కాళికా పురాణం
కాలికా పురాణం, దీనిని కాలి పురాణం, సతి పురాణం లేదా కాలికా తంత్రం అని కూడా పిలుస్తారు. ఇది హిందూమతంలోని శాక్తమతం సంప్రదాయానికి చెందిన పదెనిమిది చిన్న పురాణాలలో (ఉపపురాణాలు) ఒకటి..[1][2][3] ఈ గ్రంథం భారతదేశంలోని అస్సాం లేదా కూచ్ బీహార్ జిల్లా ప్రాంతంలో రచించబడినదిగా భావించబడుతుంది.[4] ఇది ఋషి మార్కండేయ మహర్షికు ఆపాదించబడింది. ఈ గ్రంథం అనేక సంస్కరణలలో లభిస్తుంది, వీటిలో 90 నుండి 93 అధ్యాయాలు ఉంటాయి. ప్రస్తుతం లభ్యమయ్యే సంస్కరణలు ఆకస్మికంగా ప్రారంభమవుతూ, ప్రధాన లేదా ఉప పురాణాలులో కనిపించే సాధారణ నిర్మాణానికి భిన్నమైన శైలిని అనుసరిస్తాయి.[1] ఈ పురాణంలో దేవికి అర్పించే వివిధ రకాల జంతు బలులు వివరంగా చెప్పబడ్డాయి.
విషయాలు
[మార్చు]ఈ గ్రంథం ప్రారంభంలో దేవి గురించి కథలు ఉన్నాయి. ఆమె శివుడును తపస్సు జీవితం నుండి గృహస్థ జీవనానికి తీసుకురావడానికి మళ్లీ ప్రేమలో పడేలా చేయడానికి ప్రయత్నిస్తుంది.[1] లూడో రోచర్ ప్రకారం, మార్కండేయ మహర్షి బ్రహ్మ, శివుడు, విష్ణువు ఒకే తత్వం అని వివరిస్తాడు. అలాగే అన్ని దేవతలు (సతి, పార్వతి, మేనక, కాళీ మొదలైనవి) ఒకే స్త్రీశక్తి యొక్క అవతారాలు అని పేర్కొంటాడు.[1][2] ఈ గ్రంథం కామాఖ్య దేవి (లేదా కామాక్షి)ను మహిమాన్వితం చేస్తుంది, ఆమె పూజకు అవసరమైన కర్మకాండాలను వివరిస్తుంది. అలాగే కామరూపం ప్రాంతంలోని పవిత్ర తీర్థాలు, నదులు, పర్వతాలు గురించి వివరించి, బ్రహ్మపుత్ర నది, కామాఖ్య దేవాలయం గురించి ప్రస్తావిస్తుంది.[1][5]
రుధిరాధ్యాయం
[మార్చు]ఈ గ్రంథంలోని 67 నుండి 78 అధ్యాయాలు రుధిరాధ్యాయంగా పిలవబడతాయి. ఇందులో బలి (జంతు బలి), వామాచారం తంత్రం గురించి చర్చించబడింది.[1] ఈ విభాగం మానవ బలి గురించి ప్రత్యేకంగా చర్చించడం వల్ల ప్రాధాన్యం పొందింది. దేవిని ప్రసన్నం చేయడానికి మానవ బలి ఇవ్వవచ్చని పేర్కొన్నప్పటికీ, అది యుద్ధానికి ముందు రాజు అనుమతితో లేదా అత్యవసర పరిస్థితుల్లో మాత్రమే చేయాలని చెబుతుంది. శారీరక వైకల్యం ఉన్నవారు, బ్రాహ్మణులతో సంబంధం ఉన్నవారు లేదా బలికి సిద్ధంగా లేని వారు ఈ కర్మకు అనర్హులని ఈ గ్రంథం పేర్కొంటుంది. ఈ గ్రంథం బలికు సంబంధించిన కర్మకాండాలను, లేదా యుద్ధానికి ముందు శత్రువులకు ప్రతీకాత్మకంగా బియ్యం పిండితో చేసే విధానాన్ని వివరిస్తుంది, కానీ అసలు మానవ బలి ఎలా జరిగేదో వివరించదు.[6]
చరిత్ర
[మార్చు]ఈ గ్రంథం హిందూమతంలోని దేవీ ఆరాధనకు సంబంధించిన శాక్త శాఖకు చెందుతుంది. ఇది మధ్యయుగ కాలంలో కామరూపం (ప్రస్తుత అస్సాం) ప్రాంతంలో లేదా దాని సమీపంలో రచించబడినదిగా భావించబడుతుంది. పండితుడు హజ్రా ప్రకారం, ఇది శక్తి ఆరాధనకు సంబంధించిన తరువాత కాలపు రచనగా నిబంధ రచయితలు పేర్కొన్నారు.[3] అలాగే, "హిందూ" అనే పదాన్ని ప్రత్యక్షంగా ప్రస్తావించిన అరుదైన హిందూ గ్రంథాలలో ఇది ఒకటిగా గుర్తించబడింది.
కాల నిర్ధారణ
[మార్చు]పండితుడు హజ్రా ప్రకారం, ప్రస్తుతం లభ్యమవుతున్న గ్రంథానికి ముందుగా మరొక పాత గ్రంథం ఉండి ఉండవచ్చని, ఆ గ్రంథం మూలం బెంగాల్ ప్రాంతమని సూచించాడు.[3] అయితే, ఈ అభిప్రాయాన్ని శాస్త్రి ఖండిస్తూ, హజ్రా చూపిన ఆధారాలను పాత గ్రంథాన్ని ఊహించకుండా కూడా ఇతర విధాలుగా వివరించవచ్చని పేర్కొన్నాడు.[7] శాస్త్రి ప్రకారం, స్థానిక వర్ణనలు; నరక కథనం (దీనినుండి కామరూపం ప్రాంతంలోని వంశాలు తమ వంశావళిని పొందినట్లు చెప్పబడింది); బ్రహ్మపుత్ర నది పురాణ కథనం;, కామరూపం వారణాసికన్నా పవిత్రమైనదని గ్రంథంలో చేసిన వాదనలు — ఇవన్నీ ఈ గ్రంథం కామరూప ప్రాంతంలోనే రచించబడినదని సూచిస్తున్నాయి. కాళిదాసు, మాఘ కవులను ప్రస్తావించడం వల్ల ఇది ప్రాచీన పురాణాలలో ఒకటి కాదని సూచిస్తుంది. అలాగే, కామరూప ప్రాంతానికి చెందిన రత్నపాల (920–960) కాలానికి సంబంధించిన ప్రదేశాలు, సంఘటనల ప్రస్తావన ఈ గ్రంథం 10వ శతాబ్దం తరువాత రచించబడినదని సూచిస్తుంది. గ్రంథంలో ఉన్న మ్లేచ్ఛులు (విదేశీయులు) గురించి వివరణ, అలాగే హర్జరవర్మన్ (815–832) కాలానికి చెందిన హ్యూన్థాల్ తామ్రశాసనంలో కనిపించే సమాంతర వివరణ ఈ గ్రంథాన్ని ఆ కాలానికి సమీపంగా ఉంచుతుంది. లూడో రోచర్ ప్రకారం, కామరూపానికి చెందిన ధర్మపాల అనే రాజు ప్రస్తావన కారణంగా కాలికా పురాణం 11వ లేదా 12వ శతాబ్దానికి చెందినదిగా భావించే అభిప్రాయాలు ఉన్నాయి. అయితే, ఈ గ్రంథంలోని వివిధ భాగాల కాలం 7వ శతాబ్దం నుండి 12వ శతాబ్దం వరకు విస్తరించినట్లు అంచనా వేయబడింది.[1][8]
ముద్రిత సంచికలు
[మార్చు]ఈ గ్రంథం యొక్క మొదటి ముద్రిత సంచికను వెంకటేశ్వర ప్రెస్, బాంబేలో 1829 శక సంవత్సరం (1907 సి.ఈ.)లో ప్రచురించారు. తరువాత వంగవాసి ప్రెస్, కలకత్తాలో 1316 బంగాబ్దం (1909 సి.ఈ.)లో మరొక సంచిక ప్రచురించబడింది.[citation needed]
మూలం
[మార్చు]- 1 2 3 4 5 6 7 Rocher (1986), pp. 179–183.
- 1 2 Dalal (2010), p. 187.
- 1 2 3 Hazra (2003), p. 280.
- ↑ (Rosati 2017, p. 5): "This story is recounted also in the Kālikāpurāṇa—the earliest text devoted to the worship of Kāmākhyā, probably compiled no later than the tenth–eleventh century in a region between Assam and Koch Bihar (a district of West Bengal)."
- ↑ Dowson (1984), p. 143.
- ↑ Lawrence (1976), pp. 232–234, with footnotes
- ↑ Shastri (1994), p. 23.
- ↑ Shin 2018, p. 32.
గ్రంథసూచి
[మార్చు]- Dalal, Roshen (2010). Hinduism: An Alphabetical Guide. Penguin Books. ISBN 978-0-14-341421-6.
- Dowson, John (1984) [1879]. A Classical Dictionary of Hindu Mythology, and Religion, Geography, History. Calcutta: Rupa & Co.
- Hazra, R.C. (2003) [1962]. "The Upapuranas". In Radhakrishnan, S. (ed.). The Cultural Heritage of India. Vol. 2. Kolkata: The Ramakrishna Mission Institute of Culture. ISBN 81-85843-03-1.
- Lawrence, Bruce B. (1976). Shahrastani on the Indian Religions. Walter de Gruyter. ISBN 978-3-11-080099-9.
- Shastri, Biswanarayan (1994). Kalikapurane Murtivinirdesah. Motilal Banarsidass Publications.
- Rocher, Ludo (1986). The Purāṇas. Otto Harrassowitz Verlag. ISBN 978-3-447-02522-5.
- Rosati, Paolo (2017), "The Goddess Kāmākhyā: Religio-political Implications in the Tribalisation Process", History and Sociology of South Asia, 11 (2): 137-155, doi:10.1177/2230807517703014, S2CID 157265661
- Shin, Jae-Eun (2018), "Region Formed and Imagined: Reconsidering temporal, spatial and social context of Kamarupa", in Dzüvichü, Lipokmar; Baruah, Manjeet (eds.), Modern Practices in North East India: History, Culture, Representation, London & New York: Routledge, pp. 23–55