కలాత్ జిల్లా
కలాత్ జిల్లా
قلات | |
|---|---|
 బలోచిస్తాన్ పటంలో గాఢ ఎరుపు రంగులో చూపబడిన కలాత్ జిల్లా | |
| దేశం |  Pakistan |
| ప్రాంతం | మూస:Country data Balochistan |
| విభాగం | కలాత్ విభాగం |
| స్థాపించబడినది | మార్చి 1954 |
| ముఖ్య కేంద్రం | కలాత్, పాకిస్తాన్ |
| ప్రభుత్వం | |
| • రకం | జిల్లా పరిపాలన |
| • డిప్యూటీ కమిషనర్ | జమీల్ అహ్మద్ బలోచ్ |
| • జిల్లా పోలీస్ అధికారి | వర్తించదు |
| • జిల్లా ఆరోగ్య అధికారి | వర్తించదు |
| విస్తీర్ణం | |
| 7,654 కి.మీ2 (2,955 చ. మై) | |
| జనాభా (2023)[1] | |
| 2,72,506 | |
| • జనసాంద్రత | 35.6/కి.మీ2 (92/చ. మై.) |
| • Urban | 44,440 (16.30%) |
| • Rural | 2,27,120 (83.70%) |
| అక్షరాస్యత | |
| • అక్షరాస్యత రేటు |
|
| టైమ్ జోన్ | UTC+5 (PST) |
| తహసీల్స్ సంఖ్య | 2 |
కలాత్ జిల్లా (బ్రాహుయి, Urdu: قلات) పాకిస్తాన్లోని జిల్లాగా, కలాత్ విభాగంలోని బలోచిస్తాన్ ప్రాంతంలో ఉంది. కలాత్ను 1954 ఫిబ్రవరి 3న ప్రత్యేక జిల్లాగా ఏర్పాటుచేశారు. ఆ సమయంలో ఖుజ్దార్, మస్తుంగ్ జిల్లాలు కలాత్ కు ఉపవిభాగాలుగా ఉండేవి (అప్పుడు ఇందులో కచ్చి, ఝాల్ మగ్సీ, నసీరాబాద్ (డేరా మురాద్ జమాలి) కూడా ఉన్నాయి; వీటిని 1965లో కచ్చి జిల్లాగా వేరు చేశారు). ఖుజ్దార్ను 1974 మార్చి 1న ప్రత్యేక జిల్లాగా ప్రకటించగా, మస్తుంగ్ను 1992 ఫిబ్రవరి 18న వేరుగా జిల్లాగా ప్రకటించారు.
ఈ జిల్లాకు ప్రాచీన నగరమైన కలాత్ పేరును పెట్టారు. జిల్లా ప్రధాన కేంద్రం పూర్వపు పేరు కహాన్. ప్రస్తుత జిల్లా రెండు ఉపవిభాగాలను కలిగి ఉంది, అవి కలాత్, మంగోచర్. అలాగే నాలుగు తహసీల్స్ ఉన్నాయి: కలాత్, మంగోచర్, జోహన్,, గజ్గ్. అదనంగా 81 పట్ట్వార్ సర్కిల్స్, 614 మౌజాలు (గ్రామాలు) ఉన్నాయి.
ఈ ప్రాంతంలో వాతావరణం ఎడారి స్వభావం గలది. వేసవిలో తీవ్ర ఉష్ణోగ్రతలు, శీతాకాలంలో చలిగా ఉంటుంది. ఎక్కువ వర్షపాతం శీతాకాలంలోనే పడుతుంది. భూభాగం కొండ ప్రాంతాలతో కూడి, పలు లోయలు, ఒక ప్రధాన నది ఉన్నాయి.
కలాత్ ఖాన్ అనేది ఒక పరంపరాగత గౌరవ హోదా. ప్రస్తుతం ఈ బిరుదును మీర్ సులేమాన్ దావూద్ జాన్ ధరించారు. పాకిస్తాన్ ప్రభుత్వం ఆయనతో సమన్వయం చేసేందుకు ప్రయత్నాలు చేసింది. ఆయన కుమారుడు మొహమ్మద్, తదుపరి కలాత్ ఖాన్గా ఉండే వ్యక్తి, పాకిస్తాన్కు అనుకూలంగా ఉన్నారు.[3]
పరిపాలన
[మార్చు]ఈ జిల్లా క్రింది తహసీల్లుగా పరిపాలన పరంగా విభజించబడింది:[4]
| తహసీల్ | విస్తీర్ణం
(km²)[5] |
జనాభా
(2023) |
సాంద్రత
(వ్యక్తులు/చ.కి.మీ) (2023) |
అక్షరాస్యత రేటు
(2023)[6] |
యూనియన్ కౌన్సిల్స్ |
|---|---|---|---|---|---|
| కలాత్ తహసీల్ | 3,788 | 167,405 | 44.19 | 44.19% | |
| మంగోచర్ తహసీల్ | 1,148 | 80,138 | 69.81 | 35.22% | |
| గజ్గ్ తహసీల్ | 1,390 | 8,286 | 5.96 | 18.75% | |
| జోహన్ తహసీల్ | 1,328 | 15,731 | 11.85 | 27.49% |
జనాభా గణాంకాలు
[మార్చు]| చారిత్రికంగా జనాభా | ||
|---|---|---|
| సంవత్సరం | జనాభా | ±% p.a. |
| 1951 | N/A | — |
| 1961 | N/A | — |
| 1972 | N/A | — |
| 1981 | N/A | — |
| 1998 | 1,44,433 | — |
| 2017 | 2,11,201 | +2.02% |
| 2023 | 2,71,560 | +4.28% |
| మూలాలు:[7] | ||
జనాభా
[మార్చు]2023 జనగణన ప్రకారం, కలాత్ జిల్లాలో 33,101 గృహాలు, మొత్తం జనాభా 271,560 ఉంది. ఈ జిల్లాలో లింగ నిష్పత్తి ప్రతి 100 మహిళలకు 104.26 పురుషులు గా ఉంది. అక్షరాస్యత రేటు 39.70% కాగా, పురుషులలో 49.54%, మహిళల్లో 29.41%గా నమోదైంది.[8][9]
సర్వే చేసిన జనాభాలో 100,643 మంది (మొత్తం జనాభాలో 37.06%) 10 సంవత్సరాల కంటే తక్కువ వయస్సు గలవారు.[10]
44,440 మంది (16.36%) పట్టణ ప్రాంతాల్లో నివసిస్తున్నారు.[8]
మతం
[మార్చు]2023 జనగణన ప్రకారం, ఇస్లాం ప్రధాన మతంగా 99.25% జనాభా అనుసరిస్తుండగా, హిందువులు 0.39%, క్రైస్తవులు 0.31% ఉన్నారు.[11]
భాష
[మార్చు]2023 జనగణన సమయానికి, జనాభాలో 73.22% మంది బ్రాహుయి, 25.52% మంది బలోచి, 0.67% మంది పష్తోను తమ మొదటి భాషగా మాట్లాడుతున్నారు.[12]
విద్య
[మార్చు]పాకిస్తాన్ జిల్లా విద్య ర్యాంకింగ్స్ 2017 ప్రకారం, కలాత్ జిల్లా విద్య సూచికలో పాకిస్తాన్లోని 141 జిల్లాలలో 66వ స్థానంలో ఉంది. ఈ సూచికలో నేర్చుకునే స్థాయి, లింగ సమానత్వం, విద్యలో కొనసాగింపు అంశాలు పరిగణనలోకి తీసుకుంటారు. 2014–15లో జిల్లాలో 10 సంవత్సరాలు పైబడిన జనాభాలో అక్షరాస్యత రేటు 54%గా ఉండగా, మహిళలలో అది కేవలం 45% మాత్రమే ఉంది.[13] జిల్లాలో ప్రాథమిక విద్య తర్వాతి స్థాయిలకు ప్రాప్యత ఒక ప్రధాన సమస్యగా ఉంది. మొత్తం పాఠశాలలలో 83% ప్రాథమిక స్థాయి పాఠశాలలే కాగా, హైస్కూల్స్ కేవలం 9% మాత్రమే ఉన్నాయి. ఇది 2016–17లో నమోదైన విద్యార్థుల సంఖ్యలో కూడా కనిపిస్తుంది: 1 నుండి 5 తరగతుల్లో 20,031 మంది విద్యార్థులు చేరగా, 9, 10 తరగతుల్లో కేవలం 658 మంది మాత్రమే ఉన్నారు.
లింగ అసమానత కూడా మరో ముఖ్య సమస్య. జిల్లాలో కేవలం 34% పాఠశాలలు బాలికల కోసం ఉన్నాయి. బాలికల విద్యకు ప్రాప్యత తక్కువగా ఉండటం, మహిళల అక్షరాస్యత రేటు తక్కువగా ఉండటంలో స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది. అదనంగా, జిల్లాలోని పాఠశాలల్లో ప్రాథమిక సౌకర్యాలు తక్కువగా ఉన్నాయి. అలీఫ్ ఐలాన్ పాకిస్తాన్ జిల్లా విద్య ర్యాంకింగ్స్ 2017 ప్రకారం, ప్రాథమిక పాఠశాల మౌలిక వసతుల విషయంలో ఈ జిల్లా పాకిస్తాన్లోని 155 జిల్లాలలో 128వ స్థానంలో ఉంది. మధ్యస్థాయి పాఠశాలల విషయంలో ఇది 136వ స్థానంలో ఉంది. ఈ ర్యాంకింగ్స్లో తాగునీరు, పనిచేసే మరుగుదొడ్లు, విద్యుత్ సదుపాయం, గోడలు, భవన స్థితి వంటి అంశాలు పరిగణనలోకి తీసుకుంటారు.
ప్రతి 5 పాఠశాలల్లో 4 పాఠశాలలకు విద్యుత్ సౌకర్యం లేదు. సుమారు ప్రతి 2 పాఠశాలల్లో 1 పాఠశాలకు మరుగుదొడ్డి లేదా గోడ లేదు. 3 పాఠశాలల్లో 1 కంటే ఎక్కువ పాఠశాలలకు శుద్ధమైన తాగునీరు అందుబాటులో లేదు.
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ "Pakistan Bureau of Statistics – Data, Statistics, Decisions" (PDF).
- ↑ "Literacy rate, enrolments, and out-of-school population by sex and rural/urban, CENSUS-2023, BALOCHISTAN" (PDF).
- ↑ Shahid, Saleem (29 June 2015). "Khan of Kalat being persuaded to return home". Dawn (newspaper). Retrieved 28 March 2023.
- ↑ "Tehsils & Unions in the District of Kalat". National Reconstruction Bureau, Government of Pakistan website. Archived from the original on 2012-03-26. Retrieved 28 March 2023.
- ↑ "TABLE 1 : AREA, POPULATION BY SEX, SEX RATIO, POPULATION DENSITY, URBAN POPULATION, HOUSEHOLD SIZE AND ANNUAL GROWTH RATE, CENSUS-2023, PUNJAB" (PDF).
- ↑ "LITERACY RATE, ENROLMENT AND OUT OF SCHOOL POPULATION BY SEX AND RURAL/URBAN, CENSUS-2023" (PDF).
- ↑ "Population by administrative units 1951-1998" (PDF). పాకిస్తాన్ గణాంక బ్యూరో.
- 1 2 "7th Population and Housing Census - Detailed Results: Table 1" (PDF). పాకిస్తాన్ గణాంక బ్యూరో.
- ↑ "7th Population and Housing Census - Detailed Results: Table 12" (PDF). పాకిస్తాన్ గణాంక బ్యూరో.
- ↑ "7th Population and Housing Census: Population by Mother Tongue, Sex and Rural/Urban" (PDF). పాకిస్తాన్ గణాంక బ్యూరో.
- ↑ "Pakistan Census 2023" (PDF). www.pbscensus.gov.pk. పాకిస్తాన్ గణాంక బ్యూరో.
- ↑ "Pakistan Census 2023" (PDF).
- ↑ Pakistan Bureau of Statistics (2016). Pakistan Social and Living Standards Measurement Survey 2014-15. [online] Islamabad: Government of Pakistan, p.111. Available at: http://www.pbs.gov.pk/sites/default/files//pslm/publications/PSLM_2014-15_National-Provincial-District_report.pdf [Accessed 6 Aug. 2018].
బాహ్య లింకులు
[మార్చు]