Jump to content

కలహరి ఎడారి

వికీపీడియా నుండి
కాలాహారి ఎడారి
NASA WorldWind ద్వారా తీసిన కాలాహారి ఉపగ్రహ చిత్రం
కాలాహారి ఎడారి (ముదురు ఎరుపు రంగు)
కాలాహారి బేసిన్ (నారింజ రంగు)
పొడవు4,000 km (2,500 mi)
విస్తీర్ణం900,000 km2 (350,000 mi2)
భూగోళ శాస్త్ర అంశాలు
Countries
అక్షాంశ,రేఖాంశాలు23°S 22°E / 23°S 22°E / -23; 22 
నదిఆరెంజ్ నది

కాలాహారి ఎడారి అనేది దక్షిణ ఆఫ్రికాలో విస్తరించి ఉన్న ఒక పెద్ద అర్ధశుష్క ఇసుక సవన్నా. ఇది సుమారు 900,000 చదరపు కిలోమీటర్ల వైశాల్యాన్ని ఆక్రమించి ఉంది. ఇందులో బోట్స్వానా దేశంలోని ఎక్కువ భాగం, అలాగే నమీబియా, దక్షిణాఫ్రికా దేశాల కొంత భాగం ఉన్నాయి.

వ్యుత్పత్తి

[మార్చు]

కాలాహారి అనే పేరు త్స్వానా భాషలోని Kgala అనే పదం నుండి ఉద్భవించింది. దీని అర్థం "గొప్ప దాహం" . మరో అభిప్రాయం ప్రకారం ఇది Kgalagadi అనే పదం నుండి వచ్చింది, దీని అర్థం "నీరు లేని ప్రదేశం".[1] కాలాహారిలో విస్తారమైన ఎర్రటి ఇసుక మైదానాలు ఉండి, శాశ్వత ఉపరితల జల వనరులు చాలా తక్కువగా ఉంటాయి.

చరిత్ర

[మార్చు]

కలాహారి ఎడారి ఎప్పటి నుంచీ శుష్క ప్రాంతంగా లేదు. భూగర్భ శాస్త్ర, ప్రాచీన వాతావరణ అధ్యయనాల ఆధారాలు, చివరి ప్లైస్టోసీన్ కాలంలోని కొన్ని దశల్లో ఈ ప్రాంతం ప్రస్తుతం కంటే చాలా తేమగా, చల్లగా ఉండేదని సూచిస్తున్నాయి.

బోట్స్వానా వాయవ్య భాగంలోని గ్‌క్విహాబా గుహ (Gcwihaba Cave)లో లభించిన శిలాజ వృక్షాలు, జంతు అవశేషాలు సుమారు 30,000 నుండి 11,000 సంవత్సరాల క్రితం (BP) వరకు ఈ ప్రాంతంలో అధిక వృక్ష సంపద, శాశ్వత జల వనరులు ఉన్నాయని తెలియజేస్తున్నాయి. అత్యధిక తేమగల కాలం సుమారు 17,500 సంవత్సరాల క్రితం తరువాత ఏర్పడినట్లు భావిస్తున్నారు.[2]

మక్గడిక్గడి పాన్స్ (Makgadikgadi Pans), ఒకవాంగో బేసిన్ వంటి కాలాహారిలోని ఇతర ప్రాంతాల నుండి సేకరించిన అవక్షేప గుండ్రాలు (sediment cores), పుప్పొడి రికార్డులు, శిలాజ జంతు అవశేషాలు కూడా ఈ విషయాన్ని ధృవీకరిస్తున్నాయి. ప్రస్తుతం ఎడారిగా ఉన్న ఈ ప్రాంతంలో ఒకప్పుడు విస్తారమైన పురాతన సరస్సులు, నదీ వ్యవస్థలు ఉండేవని అవి సూచిస్తున్నాయి.[3] ఈ తేమగల దశలలో కాలాహారిలో జింకల జాతులు, ఏనుగులు, హిప్పోపోటమస్‌లు వంటి పెద్ద క్షీరదాలు, అలాగే సవన్నా, అడవి జీవావరణాలకు చెందిన అనేక మొక్కల జాతులు నివసించి ఉండవచ్చని భావిస్తున్నారు. సుమారు 11,000 సంవత్సరాల క్రితం హోలోసీన్ కాలం ప్రారంభమైన తరువాత ప్రపంచ వాతావరణంలో మార్పులు చోటుచేసుకున్నాయి. వర్షపాతం తగ్గి, ఆవిరీభవన రేటు పెరగడంతో ఈ ప్రాంతం క్రమంగా ఎండిపోయి, నేటి కాలాహారి ఎడారి లక్షణాలను సంతరించుకుంది.[4]

భౌగోళికం

[మార్చు]
కాలాహారి, నమీబియా
నమీబియాలోని కాలాహారి పక్షిదృష్టి; నలుపు చుక్కలు ఒంటె ముల్లు చెట్లు
ఒండెరోంబాపా సమీపంలోని కాలాహారి మట్టి సరస్సు (క్లేపాన్)

ఎడారి జల ప్రవాహ వ్యవస్థ ప్రధానంగా పొడిబారిన నల్ల లోయలు, వర్షాకాలంలో నీటితో నిండే పాన్లు (pans), అలాగే బోట్స్వానాలోని మక్గడిక్గడి పాన్, నమీబియాలోని ఎటోషా పాన్ వంటి పెద్ద ఉప్పు పాన్ల ద్వారా ఏర్పడింది.

ఈ ప్రాంతంలోని ఏకైక శాశ్వత నది ఒకవాంగో నది. ఇది వాయవ్య ప్రాంతంలో ఒక డెల్టాను ఏర్పరచి, వన్యప్రాణులతో సమృద్ధిగా ఉన్న చిత్తడి నేలలను సృష్టిస్తుంది.

కాలాహారి ఉత్తర-మధ్య ప్రాంతాలలో ఔరాంబా (Ouramba) అని పిలువబడే పురాతన పొడిబారిన నదీ మార్గాలు కనిపిస్తాయి. వర్షాకాలంలో ఇవి కొంత నీటిని నిల్వచేసి స్థానిక జీవవ్యవస్థకు ముఖ్యమైన నీటి వనరులుగా మారుతాయి. నిజమైన ఎడారులతో పోలిస్తే, కాలాహారి ఒక అర్ధ-ఎడారి ప్రాంతం. మంచి వర్షాలు కురిసిన తరువాత ఇక్కడ విస్తారమైన మేత భూములు ఏర్పడతాయి. అందువల్ల పశ్చిమాన ఉన్న నమీబ్ ఎడారి వంటి నిజమైన ఎడారులతో పోల్చితే, కాలాహారిలో ఎక్కువ సంఖ్యలో జంతువులు, మొక్కలు జీవించగలుగుతున్నాయి.

ఇక్కడ వర్షపాతం తక్కువగా ఉండగా, వేసవిలో ఉష్ణోగ్రతలు చాలా ఎక్కువగా ఉంటాయి. అత్యంత పొడి ప్రాంతాల్లో సంవత్సరానికి సాధారణంగా 110–200 mm (4.3–7.9 in) వర్షపాతం మాత్రమే నమోదవుతుంది.[1] అత్యధిక వర్షపాతం పొందే ప్రాంతాల్లో కూడా అది కేవలం 500 mm (20 in) కంటే కొద్దిగా ఎక్కువగా ఉంటుంది.

కాలాహారిని చుట్టుముట్టిన కాలాహారి బేసిన్ వైశాల్యం 2,500,000 km2 (970,000 sq mi) కంటే ఎక్కువ. ఇది బోట్స్వానా, నమీబియా, దక్షిణాఫ్రికా దేశాల సరిహద్దులను దాటి అంగోలా, జాంబియా, జింబాబ్వే దేశాల కొంత భాగంలోకి కూడా విస్తరించి ఉంది.

వాతావరణం

[మార్చు]

ఉత్తర, తూర్పు ప్రాంతాలలో వాతావరణం అర్ధ-శుష్కం కంటే ఉప-ఆర్ద్ర (Sub-humid) స్వభావాన్ని కలిగి ఉంటుంది. అక్కడ పొడి అడవులు, సవన్నా గడ్డి భూములు, ఉప్పు సరస్సులు కనిపిస్తాయి.

దక్షిణ, పశ్చిమ ప్రాంతాలలో వృక్షసంపద ప్రధానంగా జిరోఫైటిక్ సవన్నా లేదా అర్ధ-ఎడారి రూపంలో ఉంటుంది. ఈ ప్రాంత వాతావరణాన్ని "కాలాహారియన్" అర్ధ-శుష్క వాతావరణంగా వర్గీకరిస్తారు.

కాలాహారియన్ వాతావరణం ఉపఉష్ణమండల స్వభావం కలిగి ఉంటుంది:

  • సగటు వార్షిక ఉష్ణోగ్రత 18 °C (64 °F) లేదా అంతకంటే ఎక్కువగా ఉంటుంది.
  • గరిష్ఠ ఉష్ణోగ్రతలు 40 °C (104 °F) లేదా అంతకంటే ఎక్కువకు చేరుకుంటాయి.
  • అత్యంత చల్లని నెలలో సగటు ఉష్ణోగ్రత 18 °C (64 °F) కంటే తక్కువగా ఉంటుంది.
  • పొడి కాలం ఏప్రిల్ నుండి సెప్టెంబరు వరకు, అంటే సంవత్సరంలోని చల్లని ఆరు నెలల పాటు కొనసాగుతుంది.

ఈ వాతావరణాన్ని ఆఫ్రికాలోని సాహెల్ ప్రాంత వాతావరణానికి దక్షిణ ఉష్ణమండల సమాన రూపంగా పరిగణిస్తారు. అయితే సాహెల్‌లో వర్షాకాలం ఉత్తర అర్ధగోళపు వేసవిలో వస్తే, కాలాహారిలో దక్షిణ అర్ధగోళపు వేసవిలో వర్షాలు పడతాయి.

కాలాహారి సముద్ర మట్టానికి 600 నుండి 1600 మీటర్ల ఎత్తులో (సాధారణంగా 800–1200 మీటర్ల మధ్య) ఉండటం వల్ల, సాహెల్ లేదా సహారా ఎడారితో పోలిస్తే ఇక్కడ వాతావరణం చల్లగా ఉంటుంది.[2]

అందువల్ల జూన్ నుండి ఆగస్టు వరకు శీతాకాలపు మంచు (frost) సాధారణంగా కనిపిస్తుంది. ఇది వేడిగా ఉండే సాహెల్ ప్రాంతాల్లో చాలా అరుదుగా కనిపించే దృశ్యం.

వేసవిలో ఉష్ణోగ్రతలు చాలా ఎక్కువగా ఉన్నప్పటికీ, సహారా లేదా సాహెల్‌లోని తక్కువ ఎత్తున్న ప్రాంతాలంత తీవ్రంగా ఉండవు. సహారాలో కొన్ని ప్రాంతాల్లో అత్యంత వేడి నెల సగటు ఉష్ణోగ్రత 38 °C (100 °F) వరకు చేరుతుంటే, కాలాహారిలో ఏ ప్రాంతంలోనూ అత్యంత వేడి నెల సగటు ఉష్ణోగ్రత 29 °C (84 °F) దాటదు. అయితే రోజువారీ గరిష్ఠ ఉష్ణోగ్రతలు అప్పుడప్పుడు 45 °C (113 °F) వరకు చేరవచ్చు (2012లో ట్వీ రివీరెన్ విశ్రాంతి శిబిరంలో 44.8 °C (112.6 °F) నమోదైంది).[5]

స్టాంప్రియెట్ సమీపంలో భారీ ఉరుములు, మెరుపులతో కూడిన వర్షం

పొడి కాలం సాధారణంగా ఎనిమిది నెలలు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ కాలం కొనసాగుతుంది. తేమగల కాలం ప్రాంతాన్ని బట్టి ఒక నెల కంటే తక్కువ నుండి నాలుగు నెలల వరకు ఉంటుంది.

కాలాహారిలో అత్యంత పొడి ప్రాంతం నైరుతి భాగం, ముఖ్యంగా నమీబియాలోని సారాక్షైబిస్ (Tsaraxaibis) పశ్చిమ-నైరుతి ప్రాంతం. అక్కడ సగటు వార్షిక వర్షపాతం సుమారు 110 మిల్లీమీటర్లు మాత్రమే ఉండగా, ఉత్తర, తూర్పు ప్రాంతాల్లో అది 500 మిల్లీమీటర్లకు పైగా నమోదవుతుంది.

వేసవిలో అన్ని ప్రాంతాల్లో ఉరుములు, మెరుపులతో కూడిన భారీ వర్షాలు కురిసే అవకాశం ఉంది. కాలాహారిలో అత్యంత పొడి, అత్యధిక సూర్యకాంతి లభించే ప్రాంతాల్లో సంవత్సరానికి సగటున 4,000 గంటలకు పైగా సూర్యరశ్మి నమోదవుతుంది.

కాలాహారి వాతావరణ వ్యవస్థలో మూడు ప్రధాన వాయుమండల ప్రసరణ విధానాలు ఉన్నాయి:

  • శీతాకాలంలో కాలాహారి హై (Kalahari High) అనే ప్రతిచక్రవాతం (Anticyclone) ఆధిపత్యం చెలాయిస్తుంది.[6]
  • వేసవిలో కాలాహారి హీట్ లో (Kalahari Heat Low) ప్రభావం ప్రధానంగా ఉంటుంది.[7]
  • కాలాహారి ఉత్తర, వాయవ్య ప్రాంతాలు "అంతరుష్ణమండల సంగమ మండలం" (Intertropical Convergence Zone – ITCZ), ఖండీయ ట్రేడ్ విండ్స్ ప్రభావానికి లోనవుతాయి. ITCZ అనేది ఉత్తరార్థగోళ వ్యాపార గాలులు, దక్షిణార్థగోళ వ్యాపార గాలులు కలిసే ప్రాంతం. దీనిని వాతావరణ శాస్త్రవేత్తలు "వాతావరణ భూమధ్యరేఖ" (Meteorological Equator) అని, నావికులు "డోల్డ్రమ్స్" లేదా "పో-ఓ-నోయర్" (Pot-au-noir) అని పిలుస్తారు. వర్షాకాలంలో ITCZ వర్షాలను కలిగిస్తే, ఖండీయ వ్యాపార గాలులు పొడి కాలాన్ని సృష్టిస్తాయి.
  • దక్షిణార్థగోళ వేసవిలో (డిసెంబరు నుండి ఫిబ్రవరి వరకు), కాలాహారిపై ఒక అల్పపీడన వ్యవస్థ ఏర్పడుతుంది. ఇది భూపరితలంపై తీవ్ర ఉష్ణోగ్రతల కారణంగా ఏర్పడే ఉష్ణ అల్పపీడనం (Thermal Low). ఈ అల్పపీడన వ్యవస్థ హిందూ మహాసముద్రం నుండి వచ్చే తేమతో కూడిన తూర్పు గాలులపై ప్రభావం చూపి, దక్షిణ ఆఫ్రికా అంతటా వర్షపాతాన్ని నియంత్రించడంలో ముఖ్య పాత్ర పోషిస్తుంది.[8][9]

కాలాహారిలోని కొన్ని ప్రాంతాల క్రింద విస్తారమైన భూగర్భ జల నిల్వలు ఉన్నాయి. ఉదాహరణకు, డ్రాగన్‌స్ బ్రెత్ కేవ్ ప్రపంచంలో నమోదైన అతిపెద్ద హిమానీనదేతర భూగర్భ సరస్సును కలిగి ఉంది. ఈ జల నిల్వలు పురాతన సరస్సుల అవశేషాలై ఉండవచ్చని భావిస్తున్నారు.

కాలాహారి ఒకప్పుడు ప్రస్తుతం ఉన్నదానికంటే ఎంతో తేమగల ప్రాంతంగా ఉండేది. పురాతన మక్గడిక్గడి సరస్సు (Lake Makgadikgadi) ఈ ప్రాంతంలో ప్రధాన జలాశయంగా ఉండేది. ఇది మక్గడిక్గడి పాన్, పరిసర ప్రాంతాలను కప్పి ఉంచేది. సుమారు 10,000 సంవత్సరాల క్రితం ఈ సరస్సు ఎండిపోయింది లేదా నీరు బయటకు వెళ్లిపోయింది. ఒకప్పుడు దీని విస్తీర్ణం 120,000 square kilometres (46,000 sq mi) వరకు ఉండి ఉండవచ్చని అంచనా.[10]

ప్రాచీన కాలంలో వ్యవసాయానికి సరిపడా తేమ ఉండేది. నీటిని నిల్వ చేసేందుకు ఆనకట్టలు, కట్టలు నిర్మించబడ్డాయి. ప్రస్తుతం అవి మట్టితో నిండిపోయాయి, పాడైపోయాయి లేదా వినియోగంలో లేవు. అయినప్పటికీ, వాటిని గూగుల్ ఎర్త్ చిత్రాల ద్వారా సులభంగా గుర్తించవచ్చు.[11]

గత సుమారు పది లక్షల సంవత్సరాలలో కాలాహారి వాతావరణ చరిత్ర చాలా సంక్లిష్టంగా ఉంది. ప్రపంచ వాతావరణ మార్పులకు అనుగుణంగా ఇది అనేక మార్పులను అనుభవించింది. గత 2,50,000 సంవత్సరాల వాతావరణ పరిస్థితులను వివిధ శాస్త్రీయ ఆధారాల ద్వారా పునర్నిర్మించారు. ఆ అధ్యయనాలు ఒకప్పుడు ఇక్కడ విస్తారమైన సరస్సులు ఉండగా, కొన్ని కాలాల్లో తీవ్రమైన ఎండలు కూడా సంభవించాయని సూచిస్తున్నాయి.

కొన్ని పొడి దశలలో కాలాహారి పరిధి ప్రస్తుతం ఉన్న దానికంటే ఎక్కువగా విస్తరించి, పశ్చిమ జింబాబ్వే, జాంబియా, అంగోలా ప్రాంతాలలోని భాగాలను కూడా కలుపుకున్నట్లు భావిస్తున్నారు.[12]

వృక్షసంపద

[మార్చు]
కాలాహారిలో పెరుగుతున్న డెవిల్స్ థోర్న్ పుష్పం (Tribulus zeyheri)
కాలాహారి ఇసుక దిబ్బలపై చెదురుమదురుగా పెరిగిన ఒంటె ముల్లు చెట్లు

తక్కువ శుష్కత కారణంగా కాలాహారి అనేక రకాల మొక్కలకు అనుకూలమైన వాతావరణాన్ని కలిగి ఉంది. ఇక్కడి సహజ వృక్షసంపదలో అకేసియా చెట్లు, వివిధ రకాల గడ్డి మొక్కలు, ఔషధ మూలికలు ఉన్నాయి.[13]

కివానో (Kiwano) పండు — దీనిని హార్న్డ్ మెలన్, మెలానో, ఆఫ్రికన్ హార్న్డ్ కుకుంబర్, జెల్లీ మెలన్ లేదా హెజ్డ్ గోర్డ్ అని కూడా పిలుస్తారు — కాలాహారి ఎడారి ప్రాంతంలోని ఒక ప్రాంతానికి మాత్రమే పరిమితమైన (స్థానిక) జాతి.[14] తక్కువ వర్షపాతం కారణంగా కాలాహారి "ఎడారి"ని సాంకేతికంగా ఎడారిగా పరిగణించినప్పటికీ, ఇది కచ్చితమైన అర్థంలో నిజమైన ఎడారి కాదు. ఎందుకంటే దీని నేలపై వృక్షసంపద చాలా దట్టంగా ఉంటుంది. నేల పూర్తిగా బహిర్గతంగా కనిపించే ప్రధాన ప్రాంతం నైరుతి కాలాహారిలో మాత్రమే ఉంది. ఈ ప్రాంతం కగలగడి ట్రాన్స్‌ఫ్రాంటియర్ పార్క్ దక్షిణ భాగంలో, అంటే నమీబియా ఆగ్నేయం, దక్షిణాఫ్రికా వాయవ్యం, బోట్స్వానా నైరుతి ప్రాంతాలలో విస్తరించి ఉంది.

ఉదాహరణకు, దక్షిణాఫ్రికాలోని ZF మ్గ్కావు జిల్లా మునిసిపాలిటీలో ట్వీ రివీరెన్ విశ్రాంతి శిబిరం దక్షిణాన ఉన్న పశువుల మేత భూములలో మొత్తం వృక్షసంపద కవచం కేవలం 30.72% మాత్రమే ఉంది. అదే ప్రాంతంలోని రక్షిత కగలగడి ట్రాన్స్‌ఫ్రాంటియర్ పార్క్‌లో అది 37.74% వరకు ఉంటుంది.[15]

ఈ నైరుతి ప్రాంతాలను నిజమైన అర్ధ-ఎడారులుగా పరిగణించవచ్చు. అయితే ఉప్పు మైదానాలు (Salt Pans) మినహా కాలాహారి మిగిలిన ప్రాంతాలలో వృక్షసంపద మరింత దట్టంగా ఉంటుంది. కొన్ని ప్రాంతాలలో నేల దాదాపు 100% వరకు మొక్కలతో కప్పబడి ఉంటుంది.

సుమారు 600,000 చ.కి.మీ. విస్తీర్ణంలో, ముఖ్యంగా కాలాహారి దక్షిణ, పశ్చిమ ప్రాంతాలలో, ప్రధానంగా జిరోఫైటిక్ సవన్నా వృక్షసంపద కనిపిస్తుంది. ఈ ప్రాంతాన్ని ప్రపంచ వన్యప్రాణి నిధి (WWF) "కాలాహారి జిరోఫైటిక్ సవన్నా" (Kalahari Xeric Savanna AT1309) అనే జీవావరణ ప్రాంతంగా గుర్తించింది.

ఇక్కడ సాధారణంగా కనిపించే గడ్డి జాతులు:

  • Schmidtia (ష్మిడ్టియా)
  • Stipagrostis (స్టిపాగ్రోస్టిస్)
  • Aristida (అరిస్టిడా)
  • Eragrostis (ఎరాగ్రోస్టిస్)

ఈ గడ్డి భూముల మధ్య కింది చెట్లు పెరుగుతాయి:

  • ఒంటె ముల్లు చెట్టు (Vachellia erioloba)
  • గ్రే ఒంటె ముల్లు (Vachellia haematoxylon)
  • షెఫర్డ్ చెట్టు (Boscia albitrunca)
  • బ్లాక్‌థోర్న్ (Senegalia mellifera)
  • సిల్వర్ క్లస్టర్-లీఫ్ (Terminalia sericea)

కొన్ని ప్రాంతాలలో వాతావరణం మరింత పొడిగా ఉండటంతో, అక్కడ నిజమైన అర్ధ-ఎడారి పరిస్థితులు ఏర్పడతాయి. అటువంటి ప్రాంతాలలో నేల పూర్తిగా వృక్షసంపదతో కప్పబడదు. వీటిని "ఓపెన్ వెజిటేషన్" ప్రాంతాలు అంటారు. దక్షిణాఫ్రికాలోని ZF మ్గ్కావు జిల్లా మునిసిపాలిటీ ఉత్తర భాగం, నమీబియాలోని కీట్‌మాన్స్‌హూప్ గ్రామీణ ప్రాంతాలు ఇందుకు ఉదాహరణలు.

కాలాహారి ఉత్తర, తూర్పు ప్రాంతాలలో 300,000 చ.కి.మీ. కంటే ఎక్కువ విస్తీర్ణంలో పొడి అడవులు ఉన్నాయి. అక్కడ రోడేషియన్ టీక్, అనేక అకేసియా జాతులు ముఖ్యంగా కనిపిస్తాయి. ఈ ప్రాంతాలను "కాలాహారి అకేసియా-బైకియా అడవులు" (Kalahari Acacia-Baikiaea Woodlands AT0709) అని పిలుస్తారు.[16]

కాలాహారి "ఎడారి" ప్రాంతం వెలుపల ఉన్నప్పటికీ, కాలాహారి బేసిన్‌లోని ఉత్తర ప్రాంతాలలో ఉప్పును తట్టుకునే (హాలోఫైటిక్) వృక్షసంపద కనిపిస్తుంది. ఇవి వర్షాకాలంలో సరస్సులుగా మారి, పొడి కాలంలో పూర్తిగా ఎండిపోయే పాన్లకు అనుగుణంగా అభివృద్ధి చెందాయి. ఉదాహరణలు:

ఇదే సమయంలో, ఒకవాంగో డెల్టాలో ఏడాది పొడవునా ఉండే మంచినీటికి అనుగుణంగా పూర్తిగా భిన్నమైన వృక్షసంపద ఏర్పడింది. ఈ జీవావరణ ప్రాంతాన్ని Zambezian Flooded Grasslands (AT0907) అని పిలుస్తారు.[16]

జంతుజాలం

[మార్చు]
కాలాహారిలో ఒక మీరకాట్

కాలాహారి అనేక ప్రసిద్ధ ఆఫ్రికన్ జంతువులకు నిలయంగా ఉంది. వాటిలో:

వేటపక్షులలో:

ఇతర ముఖ్య జంతువులు:

కాలాహారి జీవవైవిధ్యం ఆఫ్రికాలోని అతి ముఖ్యమైన అర్ధ-శుష్క జీవావరణ వ్యవస్థలలో ఒకటిగా పరిగణించబడుతుంది.[17] కాలాహారిలోని కొన్ని ప్రాంతాలు కాలానుగుణ చిత్తడి నేలలు (Seasonal Wetlands) గా మారుతాయి. ఉదాహరణకు బోట్స్వానాలోని మక్గడిక్గడి పాన్స్ ప్రాంతం. ఈ ప్రాంతం అనేక ఉప్పును తట్టుకునే (హాలోఫిలిక్) జీవజాతులకు నివాసంగా ఉంటుంది. వర్షాకాలంలో పదివేల సంఖ్యలో ఫ్లామింగో పక్షులు ఈ పాన్లను సందర్శిస్తాయి.[18]

రక్షిత ప్రాంతాలు

[మార్చు]

కాలాహారి ప్రాంతంలో ఏర్పాటు చేయబడిన ముఖ్య రక్షిత ప్రాంతాలు:

జనాభా

[మార్చు]
డెవిల్స్ క్లా మొక్కను సేకరిస్తున్న సాన్ వ్యక్తి (2017)

సాన్ ప్రజలు సుమారు 20,000 సంవత్సరాలుగా కాలాహారిలో వేటాడుతూ, ఆహారాన్ని సేకరించుకుంటూ జీవిస్తున్నారు.[19]

వారు విల్లు, విషపూరిత బాణాలతో అడవి జంతువులను వేటాడుతారు. అలాగే బెర్రీలు, పుచ్చకాయలు, గింజలు, తినదగిన మొక్కలు, కీటకాలు సేకరించి ఆహారంగా ఉపయోగిస్తారు.

సాన్ ప్రజలు తమ నీటి అవసరాలలో ఎక్కువ భాగాన్ని మొక్కల వేర్లు, ఎడారి పుచ్చకాయల ద్వారా తీర్చుకుంటారు. ఇవి ఎడారి నేలపై లేదా నేల కింద లభిస్తాయి. వారు తరచుగా ఉష్ట్రపక్షి గుడ్ల ఖాళీ పెంకుల్లో నీటిని నిల్వ చేసుకుంటారు.

స్థానికంగా లభించే పదార్థాలతో వారు గుడిసెలు నిర్మించుకుంటారు. వాటి నిర్మాణంలో:

  • కొమ్మలను అస్థిపంజరంగా ఉపయోగిస్తారు.
  • పొడవైన గడ్డితో పైకప్పును కప్పుతారు.

వారి వేట, ఆహార సేకరణ పద్ధతులలో చాలా భాగం చరిత్రపూర్వ గిరిజనుల జీవన విధానాలను పోలి ఉంటుంది.

కాలాహారిలో నివసించే ఇతర సమూహాలు:

ఇవారందరూ ప్రధానంగా బాంటు భాషలు మాట్లాడే సమాజాలకు చెందినవారు.

విండ్‌హుక్ నగరం కాలాహారి బేసిన్ పరిధిలోనే ఉంది.[citation needed]

కాలాహారి, సాన్ ప్రజలు, వజ్రాలు

[మార్చు]

1996లో డి బీర్స్ సంస్థ గోపే (Gope) ప్రాంతంలో వజ్రాల తవ్వకాల అవకాశాలను పరిశీలించింది.

1997లో సెంట్రల్ కాలాహారి గేమ్ రిజర్వ్లో నివసిస్తున్న సాన్ ప్రజలు, బకగలగడి తెగల వారిని వారి సంప్రదాయ భూముల నుండి తొలగించే ప్రక్రియ ప్రారంభమైంది.[20]

2006లో బోట్స్వానా ఉన్నత న్యాయస్థానం (High Court of Botswana) సాన్, కగలగడి ప్రజల పక్షాన తీర్పు ఇచ్చింది. వారిని రిజర్వ్ ప్రాంతం నుండి తొలగించడం చట్టవిరుద్ధమని న్యాయస్థానం నిర్ధారించింది.

అయినప్పటికీ, బోట్స్వానా ప్రభుత్వం డి బీర్స్కు చెందిన Gem Diamonds/Gope Exploration Company (Pty) Ltd. సంస్థకు ఆ రిజర్వ్ ప్రాంతంలో గనుల కార్యకలాపాలు నిర్వహించేందుకు అనుమతి మంజూరు చేసింది.[21]

కాలాహారిలోని నివాస ప్రాంతాలు

[మార్చు]

ఇవి కూడా చూడండి

[మార్చు]

మూలాలు

[మార్చు]
  1. 1 2 "The Kalahari-Basin". 15 July 2010. the original నుండి 25 July 2015 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది.
  2. 1 2 (in French) Les milieux désertiques, Jean Demangeot, Edmond Bernus, 2001. Editor: Armand Colin. ISBN 9782200251970, page 20.
  3. ↑ Franchi, Fulvio; Cavalazzi, Barbara; Evans, Mary; Filippidou, Sevasti; Mackay, Ruaraidh; Malaspina, Paolo; Mosekiemang, Goitse; Price, Alex; Rossi, Veronica (2022-04-13). "Late Pleistocene–Holocene Palaeoenvironmental Evolution of the Makgadikgadi Basin, Central Kalahari, Botswana: New Evidence From Shallow Sediments and Ostracod Fauna". Frontiers in Ecology and Evolution (in English). 10 818417. Bibcode:2022FrEEv..1018417F. doi:10.3389/fevo.2022.818417. hdl:11585/882327. ISSN 2296-701X.{{cite journal}}: CS1 maint: unrecognized language (link)
  4. ↑ Nash, David J.; Thomas, David S.G.; Shaw, Paul A. (1994-01-01). "Siliceous duricrusts as palaeoclimatic indicators: evidence from the Kalahari desert of Botswana". Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology. 112 (3–4): 279–295. Bibcode:1994PPP...112..279N. doi:10.1016/0031-0182(94)90077-9. ISSN 0031-0182.
  5. ↑ "World Record Temperatures - Highest Lowest Hottest Coldest temperatures". www.mherrera.org.
  6. ↑ (in French) Tropicalité Jean Demangeot Géographie physique intertropicale, pages 44–45, Figure 19, source: Leroux 1989.
  7. ↑ P. D. Tyson FRSSAf & S. J. Crimp (1998) THE CLIMATE OF THE KALAHARI TRANSECT, Transactions of the Royal Society of South Africa, 53:2, 93–112, DOI: 10.1080/00359199809520380
  8. ↑ P. D. Tyson FRSSAf & S. J. Crimp (1998) THE CLIMATE OF THE KALAHARI TRANSECT, Transactions of the Royal Society of South Africa, 53:2, 93–112, DOI: 10.1080/00359199809520380
  9. ↑ Reason, C.J.C. (2017). "Climate of Southern Africa". Oxford Research Encyclopedia of Climate Science. doi:10.1093/acrefore/9780190228620.013.513. ISBN 978-0-19-022862-0.
  10. ↑ Goudie, Andrew (2002). Great Warm Deserts of the World: Landscapes and Evolution. Oxford University Press. p. 204.
  11. ↑ "Ancient Dikes, Dams and Reservoirs of the Kalahari Region". www.sciforums.com. 12 March 2017.
  12. ↑ Thomas, D.S.G. and Shaw, P.A. 1991 The Kalahari Environment. Cambridge University Press, Cambridge.
  13. ↑ Martin Leipold, Plants of the Kalahari
  14. ↑ "How to Eat a Kiwano (Horned Melon)". wikiHow.
  15. ↑ Wasiolka, Bernd; Blaum, Niels (2011). "Comparing biodiversity between protected savanna and adjacent non-protected farmland in the southern Kalahari". Journal of Arid Environments. 75 (9): 836–841 [Table 2 on p. 838]. Bibcode:2011JArEn..75..836W. doi:10.1016/j.jaridenv.2011.04.011.
  16. 1 2 3 "Deserts and xeric shrublands - Biomes - WWF". World Wildlife Fund. the original నుండి 15 March 2018 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 25 April 2013.
  17. ↑ "Kalahari xeric savanna - Ecoregions - WWF". World Wildlife Fund.
  18. ↑ Hogan, C. Michael (2008). Makgadikgadi, Megalithic Portal, ed. A. Burnham.
  19. ↑ Marshall, L. (2003). "Bushmen driven from ancestral lands in Botswana". National Geographic News. Johannesburg. the original నుండి 24 October 2005 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2009-04-22.
  20. ↑ Workman, James (2009). Heart of Dryness. Walker Publishing. p. 323.
  21. ↑ "UN report condemns Botswana's treatment of Bushmen". Survival for Tribal Peoples. 3 March 2010. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 31 March 2013.

మరింత చదవండి

[మార్చు]

బాహ్య లింకులు

[మార్చు]

23°S 22°E / 23°S 22°E / -23; 22

"https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=కలహరి_ఎడారి&oldid=4853027" నుండి వెలికితీశారు