకులను తీసుకువచ్చాయి. మే, అక్టోబరులలో నగరం బెలూనింగ్ ఉత్సవాలకు ఆతిథ్యం ఇస్తుంది.[90] అదనంగా, ఎవరైనా ఉత్సవ సమయంలో కాకుండా వేరే సమయంలో కూడా బెలూన్ విమానాన్ని బుక్ చేసుకోవచ్చు.

1990 ల చివర నుండి, నగరం పశ్చిమ ఉక్రెయిన్ పర్యాటక కేంద్రాలలో ఒకటిగా ఎదిగింది. వార్షిక కోసాక్ గేమ్స్ (కొజాట్స్కి జబావీ), ఉత్సవాలు పర్యాటకులను ఆకర్షిస్తాయి, స్థానిక ఆర్థిక వ్యవస్థను ప్రోత్సహిస్తాయి. ఇందులో ఓపెన్ హాట్ ఎయిర్ బెలూనింగ్ ఛాంపియన్ షిప్, కార్ రేసింగ్, వివిధ సంగీతం, కళ, నాటక కార్యకలాపాలు ఉంటాయి. ఇవి సుమారు 1,40,000 మంది పర్యాటకులను ఆకర్షిస్తాయి. పదికి పైగా ప్రైవేట్ యాజమాన్యంలోని హోటళ్లు ఇటీవల ప్రారంభమయ్యాయి, ఇది ప్రాంతీయ ఉక్రేనియన్ నగరానికి పెద్ద సంఖ్య.

"రిపబ్లిక్" ఫెస్టివల్ అనేది యువత కోసం ఆధునిక సంగీతం, సాహిత్యం, వీధి కళలను ప్రదర్శించే సంగీతం, కళల ఉత్సవం. ఏటా జరిగే ఈ ఉత్సవానికి వందలాది మంది యువ కళాభిమానులు, సంగీతకారులు, కళాకారులు హాజరవుతారు. నగరంలోని అనేక భవనాలు కుడ్యచిత్రాలతో అలంకరించబడి ఉంటాయి, ఇవి ఈ ఉత్సవాల సమయంలో సృష్టించబడ్డాయి. ఈ కుడ్యచిత్రాలు చారిత్రక సంఘటనలతో పాటు ఆధునిక భావనలను కూడా వర్ణిస్తాయి.

చిత్రమాలిక

[మార్చు]

కవల పట్టణాలు – సోదరి నగరాలు

[మార్చు]

కమ్యానిట్స్-పోడిల్స్కీ నగరానికి ఈ కింది నగరాలతో సంబంధాలు ఉన్నాయి:[91]

  • అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలు ఏథెన్స్, జార్జియా, యునైటెడ్ స్టేట్స్
  • Canada బ్రాంట్ఫోర్డ్, కెనడా
  • టర్కీ సిహన్బేలీ, టర్కీ
  • స్లొవేకియా డాల్నీ కుబిన్, స్లోవేకియా
  • మోల్డోవా ఎడినేట్, మోల్డోవా
  • జర్మనీ ఎస్లింగెన్ ఆమ్ నెకార్, జర్మనీ
  • Sweden హెర్ల్జుంగా, స్వీడన్
  • లాట్వియా లివాని, లాత్వియా
  • Lithuania ఉక్మెర్గే, లిథువేనియా
  • పోలాండ్ గ్లోగోవ్, పోలాండ్
  • పోలాండ్ గ్లోగోవ్ కౌంటీ, పోలాండ్
  • పోలాండ్ గోర్జిస్, పోలాండ్
  • ఫ్రాన్స్ హాట్మోంట్, ఫ్రాన్స్
  • పోలాండ్ హ్రూబిస్జోవ్, పోలాండ్
  • పోలాండ్ కాలిస్జ్, పోలాండ్
  • Czech Republic కుట్నా హోరా, చెక్ రిపబ్లిక్
  • స్పెయిన్ వల్లే డి మెనా, స్పెయిన్
  • స్పెయిన్ టెరుయెల్, స్పెయిన్
  • పోలాండ్ లుబ్లిన్, పోలాండ్
  • Sweden మేరీస్టాడ్, స్వీడన్
  • ఇటలీ పాంటె లాంబ్రో, ఇటలీ
  • పోలాండ్ ప్రజెమిస్ల్, పోలాండ్
  • మాసిడోనియా రాడోవిష్, నార్త్ మాసిడోనియా
  • పోలాండ్ సానోక్, పోలాండ్
  • పోలాండ్ సానోక్ కౌంటీ, పోలాండ్
  • రొమేనియా రోమన్, రొమేనియా
  • రొమేనియా సిరెట్, రొమేనియా
  • రొమేనియా జలౌ, రొమేనియా
  • పోలాండ్ టార్గోవెక్ (వార్సా), పోలాండ్
  • పోలాండ్ టార్నోవో పాడ్గోర్నే, పోలాండ్
  • పోలాండ్ జెస్టోచోవా, పోలాండ్
  • పోలాండ్ వ్లోడవా, పోలాండ్
  • పోలాండ్ జావియెర్సీ, పోలాండ్
  • పోలాండ్ కోల్బుస్జోవా, పోలాండ్
  • పోలాండ్ చెల్మ్, పోలాండ్[92]

ప్రముఖ నివాసితులు

[మార్చు]
యూఖిమ్ సిట్సిన్స్కీ
మైకోలా లియోంటోవిచ్
మైఖైలో హ్రుషెవ్స్కీ
ఇలారియన్ ఒహియెంకో
మిఖాయిల్ ఆల్పెరిన్
లియోనిడ్ స్టెయిన్
మిఖాయిల్ వెల్లర్
మరియా బెర్లిన్స్కా
  • మిఖాయిల్ ఆల్పెరిన్ (1956-2018), ఉక్రేనియన్ జాజ్ పియానిస్ట్, యూదు జాతికి చెందినవాడు.
  • మరియా బెర్లిన్స్కా (జననం 1988), ఉక్రేనియన్ సైనిక వాలంటీర్, మహిళా హక్కుల న్యాయవాది, యూదు జాతికి చెందినది, ఇక్కడే జన్మించింది.
  • ఆండ్రీ బొండార్ (జననం 1974), ఉక్రేనియన్ కవి, అనువాదకుడు, రచయిత.
  • ఆండ్రీ బొండారెంకో (జననం 1987), ఉక్రేనియన్ ఆపరేటిక్ బారిటోన్, ఇక్కడే జన్మించాడు.
  • ఇజ్రాయెల్ బ్రాండ్మాన్ (1901-1993), ఉక్రేనియన్-ఇజ్రాయెలీ స్వరకర్త, కండక్టర్, వయోలినిస్ట్.
  • మైఖైలో ద్రపాటి (జననం 1982), ఉక్రేనియన్ సైనిక అధికారి, ప్రస్తుతం ఉక్రెయిన్ సాయుధ దళాల కమాండర్-ఇన్-చీఫ్ గా పనిచేస్తున్నాడు.
  • వోలోడిమిర్ సించిన్స్కీ (1894-1962), ఉక్రేనియన్ వలస వాస్తుశిల్పి, గ్రాఫిక్ కళాకారుడు, కళా చరిత్రకారుడు, ఇక్కడే జన్మించాడు.
  • యూఖిమ్ సిట్సిన్స్కీ (1859-1937), ఉక్రేనియన్ చరిత్రకారుడు, పురావస్తు శాస్త్రవేత్త, పోడిలియా సాంస్కృతిక, ప్రజా ప్రముఖుడు, ఆర్థడాక్స్ పూజారి, ఇక్కడే నివసించాడు, పనిచేశాడు.
  • ఇహోర్ మార్చుక్ (జననం 1969), ఉక్రేనియన్ వ్యాపారవేత్త, రాజకీయ నాయకుడు, ఇక్కడే జన్మించాడు.
  • సెర్హియ్ హమాలీ (జననం 1979), ఉక్రేనియన్ రాజనీతిజ్ఞుడు, వ్యాపారవేత్త, ఖ్మెల్నిట్స్కీ ఒబ్లాస్ట్ మాజీ గవర్నర్.
  • విక్టర్ డేసున్ (జననం 1962), ఉక్రేనియన్ నైరూప్య వ్యక్తీకరణవాద చిత్రకారుడు.
  • మైకోలా బజన్ (1904-1983), ఉక్రేనియన్ రచయిత, కవి, ఉన్నత స్థాయి గుర్తింపు పొందిన రాజకీయ, ప్రజా ప్రముఖుడు.
  • నికోలాయ్ చెబోటార్యోవ్ (1894-1947), రష్యన్, సోవియట్ గణితశాస్త్రవేత్త, చెబోటార్యోవ్ సాంద్రత సిద్ధాంతానికి ప్రసిద్ధి చెందాడు.
  • ఉస్టిమ్ కర్మాలుక్ (1787-1835), రష్యన్ పరిపాలనకు వ్యతిరేకంగా పోరాడిన ఉక్రేనియన్ బహిష్కృతుడు, ఉక్రెయిన్ సామాన్యులకు జానపద హీరో అయ్యాడు.
  • మోయిసీ గామార్నిక్ (జననం 1936), సోవియట్, ఉక్రేనియన్ భౌతిక శాస్త్రవేత్త, ఆవిష్కర్త, ఇక్కడే జన్మించాడు.
  • టటియానా గ్రిగోరోవిచి (1877-1952), సోషల్ డెమోక్రటిక్ లేబర్ యాక్టివిస్ట్, ఆర్థిక సిద్ధాంతకర్త, ఇక్కడే జన్మించింది.
  • మైఖైలో హ్రుషెవ్స్కీ (1866-1934), ఉక్రేనియన్ విద్యావేత్త, రాజకీయ నాయకుడు, చరిత్రకారుడు, రాజనీతిజ్ఞుడు, 20 వ శతాబ్దపు ప్రారంభ ఉక్రేనియన్ జాతీయ పునరుజ్జీవనంలో అత్యంత ముఖ్యమైన వ్యక్తులలో ఒకడు, ఇక్కడే నివసించాడు.
  • ఇలారియన్ ఒహియెంకో (1882-1972), ఉక్రేనియన్ ఆర్థడాక్స్ మత గురువు, భాషావేత్త, చర్చి చరిత్రకారుడు, ఉక్రేనియన్ సంస్కృతి చరిత్రకారుడు.
  • వ్లాడిస్లావ్ వనాట్ (జననం 2002), ఉక్రేనియన్ ప్రొఫెషనల్ ఫుట్బాలర్, డైనమో కీవ్ స్ట్రైకర్, ఇక్కడే జన్మించాడు.
  • వ్లాడిస్లావ్ ఖమెల్యూక్ (జననం 1998), ఉక్రేనియన్ ప్రొఫెషనల్ ఫుట్బాలర్, ఇక్కడే జన్మించాడు.
  • వాసిల్ మత్విచుక్ (జననం 1982), ఉక్రేనియన్ లాంగ్ డిస్టెన్స్ రన్నర్.
  • బోరిస్ సుల్కోవ్స్కీ (1881-?), UNR సైన్యపు ఉక్రేనియన్ కల్నల్, ఇక్కడే జన్మించాడు.
  • వాసిల్ మజుర్-ల్యాఖోవ్స్కీ (1889-1949), UNR సైన్యపు ఉక్రేనియన్ సైనిక సార్జెంట్, ఇక్కడే జన్మించాడు.
  • మార్కో మజురెంకో (1871-1929), ఉక్రేనియన్ పీపుల్స్ రిపబ్లిక్ సైన్యపు కార్పోరల్ జనరల్, ఇక్కడే జన్మించాడు.
  • డేవిడ్ గున్జ్ బర్గ్ (బారన్ డి గున్జ్ బర్గ్; 1857-1910) రష్యన్ ఓరియంటలిస్ట్, యూదు మత నాయకుడు, ఇక్కడే జన్మించాడు.
  • ఇజ్రాయెల్ జె. హోచ్మాన్ (1872-1940), అమెరికన్ క్లెజ్మెర్ వయోలినిస్ట్, రికార్డింగ్ ఆర్టిస్ట్, యూదు జాతికి చెందినవాడు, ఇక్కడే జన్మించాడు.
  • సెర్గియస్ ఇంగెర్మన్ (1868-1943), అమెరికన్ వైద్యుడు, సోషలిస్ట్, ఇక్కడే జన్మించాడు.
  • జోజెఫ్ కల్లెన్బాచ్ (1861-1929), పోలిష్ సాహిత్య చరిత్రకారుడు, ఇక్కడే జన్మించాడు.
  • యూరి ఖిమిచ్ (1928-2003), ఉక్రేనియన్ చిత్రకారుడు, ఇక్కడే జన్మించాడు.
  • యెలిజవేటా హిల్యాజెట్డినోవా (జననం 1994), ఉక్రేనియన్ హ్యాండ్బాల్ క్రీడాకారిణి, ఇక్కడే జన్మించింది.
  • ఆండ్రీ క్లాంట్సా (జననం 1980), ఉక్రేనియన్ కార్డియాక్ సర్జన్, శాస్త్రవేత్త, ఉక్రెయిన్ మెరిటెడ్ డాక్టర్.
  • స్టానిస్లావ్ కొనియెక్పోల్స్కీ (1590 లేదా 1594-1646), పోలిష్ సైనిక కమాండర్, ఇక్కడ పోరాడాడు.
  • యెవ్జెన్ పెట్రుషెవిచ్ (1863-1940), ఉక్రేనియన్ న్యాయవాది, రాజకీయ నాయకుడు, వెస్ట్ ఉక్రేనియన్ పీపుల్స్ రిపబ్లిక్ అధ్యక్షుడు, ప్రభుత్వం కమ్యానిట్స్-పోడిల్స్కీలో ఉన్నప్పుడు ఇక్కడే నివసించాడు.
  • మైరాన్ తార్నావ్స్కీ (1869-1938), ఉక్రేనియన్ గలీసియన్ ఆర్మీ సుప్రీం కమాండర్, ఇక్కడ పోరాడాడు.
  • మార్క్ కోపిట్మాన్ (1929-2011), సోవియట్-ఇజ్రాయెలీ స్వరకర్త, సంగీత విద్వాంసుడు, బోధకుడు, ఇక్కడే జన్మించాడు.
  • ముర్రే కోర్మాన్ (1902-1961), అమెరికన్ పబ్లిసిటీ ఫోటోగ్రాఫర్.
  • లీబ్ క్విట్కో (1890-1952), యిడ్డిష్ కవి, పిల్లల కవితల రచయిత.
  • మైకోలా లియోంటోవిచ్ (1877-1921), ఉక్రేనియన్ స్వరకర్త, నగర థియోలాజికల్ సెమినరీ నుండి చదివాడు.
  • ఇరీనా మెర్లెని (జననం 1982), ఉక్రేనియన్ మహిళా రెజ్లర్.
  • అలెగ్జాండర్ మిచలోవ్స్కీ (1851-1938), పోలిష్ పియానిస్ట్, ఇక్కడే జన్మించాడు.
  • మైజిస్లావ్ మికివిచ్ (1879-1939 కి ముందు), ఉక్రేనియన్, పోలిష్ రాజకీయ నాయకుడు, ఇక్కడే జన్మించాడు.
  • విటాలీ మిఖాయ్లోవ్స్కీ (జననం 1974), ఉక్రేనియన్ చరిత్రకారుడు.
  • స్జిమోన్ ఒకోల్స్కీ (1580-1653), పోలిష్ చరిత్రకారుడు, ఇక్కడే నివసించాడు.
  • ఫెర్డినాండ్ ఆంటోని ఒస్సెండోవ్స్కీ (1876-1945), పోలిష్ రచయిత, అన్వేషకుడు, ప్రొఫెసర్, ఇక్కడే నివసించాడు.
  • మోరిస్ షాప్స్ (1907-2004), అమెరికన్ విద్యావేత్త, రచయిత, కార్యకర్త.
  • జ్వీ స్కూలర్ (1899-1985), యూదు నటుడు, రేడియో వ్యాఖ్యాత, ఇక్కడే జన్మించాడు.
  • మెండెలే మోచెర్ స్ఫోరిమ్ (1836-1917), యూదు రచయిత, ఇక్కడే నివసించాడు.
  • మోసెస్ విల్హెల్మ్ షాపిరా (1830-1884), యూదు పండితుడు, పురావస్తు నిపుణుడు, ఇక్కడే జన్మించాడు.
  • లియో సిరోటా (1885-1965), యూదు పియానిస్ట్.
  • ఆర్నాల్డ్ స్పీల్బర్గ్, స్టీవెన్ స్పీల్బర్గ్ తాత.
  • మిహైల్ స్టారెంకీ (1879-?), బెస్సరాబియన్ రాజకీయ నాయకుడు, ఇక్కడే జన్మించాడు.
  • లియోనిడ్ స్టెయిన్ (1934-1973), సోవియట్ చెస్ గ్రాండ్ మాస్టర్, ఇక్కడే జన్మించాడు.
  • పాల్ బర్మన్ (1888-1932), ఎస్టోనియన్ చిత్రకారుడు, గ్రాఫిక్ కళాకారుడు, ఇక్కడే జన్మించాడు.
  • మోషే స్టెకెలిస్ (1898-1967), రష్యన్-ఇజ్రాయెలీ పురావస్తు శాస్త్రవేత్త.
  • ఆర్థర్ ట్రేసీ (1899-1997), అమెరికన్ గాయకుడు, ఇక్కడే జన్మించాడు.
  • అంటోన్ వాస్యుటిన్స్కీ (1858-1935), చిత్రకారుడు, నాణేలు, పతకాల డిజైనర్, ఇక్కడే జన్మించాడు.
  • మిఖాయిల్ వెల్లర్ (జననం 1948), రష్యన్-ఎస్టోనియన్ రచయిత, ఇక్కడే జన్మించాడు.
  • జినైడా విక్టోర్జెవ్స్కా (1905-1985) ఉక్రేనియన్, సోవియట్ కళాకారిణి, చిత్రకారిణి, ఇక్కడే జన్మించింది.[93]
  • అయాన్ వినోకుర్ (1930-2006), ఉక్రేనియన్ పురావస్తు శాస్త్రవేత్త, చరిత్రకారుడు, ఇక్కడే నివసించి పనిచేశాడు.
  • జాన్ డి విట్టే (1709-1785), పోలిష్ వాస్తుశిల్పి, స్థానిక కోట కమాండర్.
  • జెర్జీ వోలోడిజోవ్స్కీ, పోలిష్ కల్నల్, హెన్రిక్ సియెన్కివిచ్ పాత్రలలో ఒకటైన మిచాల్ వోలోడిజోవ్స్కీ నమూనా, ఇక్కడే చంపబడ్డాడు.
  • ఒలెక్సాండర్ జరెంబా (జననం 1978), ఉక్రేనియన్ చరిత్రకారుడు.
  • మారిస్ జ్బ్రిగర్ (1896-1981), కెనడియన్ వయోలినిస్ట్, స్వరకర్త, కండక్టర్, ఇక్కడే జన్మించాడు.
  • ఇసిడోర్ జకర్మన్ (1866-1946), ఆస్ట్రియన్ వ్యాపారవేత్త.
  • జాన్ ఓల్స్జాన్స్కీ (1919-2003), ఉక్రేనియన్ లాటిన్ కాథలిక్ బిషప్.
  • జోజెఫ్ జజాక్జెక్ (1751-1826), పోలిష్ జనరల్, రాజకీయ నాయకుడు, ఇక్కడే జన్మించాడు.
  • సెర్గీ గోర్ష్కోవ్ (1910-1988), రష్యన్, సోవియట్ అడ్మిరల్ ఆఫ్ ది ఫ్లీట్ ఆఫ్ సోవియట్ యూనియన్, ఇక్కడే జన్మించాడు.

మూలాలు

[మార్చు]
  1. ↑ "Біографія міського голови" (in ఉక్రెయినియన్). Retrieved 2026-07-31.
  2. ↑ ఉల్లేఖన లోపం: చెల్లని <ref> ట్యాగు; "ua2022estimate" అనే పేరుగల ref లలో పాఠ్యమేమీ ఇవ్వలేదు
  3. ↑ "Кам'янець-Подільська територіальна громада" (in ఉక్రెయినియన్). Децентралізація.
  4. ↑ Pustynnikov, Iryna. The last capital of Ukrainian People's Republic (Остання столиця УНР). Newspaper "Den". 14 October 2011
  5. ↑ КАМЕНЕЦ-ПОДОЛЬСКИЙ // Большая российская энциклопедия. Электронная версия (2020); https://old.bigenc.ru/domestic_history/text/5737647 Дата обращения: 27.08.2025
  6. ↑ మూస:Efron
  7. ↑ Beider, Alexander (2012). "Eastern Yiddish Toponyms of German Origin" (PDF). Yiddish Studies Today. ISBN 978-3-943460-09-4, ISSN 2194-8879 (düsseldorf university press, Düsseldorf 2012). Retrieved 26 December 2023.
  8. 1 2 "The Museum City". Kamianets-Podilskyi. Art/Ukrainian. Archived from the original on 12 అక్టోబరు 2007. Retrieved 26 అక్టోబరు 2007.
  9. ↑ "Perła Podola". niedziela.pl (in పోలిష్). Archived from the original on 22 May 2011. Retrieved 26 October 2007.
  10. ↑ Kamianets-Podilskyi
  11. 1 2 3 "History". kp.rel.com.ua (in ఉక్రెయినియన్). Archived from the original on 28 September 2007. Retrieved 25 October 2007.
  12. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 Енциклопедія українознавства. Словникова частина (ЕУ-II). Vol. 3. 1994. p. 929.
  13. ↑ An Urban History of Early Modem Karnianets-Podilsky, Origins to 1672
  14. ↑ ""Чужа держава" чи частина історії? 5 міфів про українців у Речі Посполитій". 2026-06-03. Retrieved 2026-06-03.
  15. ↑ Polska Encyklopedja Szlachecka (in పోలిష్). Vol. I. Warszawa: Wydawnictwo Instytutu Kultury Historycznej. 1935. p. 42.
  16. ↑ The Eyalet of Kamaniçe Archived 9 ఏప్రిల్ 2016 at the Wayback Machine, map. Accessed 7 January 2021.
  17. ↑ Agopsowicz, Monika (2019). "Ormianie kamienieccy w ostatniej ćwierci XVII wieku – próba rekonstrukcji spisu imiennego". Lehahayer. Czasopismo poświęcone dziejom Ormian polskich (in పోలిష్). No. 6. p. 5.
  18. ↑ Agopsowicz, pp. 6, 15
  19. ↑ Dariusz Kołodziejczyk (1994). Podole pod panowaniem tureckim : Ejalet Kamieniecki, 1672-1699. Wyd. Polczek, Warszawa.
  20. ↑ Rodkinson, Michael Levi (1918). The history of the Talmud from the time of its formation, about 200 B.C., up to the present time. The Talmud Society. pp. 100–103.
  21. ↑ Heller, Marvin J. (2018). Printing the Talmud: Complete Editions, Tractates, and Other Works and the Associated Presses from the Mid-17th Century through the 18th Century. Brill's Series in Jewish Studies. Brill. pp. 153–157. ISBN 9789004376731.
  22. ↑ Василь Верига. Нариси з історії України (кінець XVIII — початок XIX ст.). — Львів: Світ, 1996. — 448 с.— С. 338. ISBN 5-7773-0359-5
  23. 1 2 (in Ukrainian) Kamianets-Podilskyi. How the Petliurists did what Sultan Osman II could not do, Historisna Pravda (3 June 2019)
  24. 1 2 (in Ukrainian) "The Last Capital", or as Kamyanets returned to the past for three days, Istorychna Pravda (27 August 2019)
  25. 1 2 3 4 (in Ukrainian) A memorial to UPR soldiers was opened in Khmelnytsky region, Istorychna Pravda (23 August 2021)
  26. ↑ С. Хургін (1922). Адміністраційна Мапа Української Соц. Рад. Республіки (Map). 1:1,680,000 (in ఉక్రెయినియన్). Kharkiv: Народний комісаріат внутрішніх справ.
  27. ↑ С. Я. Хургин (1921). Карта Украинской Социалистической Советской Республики (Map). 1:1,680,000 (in రష్యన్). Народный комиссариат внутренних дел.
  28. ↑ Административная карта Украины (Map). 1:1,050,000 (in రష్యన్). Народный комиссариат внутренних дел. 1923.
  29. ↑ Disorder in the Ukraine?, TIME Magazine, 12 December 1927
  30. ↑ Документи Держархіву Хмельницької області
  31. ↑ Kamianets-Podilskyi, Ukraine
  32. ↑ Holodomor History
  33. ↑ "Голодомор 1932—1933 Років: «Червоні Мітли» Проти Українського Селянства". Archived from the original on 29 November 2014. Retrieved 12 February 2024.
  34. ↑ Polish - Ukrainian Cooperation
  35. ↑ Great Terror
  36. ↑ Davis, Martin, ed. (2010). "The Nazi Invasion of Kamenets". JewishGen.
  37. ↑ "Gefängnis Kam'janec'-Podil's'kyj". Bundesarchiv.de (in జర్మన్). Retrieved 30 June 2026.
  38. ↑ "Arbeitserziehungslager Kam'janec'-Podil's'kyj". Bundesarchiv.de (in జర్మన్). Retrieved 30 June 2026.
  39. ↑ The “Black Infantry” is Going into Battle Again
  40. ↑ ACTIVITY OF THE KAMIANETS-PODILSKYI NADRAYONNYI PROVID OF THE OUN (B) IN 1948–1952
  41. ↑ Ukrainian Liberation Movement in Central Eastern Podillya in the 40-50s of the 20th Century in Ukrainians Memory
  42. ↑ "Cultural Landscape of Canyon in Kamenets-Podilsk". UNESCO World Heritage Centre. Retrieved 7 April 2025.
  43. ↑ "Declaration of State Sovereignty of Ukraine". Verkhovna Rada of Ukraine. 16 July 1990. Archived from the original on 27 September 2007. Retrieved 12 September 2007.
  44. ↑ Independent Ukraine
  45. ↑ Kamyanec-Podilsky
  46. ↑ 11 Independent Ukraine
  47. ↑ KAMIANETS PODILSKYI – AN UNDERRATED GEM OF UKRAINE
  48. ↑ Kamianets-Podilskyi. The living fortress
  49. ↑ How Ukraine’s Orange Revolution shaped twenty-first century geopolitics
  50. ↑ K-PNU’s Anniversary
  51. ↑ Fourteen Euromaidan and the echoes of the Orange Revolution: comparing social infrastructures and resistance practices of protest camps in Kiev (Ukraine)
  52. ↑ Shveda, Yuriy; Park, Joung Ho (January 2016). "Ukraine's revolution of dignity: The dynamics of Euromaidan". Journal of Eurasian Studies (in ఇంగ్లీష్). 7 (1): 85–91. doi:10.1016/j.euras.2015.10.007. ISSN 1879-3665.
  53. ↑ Heroes Euromaidan royalty-free images
  54. ↑ Understanding Ukraine’s Euromaidan Protests
  55. 1 2 «У центрі Кам’янця з’явиться Європейський сквер із неоновою підсвіткою та геометричними клумбами»
  56. ↑ "Про утворення та ліквідацію районів. Постанова Верховної Ради України № 807-ІХ". Голос України (in ఉక్రెయినియన్). 2020-07-18. Retrieved 2020-10-03.
  57. ↑ "Нові райони: карти + склад". Мінрегіон (in ఉక్రెయినియన్). Міністерство розвитку громад та територій України. 17 July 2020.
  58. ↑ KAMIANETS-PODILSKYI
  59. ↑ "Mayors for Economic Growth Interactive Map" (PDF). M4EG. Mayors for Economic Growth. Archived from the original (PDF) on 1 జూలై 2024. Retrieved 8 September 2024.
  60. ↑ Rooting Out Russian Colonization From Ukraine
  61. ↑ Prince, Todd (2023-01-01). "Moscow's Invasion Of Ukraine Triggers 'Soul-Searching' At Western Universities As Scholars Rethink Russian Studies". Radio Free Europe/Radio Liberty (in ఇంగ్లీష్). Retrieved 2023-04-24.
  62. ↑ Smith-Peter, Susan (2022-12-14). "How the Field was Colonized: Russian History's Ukrainian Blind Spot". H-Net. Retrieved 2023-04-24.
  63. ↑ Decommunization of urban toponymy in Ukraine: causes and consequences
  64. ↑ У Кам'янці-Подільському перейменували понад два десятки вулиць та скверів
  65. 1 2 3 "Kamenetz-Podolsk". JewishEncyclopedia.com. Retrieved 8 July 2009.
  66. ↑ Timothy Snyder (2010). Bloodlands: Europe Between Hitler and Stalin. Basic Books. pp. 200–204. ISBN 978-0465002399.
  67. ↑ Martin Davis. "Kamyanets-Podilskyy" (PDF). Gladys and David Blank's Genealogy. pp. 11-14 / 24 in PDF – via direct download. Also in: Martin Davis (2010). "The Nazi Invasion of Kamenets". JewishGen.
  68. ↑ Randolph L. Braham (2000). The Politics of Genocide. Wayne State University Press. p. 34. ISBN 0814326919.
  69. ↑ Gross, S.Y.; Cohen, Yosef, eds. (1983). "Chapter 7 - The Holocaust of Jewish Marmaros". The Marmaros Book - In Memory of 160 Jewish Communities. Tel Aviv: Beit Marmaros.
  70. 1 2 "Geography". kp.rel.com.ua (in ఉక్రెయినియన్). Archived from the original on 28 September 2007. Retrieved 25 October 2007.
  71. ↑ "World Meteorological Organization Climate Normals for 1981–2010". World Meteorological Organization. Archived from the original on 17 July 2021. Retrieved 17 July 2021.
  72. ↑ "Чисельність населення в місті Кам'янець-Подільський".
  73. ↑ All-Ukrainian Population Census 2001 - IPUMS Subset[permanent dead link]
  74. ↑ Hygiene Centres operate in Kamianets-Podilskyi
  75. ↑ На Хмельниччині відкрили центр для переселенців й місцевих: які послуги надаватимуть
  76. ↑ Hansen Village
  77. ↑ Project of completing major repairs in the city of Kamyanets-Podilskyi
  78. ↑ Project of reconstruction of the non-residential building
  79. ↑ Ukrainian dialects: history, geography, and examples
  80. ↑ "WESTERN UKRAINIAN DIALECTS". Archived from the original on 17 April 2024. Retrieved 12 February 2024.
  81. ↑ What is the Ukrainian language?
  82. ↑ "Подільський говір" (in ఉక్రెయినియన్). Retrieved 2025-04-14.
  83. ↑ Гороф'Янюк, І. В. (12 December 2023). "Подільський говір". Encyclopedia of modern Ukraine (in ఉక్రెయినియన్). Retrieved 2025-04-14.
  84. ↑ Атлас української мови: в трьох томах. Т. 2. Волинь, Наддністрянщина, Закарпаття і суміжні землі / АН Української РСР, Ін-т мовознавства ім. О. О. Потебні (К.). — К.: Наукова думка, 1988. — 520 с.
  85. ↑ "Рідні мови в об'єднаних територіальних громадах України".
  86. ↑ "Національний склад міст". Datatowel.in.ua (in ఉక్రెయినియన్). Retrieved 2024-06-01.
  87. ↑ "КАМ'ЯНЕЦЬ-ПОДІЛЬСЬКА ДІЄЦЕЗІЯ". Archived from the original on 2022-03-20. Retrieved 2026-08-16.
  88. ↑ "CHURCH, SPIRITUALITY, NATION:THE UKRAINIAN GREEK-CATHOLIC CHURCH IN THE SOCIAL LIFE OF UKRAINE" (PDF). Archived from the original (PDF) on 2025-12-23. Retrieved 2026-08-16.
  89. ↑ Economic map of Kamyanets-Podilskyi
  90. ↑ "Фестиваль повітряних куль 2020 у Камянці-Подільському!. Афіша Хмельницького - moemisto.ua". moemisto.ua (in ఉక్రెయినియన్). Retrieved 2020-12-29.
  91. ↑ "Міста-партнери Кам'янця-Подільського" (in ఉక్రెయినియన్). Kamianets-Podilskyi. Retrieved 2024-10-12.
  92. ↑ "Кам'янець-Подільський і Хелм – нові міста-партнери!" (in ఉక్రెయినియన్). Retrieved 2025-03-17.
  93. ↑ Zahaietska, O. V. (2005). Dziuba, I.М.; Zhukovsky, A.I.; Zhelezniak, M.H. (eds.). "Вікторжевська Зінаїда Власівна" [Viktorzhevska Zinaida Vlasivna]. Encyclopedia of Modern Ukraine (in ఉక్రెయినియన్). Kyiv: National Academy of Sciences of Ukraine, Shevchenko Scientific Society. Retrieved 25 February 2026.

ఆధారాలు

[మార్చు]

బాహ్య లింకులు

[మార్చు]

యూదుల సంఘం

[మార్చు]


"https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=కమ్యానిట్స్-పోడిల్స్కీ&oldid=4978698" నుండి వెలికితీశారు