కళా ఉద్యమం

వికీపీడియా నుండి
Jump to navigation Jump to search

కళా ఉద్యమం (ఆంగ్లం: Art Movement) అనగా ఒక కళాకారుల సమూహం చే కళ లోని ఒక ప్రత్యేక సిద్దాంతాన్ని లేదా ఒక ఆదర్శాన్ని నిర్ధారిత కాలం వరకూ ఆచరించబడి, విస్తరింపబడ్డ ఒక రకమైన శైలి లేదా ప్రబలమైన ప్రవృత్తి. [1]

రినైజెన్స్[మార్చు]

సిస్టీన్ ఛాపెల్ పై కప్పు లోపలి వైపు మైఖేలేంజిలో వేసిన చిత్రలేఖనం లోని ఒక భాగం: ద క్రియేషన్ ఆఫ్ ఆడం

రినైజెన్స్ ఐరోపా ఖండంలో 14-17వ శతాబ్దాలలో ఏర్పడ్డ ఒక సాంస్కృతిక/రాజకీయ/ఆర్థిక/కళా ఉద్యమం.  మధ్య యుగాలు అప్పటికే అంతానికి రావటం, తత్వశాస్త్రం, రచన, కళను పునరుద్ధరించటం; ఈ కళకు శాస్త్రీయత ఆపాదించబడటం , కళాభ్యాసం లో ఇది ఒక భాగం కావటం తో రినైజెన్స్ ఆసక్తిని నెలకొల్పింది. మధ్యయుగాలకు, ఆధునిక ఐరోపా కు వారధి వేసిన కీర్తి రినైజెన్స్ సొంతం చేసుకొంది. అనేక మేధావులు, రచయితలు, రాజనీతిజ్ఞులు, శాస్త్రవేత్తలు, కళాకారులు రినైజెన్స్ కాలం లో వృద్ధి లోకి వచ్చారు. రినైజెన్స్ సమయంలో ప్రపంచాన్వేషణ పెరగటం తో, ఐరోపా వాణిజ్యం ఇతర దేశాలకు, వారి సంస్కృతులకు ఆహ్వానం పలికింది.[2]

ప్లేగు వ్యాధితో ఐరోపా లో పెద్ద ఎత్తులో సంభవించిన మరణాల పిమ్మట ప్రాచీన గ్రీకు భాష మరియు లాటిన్ సాహిత్యాల పై ఆసక్తి పెరగటం, గూటెన్ బర్గ్ లో ముద్రణాలయం స్థాపించబడటం, ఈ సాహిత్యం ఆ ముద్రణాలయం ద్వారా విస్తరించబడటం, పాఠకులు పెరగటం రినైజెన్స్ కు దారులు వేశాయి. హ్యూమనిజం, న్యాచురలిజం, రియలిజం వంటి వాటి యొక్క ప్రభావం కూడా రినైజెన్స్ పై తగినంత పడింది. అందుకే రినైజెన్స్ లో వాస్తవికత, సహజత్వం పాళ్ళు కొట్టొచ్చినట్టు కనబడతాయి.[3]

లియొనార్డో డా విన్సీ[మార్చు]

మైఖెలేంజిలో చే చెక్కబడిన డేవిడ్ శిల్పం మానవ శరీర నిర్మాణం, గాలిలో ఎగురగలిగే విధానం, మొక్కల, జంతువుల శరీర నిర్మాణం వంటి పలు శాస్త్రాలను అధ్యయనం చేస్తున్న డా విన్సీ కి చిత్రలేఖనం చేయటానికి సమయం ఉండేది కాదు. అయిననూ అతని చే చిత్రీకరించబడ్డ మోనా లీసా, ద వర్జిన్ ఆఫ్ ద రాక్స్, ద లాస్ట్ సప్పర్ వంటి కళాఖండాలు అతనికి పేరు తెచ్చాయి.

మైఖెలేంజిలో[మార్చు]

మైఖేలేంజిలో చెక్కిన శిల్పాలు పీటా (Pieta), డేవిడ్ లు సాంకేతిక సామర్థ్యం, మానవ శరీర నిర్మాణం లో కొలతలు కలగలిపితే అవతరించే అద్భుతమైన సృష్టికి, వాటి ద్వారా వ్యక్తీకరించగలిగే భావోద్వేగాలకు మచ్చుతునకలు గా మిగిలిపోయాయి. సిస్టీన్ ఛాపెల్ లో మైఖేలేంజిలో వేసిన మ్యూరల్ చిత్రపటం అత్యంత సంక్లిష్టమైన క్రిస్టియన్ థియాలజీని నియోప్లాటోనిక్ ఆలోచనాతత్వాన్ని కలబోతకు కీర్తిప్రతిష్టలను అందుకొంది.

రఫాయెల్[మార్చు]

రఫాయెల్ చిత్రీకరణ అయిన ద స్కూల్ ఆఫ్ ఏథెన్స్ అరిస్టాటిల్, ప్లేటో వంటి తత్వవేత్తల ఆలోచనలను కొందరు మేధావులు చర్చిస్తోన్న చిత్రపటం. తొలుత రఫాయెల్ పై లియొనార్డో ప్రభావం కనబడినా, తర్వాత రఫాయెల్ ఈ ప్రభావం నుండి బయటపడి సామరస్యం, స్పష్టతలతో తనదైన శైలులను తీసుకువచ్చాడు.

చిత్ర/శిల్పకళలకు మాత్రమే పరిమితం కాకుండా హై రినైజెన్స్ సంగీతం, భవన నిర్మాణ శాస్త్రాలకు సైతం వ్యాపించింది.

రినైజెన్స్ మ్యాన్[మార్చు]

డా విన్సీ, మైఖేలాంజెలో, రఫాయెల్ ల మధ్య పోటీ హై రినైజెన్స్ కు దారి తీసింది. ముగ్గురి మధ్యన గట్టి పోటీ ఉన్నను అన్ని శాస్త్రాలలో ప్రావీణ్యుడైన డా విన్సీ యే రినైజెన్స్ మ్యాన్ గా గుర్తింపబడ్డాడు. మైఖెలేంజిలో తన సృజనా శక్తి, మానవ శరీరం భావోద్రేకాల వ్యక్తీకరణకు ఉపయోగించదగ్గ ఒక వాహనం అని తెలిపే ప్రాజెక్టులు చేపట్టి; రఫాయేల్ శాస్త్రీయ అంశాలైన సామరస్యం, అందం, నైర్మల్యాలతో డా విన్సీకి గట్టి పోటీ ఇచ్చారు.

మ్యానరిజం[మార్చు]

అసాధారణ భంగిమలలో జాకోపో పోంటోర్మో చే చిత్రీకరించబడిన Entombment

1520-1580 వరకు మ్యానరిజం చిత్రకళను శాసించింది.[4] మ్యానరిజం చూసేందుకు రినైజెన్స్ ను పోలి ఉన్నా, దీనికి కొన్ని ప్రత్యేకతలు ఉన్నాయి. హై రినైజెన్స్ తర్వాతి కాలం లో ఊపందుకొన్న మ్యానరిజం ను అందుకే లేట్ రినైజెన్స్ అని కూడా అంటారు. రినైజెన్స్ లో వలె మతం, పౌరాణికం నుండి ప్రేరణ పొందిన చిత్రలేఖనాలే అయిననూ, జాగ్రత్తగా పరిశీలిస్తే మ్యానరిజం శైలి సుస్పష్టం అవుతుంది. అసాధ్య భంగిమలలో వంచబడిన మానవ శరీరాలు, పొడవైన మెడలు, సాధారణ జీవితం లో లేనంత ప్రకాశవంతమైన మేని ఛాయ వంటివి మ్యానరిజం లో సర్వసాధారణం. చిత్రలేఖనం యొక్క నేపథ్యాలు కూడా సుస్పష్టంగా ఉండవు. పరిమాణాలను, దృక్కోణాలను వక్రీకరించి దృశ్యం లో నాటకీయత తేవటమే మ్యానరిజం. ఇటాలియన్ భాష లో మ్యానెరా అనగా శైలి (style) అని అర్థం. కాంతివంతమైన రంగులు, సునిశితమైన వివరాలు, ఇండివిడ్యువలిజం, మానవ శరీర నిర్మాణం వంటి వాటిని రినైజెన్స్ నుండి అరువు తెచ్చుకొన్ననూ, లోపం లేని రినైజెన్స్ నుండి పక్క త్రోవ పట్టారు మ్యానరిస్టులు. శరీర నిర్మాణాన్ని, భంగిమలను, రంగులను అతిశయించి, చిత్రలేఖనం లో సృజనాత్మకత పెంచారు. మ్యానరిజం చిత్రలేఖనాలలో ఘర్షణ ఉంటుంది. ఏదో జరగబోతోందన్న సంజ్ఙలు ఈ చిత్రలేఖనాలు మనకు తెలుపుతాయి. లియొనార్డో డా విన్సీ చిత్రీకరించిన, టింటోరెట్టో చిత్రీకరించిన The Last Supper చిత్రలేఖనాలే రినైజెన్స్, మ్యానరిజం శైలులకు మచ్చుతునకలు. బరోక్ కళా ఉద్యమం రాక తో మ్యానరిజం కు తెరపడింది.

బరోక్[మార్చు]

రొకోకో[మార్చు]

క్లాసికిజం[మార్చు]

నియో క్లాసికిజం[మార్చు]

జాక్వెస్ లూయిస్ డేవిడ్ చే చిత్రీకరించబడిన The Death of Socrates

1760 లో ఏర్పడిన నియో క్లాసికిజం, 1780-90 లలో పతాక స్థాయి చేరుకొని ఐరోపా, ఉత్తర అమెరికా లలో 1850 వరకు కొనసాగింది.[5] [6] అదివరకు భావోద్రేకాలతో ఉత్తేజితమై ఉన్న బరోక్ శైలి నుండి వేర్పడుతూ, శాస్త్రీయ అంశాలను పున:శ్చరణ చేసింది నియో క్లాసికిజం. దేశభక్తి, త్యాగం, ధైర్యం, గౌరవం, మానవ హక్కులు వంటి అంశాలను నియో-క్లాసికిజం చిత్రీకరించిననూ, బరోక్ శైలికి నియో-క్లాసిక్ శైలి పూరిగా భిన్నంగా ఉంటుంది. రొకోకో శైలి లో బలహీనమైన పాత్రలను, భౌతికతను పరిగణించకుండా రినైజెన్స్ వలె సమరూపత (symmetry), పరిమాణం, సారళ్యత వంటి వాటిపై దృష్టిని కేంద్రీకరించాయి. సాంప్రదాయిక కూర్పు, సునిశితమైన వివరాలు, ఘనమైన రేఖలకు నియో-క్లాసికిజం పెట్టింది పేరు. శాస్త్రీయ, పౌరాణిక దృశ్యాలను సమకాలీన వేషధారణ/వాతావరణం లో నియో-క్లాసికిజం చిత్రీకరించింది. సామరస్యత, స్పష్టత, నిగ్రహం, సార్వత్రికత, ఆదర్శవాదాలను నియో క్లాసికిజం రేకెత్తిస్తుంది. పురావస్తు శాస్త్రం అప్పటి కాలం లో సర్వత్రా ఆసక్తిని రేకెత్తిస్తున్న సమయం కావటం తో కళ నియో-క్లాసికిజం బాట పట్టింది. కళాకారులతో బాటు సాధారణ ప్రజలు కూడా పురాతన కళపై అభిమానాన్ని పెంచుకొన్నారు. గ్రీకు/రోమను కళ, ప్రకృతి కన్నను మేలైన సృష్టికర్త అని అప్పటి పురావస్తు శాస్త్రవేత్తల వ్యాఖ్యానాలు నియో-క్లాసికిజం కు ఊతమిచ్చాయి. నియో-క్లాసికిజం రియలిజం, ఐడియలిజం ల సంగమం అని చెప్పవచ్చును. నియో-క్లాసికిజం సాహిత్యం, భవన నిర్మాణం వంటి కళలకు సైతం విస్తరించాయి. రొమాంటిసిజం ప్రారంభమైనను, నియో-క్లాసిక్జం మాత్రం తన ఉనికిని కోల్పోలేదు.

రొమాంటిసిజం[మార్చు]

1846 లో యూజీన్ డెలాక్రాయిక్స్ చే చిత్రీకరించబడ్డ The Abduction of Rebecca


అమెరికావి సంయుక్త రాష్ట్రాలు లో 1776 లో జరిగిన విప్లవం, ఫ్రాన్సు లో 1789 లో జరిగిన విప్లవం ఈ రెండు, రాజరికాన్ని ధిక్కరించి, ప్రజాపాలన కాంక్షించాయి. వీటి నేపథ్యం లో ఉద్భవించిన కళా ఉద్యమమే రొమాంటిసిజం. రొమాంటిసిజం అంటే ఒక జంట పై బాణం సంధించటానికి సిద్ధంగా ఉన్న మన్మథుని చిత్రపటాలు కాదు. రొమాంటిసిజం అనగా తీవ్రమైన భావావేశం (passion). చిత్రకారులు వారు గట్టిగా నమ్మే, వారి మెదిలే భావనలను చిత్రీకరిస్తారు. తీవ్రమైన ఈ వ్యక్తిగత భావ వ్యక్తీకరణ ఏ రసానికి అయిన చెందినది అయి ఉండవచ్చు. వీక్షకుడిలో భావనలు రేకెత్తిస్తుంది. హృదయం గల కళ (Art with Heart)గా రొమాంటిసిజం పేరు పొందింది. రొమాంటిసిజం చిత్రపటాల లోని నాటకీయత విప్లవల తో ప్రభావితం అయినవి.[7]


1800 నుండి 1860 వరకు రొమాంటిసిజం ఉన్నత దశకు చేరుకొంది. రాజకీయ, ఆర్థిక, సాంఘిక తిరుగుబాటులతో పాశ్చాత్య దేశాలు అట్టుడికి పోతోన్న సమయం అది. యావత్ కళా ప్రపంచాన్ని ఈ నేపథ్యం లోని సన్నివేశాలు, వాటి వెనుక భావావేశాలు శాసించాయి. చివరకు సృష్టిని సైతం రొమాంటిసిజం భయానకమైందిగానూ, సర్వశక్తిమంతమైందిగానూ చిత్రీకరించింది.

రియలిజం[మార్చు]

1848 లో ఫ్రెంచి విప్లవం తర్వాత చిత్రకళలోకి రియలిజం ప్రవేశించింది.[8] గుస్తావే కోర్బెట్ అనే కళాకారుడు ఒక చిత్రలేఖనం లో సత్యదూరం కాని, ఉనికిగల వస్తువులు ఉండాలని నమ్మాడు. ఫ్రెంచి కళలో అత్యంత ప్రముఖ కళా ఉద్యమం అయిన రియలిజం ను నడిపించింది ఈ నమ్మకమే. ఫ్రెంచి విప్లవంతో బాటు పారిశ్రామిక విప్లవం ఐరోపా, లాటిన్ అమెరికా లను కుదిపేస్తున్న సమయంలో కొన్ని సన్నివేశాల చిత్రీకరణ రియలిజం కు బీజాలు వేశాయి. ప్రజలు ప్రభుత్వాల నుండి సంస్కరణలు రియలిజం ను 1880 ల వరకు కొనసాగేలా చేశాయి. రియలిస్టులు దృక్కోణానికి శాస్త్రీయత ఆపాదించిన వారి లో మొదటి తరం చిత్రకారులు. చార్లెస్ డార్విన్ యొక్క పరిణామ సిద్ధాంతం, బలవంతులదే మనుగడ (Survival of the Fittest) అనే అభిప్రాయం సిరి సంపదలలోని అసమతౌల్యాలను ఎత్తి చూపాయి. ఈ అసమతౌల్యానికి ప్రతిస్పందనగా కార్ల్ మార్క్స్ సమాన పంపకం, ఉద్యోగుల హక్కులను పెంచటం వంటివి చోటు చేసుకొన్నాయి. ఆగస్ట్ కామ్టే కారణం - ప్రభావం (Cause and Effect) మధ్య సంబంధాని తెలిపాడు. దీనికి పూర్వం మతం, తత్వము, వేదాంతం ఇవే పరమ సత్యాలు గా పరిగణించబడేవి. కానీ 1848 నుండి మనుషులు చూడగలిగే, స్పర్శించగలిగే, రుచి చూడగలిగే, వినగలిగే, అనుభూతి చెందగలిగే అంశాలే ఐహిక సత్యాలుగా పరిగణించబడ్డాయి. ఆ కాలం లో కళాకారులకు ఫ్రెంచి రాయల్ అకాడెమీ యొక్క మద్దతు అవసరం అయ్యేది. అకాడెమీ ప్రకారం మంచి కళ అందం, శాస్త్రీయ స్ఫూర్తి, ఫ్రెంచి నైతిక విలువలు కలిగి ఉండాలి. అయితే రియలిస్టు చిత్రకారులు ఆదర్శవంతం కాని, ఆధునిక యుగంలో మధ్య తరగతి/పేద ప్రజల దైనందిన దృశ్యాలను చిత్రీకరించి అకాడెమీ యొక్క ఈ నియమాలను అన్నింటినీ సవాలు చేసారు. ఆదర్శాలను పాటించాలి అనే అభిప్రాయానికి, అది వరకే ఉన్న రొమాంటిసిజం, నియోక్లాసికిజం అనే కళా ఉద్యమాలకు ప్రతిస్పందనగా రియలిస్టిక్ అంశాల చిత్రీకరణ కొనసాగింది. రియలిస్టికి అభిప్రాయాలు నవీన, శాస్తీయ ప్రపంచం యొక్క దృక్కోణం గా, మానవ హక్కులను పరిరక్షించేదిగా పరిగణించబడింది. ఉద్యోగుల జీవితాల సమస్యలను రియలిజం కళ్ళకు కట్టినట్లు చూపింది. సామాన్యుడి జీవితం లోని చిన్న చిన్న సంతోషాల నుండి కఠోర సత్యాల వరకు ఆవిష్కరించింది. రియలిజం శైలి మారుతోన్న సమయం లో ఉద్భవించిన కళా ఉద్యమం. క్లాసికిజం, రొమాంటిసిజం లను ధిక్కరించి రియలిస్టులు తమ చుట్టూ ఉన్న ప్రపంచాన్ని సునిశితింగా పరిశీలించి తమ ప్రత్యక్ష అనుభవాన్ని జోడించి సాంఘిక సమస్యలను చిత్రీకరించారు. కళాపరమైన సిద్ధాంతాల తిరస్కరణ, కేవలం మతపరమైన/పౌరాణిక అంశాల చిత్రీకరణ నుండి విరామం, అత్యల్ప ఆదర్శప్రాయాలు, సాంఘిక విమర్శ, శాస్త్రీయత జోడింపు వంటివి రియలిజం యొక్క ప్రధాన లక్షణాలు. రియలిస్టుల ప్రధాన లక్ష్యం మనుషులను, దృశ్యాలను ఉన్నవి ఉన్నట్లుగా చిత్రీకరించటం. తర్వాతి కాలం లో మనుగడ లోకి వచ్చిన ఇంప్రెషనిజం వంటి కళా ఉద్యమాలకు రియలిజం నాంది పలికింది.

గుస్తావే కోర్బెట్[మార్చు]

ఫ్రెంచి రియలిస్టు కళా ఉద్యమానికి నాయకత్వం వహిస్తోన్న గుస్తావే కోర్బెట్ తన స్వస్థలం లో ఉన్న గ్రామీణ ప్రజలు, వ్యవసాయదారులను, ప్రకృతి దృశ్యాలను విరివిగా చిత్రీకరించాడు. రియలిస్టు శైలిలో కోర్బెట్ వేసిన చిత్రలేఖనాలు సలోన్ డి ప్యారిస్ లో ప్రదర్శింపబడి యావద్దేశాన్ని కుదిపి వేశాయి. ప్రత్యేకించి స్టోన్ బ్రేకర్స్, బరియల్ ఎట్ ఆర్నన్స్ వంటి రియలిస్టు చిత్రలేఖనాలు సంప్రదాయాల కు, ఆధునిక ఆలోచనా ధోరణులకు సవాళ్ళు విసిరాయి. విమర్శలను తిప్పికొడుతూ కోర్బెట్ ముందుకు సాగాడు. జీన్ ఫ్రాంకోయిస్ మిలెట్, హానరే డామియర్ వంటి వారికి స్ఫూర్తి ని ఇచ్చాడు.

జీన్ ఫ్రాంకోయిస్ మిలెట్[మార్చు]

జీన్ ఫ్రాంకోయిస్ మిలెట్ సైతం తొలుత రియలిజం తో విమర్శల పాలైనా 1860వ దశకంలో పనులు చేసుకొంటూన వ్యవసాయదారుల గ్రామీణ సన్నివేశాలను చిత్రీకరించటంలో ప్రసిద్ధికి ఎక్కాడు. షీప్ షియరింగ్ బినీత్ ద ట్రీ, ఫస్ట్ స్టెప్స్ వంటి భోవోద్వేగ భరిత రియలిస్టు చిత్రలేఖనాలతో మిలెట్ కట్టిపడేసాడు. ద గ్లీనర్స్ అనే చిత్రలేఖనం లో నిరుపేద మహిళల కష్టాలను చూపాడు.

హానరే డామియర్[మార్చు]

హానరే డామియర్ తన రియలిస్టు చిత్రలేఖనాలతో రాజును సైతం అవహేళన చేసాడు. ఇతనిచే చిత్రీకరించబడ్డ ఫస్ట్ క్లాస్ క్యారేజ్, సెకండ్ క్లాస్ క్యారేజ్, థర్డ్ క్లాస్ క్యారేజ్ ధనిక/మధ్య తరగతి/ పేదవర్గాల మధ్య వత్యాసాన్ని సుస్పష్టంగా చూపుతుంది.

ఇంప్రెషనిజం[మార్చు]

క్లౌడ్ మోనెట్ చే చిత్రీకరించబడ్డ Impression, soleil levant (Impression of the Sunrise)

మాడర్న్ ఆర్ట్లో అత్యంత కీలకమైన కళా ఉద్యమాలలో ఇంప్రెషనిజం ఒకటి. మొదట్లో ఇంప్రెషనిజం అనే పదం అవమానకరంగా ఉపయోగించబడేది. క్లాడ్ మోనెట్ చిత్రీకరించిన సన్ రైజ్ అనే చిత్రపటాన్ని ఉద్దేశించి లూయిస్ లీ రాయ్ అనే కళా విమర్శకుడు ఈ పదాన్ని తొట్టతొలుత ఉపయోగించాడు. అదివరకు చిత్రలేఖనంలో కేవలం చరిత్రకు లేదా పౌరాణిక ఘట్టాలకు మాత్రం పరిమితం అయ్యింది. కానీ ఇంప్రెషనిజం ఈ సంప్రదాయాన్ని తిరస్కరించింది. ఫ్రెంచి అకాడమీ ఆఫ్ ఫైన్ ఆర్ట్స్ రియలిస్టిక్ ఆర్ట్ (పోర్ట్రెయిట్ లకు, చారిత్రక చిత్రలేఖనాల) కు పరిపూర్ణ మద్దతు ప్రకటించింది. ల్యాండ్ స్కేప్ స్టిల్ లైఫ్ పెయింటింగులు నాసిరకమైనవిగా భావించింది. అప్పటి యువ చిత్రకారులు అయిన క్లౌడ్ మానెట్, పియర్ రెన్వా, ఆల్ఫ్రెడ్ సిసిలీ, ఫ్రెడెరిక్ బజీర్ అకాడామీ యొక్క దృక్కోణాన్ని, కళాత్మక శైలులను విమర్శించారు. ఇంప్రెషనిస్టు శైలిలో వీరు చేసిన చిత్రీకరణలు అకాడమీ ధిక్కారానికి, కళా ప్రపంచంలో వాదోపవాదాలకు తెర తీశాయి. ఈ చిత్రలేఖనాలపై తమకంటూ ఒక అభిప్రాయం కలదని, కావున వాటిని సందర్శించే సదుపాయం కలుగజేయాలని సాధారణ ప్రజానీకం అప్పటి రాజు అయిన నెపోలియన్ iii కు విన్నవించుకోగా, The Salon of the Refused లో ఈ చిత్రలేఖనాలు ప్రదర్శింపబడ్డాయి. కళలోని ఈ క్రొత్త శైలిని, సాంకేతికతను ప్రజలు ఆస్వాదించసాగారు. సలోన్ ప్రారంభించిన మూడవ యేట (1876) ఇంప్రెషనిజం ఊపందుకొంది. 1886 వరకూ ఇంప్రెషనిజం చిత్రలేఖనంలో రాజ్యం ఏలింది.

ఇంప్రెషనిస్టు చిత్రలేఖనంలో స్పష్టమైన వివరాలు ఉండవు. చిన్న కుంచె ఘతాలతోనే చిత్రీకరణ జరుగుతుంది. చైతన్యం ఇంప్రెషనిజంలో కీలకమైన అంశం. రంగులను ఒకదానితో ఒకటి కలపకుండా, ఒకదాని ప్రక్కనే మరొకదానిని పేరుస్తూ, కళాకారులు ఈ చైతన్యాన్ని చిత్రలేఖనంలో చొప్పించేవారు. చారిత్రక/పౌరాణిక దృశ్యాలకు భిన్నంగా పట్టణాలలోని పలు దృశ్యాలను చిత్రీకరించేవారు. చిత్రీకరించబడే అంశాలు సాధారణ కాంతిలోనే ఉన్నట్టుగానే చిత్రీకరించటం ఇంప్రెషనిజంలో మరొక మెళకువ. అయితే మానేతో రెండు నెలలు కలిసి పనిచేసి, ఇంప్రెషనిజంలో కృషి చేసిన రెన్వా, తర్వాత ఈ శైలిని తన చిత్రలేఖనంలో పలు పోర్ట్రెయిట్ లకు కూడా అన్వయించాడు. అప్పటి కళాకారులకు రెన్వా యొక్క ఈ ప్రయోగం కూడా నచ్చలేదు. డేగా కూడా సాంప్రదాయ కళను ఇంప్రెషనిజాన్ని కలగలిపి పలు కళాఖండాలను ఆవిష్కరించాడు. ఔట్ లైన్ ల పట్ల స్పష్టత, గీతల వంపులలో కొనసాగింపు లతో డేగా ఇంప్రెషనిజంలో తనదైన ముద్ర వేశాడు. [9] సంప్రదాయాలను ధిక్కరించిన ఇంప్రెషనిజం, కళను క్రొత శిఖరాలకు తీసుకువెళ్ళటమే కాక, కళను మనం చూసే విధానాన్ని కూడా మార్చివేసింది.

పోస్ట్ ఇంప్రెషనిజం[మార్చు]

1884 లో జార్జెస్ స్యూరట్ చే చిత్రీకరించబడ్డ A Sunday on La Grande Jatte

1880వ దశకపు ద్వితీయార్థంలో ఇంప్రెషనిజానికి కొనసాగింపుగా మరికొందరు చిత్రకారులు మరొక క్రొత్త కళా ఉద్యమానికి దారులు వేశారు. అదే పోస్ట్ ఇంప్రెషనిజం. పాల్ సెజాన్, విన్సెంట్ వాన్ గోఘ్, గోగాన్ వంటి చిత్రకారులు పోస్ట్ ఇంప్రెషనిజానికి ఆద్యులు. ప్రకృతి దృశ్యాలను ఇంప్రెషనిస్టు శైలిలో చిత్రీకరించటమే పోస్ట్ ఇంప్రెషనిజం.[9] ఇంప్రెషనిజం స్ఫూర్తిగా మరొక వైపు సింబాలిజానికి ఆదరణ పెరగటం మొదలు అయ్యింది. దృశ్యపరమైన అంశాలు, రంగులలో సమతౌల్యం పోస్ట్ ఇంప్రెషనిజంలో లక్షణాలు. సెజాన్ యొక్క నిర్మాణాత్మక శైలి, రంగుల వినియోగంలో గల నియంత్రణ క్యూబిజం అనే విప్లవాత్మక కళా ఉద్యమానికి పునాదులు వేసింది.

1885 నుండి 1914 వరకు పోస్ట్-ఇంప్రెషనిజం చిత్రకళలో ఒక వెలుగు వెలిగింది. కంటికి ఇంపైన రంగులతో, ఆకర్షణీయమైన ఆకారాలతో కళను ఒక భావోద్రేక అనుభవంగా పోస్టు-ఇంప్రెషనిస్టులు మలిచారు. ఇంప్రెషనిజం ను అతిశయించి చిత్రీకరించటమే పోస్ట్-ఇంప్రెషనిజం అని తెలుపవచ్చును. ఇంప్రెషనిజం శైలి లాగానే పోస్ట్-ఇంప్రెషనిజం కూడా రెప్పపాటు లో వీక్షకుడి మదిలో ఆలోచనలు మెదిలేలా చేస్తుంది. అయితే రంగులు, వెలుగులు ఇంప్రెషనిజం లో అత్యంత సహజ సిద్ధంగా చిత్రీకరించబడితే, కొలత వేయబడ్డ సమ్మేళనాల తో, సింబాలిజం అంశాలతో వారి కళాఖండాలలో అర్థాలను ఆపాదించారు. ఇంప్రెషనిజం ఆధునిక, పట్టణ సన్నివేశాలను కళాంశాలు గా ఎంచుకొంటే, పోస్ట్-ఇంప్రెషనిజం గ్రామీణ, సహజ సిద్ధమైన దృశ్యాలను చిత్రీకరించింది. పోస్ట్-ఇంప్రెషనిజం చిత్రాంశాలు సర్వసాధారణమైనవి గా, వ్యక్తిగతమైనవి గా ఉంటాయి.[10]

జార్జెస్ స్యూరట్[మార్చు]

రంగుల మిశ్రమాన్ని కాన్వాస్ పై అద్దే బదులు, వాటిని ఒక దాని ప్రక్క ఒకటి సున్నితంగా కాన్వాస్ పై నొక్కుతూ జార్జ్ ఏ సెరా పోస్ట్-ఇంప్రెషనిజం లో ఒక నూతన శైలిని తెచ్చాడు. దీనితో ఒకే చిత్రలేఖనం వేర్వేరు వీక్షకులకు పరిపరి విధాలుగ అవగతం అయ్యేది. జార్జెస్ స్యూరట్ ఇంప్రెషనిజం లో రేఖలు, వివరాలు తక్కువగా ఉండటం పై పెదవి విరిచాడు. రంగుల మచ్చలతో స్యూరట్ పాయింటిలిజం (స్యూరట్ దృష్టి లో ఇది డివిజనిజం) అనే శైలిని సృష్టించాడు. రంగులలో ఉన్న వర్ణాన్ని మిగితా వాటితో కలుషితం చేయకుండా యథాతథంగా వాడటాన్ని ప్రారంభించాడు. వీక్షకుడే స్వయానా తమ కళ్ళతో తమ ఊహలకు అనుగుణంగా చిత్రలేఖనం లో ని రంగులను కలుపుకోవాలని స్యూరట్ తెలిపేవాడు. ఈ శైలితో స్యూరట్ సున్నితమైన షేడింగులు ఆసక్తికరమైన రంగుల మిశ్రమాలు తీసుకువచ్చాడు. స్యూరట్ చిత్రలేఖనాలు సాంప్రదాయ చిత్రలేఖనాల వలె, బోధించటానికి కాకుండా సంబంధ బాంధవ్యాల గురించి, వీక్షకుడి లో ఆలోచనలు, భావనలు రేకెత్తించేవి గా ఉండేవి.

పాల్ సెజాన్[మార్చు]

పాల్ సెజాన్ ఇదే పద్ధతిలో ప్యాలెట్ నైఫ్ ను ఉపయోగించి చిత్రీకరణ చేశాడు. వివిధ అంశాలను ప్రాథమిక రేఖాగణిత ఆకారాలకు కుదించాడు. కళాంశాలు సరళీకృతం కావటంతో చిత్రకళకు ఆబ్స్ట్రాక్ట్ కోణం ఏర్పడింది. దృశ్యపరమైన అంశాలలో దుష్ఫలితాలను తొలగించే, వాటి మధ్య సామరస్యాన్ని నెలకొల్పే ప్రక్రియ ఇంప్రెషనిజం లో కొరవడింది అనే ఫిర్యాదు సెజాన్ కు ఉండేది. పోస్ట్-ఇంప్రెషనిస్ట్ కళ నుండి క్యూబిజం ఉద్భవించేందుకు ఇదే ఫిర్యాదు దోహద పడింది. దాదాపు 300 ఏళ్ళుగా నిర్లక్ష్యం చేయబడ్ద స్టిల్ లైఫ్ ను సెజాన్ తిరిగి పరిచయం చేశాడు. మందంగా ఉండే ఆయన రంగుల మరకలు స్టిల్ లైఫ్ లో పరిమాణాన్ని, వ్యక్తీకరణను చేకూర్చాయి. ఒకే స్టిల్ లైఫ్ చిత్రానికి పలు దృక్కోణాలు ఉండేలా చిత్రీకరించగలగటం సెజాన్ పోస్ట్-ఇంప్రెషనిజం లో సాధించిన ఒక నూతన ఆవిష్కరణ.

విన్సెంట్ వాన్ గోఘ్[మార్చు]

ద స్టారీ నైట్, సన్ ఫ్లవర్స్, కేఫే టెరేస్ ఎట్ నైట్ వంటి కళాఖండాలతో విన్సెంట్ వాన్ గోఘ్ కళ లో రంగుని మించింది మరేదీ లేదని తెలిపాడు. వాన్ గోఘ్ ఆలోచనా ధోరణి ఇంప్రెషనిస్ట్ గానే అనిపించిననూ, అతని సన్నివేశాలు మాత్రం శాస్త్రీయతను కాకుండా ప్రవృత్తి ఆధారిత స్పందనలను తెలియజేసేవి. వాన్ గోఘ్ దృశ్యం యొక్క వెలుగు నీడలను అధ్యయనం చేయకుండా రంగుల సమ్మేళనాలతో దృశ్యం లోని వివరణలను అతిశయించో లేదా తగ్గించో చిత్రీకరించాడు. రియలిజం నుండి వాన్ గోఘ్ దూరం అయిననూ కళలోని భావోద్వేగాన్ని మాత్రం పక్కన పెట్టలేదు.

పాల్ గ్వాగ్విన్[మార్చు]

ద యెల్లో క్రైస్ట్ అనే కళాఖండంలో పాల్ గ్వాగ్విన్ సరళమైన రేఖలు, ఆకారాలు ఉపయోగించిననూ, రంగులను మాత్రం అతిశయించి వాడాడు. శిలువ వేయబడ్డ క్రీస్తు చుట్టూ మోకాళ్ళ పై కూర్చొని ప్రార్థిస్తున్న ముగ్గురు మహిళలు గల ఈ చిత్రపటం యొక్క దృశ్యం లో తీక్షణను వారి భావోద్రేక స్థితిని తెలుపటం లో ఇంప్రెషనిస్టు శైలిని తన శైలిలో తెలుపటం లో గ్వాగ్విన్ కృతకృత్యుడయ్యాడు.

ఆర్ట్ నోవో[మార్చు]

1890-1910 వరకు ఐరోపా చిత్రకళ లో ఆర్ట్ నోవో (Art Noveu) కొనసాగింది.[11] గీతలు, ఆకారాలు, వీటి అరమరిక (texture) వంటి అంశాలతో చిత్రకళ అభ్యాసం చాలా క్లిష్టతరంగా ఉండేది. ఆదర్శప్రాయమైన మనుషుల, ప్రకృతి దృశ్యాల చిత్రీకరణే చిత్రకళ యొక్క ప్రధాన ధ్యేయంగా ఉండేది. అప్పటివరకు చిత్రకళను విశ్వవిద్యాలయాలలో నేర్చుకొన్నవారే చిత్రకారులు గా గుర్తించబడేవారు. ఆర్ట్ నోవో ఈ అభిప్రాయాన్ని పటాపంచలు చేసింది.

చిత్రకారులలోని ఒక వర్గం ఈ సాంప్రదాయలను తుచ్ఛంగా చూసింది. కేవలం గణితం లాగానో, శాస్త్రం లా కళను అభ్యసించవలసిన అవసరం లేదని, కళ అనేది ఆత్మ నుండి వెలువడుతుంది అని, చైతన్యం నుండి మెలికలు తిరుగుతుందని, దాని అందంతో జీవితాన్ని అలంకరిస్తుందని వీరు అభిప్రాయపడ్డారు. కళారంగం లో వీరి శైలిని ఇనుమడింపజేసిన ఈ విప్లవ చిత్రకారుల వర్గమే ఆర్ట్ నోవో అనే కళా ఉద్యమం ఉద్భవించటానికి కారకులయ్యారు.

ఫ్రెంచి భాష లో ఆర్ట్ నోవో అనగా నూతన కళ అని అర్థం. వాస్తవికతను ప్రతిబింబించే సాంప్రదాయ కళ నుండి దూరం అయ్యి ప్రకృతి యొక్క పారే, మలుపులు తిరిగే రేఖలు, ఆకారాల వైపు నడిచింది. ఆర్ట్ నోవో కళాఖండాలలో ప్రతి అంశం సహజసిద్ధంగా అలంకరించబడి ఉంటుంది. కళారంగం లో వీటినే విప్ లాష్ కర్వ్స్ (whiplash curves) అంటారు. జపాన్ తో అంతర్జాతీయ సంబంధాలు నెలకొనటంతో అక్కడి వుడ్ బ్లాక్ ప్రింట్స్ ఐరోపా చిత్రకళ ను ప్రభావితం చేశాయి. జపనీయుల చిత్రలేఖనం లోని సారళ్యత, మరీ ప్రకాశవంతంగా లేని రంగులు అర్ట్ నోవో లక్షణాలయ్యాయి. చేతి పని ఎక్కువగా ఉండే కళా ఖండాల , పోస్ట్ ఇంప్రెషనిస్టుల ఎక్స్ప్రెసివ్ చిత్రలేఖనాల ప్రభావం కూడా ఆర్ట్ నోవో పై ఉంది.

గ్రాఫిక్ ఆర్ట్ కు ప్రత్యేకించి పోస్టర్ ఆర్ట్ కు పెద్దపీట వేసిన తొట్టతొలి కళా ఉద్యమంగా ఆర్ట్ నోవో కొనియాడబడింది. ఆల్ఫోన్స్ మూకా అనే చెక్ పెయింటర్, పాశ్చాత్య దేశాలలో ఉన్న నాలుగు ఋతువులు (ఫాల్, స్ప్రింగ్, సమ్మర్, వింటర్) లను మూర్తీభవించిన అందమైన స్త్రీలుగా ఆర్ట్ నోవో శైలిలో చిత్రీకరించాడు.

కేవలం 20 ఏళ్ళు మాత్రమే కొనసగిననూ, ఆర్ట్ నోవో చిత్రకళ లో చెరగని ముద్ర వేసింది. మాడర్న్ ఆర్ట్ కు, ఆర్ట్ డెకో అనే కళా ఉద్యమాలకు బాటలు వేసింది.

ఫావిజం[మార్చు]

రాబర్ట్ డిలౌనే చే చిత్రీకరించబడిన L'homme à la tulipe (Portrait de Jean Metzinger)

ఫావిజం 20వ శతాబ్దపు ప్రారంభం లో ఫ్రాన్సు లో ఉద్భవించిన ఒక కళా ఉద్యమం. [12] కొట్టొచ్చినట్టు కనబడే విధంగా రంగులను ఉపయోగించటం ఈ కళ యొక్క ప్రత్యేకత. చిత్రలేఖనం లో సాధారణంగా రంగులు నీటి లో కానీ, నూనె లో కానీ కలిపి వినియోగించటం జరుగుతుంది. కానీ ఫావిజం లో రంగులు దేనితోనూ కలపకుండా నేరుగా ట్యూబు ల నుండి కాన్వాస్ పై వేయబడ్డాయి. గ్రాఫిటీ లేక స్ప్రే బాంబ్ పెయింటింగ్ వలె ఫావిజం విప్లవాత్మకం కాదు. కానీ సాంప్రదాయ పద్ధతులను ధిక్కరించటంతో ఈ కళా ఉద్యమం స్వాగతించబడలేదు. డ్రాయింగు (రేఖలు) సరళంగా ఉన్ననూ, రంగులు మాత్రం అతిశయించి చూపబడ్డాయి. సాంప్రదాయ పద్ధతుల నుండి, ఇంప్రెషనిస్టు పద్ధతుల నుండి కూడా వేర్పడి అతిశయించిన వర్ణాలతో ప్రయోగాలు చేసిన హెన్రీ మాటిస్సే, ఆండ్రే డెరెయిన్ వంటి వారు ఫావిజం ఉద్భవించటానికి కారకులయ్యారు. వీరి చిత్రలేఖనాలలో విషయాలు బలమైన కుంచె ఘతాలతో చిత్రీకరించారు. తొలుత ఈ కళా ఉద్యమం ఆడంబరమైనది గా, అసభ్యకరమైనదిగా అభివర్ణించబడిననూ, ఫ్రెంచి భాష లో le foes అనే పదం( క్రూర మృగాలు) అనే పదం నుండి దీనికి ఫావిజం అనే నామకరణం చేశారు.

రంగుల ద్వారా భావాలను వ్యక్తీకరించటం వంటివి ఇంప్రెషనిజం నుండి స్వీకరించబడ్డాయి. వాన్ గోఘ్ తన భావోద్రేకాలను వ్యక్తపరచటానికి శక్తివంతమైన రంగులను ఎంచుకొంటే, గోగాన్స్ తన ఆధ్యాత్మిక చింతన ను వ్యక్తపరచటానికి రంగులను ఒక మాధ్యమంగా వాడుకొన్నాడు. దీనితో చిత్రలేఖనం లో స్వేచ్ఛ, ఆకస్మికత పెరిగాయి. అయితే హెన్రీ మాటిస్సే మాత్రం పోస్టు-ఇంప్రెషనిస్టుల వలె తాను రంగుల ఎంపిక లో శాస్త్రీయతను ఉపయోగించలేదని, పరిశీలన/అనుభవాలకు తాను ప్రాముఖ్యతను ఇచ్చానని చెప్పుకొచ్చాడు. ఇంప్రెషనిస్టుల నగర నేపథ్యాల నుండి, ఫావిజం గ్రామ సన్నివేశాల వైపు, తీరిక సమయాల వైపు మళ్ళింది. రంగుల అధిపత్యాన్ని సమతౌల్యం చేయటానికి ఫావిజం శైలి చిత్రీకరణలో వివరాలను తగ్గించవలసిన అవసరం ఏర్పడింది. కళా విమర్శకులు "ఒక కుండ నిండా రంగులు ప్రజల ముఖం పై కొట్టినట్టు ఉంది" అని ఫావిజం పై పెదవి విరిచారు. అయితే ఫావిజం శైలి యొక్క అందం లోతును భ్రమింప జేసే తీరు లో, సృష్టించే ఘన పరిమాణం లో కలదు అనేది గమనించవలసిన విషయం. ఫావిజం చిత్రలేఖనాలను ఒక రెప్ప వేసి మరల పరిశీలనగా గమనించినచో అంతకు ముందు చూసిన చిత్రానికి, రెప్ప వేసిన తర్వత చూసిన చిత్రానికి మధ్య తేడా మనకే గోచరిస్తుంది.

ఫావిజం క్రమబద్ధంగా ఏర్పడిన కళా ఉద్యమం కాదు. ఒకే విధమైన ఆలోచనా ధోరణి ఉన్న, కేవలం ఒక పరిమిత గుంపు నుండి అకస్త్మాత్తుగా ఏర్పడింది. కేవలం కొన్ని ఏళ్ళు మాత్రం పరిఢవిల్లినందుకు బహుశా ఇది కూడా ఒక కారణం అయి ఉండవచ్చు.

ఫావిజం తర్వాతి కాలంలో క్యూబిజం కు, జర్మన్ ఎక్స్ప్రెషనిజం కు బాటలు వేసింది. రంగుల ప్రాముఖ్యతను తెలపడంలో ఫావిజం ఇప్పటికీ కళా చరిత్ర లో చిరస్థాయిగా మిగిలిపోయింది.

ఎక్స్ప్రెషనిజం[మార్చు]

ఎర్న్స్ట్ లూడ్విగ్ కిర్ష్నర్ చే చిత్రీకరించబడ్డ జపనీస్ థియేటర్. భావనను తెలపటం తో బాటు ఈ చిత్రలేఖనం నిర్భయమైన రంగుల వినియోగం, అతిశయించబడిన ఆకారాలు, విదేశీ (జపనీసు) ప్రభావాల తో అలంకరించబడింది. జపనీసు నాటకం ఒకటి డ్రెస్డెన్ లో ప్రదర్శింపబడే దృశ్యం ఈ చిత్రలేఖనం యొక్క ప్రధాన అంశం.

జర్మనీ, ఆస్ట్రియా ల లోని వివిధ ప్రాంతాల నుండి 1910 లో ఎక్స్ప్రెషనిజం ఉద్భవించింది. [13] పాల్ గాగ్విన్, ఎడ్వార్డ్ మంచ్, విన్సెంట్ వాన్ గాఘ్ వంటి సింబాలిస్టు కళాకారుల నుండి ఎక్స్ప్రెషనిజం పురుడు పోసుకొంది. ఎక్స్ప్రెషనిజం భావనల (expressions) కు పెద్ద పీట వేయటంతో ఈ శైలికి ఈ పేరు వచ్చింది. డ్రెస్డెన్ లోని ఒక కళాకారుల సమూహం తమను తాము Die Brücke (The Bridge) అని వ్యవహరించుకొన్నారు. సాంప్రదాయ సంకెళ్ళ నుండి విముక్తులు అయిన వీరు, తమ కళ భవిష్యత్తుకు వారధిగా వ్యవహరిస్తుంది అనే వీరి భావన ఈ పేరుకు కారణం. ఎర్న్స్ట్ లూడ్విగ్ కిర్ష్నర్ Die Brücke లో కీలక సభ్యుడు. ఇతని చే చిత్రీకరించబడిన జపనీస్ థియేటర్ అనే కళాఖండం, ఎక్స్ప్రెషనిజానికి మచ్చుతునకగా మిగిలిపోయింది. వాస్సిలీ కాండిన్స్కీ చే ఎక్స్ప్రెషనిజం శైలిలోనే చిత్రీకరించబడ్డ Der Blau Reiter (The Blue Rider) పేరుతో నే మరో కళాకారుల సమూహం ఏర్పడింది. ఈ సమూహం యొక్క చిత్రలేఖనాలు ఇహలోకానికి సంబంధం లేకుండా ఆధ్యాత్మికంగా ఉండేవి. మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం తర్వాత ఎక్స్ప్రెషనిస్టుల భావాలను వ్యతిరేకిస్తూ, వాస్తవానికి దగ్గరగా ఉంటూ New Objectivity అనే మరొక కళా ఉద్యమం పైకి వచ్చింది. ఈ కళా ఉద్యమం లో జార్జ్ గ్రోస్జ్ వంటి వారు అణగారిన వర్గాలకు బాసటగా నిలుస్తూ అణచివేసేవారి నిజస్వరూపాలు అసహ్యకరమైనవిగా అవినీతిపరులుగా చిత్రీకరించాడు. ఆధునిక, పారిశ్రామిక ప్రపంచం ఎక్స్ప్రెషనిస్టులకు, రియలిస్టులకు గొడ్డలిపెట్టు అయ్యింది. 1933 లో అడాల్ఫ్ హిట్లర్ అధికారం లోకి రావటం, కళాకారులు/వారి కళాఖండాలలో జోక్యం చేసుకోవటం తో, కళ క్రొత్త పుంతలు త్రొక్కటం మానేసింది. కళలోని ఆధునిక అంశాలు, కళను దిగజారుస్తున్నాయని హిట్లర్ అభిప్రాయపడ్డాడు. ఆధునిక కళను ఖండించాడు. ఆధునికత జర్మను విలువలను కాలరాస్తోందని, దానిని సెన్సార్ చేయటం ప్రారంభించాడు. కళను దిగజారుస్తున్న వారిని హిట్లర్ ముప్పుతిప్పలు పెట్టడం ప్రారంభించాడు. దీనితో కొందరు కళాకారులు తమ స్వదేశాలు విడిచి పారిపోవటం, లేదా ఆత్మాహుతికి పాల్పడటం చేశారు. కానీ ఎక్స్ప్రెషనిస్టులు మాత్రం వారి కృషిని ఆపలేదు. తర్వాతి కాలం లో కూడా ఈ శైలి అబ్స్ట్రాక్ట్ ఎక్స్ప్రెషనిజానికి, నియో ఎక్స్ప్రెషనిజానికి బాటలు వేసింది. రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం తర్వాత ఎక్స్ప్రెషనిజం జర్మన్ వారసత్వ సంపదగా గుర్తింపబడి తిరిగి వెలుగు లోకి వచ్చింది. 70/80వ దశకాలలో ఎక్స్ప్రెషనిజం పై తిరిగి దృష్టి సారించిన కళాకారులు, వారిని వారు నియో ఎక్స్ప్రెషనిస్టులు గా సంబోధించుకొన్నారు. కళ మనిషి ఆత్మ నుండి ఉద్భవిస్తే, మనం ఆశ్చర్యపోవాలా? అనే ప్రశ్నకు మానవాళికి వదిలేసింది ఎక్స్ప్రెషనిజం.

అబ్స్ట్రాక్ ఎక్స్ప్రెషనిజం[మార్చు]

నియో ఎక్స్ప్రెషనిజం[మార్చు]

సింబాలిజం[మార్చు]

డాడాయిజం[మార్చు]

సర్రియలిజం[మార్చు]

ఫ్యూచరిజం[మార్చు]

డీ స్టిజ్ల్[మార్చు]

క్యూబిజం[మార్చు]

జువాన్ గ్రిస్ చే క్యూబిజం శైలిలో చిత్రీకరించబడిన పాబ్లో పికాసో యొక్క ముఖ చిత్రం

పాబ్లో పికాసో, జార్జెస్ బ్రేక్ ల చే, పారిస్ నగరం లో 1907 నుండి 1914 వరకు అభివృద్ధి చేయబడింది. ఒకే అంశాన్ని పలుకోణాల నుండి చూచి, ఈ అన్ని కోణాలను ఒకదాని ప్రక్కన/పైన/క్రింద మరొకటిగా, ముక్కలు ముక్కలుగా జోడించినట్లు, ఒకే చిత్రపటం లో చిత్రీకరించటమే క్యూబిజం.[14] దృక్కోణం, లోతు, మాడలింగ్, వెలుగు-నీడలు వంటి శాస్త్రీయ అంశాలను, కళ సృష్టిని అనుకరించాలనే వాదనను ధిక్కరించి బల్లపరుపు పై ఉన్నట్టు, ద్విపరిమాణాత్మక (two-dimensional) దృష్టితో వేసే చిత్రలేఖనమే క్యూబిజం. ఆకారాలను, ఆకృతి/నేతలను, రంగులను, స్థలాలను యథాతథంగా చిత్రీకరించాలి అనే భావనకు భిన్నంగా ఉంటూ, చిత్రీకరించబడ్డ అంశం ముక్కలు చెక్కలు చేసి చిత్రీకరించటం జరిగింది.[15]

20వ శతాబ్దపు ప్రారంభం లో సాంకేతిక విప్లవం, రాజకీయ రంగం లో మార్పులు, సాంఘిక మార్పులు క్యూబిజం కు ప్రేరణను ఇచ్చాయి. ఫోటోగ్రఫీ రంగం విస్తరించటంతో చిత్రకళాకారులు వాస్తవికతకు దగ్గరగా ఉండవలసిన అవసరం పోయింది. ఆధునిక జీవితం లో మానవుడు ఎదుర్కొనే సంఘర్షణను ఆవిష్కరిస్తూ కళలో నూతనత్వం రావాలి అని పికాసో, బ్రేక్ అభిప్రాయపడ్డారు. పాల్ సెజాన్నే అనే పోస్ట్-ఇంప్రెషనిస్ట్ ప్రేరణగా ఆకారాలను రేఖాగణిత అంశాలుగా చిత్రీకరించటంతో క్యూబిజం అవతరించింది. దీనితో ఒక చిత్రలేఖనం లోని సౌందర్యాన్నో, వాస్తవికతనో అభినందించటం కాకుండా, వీక్షకుడిని ఆ భావనకు, సారాంశమునకు గురిచేయగలిగిండి క్యూబిజం. 1913 లో న్యూయార్క్ లో జరిగిన ఆధునిక కళ యొక్క ప్రదర్శనోత్సవంలో క్యూబిజం కళా ప్రేమికులను భయభ్రాంతులకు, ఆశ్చర్యానికి, ఆసక్తికి గురి చేసింది. మొదట పలువురికి అర్థం కాకున్నను, పలు విమర్శలు మూటగట్టుకొన్ననూ, పోనుపోను వచ్చిన కళా ఉద్యమాలతో క్యూబిజం ప్రజలకు మరింత దగ్గరయ్యింది, అర్థమయ్యింది. పికాసో చూసిన కొన్ని ఆఫ్రికన్ మాస్కులు కూడా క్యూబిజం కు ఒక ప్రేరణ. యంత్రాలకు, మనుషులకు మధ్య ఘర్షణ, ఆధునికతతో పాషాణ హృదయాలుగా మారిపోయిన మహానగరాలు కూడా క్యూబిజం లో తచ్చాడుతూ ఉంటాయి.[16]

క్యూబిజం దృశ్య కళలు లో నూతన/అనంతమైన అవకాశాలను తీసుకు రావటమే కాక, ఫ్యూచరిజం, కన్స్ట్రక్టివిజం, డాడా, సర్రియలిజం, నియో-ప్లాస్టిసిజం వంటి ఇతర కళా ఉద్యమాల సృష్టికి కారణం అయ్యింది. అనలిటిక్ క్యూబిజం, సింథటిక్ క్యూబిజం లు క్యూబిజం లో విభాగాలు.[14][16]

మాడర్నిజం[మార్చు]

ఇవి కూడా చూడండి[మార్చు]

మూలాలు[మార్చు]

  1. "List of art and design movements of the 20th century". britannica.com. Retrieved 19 October 2021.
  2. "Renaissance". britannica.com. Retrieved 26 November 2021.
  3. "Renaissance". encyclopedia.com. Retrieved 26 November 2021.
  4. Hansen, Phil. "Mannerism - Overview". youtube.com. Retrieved 22 December 2021.
  5. Hansen, Phil. "Neoclassicism - An Overview". youtube.com. Retrieved 5 January 2022.
  6. "Neoclassicism". britannica.com. Retrieved 5 January 2022.
  7. Hansen, Phil. "Romanticism - Overview". youtube.com. Retrieved 20 December 2021.
  8. Hansen, Phil. "Realism - Overview". youtube.com. Retrieved 9 December 2021.
  9. 9.0 9.1 Hansen, Phil. "Impressionism - Overview". youtube.com. Retrieved 29 November 2021.
  10. Hansen, Phil. "Post Impressionism". youtube.com. Retrieved 6 December 2021.
  11. Hansen, Phil. "Art Nouveu - Overview". youtube.com. Retrieved 7 December 2021.
  12. Hansen, Phil. "Fauvism - Overview". youtube.com. Retrieved 29 November 2021.
  13. galleries, national. "What is Expressionism? Art Movements and Styles". youtube.com. Retrieved 24 December 2021.
  14. 14.0 14.1 "Cubism". tate.org.uk. Retrieved 17 January 2022.
  15. "Cubism". britannica.com. Retrieved 17 January 2022.
  16. 16.0 16.1 Hansen, Phil. "Cubism - Overview". youtube.com. Retrieved 17 January 2022.