కిరీటేశ్వరి ఆలయం
| కిరీటేశ్వరి ఆలయం | |
|---|---|
 కిరీటేశ్వరి ఆలయం | |
| మతం | |
| అనుబంధం | హిందూ మతం |
| స్థానం | |
| ప్రదేశం | కిరీట్కోనా ముర్షిదాబాద్ |
| రాష్ట్రం | పశ్చిమ బెంగాల్ |
| దేశం |  భారతదేశం |
  Shown within West Bengal  కిరీటేశ్వరి ఆలయం (India) | |
| భౌగోళిక నిర్దేశాంకాలు | 24°12′0″N 88°13′7″E / 24.20000°N 88.21861°E |
కిరీటేశ్వరి ఆలయం పశ్చిమ బెంగాల్ రాష్ట్రంలోని ముర్షిదాబాద్ జిల్లాలోని లాల్బాగ్ ఉపవిభాగం పరిధిలో ఉన్న నబాగ్రామ్ కమ్యూనిటీ అభివృద్ధి బ్లాక్ కు చెందిన కిరీట్కోనా గ్రామంలో ఉంది.[1] ఇది 51 శక్తిపీఠాలలో ఒకటైన శక్తిపీఠంగా గుర్తింపు పొందింది.[2] సెప్టెంబర్ 2023లో ఈ ప్రాంతం భారతదేశంలోని ఉత్తమ పర్యాటక గ్రామంగా ఎంపికైంది.[3][4]
భౌగోళికం
[మార్చు]స్థానం
[మార్చు]కిరీటేశ్వరి ఆలయం 24°12′0″N 88°13′7″E / 24.20000°N 88.21861°E వద్ద ఉంది. ఇది ముర్షిదాబాద్ జిల్లాలోని లాల్బాగ్ ఉపవిభాగంలో భాగీరథి నది తీరానికి సమీపంలో ఉన్న కిరీట్కోనా గ్రామంలో ఉంది.[5]
చరిత్ర
[మార్చు]
పురాణాల ప్రకారం ఈ స్థలానికి కిరీటేశ్వరి అనే పేరు వచ్చింది. ఇక్కడ నివసించే దేవతను దేవి కిరీటేశ్వరి (మా కిరీటేశ్వరి లేదా మా కిరీటేశ్వరి కాళి అని కూడా పిలుస్తారు) అని అంటారు. దేవి సతి తన శరీరాన్ని అగ్నిలో ఆహుతి చేసుకున్న తరువాత, శివుడు ఆమె దేహాన్ని మోస్తూ సంచరించిన సమయంలో, ఆమె కిరీటం (లేదా "కిరిట్") పడిన ప్రదేశమే ఈ ఆలయం ఉన్న స్థలంగా విశ్వసించబడుతుంది. ఈ ఆలయ నిర్మాణం వెయ్యి సంవత్సరాలకంటే పాతదని భావించబడుతుంది, ఈ ప్రదేశాన్ని మహామాయ నిద్రించే స్థలంగా పరిగణించేవారు. స్థానికులు ఈ ఆలయాన్ని మహిషాసురమర్దిని అని కూడా పిలుస్తారు. దేవిని ముకుటేశ్వరి అని కూడా ఆరాధిస్తారు, ఎందుకంటే ఆమె ముకుటం (కిరీటం) ఇక్కడ పడింది. అసలు ఆలయం 1405లో ధ్వంసం చేయబడింది. ప్రస్తుతం ఉన్న ఆలయాన్ని 19వ శతాబ్దంలో లాల్గోలా రాజు దర్పణనారాయణ తిరిగి నిర్మించాడు. ఇది 51 శక్తిపీఠాలలో అత్యంత పురాతన నిర్మాణ శైలికి చెందిన ఆలయంగా భావించబడుతుంది.[6] ఇది ముర్షిదాబాద్ జిల్లాలోని అతి పురాతన ఆలయం. ఒక పురాణ కథనం ప్రకారం, నబాబు మిర్ జాఫర్ తన మరణశయ్యపై ఉండగా కుష్ఠురోగంతో బాధపడుతూ, మా కిరీటేశ్వరి యొక్క పవిత్ర చరణామృతంను కోరాడని చెప్పబడుతుంది.[7][8][2]
సంస్కృతి
[మార్చు]డేవిడ్ జె. మెక్కచియన్ ప్రకారం, కిరీటేశ్వరి ఆలయం ఒక చిన్న ఆలయం. ఇది ప్రధానంగా ఒక చార్-చాలా శైలిలో నిర్మించబడింది. అయితే, కార్నీస్ వంపును పైకప్పు మొత్తం మీద (ఎనిమిది భాగాలుగా) పునరావృత నమూనాగా ఉపయోగించారు. ఇది ఏక్-బంగ్లా ప్రాంగణంతో కూడిన చార్-చాలా ఆలయంగా కూడా ఆయన పేర్కొన్నారు.[9]
రవాణా
[మార్చు]ఈ ఆలయం కిరీటేశ్వరి అని పిలవబడే కిరీట్కోనా గ్రామంలో ఉంది. నబాగ్రాం – లాల్బాగ్ రహదారి ఈ గ్రామం గుండా వెళుతుంది. సమీప రైల్వే స్టేషన్ దహపారా ధామ్ రైల్వే స్టేషన్ (గ్రామానికి 5 కి.మీ దూరంలో) ఉంది. లాల్బాగ్ కోర్ట్ రోడ్ రైల్వే స్టేషన్ ఆలయానికి సుమారు 3 కి.మీ దూరంలో ఉంది.[10]
గుర్తింపు
[మార్చు]సెప్టెంబర్ 2023లో భారతదేశ కేంద్ర పర్యాటక మంత్రిత్వ శాఖ కిరీటేశ్వరిని ‘భారతదేశపు ఉత్తమ పర్యాటక గ్రామం – 2023’గా ప్రకటించింది.[11] గ్రామీణ భారతదేశంలో వారసత్వం, సాంస్కృతిక పర్యాటకాన్ని ప్రోత్సహించేందుకు ఈ పోటీ నిర్వహించబడింది. 2023లో 31 రాష్ట్రాలు, కేంద్ర పాలిత ప్రాంతాల నుంచి మొత్తం 795 గ్రామాలు ఈ పోటీలో పాల్గొన్నాయి. కిరీటేశ్వరి విజేతగా నిలిచింది.[12]
కిరీటేశ్వరి ఆలయ చిత్ర గ్యాలరీ
[మార్చు]
కిరీటేశ్వరి ఆలయం, ముర్షిదాబాద్, పశ్చిమ బెంగాల్
కిరీటేశ్వరి ఆలయ విగ్రహం
అసలు కిరీటేశ్వరి ఆలయం
భైరవ ఆలయం
సూచనలు
[మార్చు]- ↑ Agnihotri, Akanksha (26 September 2023). "West Bengal's Kiriteshwari village awarded Best Tourism Village of India title for its harmony and unique architecture". Hindustan Times. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 15 January 2025.
- 1 2 "Kiriteswari Temple- Murshidabad-West Bengal". 22 February 2011. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 5 June 2017.
- ↑ "Kiriteshwari village in Bengal's Murshidabad district bags best tourism village of India award". www.telegraphindia.com (in ఇంగ్లీష్). ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2023-09-22.
- ↑ "বাংলার সঙ্গে বৌদ্ধসংস্কৃতির প্রাচীন সম্পর্ক". Zee24Ghanta.com. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2023-09-22.
- ↑ Kumari, Sweety (27 September 2023). "Bengal's Best Tourism Award-winning village awaits development, jobs". Indian Express. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 15 January 2025.
- ↑ "9 famous temples of Hindu goddess Kali in West Bengal". newsgram.com. 16 April 2017. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 6 June 2017.
- ↑ Nikhilnath Roy, B.L (1897). Murshidabad Kahini (Bengali). Kolkata: Punthi Patra. pp. 1–5.
- ↑ "MAA KIRITESWARI". indianscriptures.com. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 5 June 2017.
- ↑ McCutchion, David J., Late Mediaeval Temples of Bengal, మొదట ప్రచురణ 1972, మళ్లీ ముద్రణ 2017, పేజీలు 40–41, 70. The Asiatic Society, Kolkata, ISBN 978-93-81574-65-2
- ↑ "মুর্শিদাবাদের 'ভারতসেরা' সেই গ্রাম সাজছে কোটি টাকা ব্যয়ে, শীতেই ঘুরে আসতে পারেন কিরীটেশ্বরী". Anandabazar Patrika (in Bengali). 10 December 2023. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 15 January 2025.
- ↑ Datta, Rangan (2 October 2023). "Murshidabad's Kiriteswari temple worthy recipient of 'Best Tourism Village' crown". The Telegraph. My Kolkata. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 3 October 2023.
- ↑ Hossain, Alamgir (24 September 2023). "Centre confers village Kiriteswari in Murshidabad with Best Tourism Village crown". ABP. The Telegraph. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 3 October 2023.
బాహ్య లింకులు
[మార్చు]
Media related to Kiriteshwari Temple, Murshidabad at Wikimedia Commons
