కల్మార్ యూనియన్
Kalmar Union Kalmarunionen | |||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1397–1523 | |||||||||||||||
 The Kalmar Union, c. 1400 | |||||||||||||||
| Status | Personal union | ||||||||||||||
| రాజధాని |
55°40′N 12°34′E / 55.667°N 12.567°E | ||||||||||||||
| Common languages |
| ||||||||||||||
| ప్రభుత్వం | Personal union | ||||||||||||||
| Monarch | |||||||||||||||
• 1397–1442a | Eric of Pomerania (first) | ||||||||||||||
• 1513–23b | Christian II (last) | ||||||||||||||
| శాసనసభ | Riksråd and Herredag (one in each kingdom) | ||||||||||||||
| Historical era | Late Middle Ages | ||||||||||||||
• Inception | 17 June 1397 | ||||||||||||||
| 1434–1436 | |||||||||||||||
| November 1520 | |||||||||||||||
| 1523 | |||||||||||||||
• Denmark-Norway was established. | 1523 | ||||||||||||||
| విస్తీర్ణం | |||||||||||||||
• మొత్తం | 2,839,386 km2 (1,096,293 sq mi) | ||||||||||||||
| ద్రవ్యం | Mark, Örtug, Norwegian penning, Swedish penning | ||||||||||||||
| |||||||||||||||
| |||||||||||||||
కల్మారు యూనియను స్కాండినేవియాలో ఒక వ్యక్తిగత యూనియన్, దీనిని డెన్మార్క్ రాణి మార్గరెట్ రూపొందించిన విధంగా స్వీడన్‌లోని కల్మారు‌లో అంగీకరించారు. 1397 నుండి 1523 వరకు[1] ఇది డెన్మార్కు, స్వీడన్ (అప్పుడు ప్రస్తుత ఫిన్లాండ్‌లో ఎక్కువ భాగం సహా). నార్వే అనే మూడు రాజ్యాలను ఒకే చక్రవర్తి కింద చేర్చింది. నార్వే విదేశీ కాలనీలతో [a] (అప్పుడు ఐస్లాండ్, గ్రీన్‌లాండ్, [b] ఫారో దీవులు, ఓర్క్నీ, షెట్లాండ్, ఉత్తర దీవులు సహా).
యూనియన్ అంతగా నిరంతరంగా లేదు; అనేక చిన్న అంతరాయాలు ఉన్నాయి. చట్టబద్ధంగా దేశాలు ప్రత్యేక సార్వభౌమ రాజ్యాలుగా ఉన్నాయి. కానీ వారి దేశీయ, విదేశాంగ విధానాలు ఒక సాధారణ చక్రవర్తిచే నిర్దేశించబడ్డాయి. 1523 జూన్ 6న స్వీడన్ రాజుగా గుస్తావు వాసా ఎన్నిక కావడం, 11 రోజుల తర్వాత స్టాకు‌హోం‌లోకి ఆయన విజయవంతమైన ప్రవేశం కల్మారు యూనియను నుండి స్వీడన్ విడిపోవడాన్ని గుర్తించింది[2] 1524లో మాల్మో ఒప్పందం ప్రకారం డానిషు రాజు అధికారికంగా స్వీడన్ మీద తన అధికారాన్ని త్యజించాడు.
చరిత్ర
[మార్చు]ప్రారంభం
[మార్చు]ఈ యూనియను స్కాండినేవియను కులీనుల పని. వారు బాల్టికు, ఉత్తర సముద్రాల చుట్టూ కేంద్రీకృతమై ఉన్న ఉత్తర జర్మనీ వాణిజ్య లీగు అయిన హాన్సియాటికు లీగు ప్రభావాన్ని ఎదుర్కోవడానికి ప్రయత్నించారు. ముఖ్యంగా డెన్మార్కు లీగు‌తో అధికార పోరాటంలో ఉంది. ఇటీవల డానిషు-హాన్సియాటికు యుద్ధంలో (1361-1370) అవమానకరమైన ఓటమిని చవిచూసింది. ఇది లీగు మరింత శక్తివంతం కావడానికి వీలు కల్పించింది. వ్యక్తిగత స్థాయిలో ఈ యూనియను‌ను డెన్మార్కు రాణి 1వ మార్గరెట్టు (1353–1412) ద్వారా సాధించబడింది. ఆమె డెన్మార్కు రాజు 4వ వాల్డెమారు 4 వ కుమార్తె నార్వే, స్వీడన్లకు చెందిన రాజు 4వ హాకోను వివాహం చేసుకుంది. ఆయన స్వీడన్, నార్వే, స్కానియా రాజు 4వ మాగ్నసు కుమారుడు. అలా మార్గరెటు ఆమెను, హాకోను కుమారుడు ఓలాఫు‌ను డెన్మార్కు సింహాసనానికి వారసుడిగా గుర్తించడంలో విజయం సాధించింది. 1376లో ఓలాఫు తన తల్లితండ్రుల నుండి కింగ్ 2వ ఓలాఫుగా డెన్మార్కు కిరీటాన్ని వారసత్వంగా పొందాడు. ఆయన తల్లి సంరక్షకురాలిగా ఉంది; 4వ హాకోను 1380లో మరణించినప్పుడు. ఓలాఫు కూడా నార్వే కిరీటాన్ని వారసత్వంగా పొందాడు.[3]
1387లో ఓలాఫు మరణించినప్పుడు మార్గరెటు డెన్మార్కు, నార్వేలకు రీజెంటు అయింది. ఆమెకు వారసుడు లేకుండా పోయింది.[4] అదే సంవత్సరం ఆమె తన మేనల్లుడు ఎరికు ఆఫ్ పోమెరేనియాను దత్తత తీసుకుంది.[5] 1388లో స్వీడిషు ప్రభువులు కింగ్ ఆల్బర్టు‌కు వ్యతిరేకంగా ఆమె సహాయం కోరారు.[6] మార్గరెటు 1389లో ఆల్బర్టు‌ను ఓడించిన తర్వాత ఆమె వారసుడు ఎరికు‌ను నార్వే రాజుగా ప్రకటించారు.[4] ఎరికు తరువాత 1396లో హౌస్ ఆఫ్ గ్రిఫిన్ బ్యానరు కింద డెన్మార్కు, స్వీడను‌లకు రాజుగా ఎన్నికయ్యాడు.[4] ఆయన పట్టాభిషేకం 1397 జూన్ 17న కల్మారు‌లో జరిగింది. [7]
బాల్టికు ప్రాంతంలోకి ఉత్తరం వైపు జర్మనీ విస్తరణను నిరోధించడం యూనియను ఏర్పాటుకు ప్రధాన ప్రేరణగా ఉంది. బలమైన ఏకీకృత రాజ్యాన్ని కోరుకునే చక్రవర్తికి స్వీడిషు, డానిషు ప్రభువులకు మధ్య నిరంతర పోరాటం దాని మనుగడలో వైఫల్యానికి ప్రధాన కారణం అయింది.[8]
1468లో స్కాట్లాండు‌కు చెందిన 3వ జేమ్సుకి నిశ్చితార్థం చేసుకున్న తన కుమార్తె మార్గరెటు కట్నం చెల్లింపుకు భద్రతగా నార్వే రాజు హోదాలో 1వ క్రిస్టియను ఓర్క్నీ, షెటు‌ల్యాండు‌లను అప్పగిస్తానని వాగ్దానం చేసినకారణంగా యూనియను భూభాగాన్ని కోల్పోయింది.[9] డబ్బు ఎప్పుడూ చెల్లించబడలేదు కాబట్టి 1472లో స్కాట్లాండు రాజ్యం దీవులను స్వాధీనం చేసుకుంది.[10]
అంతర్గత సంఘర్షణ
[మార్చు]విభిన్న ఆసక్తులు (ముఖ్యంగా డెన్మార్కు, హోలు‌స్టెయిను పోషించిన ఆధిపత్య పాత్ర పట్ల స్వీడిషు ప్రభువుల అసంతృప్తి) 1430ల నుండి అనేక విరామాలలో యూనియను‌కు ఆటంకం కలిగించే సంఘర్షణకు దారితీశాయి. 1434లో ప్రారంభమైన ఎంగెలు‌బ్రెక్టు తిరుగుబాటు రాజు ఎరికు (1439లో డెన్మార్కు, స్వీడనుల‌లో అలాగే 1442లో నార్వేలో) పదవీచ్యుతికి దారితీసింది.[11] కులీనులు తిరుగుబాటుదారుల పక్షాన నిలిచారు.[11]
రాజు ఎరికు విదేశాంగ విధానం, ముఖ్యంగా హాన్సియాటికు లీగు‌తో ఆయన వివాదం, ఎక్కువ పన్నులు, సంక్లిష్టమైన ఇనుము ఎగుమతులను తప్పనిసరి చేసింది. ఇది తిరుగుబాటుకు దారితీసి ఉండవచ్చు. [11] ఎరికు పాలన స్వభావం పట్ల అసంతృప్తి కూడా తిరుగుబాటుకు ప్రేరేపించే కారకంగా పేర్కొనబడింది. [11] ఎరికు‌కు స్థిరమైన సైన్యం లేకపోవడం, పరిమిత పన్ను ఆదాయాలు ఉండడం ఇందుకు కారణాలుగా ఉన్నాయి.[11]
1448లో బవేరియాకు చెందిన క్రిస్టోఫరు (వారసులు లేరు) మరణంతో మూడు స్కాండినేవియను రాజ్యాలు చాలా కాలం పాటు నిరంతరాయంగా ఐక్యంగా ఉన్న కాలం ముగిసింది. .[11] కార్లు నట్సన్ బోండే స్వీడను (1448–1457, 1464–1465, 1467–1470) నార్వే (1449-1450) రాజుగా పరిపాలించాడు. ఓల్డెను‌బర్గ్‌కు చెందిన క్రిస్టియను డెన్మార్కు (1448–1481), నార్వే (1450–1481), స్వీడన్ (1457–1464) రాజు. కార్లు, క్రిస్టియన్ స్వీడన్, నార్వే, డెన్మార్కుల మీద నియంత్రణ కోసం పోరాడారు. దీని ఫలితంగా 1457 నుండి 1464 వరకు క్రిస్టియను స్వీడను‌ను స్వాధీనం చేసుకున్నాడు. తరువాత తిరుగుబాటు కారణంగా కార్లు మళ్ళీ స్వీడను రాజు అయ్యాడు. [11] 1470లో కార్లు మరణించినప్పుడు క్రిస్టియను మళ్ళీ స్వీడను రాజు కావడానికి ప్రయత్నించాడు కానీ 1471లో స్టాకు‌హోం వెలుపల జరిగిన బ్రంకెబర్గు యుద్ధంలో స్టెను స్టూరు ది ఎల్డరు చేతిలో ఓడిపోయాడు.[11]
కార్లు మరణం తరువాత స్వీడను‌ను ఎక్కువగా "రాజ్య రక్షకులు" (రిక్స్‌ఫోర్‌స్టాండరె) పాలించారు. డానిషు రాజులు నియంత్రణను కాపాడుకోవడానికి ప్రయత్నించారు. ఈ రక్షకులలో మొదటివాడు స్టెను స్టూరు. ఆయన 1497 వరకు స్వీడను‌ను తన నియంత్రణలో ఉంచుకున్నాడు. ఆ సమయంలో స్వీడిషు ప్రభువులు ఆయనను పదవీచ్యుతుని చేశారు. ఒక రైతు తిరుగుబాటు 1501లో స్టూరు‌ను మళ్ళీ స్వీడను‌కు రీజెంటు‌గా మార్చింది. ఆయన మరణం తరువాత స్వీడను‌ను స్వాంటే నిల్సను (1504–1512), తరువాత స్వంటే కుమారుడు స్టెను స్టూరు ది యంగరు (1512–1520) పాలించారు. .[11] 1520లో బోగెసుండు యుద్ధంలో డానిషు రాజు 2వ క్రిస్టియను పెద్ద సైన్యంతో స్వీడన్ మీద దాడి చేసినప్పుడు స్టెను స్టూరు ది యంగరు చంపబడ్డాడు. .[11] తదనంతరం 2వ క్రిస్టియను స్వీడన్ రాజుగా పట్టాభిషేకం చేయబడ్డాడు. స్టెను స్టూరు మద్దతుదారులను స్టాకు‌హోం బ్లడు‌బాత్‌లో సామూహికంగా ఉరితీశారు. [11]
స్వీడిషు స్వతంత్ర పోరాటం
[మార్చు]స్టాక్‌హోమ్ రక్తపాతం తర్వాత గుస్తావ్ వాసా (ఆయన తండ్రి ఎరిక్ జోహన్సన్ ఉరితీయబడ్డాడు) డలార్నాకు ప్రయాణించాడు. అక్కడ ఆయన 2వ క్రిస్టియనుకు వ్యతిరేకంగా తిరుగుబాటును నిర్వహించాడు. [11] వాసా లుబెకు‌తో పొత్తు పెట్టుకుని స్వీడను‌లో ఎక్కువ భాగాన్ని విజయవంతంగా జయించాడు.[11] ఆయన 1523లో స్వీడను రాజుగా ఎన్నికయ్యాడు. కల్మారు యూనియను‌ను సమర్థవంతంగా ముగించాడు. [11] ఉత్తర ఏడు సంవత్సరాల యుద్ధం తర్వాత స్టెటిను ఒప్పందం (1570) ప్రకారం 2వ ఫ్రెడరికు స్వీడను మీద ఉన్న అన్ని వాదనలను త్యజించాడు.[12]
ముగింపు - తరువాత కాలం
[మార్చు]1536/1537 వరకు యూనియను చివరి నిర్మాణాలలో ఒకటి కొనసాగింది. కౌంట్ ఫ్యూడు తరువాత డానిషు ప్రివీ కౌన్సిలు ఏకపక్షంగా నార్వేను డానిషు ప్రావిన్సు‌గా ప్రకటించింది. ఇది జరగలేదు. బదులుగా నార్వే డెన్మార్కు‌తో నిజమైన యూనియను‌లో వంశపారంపర్య రాజ్యంగా మారింది. [13][14]నార్వే దాదాపు మూడు శతాబ్దాల పాటు ఓల్డెను‌బర్గ్ రాజవంశం కింద డెన్మార్కు-నార్వే రాజ్యంలో భాగంగా ఉంది. అది 1814లో స్వీడన్‌కు బదిలీ చేయబడింది. స్వీడన్, నార్వే మధ్య తదుపరి యూనియన్ 1905 వరకు కొనసాగింది. డెన్మార్కు ప్రస్తుత రాజు స్వీడన్ దివంగత రాజు ఇద్దరి మనవడు అయిన డెన్మార్కు యువరాజు కార్లు నార్వే రాజుగా ఎన్నికయ్యే వరకు యూనియను కొనసాగింది.[15]
చరిత్రకారుడు స్వెర్రే బాగ్గే ప్రకారం కల్మారు యూనియను అనేక కారణాల వల్ల అస్థిరంగా ఉంది: s:[9]
- జాతీయ కులీనుల శక్తి.
- మూడు రాజ్యాల మీద కల్మారు యూనియను విదేశాంగ విధానం వైవిధ్యమైన ప్రభావాలు. ఉదాహరణకు ఉత్తర జర్మనీలోకి విస్తరణ ప్రయత్నాలు డానిషు ప్రయోజనాలకు ఉపయోగపడి ఉండవచ్చు. కానీ స్వీడన్లకు ఇది ఖరీదైనదిగా ఉంది. ఎందుకంటే వారు అధిక పన్నులు చెల్లించాల్సి వచ్చింది. హాన్సియాటికు లీగు‌కు ఇనుమును ఎగుమతి చేయలేకపోయారు.
- తిరుగుబాటు జరిగినప్పుడు భౌగోళికం యూనియను నియంత్రణను క్లిష్టతరం చేసింది.
- యూనియను పెద్ద ప్రాదేశిక పరిమాణం నియంత్రణను క్లిష్టతరం చేసింది.
- నార్వే, స్వీడన్‌లను యూనియను‌లో ఉండమని బలవంతం చేసేంత బలంగా డెన్మార్కు లేదు.
చిత్రమాలిక
[మార్చు]కల్మార్ యూనియన్ చక్రవర్తులు:
మార్గరేటు రాణి
ఎరిక్ రాజు
క్రిస్టోఫర్ రాజు
1వ క్రిస్టియన్ రాజు
జాన్ రాజు(హాంస్)
2వ క్రిస్టియన్ రాజు
_effigy_2010_(2).jpg)
.jpg)
ఇవికూడా చూడండి
[మార్చు]- మొదటి స్వీడిష్–నార్వేజియన్ యూనియన్
- కల్మార్ యూనియన్
- నార్వేజియన్ రాచరికం చరిత్ర
- నార్వే అంతర్యుద్ధం
- నార్వే ఏకీకరణ
- గ్రేట్ నార్తర్ను యుద్ధసమయంలో నార్వే
- స్వీడిషు–నార్వేజియను యుద్ధం
- గన్‌బోట్ యుద్ధం
- సిల్డా యుద్ధం
- పీటరు వెస్సెలు
- డెన్మార్కు - నార్వే - హోల్‌స్టెయిను సంస్కరణ
- నార్వేలో కాథలిక్ వ్యతిరేకత
- రాజ్యాంగ దినోత్సవం (నార్వే)
- టోరు‌స్టెన్సను యుద్ధం
- క్రిస్టియను‌షోం కోట
- ఉత్తర నార్వే జాయింటు రెస్క్యూ కోఆర్డినేషను సెంటరు
- నార్వేజియను ఎయిర్ అంబులెన్సూ
- నార్వేలో విమానయానం
- నార్వేలో ఎన్నికలు
- నార్వేజియను మున్సిపలు ఎన్నికలు
- దక్షిణ నార్వే జాయింటు రెస్క్యూ కోఆర్డినేషను సెంటరు
- నార్వేజియను సాయుధ దళాలు
- రాయలు ప్యాలెసు ఓస్లో
- బైగ్డోయ్ రాయల్ ఎస్టేట్
- అకేర్షసు కోట
- టోన్సుబర్గు కోట
- హాఫ్ర్స్‌ఫ్జోర్డు యుద్ధం
- స్టాంఫోర్డు బ్రిడ్జి యుద్ధం
- స్కాటిషు–నార్వేజియను యుద్ధం
- ఫుల్ఫోర్డు యుద్ధం
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ Gustafsson, Harald (September 2006). "A STATE THAT FAILED?: On the Union of Kalmar, Especially its Dissolution". Scandinavian Journal of History (in ఇంగ్లీష్). 31 (3–4): 205–220. doi:10.1080/03468750600930720. ISSN 0346-8755.
- ↑ Sampson, Anastacia. "Swedish Monarchy – Gustav Vasa". sweden.org.za o. Archived from the original on 14 August 2018. Retrieved 1 August 2018.
- ↑ Karlsson, Gunnar (2000). The History of Iceland. p. 102.
- 1 2 3 "Margaret I | queen of Denmark, Norway, and Sweden". Encyclopedia Britannica (in ఇంగ్లీష్). Retrieved 5 June 2017.
- ↑ "Erik VII | king of Denmark, Norway, and Sweden". Encyclopedia Britannica (in ఇంగ్లీష్). Retrieved 5 June 2017.
- ↑ "Sweden – Code of law | history – geography". Encyclopedia Britannica (in ఇంగ్లీష్). Retrieved 5 June 2017.
- ↑ "Kalmar Union | Scandinavian history". Encyclopedia Britannica (in ఇంగ్లీష్). Retrieved 5 June 2017.
- ↑ For a somewhat different view see "The Union Of Calmar —Nordic Great Power Or Northern German Outpost?". Politics and reformations: communities, polities, nations, and empires essays in honor of Thomas A. Brady, Jr. Studies in Medieval and Reformation traditions. Leiden: Brill. 2007. pp. 471–472. ISBN 978-90-04-16173-3.
- 1 2 Bagge, Sverre (2014). Cross and Scepter: The Rise of the Scandinavian Kingdoms from the Vikings to the Reformation (in ఇంగ్లీష్). Princeton University Press. pp. 260–268. ISBN 978-1-4008-5010-5.
- ↑ Nicolson (1972) p. 45
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 Bagge, Sverre (2014). Cross and Scepter: The Rise of the Scandinavian Kingdoms from the Vikings to the Reformation (in ఇంగ్లీష్). Princeton University Press. pp. 251–259. ISBN 978-1-4008-5010-5.
- ↑ Bain, Robert Nisbet (1905). Scandinavia: A Political Historyof Denmark, Norway and Sweden from 1513 to 1960 (in ఇంగ్లీష్). Adegi Graphics LLC. p. 83. ISBN 978-0-543-93900-5.
{{cite book}}: ISBN / Date incompatibility (help) - ↑ Moseng, Ole Georg (2003). Norges historie 1537–1814. Universietsforlaget AS. p. 27. ISBN 978-82-15-00102-9.
- ↑ Nordstrom, Byron (2000). Scandinavia since 1500. University of Minnesota Press. p. 147. ISBN 0-8166-2098-9.
- ↑ "Jubilee". Time. 8 December 1930. p. 1. Archived from the original on 13 August 2009. Retrieved 17 December 2008.
ఇతర మూలాలు
[మార్చు]- ↑ Norway retained none of its prior possessions, but Christian I pledged the Northern Isles to Scotland as insurance for his daughter's dowry in 1468; the dowry was not paid, and the islands transferred to perpetual Scottish sovereignty in 1470. After the Union's dissolution, all remaining overseas possessions Norway brought into the Union became property of the Danish monarch, who retained ownership following the transfer of the Kingdom of Norway from the Danish crown to Swedish crown (discussed in further detail below) after the Napoleonic Wars.
- ↑ Nominal possession: Norway claimed suzerainty over the island prior to the Union's formation, but it had long since ceased exercising any administrative control over the European settlements there. No direct contact took place between Greenland and the Kalmar Union during the latter's existence.