కాళీ నది (కర్ణాటక)

కాలీ నది
స్థానం
దేశం	భారతదేశం
రాష్ట్రం	కర్ణాటక
జిల్లా	ఉత్తర కన్నడ జిల్లా
భౌతిక లక్షణాలు
మూలం	డిగ్గి గ్రామం, కర్ణాటక
• స్థానం	జోయిడా తాలూకా
సముద్రాన్ని చేరే ప్రదేశం	అరేబియా సముద్రం
• స్థానం	కార్వార్
ప్రవాహం
• స్థానం	కార్వార్, భారతదేశం
• సగటు	152 m3/s (5,400 cu ft/s)

కాళీ నది లేదా కాలీ నది (కాలి నది) అనేది భారతదేశంలోని కర్ణాటక రాష్ట్రంలోని ఉత్తర కన్నడ జిల్లా గుండా ప్రవహించే ఒక నది. ఈ నది ఉత్తర కన్నడ జిల్లాలోని చిన్న గ్రామమైన కుశవళి సమీపంలో ఉద్భవిస్తుంది. ఈ నది ఉత్తర కన్నడ జిల్లాలో సుమారు 4 లక్షల మందికి జీవనాధారంగా ఉంది, కార్వార్ తీర ప్రాంతంలోని మత్స్యకారులు సహా వేలాది మంది ప్రజల జీవనోపాధిని ఆధారపరుస్తుంది.

ఈ నదిపై విద్యుత్ ఉత్పత్తి కోసం అనేక ఆనకట్టలు నిర్మించబడ్డాయి. వాటిలో ముఖ్యమైనది గణేశగుడిలో ఉన్న సూపా ఆనకట్టు. ఈ నది సుమారు 184 కిలోమీటర్లు ప్రవహించి చివరకు అరేబియా సముద్రంలో కలుస్తుంది. ప్రాముఖ్యమైన, అందమైన ప్రదేశంగా పేరుగాంచిన సదాశివగడ్ కోట ఇప్పుడు ప్రముఖ పర్యాటక కేంద్రంగా ఉంది. ఇది కాలీ నది వంతెన సమీపంలోని తీర రహదారి వద్ద, నది, అరేబియా సముద్రం సంగమంపై నిర్మించబడింది.

జాతీయ రహదారి NH-17 కాలీ నదిపై నిర్మించిన వంతెనపై సాగుతూ, సదాశివగడ్ గ్రానైట్ కొండను ఛేదిస్తూ కర్ణాటకను గోవాతో కలుపుతుంది.

కాలీ నది దృశ్యం

2019 ఆగస్టు నెలలో ప్రాంతంలో అధిక వర్షపాతం కారణంగా వరదలు సంభవించాయి. దిగువ ప్రాంతాలకు భారీగా నీటిని విడుదల చేయడంతో ఆస్తి నష్టం, పశువుల నష్టం జరిగింది. అనేక మంది ప్రజలు తమ ఇళ్లను కోల్పోయి ప్రభుత్వం అందించిన పునరావాస సేవలకు తరలిపోయారు.

ఉద్భవం, ప్రవాహ మార్గం

కాళీ నది పడమటి కనుమలులోని జోయిడా తాలూకాలో ఉన్న కుశవళి గ్రామం సమీపంలో ఉద్భవిస్తుంది, 15°14′56″N 074°17′58″E. 2011 జనగణన గ్రామ కోడ్ 602664. ఈ నది తూర్పు దిశగా ప్రవహించి సూపా ఆనకట్టు జలాశయంలో కలుస్తుంది. అక్కడ ఈ నది ఎడమ వైపున (ఉత్తరం) నుండి వచ్చే పాండ్రి నదిని కలుసుకుంటుంది. కాలీ నది సూపా ఆనకట్టు వద్ద కురండి సమీపంలో బయటకు వచ్చి తూర్పు దిశగా దాండేలి వైపు ప్రవహిస్తుంది. దాండేలికి దక్షిణంగా ప్రవహించిన తరువాత, ఈ నది ఆగ్నేయ దిశగా బొమ్మనల్లి జలాశయంలో ప్రవేశిస్తుంది. ఆనకట్ట వద్ద నుంచి బయటకు వచ్చి, కుడివైపు (దక్షిణం) కెగ్డాల్ గ్రామం, ఎడమవైపు (ఉత్తరం) బొమ్మనల్లి గ్రామాల మధ్య తూర్పు దిశగా ప్రవహిస్తుంది.

బొమ్మనల్లి గ్రామం తరువాత కాలీ నది దక్షిణ దిశగా మలుపు తిరిగి 15°05′21″N 074°43′57″E వద్ద ఎడమవైపు (పడమర) నుండి వచ్చే తత్తిహళ్లా నదిని కలుస్తుంది. భగవతి వద్ద నియంత్రణ వ్యవస్థ, సొరంగం ఉన్నాయి. ఆ తరువాత కాలీ నది పడమర దిశగా తిరిగి ఒక లోయ గుండా ప్రవహిస్తుంది. ఈ లోయ సైక్స్ పాయింట్ దిగువన ఉన్న సతోడి జలపాతాల వద్ద ముగుస్తుంది. తరువాత 15°03′52″N 074°36′17″E వద్ద కుడివైపు (ఉత్తరం) నుండి వచ్చే కానేరి నదిని కలుసుకుని, దక్షిణ-పడమర దిశగా కొడసల్లి జలాశయంలోకి ప్రవహిస్తుంది.

ఆ జలాశయం నుండి బయటకు వచ్చిన తరువాత, కాలీ నది పడమర దిశగా ప్రవహించి కుడివైపు (ఉత్తరం) నుండి వచ్చే వుకి హళ్లాను కలుసుకుంటుంది. అక్కడి నుండి దక్షిణ-పడమర దిశగా ప్రవహించి కద్రా జలాశయంలోకి చేరుతుంది. కద్రా ఆనకట్టు దిగువన తానా హళ్లా ఈ నదిలో కలుస్తుంది. కద్రా నుండి కాలీ నది పశ్చిమ దిశగా చెరువు ప్రాంతాల గుండా ప్రవహించి చివరకు కార్వార్ పట్టణం సమీపంలో అరేబియా సముద్రంలో కలుస్తుంది. ఈ నది పూర్తిగా ఉత్తర కన్నడ జిల్లా గుండా ప్రవహిస్తుంది.

కాలీ నదిలో వినోద పడవలు

కాలుష్యం, పర్యావరణం

పరిశ్రమల యూనిట్లు శుద్ధి చేసిన మలినజలాలను నేరుగా నదిలో విడుదల చేయడం, సూపా ఆనకట్టు ప్రాంతంలో జరిగే అక్రమ ఇసుక తవ్వకం కారణంగా కాలీ నది పర్యావరణ వ్యవస్థలో తీవ్రమైన అంతరాయాలు ఏర్పడ్డాయి. అక్రమ ఇసుక తవ్వకాల వల్ల కలిగే కాలుష్యాన్ని నియంత్రించేందుకు ప్రభుత్వం అమలు చేసిన వ్యూహం నదిని మరింత శుభ్రంగా మార్చడంలో సహాయపడింది. ఒక పేపర్ మిల్ నుండి విడుదలైన మలినజలాలు అన్షి దాండేలి పులుల అభయారణ్యం వైపు మొసళ్లను ఆకర్షించినట్లు నివేదికలు చెబుతున్నాయి. దృఢమైన ఆధారాలు లేనప్పటికీ, నది ముఖద్వార ప్రాంతంలో ఉన్న రసాయన, పెట్రోలియం కంపెనీలు దశాబ్దాలుగా పాదరసం వంటి విషపూరిత వ్యర్థాలను కాలీ నదిలోకి విడుదల చేస్తున్నాయని కొందరు భావిస్తున్నారు. అయితే ఈ ఆరోపణలకు సంబంధించి స్పష్టమైన ప్రభావాలు ఇప్పటివరకు నిర్ధారించబడలేదు.

సదాశివగడ్ కోట నుండి కనిపించే కాలీ నది, వంతెన దృశ్యం

టెలివిజన్ వినోదం

• రియల్ టీవీ యొక్క ప్రముఖ రియాలిటీ షో సర్కార్ కి దునియా కర్ణాటకలోని కార్వార్ సమీపంలోని సిద్ధార్ ప్రాంతంలో ఉన్న అంబే జోగ్ సమీపంలోని మాంగో దీవిలో చిత్రీకరించబడింది. ఈ దీవి కాలీ నది చుట్టుముట్టి ఉంటుంది.

ఇవి కూడా చూడండి

• కార్వార్

బాహ్య లింకులు

• కాలీ నదిపై ఒక డాక్యుమెంటరీ – అమోఘవర్ష జెఎస్
• కాలీ నది
• కాలీ నది^[usurped]