కర్తార్ సింగ్ శరాభా
| కర్తార్ సింగ్ శరాభా | |
|---|---|
 కర్తార్ సింగ్ శరాభా | |
| జననం | 1896 మే 24 శరాభా పంజాబ్ |
| మరణం | 1915 నవంబర్ 16 లాహోర్ |
| సంస్థ | గదర్ ఉద్యమం |
| రాజకీయ పార్టీ | గదర్ ఉద్యమం |
| రాజకీయ ఉద్యమం | భారత స్వాతంత్ర్యోద్యమం |
| తల్లిదండ్రులు | మంగల్ సింగ్, సాహిబ్ కౌర్ |
కర్తార్ సింగ్ శరాభా (జననం: 24 మే 1896 - ఉరి: 16 నవంబర్ 1915) భారతదేశాన్ని బ్రిటిష్ బానిసత్వం నుండి విముక్తి చేయడానికి అమెరికాలో ఏర్పడిన గదర్ పార్టీకి అధ్యక్షుడు. భారతదేశంలో ఒక పెద్ద విప్లవ ప్రణాళికకు సంబంధించి అనేక మందితో పాటు బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం అతన్ని ఉరితీసింది. 1915 నవంబర్ 16న కర్తార్ను ఉరితీసినప్పుడు, అతని వయస్సు కేవలం పంతొమ్మిదిన్నర సంవత్సరాలు. ప్రఖ్యాత విప్లవకారుడు భగత్ సింగ్ ఆయనను తన ఆదర్శంగా భావించాడు.
జీవిత విశేషాలు
[మార్చు]కర్తార్ సింగ్ 1896 మే 24న సాహిబ్ కౌర్ కు జన్మించాడు. కర్తార్ సింగ్ చిన్నతనంలోనే ఆయన తండ్రి మంగళ్ సింగ్ మరణించారు. కర్తార్ సింక్ కు ధన్న కౌర్ అనే చెల్లెలు కూడా ఉండేది. ఈ ఇద్దరు తాత బదన్ సింగ్ వద్ద పెరిగారు. కర్తార్ సింగ్ ముగ్గురు పినతండ్రులు-బిషన్ సింగ్, వీర్ సింగ్, బక్షిష్ సింగ్-ఉన్నత ప్రభుత్వ పదవుల్లో పనిచేశారు. కర్తార్ సింగ్ తన ప్రారంభ విద్యను లూధియానాలోని పాఠశాలల్లో అభ్యసించాడు. తరువాత అతను ఒరిస్సా తన మామ వద్దకు వెళ్ళవలసి వచ్చింది. ఒడిశా ఆ రోజుల్లో బెంగాల్ ప్రావిన్స్లో భాగంగా ఉండేది, ఇది రాజకీయంగా మరింత అప్రమత్తంగా ఉండేది. అక్కడి వాతావరణంలో, పాఠశాల విద్యతో పాటు ఇతర జ్ఞానాన్ని అందించే పుస్తకాలను చదవడం ప్రారంభించాడు. పదవ తరగతి ఉత్తీర్ణత సాధించిన తరువాత, అతని కుటుంబ సభ్యులు ఉన్నత విద్యను అందించడానికి ఆతనిని అమెరికాకు పంపించాలని నిర్ణయించుకున్నారు, 1912 జనవరి 1న శరాభా అమెరికా గడ్డపై అడుగుపెట్టారు. ఆ సమయంలో ఆతను వయస్సు పదిహేను సంవత్సరాల కంటే కొంచెం ఎక్కువ. అమెరికాలో ఇమ్మిగ్రేషన్ అధికారి ఆతనిని అమెరికాకు రావడానికి కారణం అడిగినప్పుడు, బెర్క్లీ విశ్వవిద్యాలయంలో ఉన్నత విద్యను అభ్యసించడమే తన లక్ష్యమని శరాభా పేర్కొన్నాడు. ల్యాండింగ్ చేయడానికి అనుమతించలేదని అధికారి అడిగిన ప్రశ్నకు, సరాభా సహేతుకమైన సమాధానంతో అధికారిని సంతృప్తి పరచాడు. కానీ రెండు మూడు నెలల అమెరికా బసలోనే, అక్కడక్కడా కనిపించిన అగౌరవం సరాభా లోపల నిద్రాణమైన స్పృహను రేకెత్తించడం ప్రారంభించింది. ఒక వృద్ధ మహిళ ఇంట్లో అద్దెదారుగా నివసిస్తున్నప్పుడు, అమెరికా స్వాతంత్య్ర దినోత్సవం సందర్భంగా ఆ మహిళ ఇంటిని పువ్వులు, వీరోచిత వీరుల చిత్రాలతో అలంకరించినప్పుడు సరాభా ఎందుకు అని అడిగారు. అమెరికా స్వాతంత్య్ర దినోత్సవం సందర్భంగా పౌరులు ఇలాంటి ఇళ్లను అలంకరించడం ఆనందంగా ఉంటుందని ఆ మహిళ చెప్పినప్పుడు, మన దేశానికి కూడా స్వాతంత్య్రం రావాలి అనే భావన కూడా సరాభాకు కలిగింది.
భారతదేశం నుండి అమెరికాకు వలస వచ్చిన భారతీయులు, వీరిలో ఎక్కువ మంది పంజాబీలు, తరచుగా పశ్చిమ తీరంలోని నగరాల్లో నివసించి పని వెతుక్కుంటూ వెళ్లేవారు. ఈ నగరాల్లో పోర్ట్ ల్యాండ్, సెయింట్ జాన్, ఆస్టోరియా, ఎవెరెట్ మొదలైనవి ఉన్నాయి, ఇక్కడ కలప కర్మాగారాలు రైల్వే వర్క్షాప్లలో పనిచేసే భారతీయులు ఇరవై నుండి ముప్పై మంది సమూహాలలో నివసించారు. కెనడా, అమెరికాలోని శ్వేతజాతీయుల జాత్యహంకార వైఖరి పట్ల భారతీయ కార్మికులు తీవ్ర అసంతృప్తితో ఉన్నారు. కెనడాలో భారతీయుల పట్ల వివక్షతతో కూడిన ప్రవర్తనకు వ్యతిరేకంగా సంత్ తేజా సింగ్ పోరాడుతుండగా, జ్వాలా సింగ్ తట్టియాన్ అమెరికాలో పోరాడుతున్నారు. భారతదేశ విద్యార్థులను అమెరికాలో చదువుకోవడానికి ఆహ్వానించడానికి ఆయన తన సొంత డబ్బు నుండి స్కాలర్షిప్లను కూడా ఇచ్చారు.
1912 ప్రారంభంలో, పోర్ట్ ల్యాండ్లో జరిగిన భారతీయ కార్మికుల పెద్ద సమావేశంలో బాబా సోహ్న్ సింగ్ భక్నా, హర్నమ్ సింగ్ టుండిలాట్, కాశీరామ్ మొదలైన వారు పాల్గొన్నారు. ఆ తర్వాత వారంతా గదర్ పార్టీలో ముఖ్యమైన నాయకులుగా ఎదిగారు. ఈ సమయంలో, కర్తార్ సింగ్ జ్వాలా సింగ్ ఠట్టియాన్ను కూడా కలుసుకున్నాడు, అతను శరాభాను బర్కిలీ విశ్వవిద్యాలయంలో చేరమని ప్రేరేపించాడు, అక్కడ శరాభా రసాయన శాస్త్ర విద్యార్థిగా చదువుకున్నాడు. బర్కిలీ విశ్వవిద్యాలయంలో, కర్తార్ సింగ్ పంజాబీ వసతి గృహంలో బస చేశారు. ఆ సమయంలో బెర్క్లీ విశ్వవిద్యాలయంలో దాదాపు ముప్పై మంది విద్యార్థులు ఉన్నారు, వారిలో ఎక్కువ మంది పంజాబీ, బెంగాలీలు. 1912 డిసెంబర్ లో ఈ విద్యార్థులు లాలా హర్దయాల్ తో పరిచయం ఏర్పడింది, లాలా హర్దయాల్ భారతదేశ బానిసత్వానికి సంబంధించి విద్యార్థులకు చాలా ఉత్సాహభరితమైన ప్రసంగం చేశారు. ప్రసంగం తర్వాత లాలా విద్యార్థులతో వ్యక్తిగతంగా కూడా సంభాషించారు. బ్రిటిష్ వలస ప్రభుత్వానికి వ్యతిరేకంగా భారతీయ విద్యార్థుల హృదయాలలో భావోద్వేగాలను పెంపొందించడంలో లాలా, భాయ్ పరమానంద్ ప్రధాన పాత్ర పోషించారు. ఇది క్రమంగా, దేశ భక్తిని ప్రేరేపించింది, దేశం కోసం మరణిస్తానని ప్రతిజ్ఞ చేయడానికి శరాభా వైపు కదిలింది.
అమెరికాలో గదర్ పార్టీ స్థాపన
[మార్చు]1857 మొదటి స్వాతంత్ర్య యుద్ధం విఫలమైన తరువాత, బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం అధికారాన్ని ప్రత్యక్షంగా తన ఆధీనంలోకి తీసుకుని ఒకవైపు అణచివేతను, మరోవైపు భారతదేశంలో వలస వ్యవస్థను సృష్టించడాన్ని ప్రారంభించింది. బ్రిటన్లోనే ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థ ఉన్నందున, మునిసిపాలిటీ మొదలైన సంస్థలు కూడా సృష్టించబడ్డాయి, కానీ భారతదేశాన్ని వీలైనంత ఆర్థికంగా దోపిడీ చేయడానికి, ఇక్కడి స్థానిక పరిశ్రమలను నాశనం చేసి, ఇక్కడి నుండి ఇంగ్లాండ్కు ముడి పదార్థాలను పంపడం ప్రారంభించారు. అదే సమయంలో, దేశవ్యాప్తంగా రైల్వే నెట్వర్క్ వేయడం ప్రారంభమైంది. బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం, భారతదేశంలోని భూస్వామ్య ప్రభువులను తన మిత్రులుగా చేసుకుని, రైతులపై భయంకరమైన అణచివేతను ప్రారంభించింది. ఫలితంగా, పంతొమ్మిదవ శతాబ్దం చివరి నాటికి, దేశంలోని అనేక ప్రాంతాలలో అప్పుడప్పుడు తిరుగుబాట్లు ప్రారంభమయ్యాయి. మహారాష్ట్ర, బెంగాల్ దాని కేంద్రాలుగా మారాయి. పంజాబ్లోని రైతుల పరిస్థితి కూడా పూర్తిగా దిగజారడం ప్రారంభమైంది. ఫలితంగా, ఇరవయ్యవ శతాబ్దం ప్రారంభంలో, పంజాబ్ రైతులు కెనడా, అమెరికాలో కూలీల కోసం దేశం విడిచి వెళ్లడం ప్రారంభించారు. మధ్యతరగతి విద్యార్థులు కూడా విద్యను అభ్యసించడానికి ఇంగ్లాండ్, అమెరికా, యూరోపియన్ దేశాలకు వెళ్లడం ప్రారంభించారు.
భారతదేశం నుండి మొదటి వ్యక్తులు 1895 నుండి1900 మధ్య పని కోసం అమెరికా కెనడాకు వలస వెళ్ళటం అప్పుడే ప్రారంభించారు. 1897లో కొంతమంది సిక్కు సైనికులు ఇంగ్లాండ్లో జరిగిన వజ్రోత్సవానికి హాజరై, తిరిగి వచ్చినప్పుడు కెనడా గుండా వెళ్ళారు. వారిలో కొందరు అక్కడే ఉన్నారు, కానీ చాలా మంది పంజాబీలు మొదట మలయా, ఫిలిప్పీన్స్, హాంకాంగ్, షాంఘై, ఫిజి, ఆస్ట్రేలియా న్యూజిలాండ్ వంటి దేశాల నుండి కెనడా, అమెరికాకు చేరుకున్నారు. 1905లో కెనడాకు వచ్చిన భారతీయుల సంఖ్య కేవలం 45 మంది మాత్రమే, 1908 నాటికి అది 2023కి పెరిగింది. ఒక పండితుడి ప్రకారం, 1907 నాటికి, 6000 మంది భారతీయులు అక్కడికి చేరుకున్నారు. వీరిలో 80 శాతం మంది పంజాబీ-సిక్కు రైతులు. 1909లో, కెనడాలో ప్రవేశ చట్టాలు కఠినతరం చేయబడినప్పుడు, భారతీయులు అమెరికా వైపు మొగ్గు చూపారు, 1913లో అక్కడ జనాభా ఐదు వేలుగా అంచనా వేయబడింది, అయితే డాక్టర్ రామ్ మనోహర్ లోహియా తన 'ఇండియన్ ఇన్ ఫారిన్ ల్యాండ్స్' పుస్తకంలో జనాభాను 15,000గా పేర్కొన్నారు. ఈ భారతీయులలో, 90 శాతం మంది పంజాబీ-సిక్కు రైతులు, కొందరు మధ్యతరగతి విద్యార్థులు.
అక్కడ భారతీయులు అనేక పత్రికల ద్వారా బ్రిటీష్ వారికి వ్యతిరేకంగా లేఖలు, సమూహాలుగా ఏర్పడ్డారు. అప్పుడే గదర్ ఉద్యం మొదలైనది.గదర్ పార్టీ ఉద్యమం యొక్క ఈ లక్షణం, తిరుగుబాటు వైఫల్యంతో గదర్ పార్టీ ముగియలేదని, బదులుగా అది తన అంతర్జాతీయ ఉనికిని నిలబెట్టుకుందని భారతదేశంలో కమ్యూనిస్ట్ పార్టీలో చేరడం ద్వారా విదేశాలలో ప్రత్యేక ఉనికిని కొనసాగించడం ద్వారా, గదర్ పార్టీ భారతదేశ స్వాతంత్ర్య పోరాటానికి ఒక ముఖ్యమైన సహకారాన్ని అందించినది. తరువాత, 1925-26లో పంజాబ్లో జరిగిన యువ తిరుగుబాటు, భగత్ సింగ్ ప్రముఖ నాయకుడు, గదర్ పార్టీ కర్తార్ సింగ్ శరాభాలచే కూడా బాగా ప్రభావితమైంది. ఒక విధంగా, భగత్ సింగ్ వ్యక్తిత్వం ఆలోచన గదర్ పార్టీ సంప్రదాయం యొక్క ప్రగతిశీల అభివృద్ధిగా పరిణామం చెందాయి.
1925-31 కాలంలో భగత్ సింగ్ విప్లవ ఉద్యమానికి గొప్ప హీరోగా ఎలా మారారో, అదే విధంగా కర్తార్ సింగ్ శరాభా గదర్ పార్టీకి హీరో అయ్యాడు. భగత్ సింగ్ అత్యంత ప్రజాదరణ పొందిన హీరో కర్తార్ సింగ్ శరాభా కావడం అసహజం కాదు, ఆయన చిత్రాన్ని ఎప్పుడూ తన జేబులో ఉంచుకునేవారు. 'నౌజ్వాన్ భారత్ సభ' అనే యువజన సంస్థ ద్వారా, పంజాబ్ యువతను స్వేచ్ఛ కోసం ప్రేరేపించడానికి స్లైడ్ షోల ద్వారా కర్తార్ సింగ్ శరాభా జీవితాన్ని చూపించేవారు. 'నౌజోవన్ భారత్ సభ' ప్రతి బహిరంగ సభలో, కర్తార్ సింగ్ సారాభా చిత్రపటాన్ని వేదికపై ఉంచి, ఆయనకు పుష్పగుచ్ఛాలు సమర్పించి నివాళులర్పించారు.
ఈ ప్రపంచవ్యాప్త ఉద్యమంలో రెండు వందల మందికి పైగా అమరులయ్యారు. 'గదర్' ఇతర సంఘటనలలో, అండమాన్ వంటి ప్రదేశాలలో 315 మందికి పైగా నల్ల జలాల్లో జీవిత ఖైదు అనుభవించారు. 122 మందికి తక్కువ కాలం జైలు శిక్షలు అనుభవించారు. వందలాది మంది పంజాబీలు తమ గ్రామాల్లో సంవత్సరాల తరబడి గృహ నిర్బంధాన్ని ఎదుర్కోవలసి వచ్చింది. ఆ ఉద్యమంలో, బెంగాల్ నుండి రాస్ బిహారీ బోస్, సచింద్రనాథ్ సన్యాల్, మహారాష్ట్ర నుండి విష్ణు గణేష్ పింగలే, డాక్టర్ ఖంఖోజే, దక్షిణ భారతదేశం నుండి డాక్టర్ చెంచయ్య, చంపక్ రామన్ పిళ్ళై, భోపాల్ నుండి బర్కతుల్లా పాల్గొని ఒకవైపు జాతీయ రూపాన్ని ఇచ్చారు, షాంఘై, మనీలా, సింగపూర్ వంటి అనేక విదేశీ నగరాల్లో జరిగిన తిరుగుబాట్లు దీనికి అంతర్జాతీయ రూపాన్ని కూడా ఇచ్చాయి. 1857 లాగే, 'గదర్' ఉద్యమం కూడా అన్ని మతాలు, వర్గాల ప్రజలు పాల్గొన్న నిజమైన లౌకిక పోరాటం.
మరణము
[మార్చు]1915 నవంబర్ 16న, పంతొమ్మిది ఏళ్ల కుర్రాడు కర్తార్ సింగ్ శరాభా తన సహచరులు బక్షిష్ సింగ్, (జిల్లా అమృత్సర్), హర్నమ్ సింగ్, (జిలా సియాల్కోట్), జగత్ సింగ్, (లాహోర్), సురైన్ సింగ్, సురైన్ ఇద్దరూ (జిల్లా అమ్రిత్సర్), విష్ణు గణేష్ పింగ్లే (జిల్లా పూనా మహారాష్ట్ర) లతో పాటు లాహోర్ జైలులో ఉరితీయబడ్డారు.
తన స్వల్ప రాజకీయ జీవితంలో తన కార్యకలాపాల కారణంగా కర్తార్ సింగ్ శరాభా గదర్ పార్టీ ఉద్యమంలో జానపద హీరోగా ఎదిగారు. కేవలం రెండు-మూడు సంవత్సరాలలో, శరాభా తన అద్భుతమైన వ్యక్తిత్వం యొక్క ప్రకాశవంతమైన కిరణాలను వదిలి, దేశ యువత ఆత్మలను దేశభక్తి రంగులో నింపడం ద్వారా ప్రకాశవంతం చేశాడు. న్యాయమూర్తి కూడా అంత ధైర్యవంతుడైన హీరోని ఉరితీయకూడదని కోరుకున్నాడు. అతను శరాభాకు సలహా ఇచ్చాడు కోర్టులో తన వాంగ్మూలాన్ని మృదువుగా చేయడానికి సమయం ఇచ్చాడు, కానీ దేశ యువతకు స్ఫూర్తిదాయకంగా మారిన ఈ ధైర్యవంతుడైన హీరో, తన ప్రకటనను మృదువుగా చేయడానికి బదులుగా, దానిని మరింత కఠినంగా చేశాడు.మరణశిక్ష విధించబడిన తరువాత, అతను ఆనందంలో తన బరువును పెంచుకుని నవ్వుతూ ఉరిశిక్షకు వెళ్ళాడు.