కువాలయ-మాలా
| రచయిత(లు) | ఉద్యోతన సూరి |
|---|---|
| అనువాదకులు | హంపా నాగరాజయ్య, క్రిస్టీన్ చోజ్నాకి (ఫ్రెంచ్), అలెగ్జాండర్ రేనాల్డ్స్ (ఇంగ్లీష్) |
| దేశం | గుర్జర ప్రతీహార రాజవంశం |
| భాష | ప్రాకృతం, అపభ్రంశ |
| విషయం | మోక్షం వైపు సాగే ప్రయాణంలో అనేక జన్మల గుండా పయనించే ఐదు జీవుల కథ. |
| శైలి | ఫిక్షన్ |
ప్రచురించిన తేది | 21 మార్చి 779 సా.శ. |
కువలయ-మాలా (గార్లాండ్ ఆఫ్ బ్లూ వాటర్ లిల్లీస్) అనేది 779 CE ప్రాకృత భాషా నవల, ఇది జైన సన్యాసి ఉద్యోతన-సూరిచే గుర్జార-ప్రతిహార రాజ్యం (ప్రస్తుత జలోర్, భారతదేశం)లోని జబాలిపురలో రచించారు. ఇది చంపు (పద్య, గద్యాల మిశ్రమ) రూపంలో వ్రాయబడింది, ఇందులో సంస్కృతం, అపభ్రంశం, పైశాచి వంటి అనేక ఇతర భాషలలోని సంభాషణలు ఉన్నాయి.
ఈ నవల, యువరాణి కువలయ-మాలతో సహా ఐదు ఆత్మలు అనేక పునర్జన్మల గుండా ప్రయాణించే కథను వివరిస్తుంది. ప్రారంభంలో, ఐదు ఆత్మలలో ప్రతి ఒక్కటి కోపం, అహంకారం, మోసం, దురాశ, వ్యామోహం అనే ఐదు భావోద్వేగాలలో ఒకదానిచే తప్పుదారి పడుతుంది. చివరికి, ఆ ఐదు ఆత్మలు తమ చివరి జన్మలో జైన నాయకుడైన మహావీరుడిని కలుసుకుని, మోక్షాన్ని పొందుతాయి. ఈ గ్రంథం జైన తత్వాన్ని, ఆచారాలను వివరించడానికి ఈ కథనాన్ని ఉపయోగిస్తుంది.
రచయిత, తేదీ
[మార్చు]ఉద్యోతన-సూరి, ఉద్యోత-సూరి లేదా దాక్షిణ్యచిహ్న అని కూడా పిలుస్తారు, [1] జాబాలిపుర (ఆధునిక జలోర్) వద్ద కువలయ-మాల స్వరపరిచారు. [2] ఆ రచన విశ్లేషణ ప్రకారం అతను దానిని క్రీ.శ. 779 మార్చి 21న పూర్తి చేసినట్లు తెలుస్తోంది. [3] ఈ రచన గుర్జర-ప్రతిహార రాజు వాత్సరాజ అలియాస్ రణహస్తిన్ పాలనలో రచించబడింది. [4] [5]
కువలయ-మాలా అనేది నైతిక ఉత్సాహంతో కూడిన ఉపదేశ కథ: ఉద్యోతన-సూరి గురువు హరి-భద్ర (fl. 750 CE) కూడా సమరైచ్చ-కహా అనే పేరుతో ఒక సందేశాత్మక కథను రాశారు. ఈ వంశానికి చెందిన మరొక సన్యాసి సిద్ధర్షి (fl. 906 CE) ఉపమితి-భవ-ప్రపంచ అనే పేరుతో ఒక ఉపదేశ కథను రాశాడు. ఉద్యోతన-సూరి, సిద్ధర్షి ఇద్దరూ హరిభద్ర పని నుండి ప్రేరణ పొందారు. [6]
భాష
[మార్చు]రచయిత ఈ గ్రంథం ప్రాథమిక భాష ప్రాకృతం అని గుర్తించి, అది "మహారాష్ట్ర-దేశీ" పద్ధతులను అనుసరిస్తుందని పేర్కొన్నారు. ఈ పాఠంలో సంస్కృతం, అపభ్రంశం, పైశాచితో సహా ఇతర భాషలలోని ఉల్లేఖనాలు ఉన్నాయి. [7]
రచయిత ప్రాకృతం, సంస్కృతం, అపభ్రంశం అనే మూడు సాహిత్య భాషలను గుర్తించాడు, ఈ గ్రంథంలో దృఢవర్మ రాజు ఆస్థానంలో కవులు ఈ భాషలలో పఠించడం కనిపిస్తుంది. సాహిత్య ప్రాకృతం (మహారాష్ట్రి, శౌరసేని)తో పాటు, మాగధి, రాక్షసి (చులికా-పైశాచి), పైశాచి, అపభ్రంశ, వీటి మిశ్రమంతో సహా ఇతర మాండలికాలు ఈ వచనంలో ఉన్నాయి. [7]
రచయిత వివిధ ప్రాంతాల వ్యాపారులు మాట్లాడే దేశీయ భాషల (దేశ-భాష లేదా దేశీ-భాష) నమూనాలను కూడా అందిస్తాడు. [7] రచయిత ఈ ప్రాంతీయ సమూహాలలో 18కి పేరు పెట్టాలని అనుకున్నారు, అయితే మిగిలి ఉన్న వచనంలో 16 పేర్లు మాత్రమే ఉన్నాయి: గొల్లలు, మధ్య- దేశానికి చెందినవి, మగధకు చెందినవి, అంతరవేదం నుండి వచ్చినవి, కిరస్, ఢక్కలు, సైంధవులు, మారుకలు, గుర్జార, లతలు, మాలవాసులు, కర్ణాటక, కోలావాసులు, మహారాష్ట్ర చెందినవారు., ఆంధ్ర నుండి వచ్చిన వారు. [8]
రచయిత విదేశీయులు మాట్లాడే భాషలను కూడా ప్రస్తావించారు: ఖసాలు, పరాసాలు, బార్బరాలు . [7]
ప్లాట్
[మార్చు]ఈ నవల ఐదు ఆత్మల (జీవుల) జీవితాలను, అవి పొందే అనేక పునర్జన్మల ద్వారా అనుసరిస్తుంది. ప్రతి ఆత్మ ప్రారంభంలో కోపం, అహంకారం, మోసం, దురాశ, వ్యామోహం అనే ఐదు రకాల భావోద్వేగాలలో ఒకదానితో తనను తాను కించపరుచుకుంటుంది. తదనంతరం, ఆ ఐదు ఆత్మలు జైన నాయకుల మార్గదర్శకత్వంలో, పరస్పర సహకారంతో వారి వివిధ పునర్జన్మలలో ధర్మ మార్గాన్ని అనుసరిస్తాయి. [9]
ఐదు ఆత్మలు, వాటి వివిధ పునర్జన్మలు: [10]
- చందసోమ అలియాస్ భద్ర-శర్మ> దేవుడు పద్మ-చంద్ర> ఒక సింహం> ఒక దేవుడు> స్వయం-భూ-దేవా
- సుందరి > మన-భట అలియాస్ శక్తిభట > దేవుడు పద్మ-సార > యువరాజు కువలయ-చంద్ర > దేవుడు > యువరాజు మణి-రథ-కుమార
- మాయాదిత్య అలియాస్ గంగాదిత్య > పద్మ-వర > యువరాణి కువలయ-మాలా > దేవుడు > యువరాజు మహారథుడు
- లోభ-దేవ > దేవుడు పద్మ-ప్రభ > సాగర-దత్త (బ్యాంకర్గా మారిన సాధువు) > దేవుడు > వజ్ర-గుప్తుడు
- వ్యాఘ్రదత్త అలియాస్ మోహ-దత్త> దేవుడు పద్మ-కేసర> యువరాజు పృథ్వీ-సార> దేవుడు> యువరాజు కామ-గజేంద్ర
భోగాలచే తప్పుదారి పట్టిన జన్మలో, ఆ ఐదు ఆత్మలు ధర్మనందనుని మార్గదర్శకత్వంలో జైన సన్యాసులుగా మారి, తర్వాతి జన్మలలో మోక్షాన్ని సాధించడంలో ఒకరికొకరు తోడుగా ఉంటామని ప్రతిజ్ఞ చేస్తారు. వారి చివరి జన్మలలో, ఐదు ఆత్మలు మహావీరుడిని కలుసుకుని, సమ్లేఖనను స్వీకరించి, మోక్షాన్ని పొందుతాయి. [10]
పరిచయం
[మార్చు]పరిచయంలో, రచయిత రిషభనాథుడు, మహావీరుడు వంటి వివిధ జైన వ్యక్తులను ప్రస్తావించారు. ఆయన ధర్మం (సదాచారం), అర్థం (భౌతిక సంపద), కామం (సుఖం), మోక్షం (విముక్తి) అనే జీవితంలోని నాలుగు లక్ష్యాలతో సహా అనేక మత, తాత్విక భావనలను చర్చిస్తారు. తన రచన కథ చెప్పే ప్రక్రియలోని ఐదు విభిన్న రకాల లక్షణాల కలయిక అని ఆయన పేర్కొన్నారు. ఈ గ్రంథం ప్రధానంగా ధర్మం గురించినదని, కానీ అర్థ, కామాలను కూడా కవర్ చేస్తుందని అతను పేర్కొన్నాడు. [11]
రచయిత కథ రూపురేఖలను అందించి, దుర్జనుడు (దుష్టుడు), సజ్జనుడు (ధర్మవంతుడు) అనే అంశాలపై ప్రసంగాన్ని సమర్పిస్తాడు. ఆ తర్వాత పాఠం అసలు కథలోకి వెళుతుంది. [12]
యువరాజు కువలయ-చంద్ర: అతని గుర్రం ఎగురుతుంది
[మార్చు]దృఢ-వర్మన్ రాజు మధ్య-దేశంలోని వినీత (అయోధ్య) పట్టణాన్ని పరిపాలిస్తున్నాడు. ఒక రోజు, అతని సేనాపతి సుషేన విజయవంతమైన సైనిక దండయాత్ర నుండి తిరిగి వచ్చి, ఐదేళ్ల మాళవ యువరాజు మహేంద్రకుమారుడిని వినీత వద్దకు బందీగా తీసుకువచ్చాడు. వారసుడు లేని రాజు దృఢవర్మన్, మహేంద్రకుమారుడిని తన కుమారుడిగా దత్తత తీసుకున్నాడు. [13]
ఒక రోజు, రాణి ప్రియంగుశ్యామ తనకు సొంత కొడుకు లేడని నిరాశ వ్యక్తం చేస్తుంది. అప్పుడు రాజు తన కులదైవమైన రాజ్యలక్ష్మిని ప్రార్థించి, తనకు ఒక శ్రేష్ఠమైన కుమారుడు జన్మిస్తాడని వరం పొందుతాడు. [14] మరుసటి రోజు తెల్లవారుజామున, రాణికి ఒక కల వచ్చింది, ఆ కలలో చంద్రుడు అత్యంత సువాసనగల కలువలయ పూల దండకు అతుక్కుని ఉన్నాడు. రాజు, అతని ఆస్థానీయులు ఆ కలను, రాణి ఆ వరం ప్రకారం ఒక కుమారుడిని గర్భం దాల్చిందనడానికి సూచనగా భావించారు. కొంతకాలం తర్వాత, రాణి కువలయ-చంద్ర అలియాస్ శ్రీ-దత్త అనే యువరాజుకు జన్మనిస్తుంది. యువరాజుకు సంతోషకరమైన బాల్యం ఉంది, అతను బాగా చదువుకున్నాడు. [15]
ఒక రోజు, యువరాజు గుర్రంపై పట్టణం గుండా ప్రయాణిస్తూ, తన వ్యక్తిత్వంతో స్త్రీలను ఆకట్టుకున్నాడు. అకస్మాత్తుగా, అతని గుర్రం దక్షిణం వైపు ఆకాశంలో ఎగరడం మొదలుపెట్టింది. యువరాజు కత్తితో గుర్రాన్ని పొడవగా, ఆ గుర్రం చనిపోయి నేలమీద పడి, యువరాజును కూడా తనతో పాటు కింద పడేసింది. ఒక అజ్ఞాత స్వరం యువరాజును పలకరించి, దక్షిణం వైపు నడవమని కోరుతుంది. యువరాజు వింధ్య వనానికి చేరుకుని, ఒక సాధువును కలుసుకుని, అతని నుండి ఉపదేశం అందుకుంటాడు. [16]
ధర్మ-నందనం: ఐదు ఆత్మల జీవిత చరిత్రలు
[మార్చు]కౌశాంబి పాలకుడైన పురందర-దత్త రాజు ధర్మ-నందన అనే జైన మతగురువును కలుస్తాడు. [17] భౌతిక ప్రపంచంలో (సంసారం) ఒకరి దుర్భరమైన సంచారాలకు దారితీసే ఐదు కోరికల గురించి కథలు చెబుతూ గురువు ప్రసంగాన్ని ప్రారంభిస్తాడు: [18]
- కోపం : తన భార్య, ఆమె ప్రియుడు అనుకుని పొరబడి తన సోదరుడిని, సోదరిని చంపిన చందసోమ కథ
- వ్యర్థం : తన భార్య ప్రేమను పరీక్షించడానికి తన మరణాన్ని నాటకమాడిన మానభట్ట కథ, ఇది అతని భార్య, ఇతర కుటుంబ సభ్యుల ఆత్మహత్యలకు దారితీస్తుంది.
- మోసం : తన స్నేహితుడిని మోసం చేసి, ఆ స్నేహితుడు ఇంకా తన పట్ల విశ్వాసంగా ఉండటంతో సిగ్గుపడిన మాయాదిత్య అనే వర్తకుని కథ.
- దురాశ : తన స్నేహితుడిని చంపి, ఆ స్నేహితుడు రాక్షసుడిగా పునర్జన్మించడంతో దుఃఖానికి గురైన లోభదేవ అనే వ్యాపారి కథ.
- మోహం : పసివయసులో తన కుటుంబం నుండి విడిపోయి, పెద్దయ్యాక సంబంధాల గురించి ఏమాత్రం తెలియని మోహదత్తుడి కథ. అతను తన సోదరిపై మోహానికి లోనై, ఆ క్రమంలో తన తండ్రిని చంపేస్తాడు.
ఐదు కథలలోనూ, ప్రధాన పాత్ర తన చర్యలకు పశ్చాత్తాపపడి, ధర్మ-నందన మార్గదర్శకత్వంలో సన్యాసిగా మారతాడు. [18]
రాత్రి, పురందర-దత్త రాజు ధర్మనందనాన్ని, అతని విద్యార్థులను రహస్యంగా గమనిస్తాడు. ధర్మనందన త్యాగం ప్రాముఖ్యతను తెలియజేసే ఒక నీతికథను వివరిస్తూ, కొత్తగా దీక్ష తీసుకున్న ఐదుగురు సన్యాసులను (పైన పేర్కొన్న కథలలోని ప్రధాన పాత్రలు) త్యాగంతో కూడిన పశ్చాత్తాపాన్ని ఆచరించమని కోరతాడు. సన్యాసుల నిష్కాపట్యానికి రాజు ముగ్ధుడై, తన రాజభవనానికి తిరిగి వెళ్తాడు. మరుసటి రోజు, రాజు ధర్మ-నందనుడిని కలుసుకుని, గృహస్థ జైనుడి (శ్రావకుడు) 12 వ్రతాలను స్వీకరిస్తాడు. [19]
తరువాత, ఆ ఐదుగురు సన్యాసులు పునర్జన్మ పొంది, ఒకరినొకరు కలుసుకుని, జ్ఞానోదయం ఎలా పొందాలో చర్చిస్తారు. ఈ గ్రంథం ఐదుగురు సన్యాసుల వరుస జననాలను వివరిస్తూ, ఆ క్రమంలో వాటికి సంబంధించిన కథలను కూడా తెలియజేస్తుంది. ఐదుగురు సన్యాసులు ఈ క్రింది విధంగా పునర్జన్మ పొందారు: [20]
- చండ-సోమ > పద్మ-చంద్ర > వింధ్య అడవిలోని సింహం
- మన-భట > పద్మసార > యువరాజు కువలయ-చంద్ర
- మాయాదిత్య > పద్మ-వర > యువరాణి కువలయ-మాలా
- లోభ-దేవ > పద్మ-ప్రభ > వింధ్య అరణ్యంలో సాధువుగా మారిన సాగర-దత్త
- మోహ-దత్త > పద్మ-కేసర, యువరాజు గుర్రాన్ని ఆవహించిన దేవుడు
వింధ్య అడవిలో, సాధువు (లోభ-దేవ) యువరాజు కువలయ-చంద్ర (మన-భట)కి పరిస్థితిని వివరిస్తాడు. యువరాజు కువలయ-మాల (మాయాదిత్య) యువరాణిని వివాహం చేసుకుంటాడని, పద్మ-కేసర (మోహ-దత్త) వారి కుమారుడిగా పునర్జన్మిస్తాడని అతను ప్రవచించాడు. ఇంతలో, సింహం (చండ-సోమ) అడవిలో చనిపోయి, దేవుడవుతాడు. [21]
కువలయ-చంద్రుల దక్షిణాది ప్రయాణం
[మార్చు]యువరాజు కువలయచంద్రుడు వింధ్య పర్వత శిఖరాలను దాటి, ఒక సరస్సు పక్కన ఉన్న జిన విగ్రహం వద్దకు చేరుకున్నాడు. కనకప్రభ అనే యక్ష కన్య సరస్సు నుండి బయటకు వచ్చి, యక్షులు జినను ఎలా పూజించడానికి వచ్చారో అనే కథను వివరిస్తుంది. [22]
ఆ తర్వాత యువరాజు నర్మదా నదిని దాటి, ఏనికా అనే మహిళా సన్యాసిని ఆశ్రమానికి చేరుకుంటాడు. ఆమె చిలుక వారి గతాన్ని, వర్తమానాన్ని యువరాజుకు వివరిస్తుంది. యువరాజు, సన్యాసి రిషభుడిని పూజిస్తారు, సముద్రిక-శాస్త్రంతో సహా వివిధ విషయాలను చర్చిస్తారు, శభారులుగా మారువేషంలో ఉన్న విద్యాధరులను కలుసుకుంటారు. [23]
కొన్ని రోజుల తరువాత, కువలయచంద్ర తాను విజయపురికి ఒక పని మీద వెళ్ళవలసి వచ్చిందని ఏనికతో చెప్పాడు. అతను తన వంశవృక్షాన్ని వివరిస్తూ, తనను తాను ఇక్ష్వాకు వంశానికి, శశివంశానికి చెందిన వ్యక్తిగా అభివర్ణించుకుంటాడు. ఎనికా అతనికి వీడ్కోలు పలుకుతుంది, తన చిలుక ద్వారా అతని క్షేమం గురించి అతని తల్లిదండ్రులకు సందేశం పంపుతుంది. [24]
కువలయ-చంద్రుడు సహ్య పర్వతాన్ని చేరుకుంటాడు, కాంచీపురికి వెళ్ళే కార్వాన్లో చేరాడు. భిల్లా దొంగల ముఠా ఒకటి యాత్రికుల బృందంపై దాడి చేయగా, భిల్లా నాయకుడు యువరాజుతో ద్వంద్వయుద్ధం చేస్తాడు. తామిద్దరూ జైనులని గ్రహించినప్పుడు ఆ ఇద్దరు పురుషులు చివరికి రాజీపడతారు. [24]
భిల్లా అధిపతి తనను తాను యువరాజు తండ్రి అయిన దృఢవర్మన్ మేనల్లుడైన దర్ప పరిఘాగా పరిచయం చేసుకున్నాడు. తాను రత్నపురికి రాజుగా నియమించబడవలసి ఉన్నప్పటికీ, తన తమ్ముడు పన్నిన కుట్ర కారణంగా ప్రవాసానికి వెళ్ళవలసి వచ్చిందని అతను పేర్కొన్నాడు: చివరికి అతను వింధ్య పర్వతాలకు చేరుకుని, భిల్లాలతో చేరి, దొంగగా మారాడు. దోపిడీని విడిచిపెట్టి, జైన బోధనలను అనుసరించమని యువరాజు దర్ప-పరిఘాను ఒప్పిస్తాడు. అతను తరువాత విజయపురికి బయలుదేరుతాడు, యువరాణి కువలయమాలకు జ్ఞానోదయం కలిగించడమే తన లక్ష్యమని పేర్కొన్నాడు. [25]
విజయ-పురిలో కువలయ-చంద్ర
[మార్చు]కువలయ-చంద్ర మార్గమధ్యంలో పలువురిని కలుసుకుంటూ, దక్షిణ తీరంలోని విజయపురి దేశ రాజధాని చేరుకుంటాడు. అందమైన యువరాణి కువలయమాల ఒక అసంపూర్ణ పద్యాన్ని రాజభవన ఆవరణలో వేలాడదీసిందని, మిగిలిన పద్యం రాజ ఖజానాలో భద్రపరచబడిందని అతను తెలుసుకుంటాడు. రాజభవన ఆవరణలో ప్రజలకు ప్రదర్శించిన పద్యాన్ని పూర్తి చేసే వ్యక్తిని ఆమె వివాహం చేసుకుంటుందని ప్రవచించబడింది. యువరాజు రాజధానిలోని ఒక రెసిడెన్షియల్ పాఠశాల, మార్కెట్తో సహా పలు ప్రదేశాలలో భారతదేశంలోని వివిధ ప్రాంతాల ప్రజల సంభాషణలను వింటాడు. అతను అప్పుడు రాజభవన ప్రాంగణానికి చేరుకుంటాడు, అక్కడ అతను పద్యాన్ని పూర్తి చేయలేకపోయిన వివిధ పాలకులను కలుసుకుంటాడు. [26]
సరిగ్గా అప్పుడే, ఒక ఏనుగు అదుపు తప్పుతుంది: యువరాజు కువలయచంద్రుడు ఆ ఏనుగును లొంగదీసుకుని, దానిపైకి ఎక్కి, పూర్తి శ్లోకాన్ని పఠిస్తాడు. కువలయ-మాల ముగ్ధురాలై, అతడిని తన జీవిత భాగస్వామిగా ఎంచుకుంటుంది. ఇంతలో, మహేంద్రకుమార అక్కడికి రాగా, ఆ ఇద్దరు పురుషులు సంతోషంగా ఒకరినొకరు పలకరించుకుంటారు. గుర్రం రాకుమారుడిని ఎత్తుకుపోయిన తర్వాత రాజభవనంలో ఏమి జరిగిందో మహేంద్రకుమార వివరిస్తాడు: అతని తల్లిదండ్రులు రాకుమారుడిని వెతకడానికి ఎన్నో ప్రయత్నాలు చేశారు, పట్టణమంతా నిరాశలో మునిగిపోయింది, చివరికి ఏనికా చిలుక అతను క్షేమంగా ఉన్నాడనే వార్తను తీసుకువచ్చింది. అప్పుడు రాజు దృఢవర్మన్ మహేంద్రకుమార నాయకత్వంలో ఒక సైన్యాన్ని విజయపురికి పంపాడు. [27]
వివాహానికి జ్యోతిష్యపరంగా శుభ ముహూర్తం ఖరారు చేసేందుకు ఏర్పాట్లు జరుగుతుండగా, యువరాజు కువలయ-చంద్రుడు యువరాణి కువలయ-మాల కోసం తీవ్రంగా తపిస్తూ ఉంటాడు. రాకుమారి రాకుమారుడికి బహుమతులు పంపుతుంది, రాకుమారి పరిచారిక అయిన భోగవతి ఆమె జీవిత చరిత్రను రాకుమారుడికి వివరిస్తుంది. రాకుమారి పూర్వజన్మలలో మాయాదిత్య, పద్మ-వరులుగా జన్మించిందని ఒక శ్రమణుడు వారికి తెలియజేశాడని భోగవతి వివరిస్తుంది. [28] అప్పుడు భోగవతి రాకుమారుడికి, రాకుమారికి మధ్య సమావేశాన్ని ఏర్పాటు చేస్తుంది. కొంతకాలం తర్వాత, వివాహ వేడుక జరుగుతుంది, ఆ జంట తరువాతి కొన్ని రోజులు శృంగార కార్యకలాపాలలో గడుపుతారు. [29] ఒక రోజు, కువలయచంద్రుడు తన భార్యకు తన జీవిత చరిత్రను వివరిస్తూ, వారి పూర్వజన్మలను గుర్తు చేస్తాడు. కువలయ-మాల జైనమతాన్ని అనుసరించడానికి అంగీకరిస్తాడు, అందువల్ల జ్ఞానోదయం పొందుతాడు. [30]
కువలయ-చంద్రుడు తిరిగి అయోధ్యకు బయలుదేరాడు
[మార్చు]అయోధ్యకు తిరిగి రమ్మని కోరుతూ రాజు దృఢవర్మన్ నుండి కువలయచంద్రుడికి ఒక లేఖ అందుతుంది. దాని ప్రకారం, రాజ జ్యోతిష్కుడు సిఫార్సు చేసిన తేదీన, అతను కువలయ-మాల, మహేంద్ర-కుమారతో కలిసి అయోధ్యకు బయలుదేరాడు. మార్గమధ్యంలో, అతను జయంతిలో జయంత రాజుతో సహా పలువురిని, సహ్యా పర్వతం సమీపంలో భాను అనే సాధువును కలుసుకుంటాడు. భాను తన ఆత్మకథను, తన పూర్వజన్మతో సహా, తాను ఎలా సాధువు అయ్యాడో వివరిస్తాడు. [31]
వింధ్య పర్వతాలలోని ఒక లోయలో, కువలయచంద్రుడు బంగారం తయారు చేయడానికి ప్రయత్నిస్తూ, రాగిని మాత్రమే ఉత్పత్తి చేయగలిగిన కొంతమంది రసవాదులను (ధాతువాదులను) కలుసుకుంటాడు. యువరాజు వారి తప్పులను సరిదిద్ది, జినలను, సిద్ధులను ప్రార్థించి, తద్వారా బంగారాన్ని ఉత్పత్తి చేయగలుగుతాడు. జోనిపహుడ గ్రంథంలో వివరించిన విధంగా బంగారం ఉత్పత్తి చేసే సరైన పద్ధతిని అతను రసవాదులకు, కువలయ-మాలకు బోధిస్తాడు. [32]
అయోధ్యలో కువలయ-చంద్రుడు
[మార్చు]జ్యోతిష్యులు ఎంచుకున్న ఒక శుభదినాన యువరాజు కువలయచంద్ర అయోధ్యలో ఘన స్వాగతం అందుకుని, వారసుడిగా నియమించబడ్డాడు. కొన్ని రోజుల తరువాత, దృఢవర్మ రాజు సింహాసనాన్ని త్యజించి, సన్యాస జీవితాన్ని గడపాలని నిర్ణయించుకున్నాడు. అతను, యువరాజు ఏ మతం ఉత్తమమైనదో చర్చిస్తారు. రాజు సంరక్షక దేవత అతనికి ఉత్తమ మతం అంశాలను వివరించే బ్రాహ్మీ గ్రంథాన్ని ఇస్తుంది, అటువంటి మతాన్ని బోధించే గురువును ఎలా కనుగొనాలో రాజు ఆలోచిస్తాడు. [32]
యువరాజు సూచన మేరకు, రాజు వివిధ మత పెద్దలను ఆహ్వానించి, వారి దృష్టిలో ధర్మం అంటే ఏమిటో వివరించమని కోరతాడు. మత పెద్దలు ఆత్మ, మోక్షం, యజ్ఞం, ధ్యానం, జీవితం, మరణం, దేవుడు మొదలైన వివిధ మత, తాత్విక భావనలపై తమ అభిప్రాయాలను తెలియజేస్తారు. ఐదు పాపాల నుండి దూరంగా ఉండాలని బోధించి, అర్హత్ను దైవంగా భావించిన ఒక జైన గురువుతో ఆ గ్రంథం ఏకీభవిస్తోందని రాజు నిర్ణయిస్తాడు. గురువు రాజును, అతని సహచరులను సన్యాసులుగా దీక్షనిచ్చి, వారికి మతపరమైన ఉపన్యాసం ఇస్తాడు. [33]
కువలయచంద్రుడు కొత్త రాజు అయి, చాలా సంవత్సరాలు పాలించాడు. భవిష్యవాణికి అనుగుణంగా, కువలయ-చంద్ర, అతని రాణి కువలయ-మాలలకు పద్మ-కేసర యువరాజు పృథ్వీ-సారగా జన్మించాడు. పృథ్వీ-సర చిన్న వయసులోనే ప్రపంచాన్ని త్యజించాలని అనుకుంటాడు, కానీ అతని ఇష్టానికి వ్యతిరేకంగా వారసుడిగా నియమించబడతాడు. [33] కొంతకాలం తర్వాత, అతని తల్లిదండ్రులు ప్రపంచాన్ని త్యజించి మత జీవితాన్ని స్వీకరించారు, అతను కొత్త రాజు అయ్యాడు. [34]
తరువాత, కువలయ-చంద్రుడు ఇప్పుడు సాధువుగా మారిన దర్ప-పరిఘను కలుస్తాడు. దర్ప-పరిగ్రహ వారి చివరి సమావేశం నుండి అతని జీవితాన్ని వివరిస్తుంది, కువలయ-చంద్ర, కువలయ-మాలా, మహేంద్ర-కుమారలను పరిత్యాగానికి నడిపిస్తుంది. కొంతకాలం తర్వాత, ధర్మనందనునిచే మార్గదర్శకత్వం పొందిన ఆ ఐదు ఆత్మలు పునర్జన్మ పొంది స్వర్గంలో కలుసుకుంటాయి. ఇంతలో, పృథ్వీ-సర రాజు తన కుమారుడైన మనోరథాదిత్యుడిని సింహాసనంపై కూర్చోబెట్టి, సన్యాసి అయ్యాడు. [34]
మహావీరుని సమవసరణ, ఐదు ఆత్మలు
[మార్చు]జైన నాయకుడైన మహావీరుని జీవితకాలంలో, కాకండీ పట్టణంలో కంచనరథ రాజుకు కువలయచంద్రుడు మణిరథ యువరాజుగా పునర్జన్మించాడు. ఒక రోజు, మహావీరుడు తన సమవసరణంలో (దైవ ప్రబోధ మందిరం) కంచనరథ రాజుతో సహా పలువురికి జైన తత్వాన్ని, మతపరమైన భావనలను వివరించాడు. యువరాజు వేట అనే క్రూరమైన అలవాటుకు బానిసయ్యాడు, కానీ యువరాజు త్వరలో జ్ఞానోదయం పొందుతాడని మహావీరుడు కంచన-రథునికి చెబుతాడు. [34]
ఇంతలో, యువరాజు మణిరథుడు వేట యాత్రలో ఉండగా ఒక ఆడ జింకను చూసి, తన క్రూరత్వానికి పశ్చాత్తాపపడతాడు. అతను మహావీరుడిని కలుస్తాడు, వారి పూర్వజన్మలలో యువరాజు, జింక ప్రేమికులని ఆయన వివరిస్తాడు. [35]
కొంతకాలం తర్వాత, మహావీరుడు శ్రావస్తికి చేరుకుని, తన సమవసరణలో గౌతమునికి, ఇతరులకు ప్రబోధం చేశాడు. ఈలోగా, పృథ్వీసారుడు ఒక దేవుడిగా, ఆ తర్వాత మహావీరుని కాలంలో కామగజేంద్ర యువరాజుగా పునర్జన్మించాడు. కామగజేంద్రుడు ఆ ప్రదేశానికి చేరుకుని మహావీరుడిని కలుస్తాడు, మహావీరుడు ప్రేక్షకులకు తన జీవిత కథను వివరిస్తాడు. మహావీరుడు అతనికి తన నలుగురు సహచరుల ప్రస్తుత జీవితాల గురించి చెప్పి, అతను ఈ జీవితంలోనే మోక్షం పొందుతాడని చెబుతాడు. [36]
ఆ తర్వాత మహావీరుడు కాకండికి చేరుకుని, అక్కడ గౌతమునికి, ఇతరులకు బోధనను కొనసాగించాడు. ఇంతలో, యువరాజు వజ్రగుప్తుడు అక్కడికి చేరుకోగా, మహావీరుడు అతడిని లోభదేవుని పునర్జన్మగా పరిచయం చేస్తూ, ప్రేక్షకులకు అతని జీవిత కథను వివరిస్తాడు. మహావీరుడు తన ప్రసంగాన్ని కొనసాగిస్తూ, దేవతలను రెండు రకాలుగా వర్ణించాడు: సరగ (అనుబంధాలు ఉన్నవారు), విరగ (అనుబంధాలు లేనివారు). [a] విరగ దేవతలను పూజించేవారు మాత్రమే మోక్షం పొందుతారని ఆయన పేర్కొన్నాడు. ఈ సమయంలో, స్వయంభూదేవ అనే బ్రాహ్మణ బాలుడు అక్కడికి వస్తాడు, మహావీరుడు అతని జీవితాన్ని ప్రేక్షకులకు వివరిస్తూ, అతన్ని పునర్జన్మ పొందిన ఛంద-సోముడిగా పరిచయం చేస్తాడు. [38]
తదనంతరం, మహావీరుడు రాజగృహానికి చేరుకుని, శ్రేణిక రాజుకు ఉపదేశం చేస్తాడు. అతను శ్రేణిక ఎనిమిదేళ్ల కుమారుడైన యువరాజు మహారథునికి ఒక కలను వివరించి, మహారథుడు కువలయమాల పునర్జన్మ అని తెలియజేస్తాడు. అప్పుడు ఆ ఐదు ఆత్మలు కలుసుకుని, మహావీరుని సహచరులుగా మారతాయి. వారు చివరికి సమ్లేఖనను అవలంబించి మోక్షాన్ని పొందుతారు. [39]
ముగింపు
[మార్చు]గ్రంథంలోని వివిధ ఘట్టాలు, పాత్రల ఉద్దేశ్యం సరైన విశ్వాసం అభివృద్ధిని ప్రోత్సహిస్తుందని రచయిత వివరిస్తున్నారు. కువలయ-మాలను నిష్కపటంగా చదివే లేదా వినే వ్యక్తి సమ్యక్త్వాన్ని (ధర్మాన్ని) పెంపొందించుకుంటాడని లేదా బలపరుచుకుంటాడని ఆయన పేర్కొన్నారు. ఈ రచనకు హ్రి-దేవి కీలకమని ఆయన పేర్కొన్నారు, తన గురించి, తన పూర్వీకుల గురించి, గ్రంథం రచన జరిగిన ప్రదేశం, సమయం గురించి కొన్ని వివరాలను అందిస్తారు. [9]
పాండిత్య ఆసక్తి
[మార్చు]ఈ పాఠం సమకాలీన సమాజం, సంస్కృతి, రాజకీయాలు, భౌగోళికం, ఆర్థిక వ్యవస్థ, మతం గురించి సమాచారానికి ఒక ముఖ్యమైన మూలం. [40] [5] గ్రంథంలోని వివిధ ఘట్టాలు జైన తత్వశాస్త్రం, నమ్మకాలు, ఆచారాలపై చర్చలతో కలగలిపి ఉన్నాయి. [41] ఈ గ్రంథం జైనేతర మతాల నమ్మకాలు, ఆచారాలను కూడా సమీక్షిస్తుంది, వాటిని ఆమోదయోగ్యం కానివిగా పేర్కొంటుంది: ఈ మతాలలో బౌద్ధమతం, చార్వాక, బ్రాహ్మణ మతం, సాంఖ్య, అద్వైత, ఇతరాలు ఉన్నాయి. [42]
ఎక్కువగా ఆధారాలు లేని పైశాచి ("పెసయ") భాషలోని భాగాలు పండితుల దృష్టిని ఆకర్షించాయి. [43] వివిధ ప్రాంతాల ప్రజల శారీరక, స్వభావ లక్షణాల వర్ణన, వారి భాషల నమూనాలు కూడా చారిత్రక ప్రాముఖ్యతను కలిగి ఉన్నాయి. ఉదాహరణకు, రచయిత ప్రకారం, "ఆంధ్రవాసులు స్త్రీలను, యుద్ధాన్ని ఇష్టపడతారు; వారు అందంగా ఉంటారు, తినడంలో క్రూరంగా ఉంటారు;, వారు 'అతి పుతి రతిం' అని ఉచ్ఛరిస్తారు." [8]
విమర్శనాత్మక సంచిక
[మార్చు]AN ఉపాధ్యే ఈ క్రింది వ్రాతప్రతుల ఆధారంగా పాఠం విమర్శనాత్మక సంచికను (1957, 1970) తయారుచేశారు: [44]
- పూణేలోని భండార్కర్ ఓరియంటల్ రీసెర్చ్ ఇన్స్టిట్యూట్లో భద్రపరిచిన ఒక కాగితపు తాళపత్రం (1881-1882 కేటలాగ్లో నెం. 154); బహుశా 15వ శతాబ్దానికి చెందినది.
- జైసల్మేర్లోని పెద్ద భండారాలో భద్రపరచబడిన ఒక తాళపత్ర గ్రంథం, దీని కాలం క్రీ.శ. 1083 (సంవత్ 1139).
ఈ వ్రాతప్రతుల వచనం ఖచ్చితంగా ఒకేలా లేదు. [45] పూణే మాన్యుస్క్రిప్ట్లో ఉద్దేశపూర్వకంగా చేసినట్లు కనిపించే అనేక లోపాలు ఉన్నాయి: ఉదాహరణకు, ఇది మాంసానికి సంబంధించిన అనేక సూచనలను వదిలివేస్తుంది. [46]
13వ శతాబ్దం మధ్యకాలంలో, రత్నప్రభ-సూరి కువలయమాల సంస్కృత-భాష డైజెస్ట్ అయిన కువలయమాల- కథను రచించారు. 1916లో, ముని చతుర-విజయ మూడు వ్రాతప్రతుల ఆధారంగా రత్నప్రభ రచన విమర్శనాత్మక సంచికను ప్రచురించారు. [47]
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ A.N. Upadhye 1970, p. 92.
- ↑ B.J. Sandesara 1953, p. 8.
- ↑ A.N. Upadhye 1970, p. 20.
- ↑ A.N. Upadhye 1970, p. 105.
- 1 2 G.C. Pande 1979, p. 66.
- ↑ A.N. Upadhye 1970, p. xxi.
- 1 2 3 4 A.N. Upadhye 1970, p. 77.
- 1 2 A.N. Upadhye 1970, pp. 83–84.
- 1 2 A.N. Upadhye 1970, p. 60.
- 1 2 A.N. Upadhye 1970, pp. 60–67.
- ↑ A.N. Upadhye 1970, p. 22.
- ↑ A.N. Upadhye 1970, p. 23.
- ↑ A.N. Upadhye 1970, p. 23-24.
- ↑ A.N. Upadhye 1970, p. 24.
- ↑ A.N. Upadhye 1970, pp. 25–26.
- ↑ A.N. Upadhye 1970, pp. 26–27.
- ↑ A.N. Upadhye 1970, p. 27.
- 1 2 A.N. Upadhye 1970, pp. 28–35.
- ↑ A.N. Upadhye 1970, pp. 35–36.
- ↑ A.N. Upadhye 1970, pp. 37–39.
- ↑ A.N. Upadhye 1970, p. 39.
- ↑ A.N. Upadhye 1970, p. 40-41.
- ↑ A.N. Upadhye 1970, pp. 41–42.
- 1 2 A.N. Upadhye 1970, p. 43.
- ↑ A.N. Upadhye 1970, pp. 44–45.
- ↑ A.N. Upadhye 1970, pp. 45–46.
- ↑ A.N. Upadhye 1970, pp. 46–47.
- ↑ A.N. Upadhye 1970, p. 47.
- ↑ A.N. Upadhye 1970, p. 48.
- ↑ A.N. Upadhye 1970, p. 49.
- ↑ A.N. Upadhye 1970, pp. 49–50.
- 1 2 A.N. Upadhye 1970, p. 51.
- 1 2 A.N. Upadhye 1970, p. 52.
- 1 2 3 A.N. Upadhye 1970, p. 53.
- ↑ A.N. Upadhye 1970, p. 54.
- ↑ A.N. Upadhye 1970, pp. 55–56.
- ↑ A.N. Upadhye 1970, p. 70.
- ↑ A.N. Upadhye 1970, pp. 56–59.
- ↑ A.N. Upadhye 1970, p. 59.
- ↑ A.N. Upadhye 1970, pp. 70–74.
- ↑ A.N. Upadhye 1970, p. 68.
- ↑ A.N. Upadhye 1970, pp. 70–71.
- ↑ A.N. Upadhye 1970, p. 81.
- ↑ A.N. Upadhye 1970, pp. 1–3.
- ↑ A.N. Upadhye 1970, p. 8.
- ↑ A.N. Upadhye 1970, p. 13.
- ↑ A.N. Upadhye 1970, p. 18.
గ్రంథసూచి
[మార్చు]- A.N. Upadhye, ed. (1970). Kuvalayamālā: Part II. Singhi Jain Series. Bharatiya Vidya Bhavan. OCLC 606491763.
- B.J. Sandesara (1953). Literary Circle of Mahāmātya Vastupāla and its Contribution to Sanskrit Literature. Singhi Jain Series.
- G.C. Pande (1979). "A Note on Uddyotanasuri's Kuvalayamala". Jain Thought and Culture. University of Rajasthan. p. 66.
- ↑ The saraga gods include Govinda, Skanda, Rudra, Vyantara, Ganadhipa, Durga, Yaksha, Rakshasa, Bhuta, Pishacha, Kinnara, Kimpurusha, Gandharva, Mahoraga, Nāga, astral bodies, natural phenomenon etc.[37]
<ref> ట్యాగులు ఉన్నాయి గానీ, దానికి సంబంధించిన <references group="lower-alpha"/> ట్యాగు కనబడలేదు