కురవంజి

వికీపీడియా నుండి
Jump to navigation Jump to search

రాజుల కాలాల్లో ఎన్నో కళలు అభివృద్ధి చెందాయి. అయితే నాటినుంచి నేటిదాకా ఏదో ఒక రూపంలో కురవంజి కళారూపం బ్రతికే వుండి. ముఖ్యంగా ఈనాడు తమిళనాడులో జీవించేవుంది. ఆ మాటకొస్తే ద్రావిడ సీమ లన్నిటిలోనూ ప్రాముఖంలోకి వచ్చింది. ఇక ఆంధ్ర దేశంలో సొదెమ్మో సోదె అంటూ వచ్చె ఎరుకల వారిలో కురవంజి జీవితరేఖలు కనిపిస్తూ ఉన్నాయి. కురవంజి ఇల జానపద దృశ్యకావ్యం. కురవంజి అంటే, ఎరుకలసాని, పూర్వం ఈ ఎరుకలసాని సంఘంలో ఎక్కువ పలుకుబడి సంపాదించుకుంది. ఆనాడు విజయనగర రాజుల కాలంలోనూ ఎరుకలసాని ఎంతో ప్రాముఖ్యత వహించింది. ఈ ఎరుకలసాని వినోద కాలక్షేపానికీ యదాలాపంగా ఆటలు పాటలు జోడించి ప్రారంభించిన కళారూపం కురవంజి.

కురవంజి అంటే[మార్చు]

కురవంజి అనగా ఒక నృత్య విశేషంతో కూడిన అడుగు. అడవులలో నివసించే కురవలనేవారి అడుగు కాబట్టి, దానిని కురవంజి అని కూడా పిలుస్తూ వచ్చారు. గంతులూ, చిందులు, గొండ్లి, అంజె అనేవి నృత్యావిశేషానికి సంబంధించిన పర్యాయపదాలు. కురవంజి కళారూపం ఆటవికులది. మానవుల అడవుల్లో నివసించే కాలంలో ప్రచారంలో కొచ్చిందీ కళారూపం. ఆనాటికీ ఈనాటికీ పుణ్యక్షేత్రాలుగా వున్న సింహాచలం దేవాలయంలోనూ, మంగళగిరి నృసింహ దేవాలయంలోనూ, విజయవాడ కనకదుర్గ దేవాలయం వద్దనూ, శ్రీశైలం మల్లికార్జునదేవాలయం వద్దనూ, తిరుపతి కొండమీదా సంవత్సరం పొడుగునా యాత్రా ఉత్సవాలు జరుగుతూ వుండేవి. దేశం నలుప్రక్కల నుండి, స్వాంజి దర్శనార్థం యాత్రికులు వచ్చి పోతూవుండేవారు. ఇలా వుత్సవాలకు వచ్చిన యాత్రికుల వినోదార్థం ఆటవికులైన కురవలు, వినోద ప్రదర్శనలు ఇస్తూవుండేవారు. ఈ వినోదాన్ని యాత్రికులు ఎంతగానో మెచ్చుకుని వారి మంచి మంచి బహుమతులను దానం చేసేవారు. ఏ మాత్రం నిర్మాణ పటుత్వంలేని అడుగులనే ప్రారంభదశలో ప్రారంభించినా క్రమేపీ వారి ఆడుగులకు ప్రేక్షకులు అమిత వుత్సాహాన్నిచ్చిన తరువాత కురవంజి అడుగు ఒక కళారూపంగా ఆభివృద్ధి చెందింది. కురవంజులు వేషధారణలో అడవిజంతువుల రకరకాల చర్మాలూ, నెమలి ఈకలూ, పందిముళ్ళు, కోరలూ, పులిగోళ్ళూ, ఎలుగుబంటి వెంట్రుకలూ మొదలైన వాఆటిని ధరించి నృత్యాలు చేస్తూ వుండేవారు. ప్రారంభ దశలో కాలికి వచ్చిన చిందులు తొక్కి నోటికి వచ్చిన పాటలు పాడి ఆడినా, క్రమేపీ ఒక విశిష్ట రూపాన్ని పొందింది కురవంజి. ఏయే క్షేత్రాల్లో వారు యాత్రికుల వినోదార్థం ప్రదర్శనాలు ఇస్తూ వుండేవారో, ఆయా పుణ్యక్షేత్రాల మహోత్సవాల గురించి, కథలల్లి వాటిని ఒక కళారూపంతో చెప్పి, యాత్రికుల్ని ముగ్దుల్ని చేసేవారు. ఇలా ఈ వినోద కాలక్షేపంలోనే ర్ఫక్తికి రక్తి, భక్తికి భక్తిగా శివలీలలూ, విష్ణుకథలూ చెపుతూ వీనులకూ, కనులకూ విందు చేసేవారు. ఈ విధంగా కురవంజులు చక్కని ఇతివృత్తాలను కథలుగా తీసుకుని వాటిని గేయాలుగా వ్రాయించి, వాటికి క్రమమైన అడుగుల నమర్చి, కురవంజి అడుగును క్రమేపీ ఒక కళారూపంగా ఆభివృద్ధిలోకి తెచ్చారు. ఇలా యాత్రాస్థలాలల్లో పుట్టి పెరిగిన ఈ కొరవంజి కళారూపమే క్రమేపి దేశం నాలుగు మూలలకూ వ్వాపించింది. ఈ కురవంజి కళారూపం ఒరవడినే జక్కులవారనే (యక్షులు) కళావంతులు మొదలైన వారు కూడా ప్రదర్శనాలను ప్రారంబించారు.

ఇట్లు వెలసిన ఆదృశ్య రచనములు తొలుత అత్యల్పముగా గేయభాగములును విశేషముగా నృత్యమును కలిగియుండెను. అవి సింగి, సింగడు అను ఇద్దరు పాత్రలు గలవై సంస్కృతమున గల వీధినాటకములను పోలియుండెడివి. వీరిద్దరే కథాపాత్రలను పోషించుచుండెడివారు. కొన్నింట కథా సంధాయకుడు-సంధి వచనములను చెప్పువాడు, విదూషకుడనదగినవాడు- మూడవ పాత్రను కోణంగి అనువాడు- కనిపించును. సంస్కృతనాటకములలో ధ్రువాగానమే కురువంజులలో దరువు అనబడును. ఎంతో కాలము కొండ పట్టులందు సాగుచుండిన గేయనృత్య సంపద కొతకాలమునకు నగరములకు వ్యాపించినవి.

కొత్త రూపాలు, కళాకాంతులు[మార్చు]

ఇలా కురవంజి అడవుల నుండి పుణ్యక్షేత్రాలకూ, క్షేత్రాల నుండి ప్రజా సామాన్యంలోకీ ప్రచారం పొంది, క్రమేపీ దేవోత్సవాలలోను ప్రవేశం సంపా దించి గ్రామ జాతర్లలోనూ, ఘన గడించి, రాజ సభల్లోనూ ప్రవేశం సంపాదించి, ప్రాపకం పొంది ప్రదర్శింప బడింది. ఈ కళారూపాన్ని అడవి జాతులవారి తరువాత అభివృద్ధిలోకి తెచ్చినవారు జక్కుల వారు. వీరి నృత్యం కంటే గేయానికి, గానానికి, వచనానికి ప్రాముఖ్య మొవ్వడం వల్ల అవి యక్షగానరూపంలో అభివృద్ధి పొందాయి.

ప్రాథమిక దశలో కురవంజి ఒక క్రమం లేకుండా ప్రదర్శిపబడేదని వినికిడి. కథలో వచ్చే అన్ని పాత్రలకూ ఒక్కడే నిర్వచనం రాను రానూ నాటకాల్లోని నాందీ ప్రవస్తావన, సూత్రధారుడు, నటి, నర్తకి విటుడు, విదూషకుడు, చేటకుడు, మాదిరి, సింగీ సింగడూ వచ్చి పురుష పాత్రలకు సింగడూ, స్త్రీ పాత్రలకు సింగీ ప్రాతినిధ్యం వహించేవారు. ఈ పాత్రల మధ్య ప్రేక్షకులను నవ్వించేందుకు తోలుబొమ్మ లాటలో జుట్టు పోలిగాడి మాదిరి - కొంటే కోణంగి ఒకడు ప్రవేశించి... సింగీ సింగని మధ్య చెణుకులు వేస్తూ... ఇద్దరి మధ్యా కయ్యాలు పెంచి పరిష్కరించేవాడు.

ఇలా కురవంజి కళారూపం క్రమాను గతంగా పరణామం పొందింది. కురవలు ఈ కళారూపాన్ని ఏదో వినోదం కొరకు ప్రారంభించినా క్రమేపీ ఇది వారి జీవనోపాధికి తోడ్పడింది. ఏ క్షేత్రంలో వారి కార్యక్రమం వుంటుందో ఆ యా యాత్రా స్థలం యొక్క పవిత్ర కథల్నీ, గాథల్నీ ఆశువుగా చెప్పి వారు యాత్రికుల్ని ముగ్దుల్ని జేసేవారు.

ద్రావిడ కళారూపం[మార్చు]

ఇలా పరిణామం పొందిన కురవంజి కళారూపం, ఈ నాడు మన ఆంధ్ర దేశపు ప్రదర్శనాలలో మచ్చుకు కూడా కనిపించకపోయినా, ఇది సోదె చెప్పేవారిలో కొంచెం మిగిలివుంది. కాని దక్షిణ దేశంలో కొఱత్తి యాట్టమ్ కన్నడ దేశంలో కొఱవంజి, తెలుగు దేశంలో కురవంజి ఎరుకలసాని అని ప్రచారం పొందింది. కాని దక్షిణదేశంలో కొఱత్తి యాట్టమ్, కన్నడదేశంలో కొఱవంజీ తెలుగు దేశంలో కురవంజి ఎరుకలసాని అని ప్రచారం పొందింది. ఆంధ్రదేశంలో జీవ కొరవంజి రామమోహన కొఱవంజి, జానకీనుభోల్లాస కొఱవంజి అనే నాటకాలు ప్రచారంలో ఉన్నాయి. శుకసప్తతి కథలు వ్రాసిన కదిరీపాతి ఒక రాజుగారిని దర్శింప వచ్చిన కొఱవంజిని జూచి,

ఇరుకువలి గుబ్బచన్నుల - యఱుకుజవరా లొకొర్త 'ఎఱుకోయవ్వా, యెఱుకో ' యని తన చందం - బెఱుకవడంగా హజారమెలిం గదిసెన్.

అప్పుడప్పుడంతుక తెఱ గమ్మహేంద్రుండు పరిచారికా జనంబుల వలన విన నదధరించి నమ్ముఖమునకు రావించిన,

నవరని వని వన్నెఱక పిక్కటిలంగ గులుకు పాలుబ్బు గుబ్బలు చెలంగ ముంజేతులను ముఖాంభుజమున నొక వింత పొలుపు దెల్పెడు వచ్చబొట్టు లెసగ గుఱుమాపు పయ్యెంట చెఱగులో నిడుకొన్న ముద్దుబల్కుల చిన్నిబుడత డమర దరతరంబులనుండి తమ ఇంట వెలయు పుత్తడి పైడిబుట్ట మస్తమున వెలుగ బొమలసందున నామంబు, భూతి పూత-నెన్నొసట, బుక్కిట విడెంబు, కన్ను గొనల గాటుక రహింప వచ్చి యాక్ష్మాతలేంద్రు - చరణముల కోరగా మొక్కి చక్క నిల్పి.

అని ఈ విధంగా ఆ నాటి ఎఱుకలసాని వేషధారణను వర్ణించాడు.

  • 1. ఇది దారికట్టు మొకక-ట్టిది కాంతావశ్యకర మిది నీమది కిం

పొదవించు నో నరేశ్వర-పదిలంబని తెల్పి కొన్ని బదనిక లోసగెన్

  • 2. తలపున నిది గారడమని-తలపుకుమా, సింగడల్ల తఱిగొండదరిన్

దలమోచి తెచ్చినవి ఇవి తలనుంచుము పశిడితాయెతల నుంచి నృపా.

అని ఈ విధంగా ఎఱుకలసాని విద్యలను వర్ణించాడు. ఇంకా ఎఱుకలవారి పుట్టు పూర్వోత్తరాల గురించి వెంకటరాయ కవి వ్రాసిన లేపాక్షి జలక్రీడల్లో ఈ విధంగా వర్ణించాడు.

............. అఖిలభూతముల - తెరగెల్లభంగులు తెల్లంబుగాను ఎఱుకగల్గిన వార మాతకు మమ్ము ఎరుకలవారని యందురే చెలియ

అంటూ తనకు వచ్చిన విద్యలన్నింటిణి వివరిస్తుంది. కురవంజి నేర్పిన విద్యలు:

స్తంభన, వశీకరణ, ఆకర్షణ, ఉచ్ఛాటన, విద్వేషణ, వ్వోమగమన, పరకాయ వ్రవేశాది విద్య లెరుంగుదునే యవ్వా, పరమంత్ర, పర యంత్ర, భేదంబు లెరుగుదునే యవ్వ్క్వా, అశ్వలక్షణ . స్త్రీ లక్షణ పురుషులక్షణా' సాముద్రిక లక్షణంబు లెరుంగుదునే యవ్వ అంటుంది.

ఉత్తమ ఔషధాలు అమ్మటమే కాకుండా కురవంజి చేతులు చూచి భవిష్యత్తు కూడా చెపుతుంది. తన వేష మహిమవల్ల నైతేనేమి, తన మాటల చమత్కారం వల్ల నైతేనేమి భూత భవిష్యత్ వర్తమానాలను కరతలామలకం చేసుకున్న తన ప్రజ్ఞ వల్ల నైతేనేమి ఈ కురవంజి తెలుగు వాజ్మయంలోనే కాకుండా ద్రావిడభాషలన్నిటి లోనూ శాశ్వత స్థానం సంపాదించుకుంది. తెలుగు ప్రబంధాలలో అక్కడక్కడ కొరవంజి రచనలు కనిపిస్తాయి. కొన్ని యక్షగానాలలో కొరవంజి పాత్రలేదు. కొరవంజి పాత్ర ప్రవేశం గల యక్షగాన రచనకు ........కొరవంజి అనే పేరని (ఆంధ్ర వాజ్మయ సూచికి తెలియ జేస్తూ ఉంది.)

పార్వతీదేవే కొరవంజి[మార్చు]

కొరవంజి కేవలం వినోదం కిఅల్పించడానికి మాత్రమే కాక కథా నిర్వహణానికి ఎంతగానో తోడ్పడుతుంది. సంస్కృత నాటకాల్లో విధుషకుని మాదిరే, యక్షగానాల్లో వున్న ఈ కొరవంజి తెలుగు కృష్ణలీలలు మొదలైన యక్షగానాల్లో చల్లమ్మేగొల్లది ఈ కొరవంజి లాంటిదే నంటారు. చింతాదీక్షితులు గారు, వారి ప్ఫ్రజావాజ్మయంలో, భామాకలాపంలో గొల్లది ఏ విధంగా వేదాంతోపన్యాసం చేసి ప్రజలను ఎలా అలరిస్తుందో ఆ విధంగానే కొన్ని యక్షగానాల్లో కొరవంజి పూర్తిగా వేదాంత బోధే చేస్తుంది. ఇంతకీ యక్షగానాల్లో వేషం వేసుకునివచ్చే కొరవంజి మామూలు ఎరుకలసాని కాదని పెద్దల నిర్వచనం. పార్వతీ పరమేశ్వరుల విలాసార్థం కిరాతక వేషం ధరించిన విధంగా, పార్వతీదేవే కొరవంజి వేషం ధరించి యక్షగానాల్లో వినోదం కల్పిస్తూ ఉంది. మన తెలుగు కొర్వంజి నాటకాల్లో వర్ణిచబడ్డ ఎరుకలసాని ఎటువంటిదో, దాని చాకచక్యం ఎటువంటిదో, దాని మాటల చాతుర్యం ఎటువంటిదో కోకులపాటి కూర్మనాథకవి రచించిన మృత్యుంజయ విలాసం ద్వారా తెలుసుకోవచ్చు.

కొరవంజే శివుడు.[మార్చు]

పార్వతి శివుని గూర్చి తపస్సు చేస్తుందనీ, శివుడు సమాధిలో వుంటాడనీ, మన్మథుడు తపోభంగం చేసి దగ్దమై పోతాడనీ, పార్వతిని హిమవంతుడు తీసుకుపోతాడనీ, అప్పుడు శివుడు విరహవేదనను భరించలేక, పార్వతిని చూడాలని తహ తహ లాడతాడనీ, అందుకోసం తాను కొరవంజి వేషం వేసుకుని పార్వతి దగ్గరకు వెళ్ళి ఎరుక చెపుతాడనీ, ఇలా వేషం ధరిస్తాడనీ వివరించబడింది.

ముక్కున బలు కెంపు ముక్కెర చెలగ పెక్కు రత్నము పూస పేర్లు చెన్నొంద సిరమున రత్న భాసిత పాత్ర బూని య్రుకతయై వచ్చె హిమశైలమునకు.

ఎరుకలసాని ప్రవేశం ఈ విధంగా సాగుతుంది.

ఎరుకసాని వచ్చె ఎరుకనుచి అను ఎరుకలసాని వచ్చె నెరుకో ఎరుకో యెరుకో యనుచు ఎరు

మురిపెంపు నడకలతోడ, ముంగురు లల్లాడ సరసంపుమాటల - చతురతో - శిరమున నవరత్నఖచితమైన బుట్ట పెట్టి మెఱుపు వలెను మేను మెఱయగను వచ్చి తన గొప్ప చెప్పుకుంటుంది.

ఆటతాళం

సర్ఫసిజ భపురాణి, పరిణయమౌటమా యెరుకదు కాదటవే - తరుణి మదికి నేదార్కాణగా జెప్పి తగు కోర్కెలందెదనే - యోదేవీ యెరుక గలవారు గల రెందరైన మా సరివత్తురే, రమణి

అని. అందుకు సమ్మతించిన పార్వతీదేవి.

ద్విపద

అంగద యామాటలాలించి వేడ్క బంగారు చేటలోపలి ముత్తియములు మమ్మారు తన కరాంభుజమున బట్టి సమ్మతి పాలందేశంభుజమున నిలిపి మ్రొక్కి యిట్లనె జిత్తమున దలపోసి మిక్కిలి కంటి సామికిని నామీద నెన్నడు దయవచ్చు నెపుడు పెండ్లాడు నెన్నడు నాకోర్కె లీడేరు ననుచు చేతి ముత్తియములు చేటలో బోసి నాతి యందిచ్చెను నను మోముతోడ.

భవిష్యత్తు చెప్పే ఎరుకలసానీ'

ఆ తరువాత ప్రార్థన చేసి ఎరుకలసాని ఈ విధంగా భవిష్యత్తు చెపుతుంది.

అదో దేవి యొక్క తలంపు చేసినావు. యొక్క కోరిక కోరినావు, యొక దొడ్డ మేలడిగి నావు. అది కాయో పండో, కల్లో నిజమో, అవునో కాదో, చేకూడునో, చేకూడదో యని వెనుక ముందు తొక్కిస లాడుతున్నావు.

ఇదిగో నీయెదలో త్గలంపు యెన్నాళకంటె ఒకటే, రెండే, మూడే. ఒకటంటే ఒకయేడు గాదు. రెండంటే రెండేళ్ళు కావు. మూడంట్ఘే మూడేండ్లు కావు. శ్రీఘ్రంటె, ఇంతలోనే చేకూడుతున్నది.

ఇంకదాపేల, కోడేగాడితో తక్కిర బిక్కరలాడుకుంటా కులకనున్నావె, అప్పుడు నన్ను మెచ్చేవే కోర్కె లిచ్చేవే అంటూ తన స్వరూపాన్ని ఈ విధంతా వెల్లడిస్తుంది.

నీకు నాథుడ నయ్యెదనని యిప్పుడిచ్చటనే యున్నాడు, నీపై చాల దయ వచ్చింది శీఘ్రంబె పెళ్ళియాడు, నీ కోర్కె చేకూరు నమ్ముజ్ నా బుట్ట తోడని నమ్మించి చెప్పిన

ద్విపద

అంత నయ్యింది యంతంతన రాని సంతోషమంది యాశ్చ్ ర్యంబు నొంది ఎరుకలసాని గాదెన్న నాపాలి హరకృపామూర్తియై యవతరించింది.

కథా నిర్వహణకూ, వినోదం చేర్చడానికీ ఈ కొరవంజి ఏ విధంగా తోడ్పడిందో తెలుసుకోవచ్చు.

అలాగే మన్నారు దాస విలాసం

రంగాజమ్మ వ్రాసిన, మన్నారు దాసవిలాస నాటకంలో.....

దరువు

చెలువు మన్నారుదాసు పై వలపు నుప లేక, కలవరింపుచు నున్న కాంతి మతికి దలచిన తలపెల్ల దార్కాణగా దెల్ప నలచెంగమ్మ యెరుక చెలువయై వచ్చ్.

అని పాడుతూ, ఈ కలికి తలంచిన తలంపు నిజముగా బలుకవయ్య, నిక్కముగా బలుకవయ్య, తార్కాణముగా బలుకవయ్య, అంటూ.................

అమ్మా యమ్మ, అమ్మా యమ్మ శెయి సూపు శెయి సూపు శెయి సూపవే. శూదకనే శెప్పే గురి ఊంకొని వినవేమండి, కండ్లంటే తోడు, కడు పంటే కొడుకు, కంటంటే మగండు. వొండే రెండే వొండు............... అతండే వితము వాడంటా అడిగేవే .................. .............. ........... అయితే తెలిపేను వినవే దుండీ

వేయూరు వెలమల వెలయుచు దక్షిణ నాయకుండని మించి నలువొండు వాడు అతడె నీపతి యగు నందుకు తార్కాణ యితవైన నెచ్చలి యిదిగో వచ్చితినే

అని పలికి ఈ కలికి చిలుకల కొలికి చేత, సకల బహుమతులు చెంది నిస మందిరంబు సేరె.

లేపాక్షి జలక్రీడ

అలాగే వెంటకరాయవకి వ్రాసిన లేపాక్షి జలక్రీడలనే నాతకంలో ఎరుకల వారి పుట్టుపూర్వోత్తరాలు వర్ణించబడ్డాయి.

అఖిల భూతముల ల్తెరగెల్ల భంగులు తెల్లంబుగాను ఎఱుక గల్గిన వార మౌటకు మమ్ము య్రుకలవారని యందురే చిలియ

అని వివరిస్తుంది.

తులాభారం

యక్షగానంలో కురవంజి పాత్ర ఎటువంటిదో, తులాభారం అనే యక్ష గానంలో ఎరుకల వేషం యొక్క వర్ణన ఈ విధంగావుంది.

వ్రహ్మసమ్మతిని యీ భారతీ దేవి, యెరుకల వేషంబు యింపుగా దాల్చి.. భామను చూడంగ భామిని వచ్చె...

కురుజంపె

జిలుగు బంగారు చీర తెల్లని జారు కుచ్చులు మెరయగా గరిమతో గుత్తంపు చం దురు కావి ర్ఫవికయు దొడగుచూ వచ్చె నెరుకత అహహా

చొక్కమగు రత్నములు జెక్కిన బుట్ట శిరసున బెట్టుకొని కుందనపు కట్ల మర వేసిన కురచ బెత్తము చేతబట్ట్కు ||వచ్చె||

ఫాలమున నసియాడు అలమేల వంక పామిట బొట్టుతో సోగ కన్నులు వాలు చూపులు వైడూర్య పచ్చా బొట్టుతో ||వచ్చె||

అందమలారగ యెడమ మూపున ఆడశిశువును గట్టుకూ మందయావలతోటి వీధులు మళ్ళీ మళ్ళీ దిరుగుచే వచ్చె..... అని వివరించాడు తులాభారంలో పేరు తెలినయ కవి.

ఏనుగులూరి పాపరాజు

యక్షగానంలో కురవంజి ఎలాంటి పాత్ర వహించిందో, ఏనుగులూరి పాప రాజు వ్రాసిన రుక్మాంగద చరిత్ర యక్షగానంలో, మోహిని విరహబాధ పడుతూంటే నీరజగర్భుని పనుపున గారవమున యోగమాయ, ఈరుకత వేషంతో ఎలా వచ్చిందో ఈ విధంగా వివరించబడింది.

అంగన| నాదు పేరుకొర వంజి యటందురు, నాదు సావియున్ సింగడు, తావు ద్రోణగిరి సేదు, జనుల్కొనియాడ నెప్పుడున్ పొంగుచు సోదె చెప్పి వర భూషణముల్ కొని వార్తకెక్కె మా

బంగరు పల్లెవాని మీది బాయక నమ్మిన వార మెయ్యెడన్

అని ఎరుక చెపుతుంది.

ఈ విధంగా కొరవంజి నాటకాలలో ఎరుకలవారి గురించి ఎన్ని ఉదాహరణలనైనా ఇవ్వవచ్చు. ఈనాడు ఆంధ్రప్రదేశంలో ఏ ఒక్క కొరవంజి నాటకమూ ప్రదర్శింప బడతము లేదు. కాని ఎరుకలపాట మాత్రము ఏకపాత్రగా సోదెమ్మ సోదో అంటూ ఈ నాటికి తన సహజ వేషధారణతో గ్రామాల్లో కనిపిస్తూ స్త్రీలకు సోదె చెపుతూ ఉంది. ఎఱుకలసానులు సోదె చెప్పే విధానం అద్భుతంగా వుంటుంది. సోదె విన్న ప్రతివారికి ఈ విషయం విదితమే.

మూస:మారెప్ప భజంత్రి , కర్ణాటక రాయచూరు.

"https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=కురవంజి&oldid=2435331" నుండి వెలికితీశారు