కాలానుగుణ ప్రభావిత రుగ్మత
| Seasonal affective disorder | |
|---|---|
| ఇతర పేర్లు | Depressive disorder with seasonal pattern, winter depression, winter blues, summer depression, seasonal depression[1] |
 | |
| Bright light therapy is a common treatment for seasonal affective disorder and for circadian rhythm sleep disorders. | |
| ప్రత్యేకత | Psychiatry |
| లక్షణాలు | Depressive during a specific time of the year[2] |
| కాల వ్యవధి | Recurrent[2] |
| కారణాలు | Unclear[2] |
| ప్రమాద కారకములు | Family history[3] |
| రోగనిర్ధారణ పద్ధతి | Based on symptoms[2] |
| భేదాత్మక రోగనిర్థారణ పద్ధతి | Cyclothymia, major depression, bipolar, premenstrual dysphoric disorder, chronic fatigue syndrome, low thyroid[4] |
| చికిత్స | Light therapy, counselling, antidepressants, vitamin D[2] |
| తరుచుదనము | ~5% (US)[4] |
సీజనల్ ఎఫెక్టివ్ డిజార్డర్ ( SAD ) అనేది ఒక మానసిక రుగ్మత, దీనిలో ప్రజలు సంవత్సరంలో ఒక నిర్దిష్ట కాలంలో నిరాశకు గురవుతారు.[2] ఇది తరచుగా జరుగుతుంది, చాలా సాధారణంగా శీతాకాలంలో జరుగుతుంది.[2] లక్షణాలలో నిరుత్సాహంగా అనిపించడం, ఒకప్పుడు ఆనందించిన కార్యకలాపాలపై ఆసక్తి లేకపోవడం, నిద్ర పట్టకపోవడం, ఆకలిలో మార్పులు, ఏకాగ్రత లోపం, శక్తి లేకపోవడం వంటివి ఉండవచ్చు.[2]
కారణం అస్పష్టంగా ఉంది.[2] ప్రమాద కారకాలలో కుటుంబ చరిత్ర కూడా ఉంది.[3] DSM-5 లో, ఇది ఒక ప్రత్యేకమైన రుగ్మత కాదు, కానీ ప్రధాన డిప్రెసివ్ డిజార్డర్ లేదా బైపోలార్ డిజార్డర్కు "సీజనల్ ప్యాటర్న్తో" అనే స్పెసిఫైయర్గా వర్తింపజేయబడింది.[5] రోగ నిర్ధారణ లక్షణాల ఆధారంగా జరుగుతుంది.[2]
చికిత్సలో లైట్ థెరపీ, కౌన్సెలింగ్, యాంటీ డిప్రెసెంట్స్ లేదా విటమిన్ డి ఉండవచ్చు.[2] వ్యాయామాన్ని పెంచడం కూడా సిఫార్సు చేయబడింది. సంవత్సరంలో ఒక నిర్దిష్ట సమయంలో లక్షణాలు ఊహించిన విధంగా ప్రారంభమవుతాయి కాబట్టి, లక్షణాలు ప్రారంభమవుతాయని అంచనా వేయడానికి ముందే చికిత్సను ప్రారంభించవచ్చు.[2] చికిత్స ప్రారంభించిన 1 నుండి 2 వారాల తర్వాత లక్షణాలు తరచుగా మెరుగుపడతాయి.
అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలలో 5% మంది ప్రజలు SADతో బాధపడుతున్నారని అంచనా. అక్షాంశాన్ని బట్టి రేట్లు ఫ్లోరిడాలో 1.4% నుండి అలాస్కాలో 10% వరకు మారుతూ ఉంటాయి.[6] పురుషుల కంటే మహిళలు నాలుగు రెట్లు ఎక్కువగా ప్రభావితమవుతారు.[2][4] ఇది తరచుగా యవ్వనారంభంలో మొదలవుతుంది.[2] ఈ పరిస్థితిని 1984లో నార్మన్ E. రోసెంతాల్ అధికారికంగా వివరించి, నామకరణం చేశారు.[7]
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ ఉల్లేఖన లోపం: చెల్లని
<ref>ట్యాగు; "Dan2012" అనే పేరుగల ref లలో పాఠ్యమేమీ ఇవ్వలేదు - 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 "NIMH » Seasonal Affective Disorder". www.nimh.nih.gov. Archived from the original on February 15, 2021. Retrieved 16 February 2021.
- 1 2 ఉల్లేఖన లోపం: చెల్లని
<ref>ట్యాగు; "AFP2020" అనే పేరుగల ref లలో పాఠ్యమేమీ ఇవ్వలేదు - 1 2 3 ఉల్లేఖన లోపం: చెల్లని
<ref>ట్యాగు; "AFP2012" అనే పేరుగల ref లలో పాఠ్యమేమీ ఇవ్వలేదు - ↑ American Psychiatric Association (2013). Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (Fifth ed.). Arlington, VA: American Psychiatric Publishing. pp. 187. ISBN 978-0-89042-555-8.
- ↑ Nolen-Hoeksema, Susan (2014). Abnormal Psychology (6th ed.). New York, New York: McGraw-Hill Education. pp. 179. ISBN 978-1-259-06072-4.
- ↑ Itkowitz, Colby. "The Washington Post helped discover seasonal affective disorder. Now here's how to beat it". Washington Post. Archived from the original on December 10, 2020. Retrieved 17 February 2021.