కాపిటోలిన్ హిల్
కాపిటోలిన్ హిల్ (కాపిటోలియం) ఫోరమ్, క్యాంపస్ మార్టియస్ మధ్య ఉంది, రోమ్ ఏడు కొండలలో ఒకటి. [1]
ఈ కొండను పూర్వం మోన్స్ సాటర్నియస్ అని పిలిచేవారు, ఇది శని దేవుడికి అంకితం చేయబడింది. కాపిటోలియం అనే పదం మొదట కొండపై ఉన్న జూపిటర్ ఆప్టిమస్ మాక్సిమస్ ఆలయాన్ని సూచించేది; అయితే, కాలక్రమేణా దాని అర్థం మొత్తం కొండను, ఇంకా ఇతర కొండలపై ఉన్న జూపిటర్ ఇతర ఆలయాలను కూడా సూచించేలా మారింది. ఒక వ్యుత్పత్తి పురాణంలో, ఆలయానికి పునాదులు వేస్తున్నప్పుడు ఒక మనిషి తల దొరికిందని చెప్పే కథ కారణంగా ప్రాచీన మూలాలు ఈ పేరును కాపుట్ ("తల", "శిఖరం") తో అనుసంధానిస్తాయి. [2] రోమన్లు కాపిటోలియంను నాశనం చేయలేనిదిగా భావించారు, దానిని శాశ్వతత్వానికి చిహ్నంగా స్వీకరించారు. [3]
క్యాపిటోలియం అనే పదం ఆంగ్ల పదం క్యాపిటల్ కు పూర్వగామి, వాషింగ్టన్, DC లోని క్యాపిటల్ హిల్ కు క్యాపిటోలిన్ హిల్ పేరు పెట్టారని విస్తృతంగా భావిస్తున్నారు. [4]
ప్రాచీన చరిత్ర
[మార్చు]ఈ కొండ వద్ద, కోట వైపు పాకుతూ వెళ్తున్న సబైన్లను, రోమన్ కన్య అయిన టార్పియా లోపలికి అనుమతించింది. ఈ ద్రోహానికి, రోమన్ ఫోరమ్కు ఎదురుగా ఉన్న ఒక నిటారు కొండ అంచు నుండి విసిరివేయబడటం ద్వారా టార్పియా మొదటి వ్యక్తిగా శిక్షించబడ్డాడు. ఈ కొండచరియకు తరువాత వెస్టల్ వర్జిన్ పేరు మీద టార్పియన్ రాక్ అని నామకరణం చేశారు, ఇది తరచుగా మరణశిక్షలు అమలు చేసే ప్రదేశంగా మారింది. సబైన్ స్త్రీల అత్యాచారం తరువాత రోమ్కు వలస వచ్చిన సబైన్లు, కాపిటోలిన్లో స్థిరపడ్డారు.
క్రీ.పూ. 8వ శతాబ్దానికి చెందిన పవిత్ర ప్రాంగణమైన వల్కనాల్ (వల్కన్ మందిరం), తదనంతరం రోమన్ ఫోరమ్గా మారిన ప్రాంతం శిరస్సు వద్ద, కాపిటోలిన్ తూర్పు దిగువ వాలులలో అధిక భాగాన్ని ఆక్రమించింది. ఈ శిఖరం కాపిటోలిన్ ట్రయాడ్ ఆలయానికి స్థలం, దీనిని రోమ్ ఐదవ రాజు, టార్క్వినియస్ ప్రిస్కస్ ( క్రీ.పూ. 616–579) [5] ప్రారంభించాడు, ఏడవ, చివరి రాజు, టార్క్వినియస్ సూపర్బస్ (క్రీ.పూ. 535–496) పూర్తి చేశాడు. ఇప్పుడు చాలా తక్కువ మిగిలి ఉన్నప్పటికీ, ఇది నగరంలోని అతిపెద్ద, అత్యంత అందమైన దేవాలయాలలో ఒకటిగా పరిగణించబడింది. టార్క్విన్ ఆదేశం మేరకు జూపిటర్ దేవాలయం కోసం పునాది కందకాలు తవ్వుతున్నప్పుడు ఒక మానవ పుర్రె (లాటిన్లో తలను 'కాపుట్ ' అంటారు) లభించడంతో ఈ నగర గాథ మొదలవుతుంది. కాపిటోలిన్లో ఇటీవల జరిపిన తవ్వకాలలో జూపిటర్ దేవాలయం కింద ఒక పురాతన శ్మశానవాటిక బయటపడింది. [6]
మధ్యయుగ చరిత్ర
[మార్చు]శాంటా మారియా ఇన్ అరాకోలీ చర్చి, ఒకప్పుడు కొండపై ప్రాచీన ఆర్క్స్ లేదా కోట ఉన్న ప్రదేశానికి సమీపంలో, చౌరస్తాకు ఆనుకొని ఉంది. దాని అడుగు భాగంలో రోమన్ ఇన్సులా అవశేషాలు ఉన్నాయి, వీధి నుండి నాలుగు అంతకంటే ఎక్కువ అంతస్తులు కనిపిస్తాయి.
మధ్యయుగాలలో, 12వ శతాబ్దంలో ఒక కమ్యూన్గా పునరుద్ధరించబడిన రోమ్ పౌర ప్రభుత్వ కేంద్రంగా ఆ కొండ పోషించిన మరో పాత్ర కారణంగా, దాని పవిత్రమైన విధి మరుగున పడింది. రోమ్ ప్రభుత్వం ఇప్పుడు పోప్ నియంత్రణలో దృఢంగా ఉంది, కానీ కోలా డి రియెంజో పునరుద్ధరించిన గణతంత్రం నాటకీయ దృశ్యాల వంటి పట్టణ ప్రతిఘటన ఉద్యమాలకు కాపిటోలిన్ వేదికగా నిలిచింది. [7]
1144లో, పోప్, ప్రభువుల అధికారానికి వ్యతిరేకంగా పౌరులు చేసిన తిరుగుబాటు ఫలితంగా ఒక సెనేటర్ కాపిటోలిన్ కొండపై తన అధికారిక నివాసాన్ని ఏర్పాటు చేసుకున్నాడు. సెనేటర్ కొత్త భవనం పురాతన ఫోరమ్కు వీపు చూపిస్తూ నిర్మించబడింది, తద్వారా ఆ కొండపై అమరికలో మార్పు ప్రారంభమైంది, దీనిని మైఖేలాంజెలో తరువాత మరింత స్పష్టం చేశాడు. సెనేటర్ భవనం ముందు సామూహిక ప్రయోజనాల కోసం ఒక చిన్న ప్రాంగణాన్ని ఏర్పాటు చేశారు. 14వ శతాబ్దం మధ్యలో, పియాజ్జా దక్షిణ చివరన గిల్డ్ల న్యాయస్థానం నిర్మించబడింది. ఇది తరువాత 15వ శతాబ్దంలో కన్సర్వేటరీకి నిలయంగా మారింది. [7] ఫలితంగా, 16వ శతాబ్దం నాటికే ఆ ప్రాంగణం చుట్టూ భవనాలు వెలిశాయి.
ప్రభావం
[మార్చు]రోమన్ వాస్తుశిల్పం, రోమన్ రిపబ్లికన్ కాలాలచే ప్రభావితమై, కాపిటోలియం అనే పదం ఇప్పటికీ ఆంగ్ల పదం క్యాపిటల్లో ఉంది. [8] వాషింగ్టన్, DC లోని క్యాపిటల్ హిల్ కు క్యాపిటోలిన్ హిల్ పేరు పెట్టారని విస్తృతంగా భావిస్తున్నారు. [9]
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ Heiken, Grant; de Rita, Donatella; Funiciello, Renato; Veltroni, Walter (2007). The Seven Hills of Rome: A Geological Tour of the Eternal City. Princeton: Princeton University Press. ISBN 978-0-691-13038-5.
- ↑ La Regina, Adriano (2004). Archaeological Guide to Rome. Milan: Electa. ISBN 978-88-435-8366-9.
- ↑ "Charlton T. Lewis, Charles Short, A Latin Dictionary, Căpĭtōlĭum". www.perseus.tufts.edu. Retrieved 2024-12-24.
- ↑ "Definition of CAPITOL". www.merriam-webster.com (in ఇంగ్లీష్). 2024-12-17. Retrieved 2024-12-24.
- ↑ Tacitus, Publius (25 June 2009). The Histories. Penguin. p. 169. ISBN 978-0-140-44964-8.
- ↑ Albertoni & Damiani 2008.
- 1 2 Von Einem, Herbert (1973). Michelangelo. London: Methuen and Co. Ltd. pp. 197–206.
- ↑ Harper, Douglas. "Capitol". Online Etymology Dictionary.
- ↑ Hodgkins. "Naming the Capitol and the Capital".