Jump to content

కిరోవోగ్రాడ్ ఒబ్లాస్ట్

వికీపీడియా నుండి
కిరోవోగ్రాడ్ ఒబ్లాస్ట్
Кіровоградська область
ఓబ్లాస్ట్
కిరోవోగ్రాడ్ ఒబ్లాస్ట్[1]
Flag of Kirovohrad Oblast
Flag
Coat of arms of Kirovohrad Oblast
Coat of arms
మారుపేరు: 
కిరోవోగ్రాడినా (కిరోవోహ్రాద్ష్చినా)
నిర్దేశాంకాలు: 48°28′N 32°16′E / 48.46°N 32.27°E / 48.46; 32.27
దేశంఉక్రెయిన్
స్థాపించబడింది1939 జనవరి 10
పరిపాలనా కేంద్రంక్రోపివ్నిట్స్కై
ప్రభుత్వం
 • గవర్నర్ఆండ్రీ రేకోవ్చ్
 • ఓబ్లాస్ట్ కౌన్సిల్64 సీట్లు
 • చైర్‌పర్సన్యూరి డ్రోజ్డ్ (ప్రజల సేవకుడు)
విస్తీర్ణం
 • మొత్తం
24,588 కి.మీ2 (9,493 చ. మై)
 • Rank15వ ర్యాంక్
జనాభా
 (2022)
 • మొత్తం
9,03,712 Decrease
 • ర్యాంకు25వ ర్యాంక్
జీడీపీ
[2]
 • జీడీపీ₴ 100 బిలియన్లు
(€2.6 బిలియన్లు)
 • తలసరి₴ 109,183
(€2,800)
టైమ్ జోన్UTC+2 (EET)
 • Summer (DST)UTC+3 (EEST)
పోస్టల్ కోడ్
25000-27999
ఏరియా కోడ్+380-52
ISO 3166 codeUA-35
వాహన నమోదుВA
రైయోన్స్4
నగరాలు12
సెటిల్మెంట్లు26
గ్రామాలు1015
మానవ అభివృద్ధి సూచిక (హెచ్‌డిఐ) (2022)0.727[3]
ఎక్కువ
FIPS 10-4UP10
గణాంకాల కోసం ప్రాదేశిక యూనిట్ల నామకరణంUA33
వెబ్‌సైట్kr-admin.gov.ua

కిరోవోహ్రాద్ ఒబ్లాస్ట్ (ఉక్రెయిన్ Кировоградська область, రోమనీకరించబడింది: Kirovohradska oblast), కిరోవోహ్రాడ్ష్చైనా అని కూడా పిలుస్తారు (ఉక్రైనియన్; Керовogradchina) అనేది మధ్య ఉక్రెయిన్లోని ఒక ఒబ్లాస్టు (ప్రావిన్స్). ఓబ్లాస్ట్ పరిపాలనా కేంద్రం క్రోపివ్నీట్స్కీ నగరం. ఈ ఒబ్లాస్ట్ జనాభా 903,712 (2022 అంచనా). ఇది చెర్నివ్ట్సి కంటే  ఉక్రెయిన్ రెండవ అతి తక్కువ జనాభా కలిగిన ప్రాంతం .

2019లో ఉక్రెయిన్ రాజ్యాంగ న్యాయస్థానం ఓబ్లాస్ట్ పేరును క్రోపివ్నిట్స్కీ ఒబ్లాస్ట్‌గా మార్చడాన్ని ఆమోదించింది ( ఉక్రేనియన్ : క్రోపివ్నిట్స్కా ఒబ్లాస్ట్ , రోమనైజ్డ్:  క్రోపివ్నిత్స్కా ఒబ్లాస్ట్ , అనధికారికంగా క్రోపివ్నిచియాన్చినా.[4] మార్పు ఇంకా అమలు కాలేదు. ఈ ప్రాంతంలోని అతిపెద్ద నగరాలు క్రోపివ్నిట్స్కీ, ఒలెక్సాండ్రియా, జ్నామియాంకా, స్విట్లోవోడ్స్క్.

భౌగోళికం

[మార్చు]

ఈ ప్రావిన్స్ వైశాల్యం 24,600 కిలోమీటర్లు (9,500 చదరపు మైళ్ళు). డోబ్రోవెలిచ్కివ్కా నగరం ఉక్రెయిన్ భౌగోళిక కేంద్రం.

ఈ ప్రాంతంలో ఎక్కువ భాగం చారిత్రాత్మక కుడి-ఒడ్డున ఉక్రెయిన్, జాపోరిజ్జియాలో ఉంది, పశ్చిమ శివార్లు చారిత్రాత్మక పోడోలియా భాగంగా ఉన్నాయి.

చరిత్ర

[మార్చు]

ఆధునిక కిరోవోహ్రాద్ ఒబ్లాస్ట్ భూములను మొదట సిథియన్లు నివసించారు.[5][6] మధ్య యుగాలలో, కివాన్ రస్ కాలంలో, తూర్పు స్లావిక్ తెగ అయిన ఉలిచిస్ ఇక్కడ నివసించారు.[7] బ్లూ వాటర్స్ యుద్ధం టాటర్ల నుండి మాజీ కివాన్ రస్ విముక్తి, లిథువేనియా గ్రాండ్ డచీతో కైవ్, పెరియాస్లావ్, చెర్నిహివ్ రాజ్యాల ఏకీకరణ తరువాత, క్రిమియన్ ఖానేట్ దాడుల నుండి ఆగ్నేయ సరిహద్దులను రక్షించాల్సిన అవసరం ఉంది, 15 వ శతాబ్దం చివరిలో గోల్డెన్ హార్డే పతనం తరువాత ఏర్పడిన శాశ్వత గడ్డి గుంపు.[8][9] దీని కోసం, డిమిట్రో వైష్నెవెట్స్కీ మొదటి జాపోరోజియన్ సిచ్ను ఖోర్టీషియా ద్వీపంలో స్థాపించాడు, తద్వారా ఉక్రేనియన్ కోసాక్లు కనిపించారు.[10] ఆధునిక కిరోవోగ్రాడ్ ప్రాంత భూభాగంలో జపోరోజియన్లు అనేక గ్రామాలను స్థాపించారు. 1569 నుండి, ఈ భూభాగం పోలిష్ -లిథువేనియన్ కామన్వెల్త్‌లోని పోలాండ్ రాజ్యంలో భాగంగా ఉంది.

ఈ భూములు XV నుండి XVIII శతాబ్దం వరకు హెట్మనేట్, జాపోరోజియన్ సిచ్ ఉక్రేనియన్ కోసాక్ల పాలనలో ఉన్నాయి.[11]

18 వ శతాబ్దం చివరలో కోసాక్ల నాశనం, రష్యన్ ప్రభుత్వం విధించిన దాస్యం ఫలితంగా, ఈ భూములు రష్యా ప్రత్యక్ష అధికారంలోకి వచ్చాయి.[12][13] 1752లో నోవోమిర్హోరోడ్‌ను రాజధానిగా చేసుకొని కొత్త సెర్బియా భూభాగం స్థాపించబడింది.

1800లలో భూమిలో ఎక్కువ భాగం గొప్ప స్కార్జిస్కి కుటుంబానికి చెందినది.[14] ఈ ప్రాంత అభివృద్ధిలో వారు పెద్ద పాత్ర పోషించారు. దాని వ్యవసాయ అభివృద్ధికి ప్రాధాన్యత ఇవ్వబడింది, స్కార్జింస్కిస్ దీనికి అంకితం చేసిన మిగెయాలో ఒక పాఠశాలను ప్రారంభించారు.[15]

ఉక్రేనియన్ ఎస్ఎస్ఆర్ భాగంగా ఈ ఒబ్లాస్ట్ జనవరి 10,1939న మైకోలైవ్ ఒబ్లాస్ట్ ఉత్తర ప్రాంతాలలో సృష్టించబడింది. స్థాపనకు ముందు, దాని భూభాగం ఖేర్సన్ గవర్నరేట్ (దానిలో ఎక్కువ భాగం), పోడోలియా గవర్నరేట్ (1925 వరకు చిన్న భాగం) లో భాగంగా ఉండేది. 1920లలో ఉక్రెయిన్ ఆక్రమణకు ముందు, 1918లో ఆధునిక కిరోవోహ్రాద్ ఒబ్లాస్ట్ భూభాగాన్ని నైజ్ (దిగువ భూభాగం పోబోజియా (బోహ్ భూభాగం), చెర్కసీ భూముల మధ్య విభజించడంతో సొంత ఉక్రేనియన్ పరిపాలనా ప్రాదేశిక విభాగాన్ని ప్రవేశపెట్టడానికి ప్రణాళికలు రూపొందించబడ్డాయి.

రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం సమయంలో ఈ ఒబ్లాస్ట్ 1941 నుండి 1944 వరకు నాజీ ఆక్రమణలో ఉంది, కిరోవోగ్రాడ్ దాడి ఫలితంగా విముక్తి పొందింది.

1954లో ఈ ఓబ్లాస్ట్ కొత్తగా ఏర్పడిన చెర్కాసీ ఓబ్లాస్ట్‌కు కొన్ని రైయాన్‌లను కోల్పోయింది , కానీ అదే సంవత్సరం తరువాత ఒడెసా ఓబ్లాస్ట్ నుండి తన పశ్చిమ రైయాన్‌లను తిరిగి పొందింది.

1939 & 2016 మధ్య, ఓబ్లాస్ట్ పరిపాలనా కేంద్రం, క్రోపివ్నిట్స్కీని కిరోవోహ్రాద్ అని పిలిచారు, దీనికి ఆల్-యూనియన్ కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ (బోల్షెవిక్స్) లెనిన్గ్రాడ్ సిటీ కమిటీ మొదటి కార్యదర్శి పేరు పెట్టారు.[16] కమ్యూనిజేషన్ చట్టాల కారణంగా (14 జూలై 2016 న) నగరం పేరు క్రోపివ్నిట్స్కీగా మార్చబడింది.[16] కిరోవోగ్రాడ్ ఓబ్లాస్ట్ పేరు మార్చబడలేదు ఎందుకంటే ఇది ఉక్రెయిన్ రాజ్యాంగంలో అలాగే పేర్కొనబడింది, వెర్ఖోవ్నా రాడా ద్వారా రాజ్యాంగ సవరణ ద్వారా మాత్రమే ఓబ్లాస్ట్ పేరును మార్చవచ్చు.[17]

20 జూన్ 2018న, ఉక్రేనియన్ పార్లమెంటు యొక్క రాష్ట్ర నిర్మాణం, ప్రాంతీయ విధానం & స్థానిక స్వయం పరిపాలన కమిటీ కిరోవోగ్రాడ్ ఒబ్లాస్ట్‌ను క్రోపివ్నిట్స్కీ ఒబ్లాస్ట్‌గా పేరు మార్చాలనే ప్రతిపాదనకు మద్దతు ఇచ్చింది.[18] ఫిబ్రవరి 2019లో ఉక్రెయిన్ రాజ్యాంగ న్యాయస్థానం కిరోవోగ్రాడ్ ఒబ్లాస్ట్‌ను క్రోపివ్నిట్స్కీ ఒబ్లాస్ట్‌గా పేరు మార్చే బిల్లును రాజ్యాంగబద్ధంగా ప్రకటించింది.[19][20] మార్చి 2021లో స్థానిక ఒబ్లాస్ట్ కౌన్సిల్ పేరు మార్చడానికి మద్దతు ఇచ్చింది. [21][22] ఈ ప్రక్రియ పార్లమెంటులో నిలిచిపోయింది, సెప్టెంబరు 2022లో ఈ ప్రక్రియను వేగవంతం చేయమని ఓబ్లాస్ట్ కౌన్సిల్ వెర్కోవ్నా రాడాను కోరింది.[23] ఆగస్టు 2025లో ఉక్రేనియన్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ నేషనల్ మెమరీ డైరెక్టర్ ఒలెక్సాండర్ అల్ఫియోరోవ్ మాట్లాడుతూ, రాజ్యాంగంలో మార్పులు కిరోవోహ్రాద్, డ్నిప్రోపెట్రోవ్స్క్ ఒబ్లాస్ట్ల కోసం ప్రణాళిక చేయబడ్డాయి, అయితే యుద్ధ చట్టం ఎత్తివేసిన తర్వాత మాత్రమే అమలు చేయబడతాయి.[24][25]

గ్యాలరీ

[మార్చు]

మూలాలు

[మార్చు]
  1. ↑ Syvak, Nina; Ponomarenko, Valerii; Khodzinska, Olha; Lakeichuk, Iryna (2011). Veklych, Lesia (ed.). Toponymic Guidelines for Map and Other Editors for International Use (PDF). scientific consultant Iryna Rudenko; reviewed by Nataliia Kizilowa; translated by Olha Khodzinska. Kyiv: DerzhHeoKadastr and Kartographia. p. 20. ISBN 978-966-475-839-7. Retrieved 2020-10-06. {{cite book}}: |website= ignored (help)
  2. ↑ "Валовии регіональнии продукт".
  3. ↑ "Sub-national HDI – Area Database – Global Data Lab". hdi.globaldatalab.org (in ఇంగ్లీష్).
  4. ↑ "The Opinion of the Constitutional Court of Ukraine in the case of renaming the Kirovohrad oblast is given". Українське право – інформаційно-правовий портал. 5 February 2019.
  5. ↑ Антропологічний склад українського народу: етногенетичний аспект.
  6. ↑ Геродот «Історія» Кн.
  7. ↑ Повесть временных лет, т.
  8. ↑ Stryjkowski, Kronika Polska...
  9. ↑ Брайченко Олексій.
  10. ↑ Єдине відоме на сьогодні писемне джерело, котре ясно вказує на місце будівництва замку (хроніка Йоахима та Мартина Бєльських), називає острів Малу Хортицю
  11. ↑ Громко Т.
  12. ↑ Яворницький Д.
  13. ↑ Ключевский В. 
  14. ↑ "Скаржинские". 21 February 2011.
  15. ↑ "Ольгинская сельскохозяйственная школа /Ольгинско-Скаржинская сельскохозяйственная школа, Ольгинско-Скаржинское сельскохозяйственное училище/". 31 October 2012.
  16. 1 2 Goodbye, Lenin: Ukraine moves to ban communist symbols, BBC News (14 April 2015) (in Ukrainian) Verkhovna Rada renamed Kirovograd, Ukrayinska Pravda (14 July 2016)
  17. ↑ Ukraine, The World Factbook
  18. ↑ Ukraine's parliament committee backs renaming of Dnipropetrovsk, Kirovohrad regions, UNIAN (20 June 2018)
  19. ↑ "Надано Висновок Конституційного Суду України в справі щодо перейменування Кіровоградської області | Конституційний Суд України". www.ccu.gov.ua. Retrieved 2019-06-13.
  20. ↑ "Constitutional Court Declares Bill Renaming Kirovohrad Region As Kropyvnytskyi Region Constitutional". ukranews.com (in ఇంగ్లీష్). 2019-02-06. Retrieved 2019-06-13.
  21. ↑ "Перейменування Кіровоградської області – звернення до ВРУ". Suspilne (in ఉక్రెయినియన్). 2021-03-30.
  22. ↑ Купюр, Без (2021-04-22). "Верховна Рада відреагувала на звернення про перейменування Кіровоградщини формально | Без Купюр – Новини Кропивницького і Кіровоградщини". Без Купюр (in ఉక్రెయినియన్). Retrieved 2023-02-04.
  23. ↑ "Кіровоградська облрада закликала Верховну Раду пришвидшити перейменування області". hromadske.ua (in ఉక్రెయినియన్). 2022-09-21. Retrieved 2023-02-04.
  24. ↑ "Дві області в Україні змінять назви: вже відомі нові варіанти". ТСН.ua (in ఉక్రెయినియన్). 2025-08-07. Retrieved 2025-12-30.
  25. ↑ "Чому Дніпропетровська та Кіровоградська області все ще не перейменовані". 24 Канал (in ఉక్రెయినియన్). 2025-09-01. Retrieved 2025-12-30.
"https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=కిరోవోగ్రాడ్_ఒబ్లాస్ట్&oldid=4947208" నుండి వెలికితీశారు